Zwolnienie z podatku dochodowego dla osób do 26. roku życia

Aleksander Woźniak

Od 1.08.2019 r. obowiązuje zwolnienie z PIT dla osób, które nie ukończyły 26. roku życia. Ma ono – w założeniu ustawodawcy – ułatwić młodym ludziom rozpoczęcie pracy, a tym, którzy są zatrudnieni w szarej strefie – umożliwić powrót na legalny rynek pracy.

[1] Wprowadzone ustawą z 4.07.2019 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU poz. 1394).

Zwolnienie, wynikające z nowego pkt 148 w art. 21 updof[1], oznacza nowe obowiązki dla płatników. Wpływa na sposób obliczenia zaliczki na PIT od pozostałych przychodów (nadwyżki ponad limit przysługującego zwolnienia), w tym na sposób obliczania kosztów uzyskania przychodów oraz odliczenie składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Wiąże się też ze zmianą w zakresie sporządzania informacji PIT-11.

Przychody zwolnione

Zwolnione z podatku są przychody z:

  • US – urząd skarbowy
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • pracy (ze stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy, stosunku służbowego, pracy nakładczej);
  • umowy zlecenia, o której mowa w art. 13 pkt 8 updof, czyli zawartej z:
    • osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, osobą prawną (np. spółką z o.o., akcyjną) lub jej jednostką organizacyjną, bądź z jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej (np. spółką jawną, komandytową),
    • właścicielem (posiadaczem) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającym w jego imieniu zarządcą albo administratorem – jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie na potrzeby związane z tą nieruchomością,
    • przedsiębiorstwem w spadku.

Zwolnienie przysługuje niezależnie od liczby zawartych umów, a tym samym nie ma ograniczenia co do liczby podmiotów (płatników), od których podatnik otrzymuje przychody z pracy lub z umów zlecenia. Istotna jest natomiast wysokość przychodu (o czym będzie mowa dalej).

Zwolnienie nie dotyczy przychodów z:

  • umów zlecenia zawartych z osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej,
  • pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym z umów zlecenia zawieranych w ramach tej działalności,
  • umów o dzieło,
  • umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Zwolnienie nie obejmuje także przychodów opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem, o których jest mowa w:

  • art. 30 ust. 1 updof, w tym m.in.:
    • z umów zlecenia z osobą niebędącą pracownikiem płatnika, gdy kwota należności nie przekracza 200 zł; do tych przychodów nadal stosuje się zryczałtowaną stawkę 18% (pkt 5a),
    • z tytułu odpraw lub odszkodowań za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę, podlegających opodatkowaniu stawką 70% (pkt 16);
  • art. 29 ust. 1 updof, w tym z umów zlecenia zawartych przez nierezydentów.

Limit zwolnienia

Zwolnienie jest limitowane. Limit dotyczy przychodów, a nie dochodów.

W 2019 r. jest on niższy (35 636,67 zł) niż przysługujący w skali całego roku, ze względu na to, że zwolnienie obowiązuje od 1 sierpnia (ma zastosowanie do przychodów uzyskanych od tego dnia).

Natomiast od 1.01.2020 r. roczny limit będzie wynosił 85 528 zł. Limit dotyczy łącznie przychodów z wszystkich tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 148 updof (jest wspólny dla tych przychodów).

Zwolnienie obejmuje zarówno świadczenia pieniężne, jak i niepieniężne, ponieważ odnosi się do przychodów, a w świetle art. 12 ust. 1 updof są nimi wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężna świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty (identycznie jest w przypadku umów zlecenia – świadczenia niepieniężne kwalifikowane są do źródła „działalność wykonywana osobiście”).

Przy obliczaniu limitu nie uwzględnia się:

  • przychodów podlegających zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu (przychody te, o czym była już mowa, nie są objęte zwolnieniem, co wynika z dodanego ust. 6 do art. 29 updof oraz ust. 10 do art. 30 updof),
  • innych przychodów podlegających opodatkowaniu (np. z umowy o dzieło, z pozarolniczej działalności gospodarczej),
  • przychodów zwolnionych od podatku (np. wartości świadczeń rzeczowych przysługujących na podstawie przepisów o bhp, które są już objęte zwolnieniem na innej podstawie, tj. art. 21 ust. 1 pkt 11 updof),
  • przychodów, od których zaniechano poboru podatku na podstawie przepisów Op.

Liczy się data urodzin

Zwolnienie przysługuje do ukończenia 26. roku życia. Decyduje wiek podatnika na moment uzyskania przychodu, a nie na moment zawarcia umowy czy wykonywania pracy.

Momentem uzyskania przychodu jest moment jego otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika (art. 11 ust. 1 updof).

Z tego powodu płatnik, zobowiązany do obliczenia, pobrania i wpłacenia do US zaliczki na podatek, musi pilnować, którego dnia podatnik kończy 26. rok życia. Wiek należy ustalać z uwzględnieniem pełnej daty urodzenia (dzień, miesiąc i rok), a nie wyłącznie miesiąca lub roku. Jeżeli wypłata (lub postawienie do dyspozycji) nastąpi po ukończeniu przez podatnika 26. roku życia, zwolnienie nie będzie już miało zastosowania, co oznacza, że płatnik ma obowiązek pobrać zaliczkę na podatek.

Oświadczenie podatnika

W odniesieniu do przychodów uzyskanych od 1.08.2019 r. podatnicy mają dwie możliwości:

  • zastosować zwolnienie dopiero w zeznaniu podatkowym, składanym za 2019 r., lub
  • skorzystać z niego już w trakcie roku, składając płatnikowi oświadczenie, że uzyskane od niego w okresie od 1.08.2019 do 31.12.2019 r. przychody z tytułów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 updof, będą w całości zwolnione z podatku na podstawie tego przepisu.

Płatnik, który otrzyma takie oświadczenie, jest zwolniony z obowiązku poboru zaliczek na PIT od przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148. Nie pobiera ich do końca 2019 r., chyba że przychód podatnika, uzyskany od 1.08.2019 r., przekroczy kwotę zwolnioną z podatku (35 636,67 zł) lub podatnik ukończy 26. rok życia.

Płatnik nie pobiera zaliczek:

  • najpóźniej od następnego miesiąca, w którym otrzymał oświadczenie (co oznacza, że może nie pobrać ich już w miesiącu otrzymania tego oświadczenia),
  • do końca miesiąca, w którym przychody podatnika uzyskane od tego płatnika od 1.08.2019 r. (z tytułów określonych w art. 21 ust. 1 pkt 148), podlegały zwolnieniu.

To oznacza, że płatnik nie pobiera zaliczek do końca miesiąca (włącznie z nim), w trakcie którego uzyskany przez zatrudnionego przychód przekroczył limit przychodów (w 2019 r. – 35 636,67 zł).

Inne są skutki ukończenia przez podatnika 26. roku życia w trakcie miesiąca. W tym wypadku, o czym była już mowa, decyduje moment uzyskania przychodu, czyli otrzymania przychodu lub postawienia go do dyspozycji podatnika. Jeżeli podatnik uzyska przychód przed ukończeniem 26 lat, to korzysta ze zwolnienia (zakładając, że nie przekroczył limitu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148). Jeżeli natomiast wypłata nastąpi po dniu jego 26. urodzin, to płatnik ma obowiązek obliczyć i pobrać zaliczkę na podatek.

Wypłata w dniu 26. urodzin jest również opodatkowana, zgodnie z art. 112 Kc (przy obliczaniu wieku osoby fizycznej termin oznaczony w latach upływa z początkiem ostatniego dnia).

Pracodawca zatrudnia 3 pracowników: A, B i C. Każdy z nich złożył na początku sierpnia 2019 r. oświadczenie, że uzyskane przez niego w okresie od 1.08.2019 do 31.12.2019 r. przychody z pracy będą w całości zwolnione od podatku, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 updof. Wskutek tego pracodawca nie obliczył i nie pobrał w sierpniu zaliczek na PIT od dochodów tych pracowników.

We wrześniu 2019 r. przychody pracownika A mieściły się w limicie 35 636,67 zł. Ustawowy limit został przekroczony w październiku 2019 r. Pracodawca ma obowiązek od listopada obliczać i pobierać zaliczkę na PIT od dochodów tego pracownika oraz wpłacać ją do US.

Przychody pracowników B i C nie przekroczyły w październiku ustawowego limitu, lecz obaj ukończyli w tym miesiącu 26. rok życia. Pracownik B skończył 26 lat 10 października, a pracownik C – 26 października.

Wypłata nastąpiła 10 października. Pracodawca:

  • ma obowiązek pobrać zaliczkę na PIT od wypłaty pracownika B (bo w momencie uzyskania przychodu miał już ukończone 26 lat),
  • nie potrąca jeszcze zaliczki na podatek od wypłaty pracownika C (bo w momencie uzyskania przychodu nie miał ukończonych 26 lat); zaliczkę na PIT od jego dochodów zacznie pobierać w listopadzie.

Zwolnienie z mocy ustawy, pobór zaliczki na wniosek

Inne zasady zaczną obowiązywać od 1.01.2020 r. Od tego dnia nie będzie wymagane oświadczenie podatnika. Płatnik, wiedząc, że zatrudnia osobę, która nie ukończyła 26. roku życia, nie będzie z mocy ustawy potrącał zaliczek na PIT.

Jeżeli natomiast zatrudniony złoży wniosek o niestosowanie zwolnienia, to płatnik będzie potrącać i wpłacać do US zaliczki na ogólnych zasadach. Będzie to robić nie później niż od następnego miesiąca, w którym otrzymał wniosek (co oznacza, że może zacząć potrącać je wcześniej, już w miesiącu otrzymania wniosku).

Ustawodawca zakłada, że podatnicy będą składać wnioski o niestosowanie zwolnienia, gdy będą zarabiać w kilku miejscach, czyli będą mieli np. dwóch pracodawców, dwóch zleceniodawców, pracodawcę i zleceniodawcę. Zastosowanie zwolnienia przez dwóch lub więcej płatników mogłoby spowodować, że w rocznym rozliczeniu podatnik będzie musiał dopłacić podatek (czasem w znacznej wysokości).

Wniosek składa się odrębnie dla każdego roku podatkowego, w dowolnym momencie. Jego złożenie nie jest obligatoryjne. Jak napisano w uzasadnieniu do projektu nowelizacji, podatnik będzie miał możliwość kształtowania swojej sytuacji w trakcie roku podatkowego.

Opodatkowanie nadwyżki

Nadwyżka przychodów ponad 85 528 zł (w 2019 r. ponad 35 636,67 zł) jest opodatkowana na zasadach ogólnych, przy zastosowaniu skali podatkowej, w tym z uwzględnieniem tzw. kwoty wolnej od podatku oraz preferencyjnych zasad obliczania podatku przewidzianych dla małżonków i osób samotnie wychowujących dzieci.

Do nadwyżki tej mają zastosowanie koszty uzyskania przychodów określone dla przychodów z pracy oraz umowy zlecenia.

Z dodanego ust. 3b do art. 22 updof wynika, że koszty uzyskania przychodów „stosuje się w wysokości nieprzekraczającej tej części przychodów z danego źródła, która podlega opodatkowaniu”.

Umiejscowienie tego przepisu w art. 22 ust. 3b updof wskazuje, że ma on zastosowanie w sytuacji, gdy nie jest możliwe przyporządkowanie kosztów uzyskania przychodów do dochodów opodatkowanych i dochodów zwolnionych z PIT.

Nowelizacja nie zmieniła bowiem ogólnej zasady zapisanej w art. 23 ust. 1 pkt 31 updof. Przepis ten nie pozwala odliczać od przychodu (zaliczać do kosztów uzyskania przychodów) kosztów ze źródeł przychodów, z których dochody są zwolnione z podatku (lub nie podlegają opodatkowaniu). Jeżeli zatem istnieje możliwość przyporządkowania kosztów do dochodów zwolnionych z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 updof i do dochodów opodatkowanych, to – zgodnie z zasadą ogólną – odliczyć od przychodu można tylko koszty związane z dochodami podlegającymi opodatkowaniu.

Jeżeli przychody z pracy (z umów zlecenia) są w całości objęte zwolnieniem na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148, to koszty uzyskania przychodów z tego źródła wynoszą 0 zł.

Podatnik jest studentem, ma 23 lata. Od sierpnia do końca 2019 r. wykonał kilka umów zlecenia na łączną kwotę 50 000 zł. Był to jego jedyny przychód w tym okresie. Podatnik, ze względu na wiek, nie podlegał ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu z tytułu zawartych umów zleceń.

W rozliczeniu rocznym zastosuje 20% koszty uzyskania przychodu w odniesieniu do przychodów podlegających opodatkowaniu, czyli kwoty:

50 000 zł – 35 636,67 zł = 14 363,33 zł.

Odliczy więc z tytułu kosztów uzyskania przychodu:

14 363,33 zł × 20% = 2 872,67 zł.

Nie ulega wątpliwości, że są to koszty związane z przychodem opodatkowanym, a zatem podlegają one odliczeniu w pełnej kwocie.

W praktyce nie zawsze jest możliwe przyporządkowanie kosztów uzyskania przychodów do przychodów (dochodów) zwolnionych z podatku i do przychodów (dochodów) opodatkowanych. Wówczas – co do zasady – stosuje się art. 22 ust. 3a updof. W myśl tego przepisu należy brać pod uwagę proporcję (koszty ustala się w takim stosunku, w jakim dochody podlegające opodatkowaniu pozostają w ogólnej kwocie dochodów). Zasada ta jednak nie ma zastosowania do źródeł przychodów określonych w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2, czyli do przychodów z:

  • pracy (stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy, stosunku służbowego, pracy nakładczej),
  • działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 13 updof (w tym do umów zlecenia).

Wyłączenie to wynika wprost z art. 22 ust. 3a updof. W takiej sytuacji należałoby zatem przyjąć, że koszty uzyskania przychodów podlegają odliczeniu w całości (a zatem także w tej części, która dotyczy dochodu zwolnionego). To jednak mogłoby generować stratę.

Chcąc temu zapobiec, wprowadzono do art. 22 wspomniany nowy ustęp 3b. Z przepisu tego wynika,że w przypadku zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 updof, koszty uzyskania przychodów „stosuje się w wysokości nieprzekraczającej tej części przychodów z danego źródła, która podlega opodatkowaniu”.

W uzasadnieniu do projektu nowelizacji podano przykład wydatków na dojazd do zakładu (zakładów) pracy środkami transportu autobusowego, kolejowego, promowego lub komunikacji miejskiej. Zgodnie z art. 22 ust. 11 updof, jeżeli wydatki te są wyższe niż roczne (zryczałtowane) koszty uzyskania przychodów ze stosunku pracy, to w rocznym rozliczeniu pracownik może je odliczyć w wysokości faktycznie poniesionej, udokumentowanej wyłącznie imiennymi biletami okresowymi.

Pracownik uzyskał w roku podatkowym przychody z pracy w wysokości 45 000 zł, do których zastosował faktycznie poniesione koszty, na podstawie art. 22 ust. 11 updof. Załóżmy, że wyniosły one 4000 zł.

Część przychodów podatnika (42 000 zł) jest zwolniona z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 updof. Opodatkowaniu podlegają zatem przychody podatnika w wysokości 3000 zł:

45 000 zł – 42 000 zł = 3000 zł.

Tyle samo, tj. 3000 zł, wyniosą koszty, które podatnik odliczy w rozliczeniu rocznym, na podstawie art. 22 ust. 11 updof, mimo że poniósł je w wyższej wysokości (4000 zł) i udokumentował imiennymi biletami okresowymi.

Limitowanie 50% kosztów

Nowa preferencja wpłynie też na zasady ustalania 50% kosztów uzyskania przychodów, przysługujących na podstawie art. 22 ust. 9 pkt 1–3 updof, a więc z tytułu:

  • zapłaty twórcy za przeniesienie prawa własności wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego,
  • opłaty licencyjnej za przeniesienie prawa stosowania wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego, otrzymanej w pierwszym roku trwania licencji od pierwszej jednostki, z którą zawarto umowę licencyjną,
  • korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych lub rozporządzania tymi prawami.

Od kilku lat koszty te są limitowane. Obecnie nie mogą przekroczyć w roku podatkowym łącznie kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej (85 528 zł – art. 22 ust. 9a).

Od 1.08.2019 r. wprowadzono kolejne ograniczenie (dodany ust. 9aa w art. 22 updof). Suma łącznych 50% kosztów uzyskania przychodów (o których mowa wyżej) oraz przychodów zwolnionych z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 updof, nie może przekroczyć 85 528 zł (górna granica pierwszego przedziału skali podatkowej). Limit ten obowiązuje także w odniesieniu do 2019 r.

Ma on zapobiegać sytuacji, w której pracownik będzie korzystał z podwójnej preferencji, tj. ze zwolnienia podatkowego oraz z 50% kosztów w odniesieniu do nadwyżki przychodów podlegającej opodatkowaniu.

Niezależnie więc od tego, czy podatnik uprawniony do 50% kosztów uzyskania przychodów korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 updof, czy nie ma takiego prawa, preferencja podatkowa wynosi 85 528 zł.

Pracownicy A i B korzystają w ramach stosunku pracy z praw autorskich. Obaj są uprawnieni do 50% kosztów uzyskania przychodów.

W 2019 r. przychody pracownika A (lat 46) z tego tytułu wyniosą 200 000 zł. W rozliczeniu za 2019 r. odliczy on od przychodu 50% koszty w maksymalnej, przewidzianej updof wysokości, tj. 85 528 zł.

Przychody pracownika B (lat 23) są zwolnione z PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 updof, czyli do wysokości 35 636,67 zł.

Pozostała część jego przychodów z praw autorskich jest objęta 50% kosztami. Jednak ze względu na korzystanie ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 updof, pracownik B odliczy z tego tytułu od przychodów podlegających opodatkowaniu najwyżej 49 891,33 zł:

85 528 zł – 35 636,67 zł = 49 891,33 zł.

Jeżeli w 2020 r. pracownik B skorzysta ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 w pełnej wysokości 85 528 zł przychodu, to od pozostałych przychodów z praw autorskich w ogóle nie odliczy 50% kosztów uzyskania przychodów. W przeciwnym razie zostałby przekroczony limit, o którym mowa w art. 22 ust. 9aa updof.

Odliczanie składek ZUS

Przychody objęte zwolnieniem z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 updof, nie zostały zwolnione ze składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Nadal więc stanowią podstawę wymiaru składek ZUS, tak jak przychody opodatkowane.

Wyjątkiem są przychody z umów zlecenia zawartych do ukończenia 26 lat przez uczniów szkół ponadpodstawowych oraz studentów – nie podlegają oni w ogóle ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu. Studentami, według przepisów ubezpieczeniowych, nie są osoby na studiach doktoranckich oraz podyplomowych, nawet jeśli mają mniej niż 26 lat. Ze zwolnienia z opłacania składek nie korzysta też student, który podpisał umowę zlecenia z własnym pracodawcą.

Składek na ubezpieczenia społeczne, których podstawę wymiaru stanowi przychód zwolniony z podatku, nie odlicza się od przychodów podlegających opodatkowaniu, czyli od nadwyżki ponad 85 528 zł (w 2019 r. – ponad 35 636,67 zł).

Podobnie nie obniżają podatku składki zdrowotne, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony z podatku.

Podatnik uzyskał w 2019 r. przychody z pracy w wysokości 70 000 zł, w tym zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 updof – w wysokości 35 636,67 zł.

Dla celów obliczenia podstawy opodatkowania łączna kwota zapłaconych przez podatnika składek na ubezpieczenia społeczne (obliczonych od 70 000 zł) musi zostać pomniejszona o 4885,79 zł, co wynika z następującego obliczenia:

35 636,67 zł × 13,71% = 4885,79 zł.

Natomiast łączna kwota zapłaconych przez podatnika składek zdrowotnych musi być pomniejszona – dla celów obliczenia PIT do zapłaty – o kwotę wynikającą z następującego obliczenia:

(35 636,67 zł – składki na ubezpieczenia społeczne) × 7,75%.

Pomniejszenie to nie może być wyższe niż kwota składek faktycznie zapłaconych od przychodu objętego zwolnieniem na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148.

Jeżeli składka na ubezpieczenie zdrowotne, obliczona od przychodu zwolnionego z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 updof, jest wyższa od zaliczki na PIT, którą płatnik obliczyłby, gdyby przychód ten był opodatkowany, to składkę obliczoną za poszczególne miesiące obniża się do wysokości tej zaliczki (nowy ust. 2a w art. 83 ustawy zdrowotnej).

W uzasadnieniu do projektu nowelizacji Ministerstwo Finansów zapewniło, że pomniejszenia składek odliczanych od podstawy opodatkowania i od podatku będą dokonywane automatycznie przez system w ramach usługi Twój ePIT. Nie będą zatem stanowić dodatkowych obciążeń dla podatnika (podatnik nie będzie musiał sam ich wykonywać. W uzasadnieniu napisano również, że pomniejszenia te nie będą stanowić istotnych obciążeń dla płatników podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zmiany w PIT-11

Rozszerzony został zakres informacji podatkowej PIT-11. Płatnicy muszą wykazywać w niej również przychody zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 updof, a także kwoty składek pobranych od tych przychodów. Umożliwi to – jak czytamy w uzasadnieniu do projektu nowelizacji – prawidłowe obliczenie nadwyżki ponad limit przychodów korzystających ze zwolnienia, zwłaszcza w sytuacji, gdy podatnik uzyskuje je od kilku płatników. Informacja PIT-11 musi być sporządzana także wtedy, gdy płatnik dokonuje wyłącznie świadczeń (pieniężnych lub niepieniężnych) objętych zwolnieniem na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 updof.

W związku z wprowadzonymi zmianami konieczne będzie określenie przez MF nowego wzoru informacji PIT-11.

Zwolnienie a inne preferencje

Uzyskiwanie przychodów zwolnionych z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 updof, może wpływać – zależnie od wysokości tych przychodów – na prawo samotnego rodzica młodego człowieka do preferencyjnego rozliczenia na podstawie art. 6 ust. 4 pkt 3 updof.

Nadal warunkiem preferencyjnego rozliczenia przez samotnych rodziców jest, aby zarobki dziecka – niezależnie od tego, czy opodatkowane, czy też zwolnione na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 – nie przekroczyły 3089 zł.

W przeciwnym razie powstałaby nierówność między rodzicami dzieci uzyskujących wysokie przychody z pracy lub zlecenia, zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148, a rodzicami dzieci dorabiających okazjonalnie, np. na wakacjach, na podstawie umowy o dzieło.

Uwaga: preferencja dla samotnych rodziców przewiduje o rok krótszy graniczny wiek dziecka (do ukończenia 25. roku życia) niż zwolnienie na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 (przysługujące do ukończenia 26. roku życia).

Natomiast w zakresie ulgi prorodzinnej („na dzieci”) zmieniono przepis określający maksymalną kwotę zwrotu z tytułu ulgi, gdy nie znalazła ona pokrycia w podatku (art. 27f ust. 9 updof).

Dotychczas różnica między przysługującym podatnikowi odliczeniem a kwotą odliczoną w zeznaniu podatkowym nie mogła przekroczyć kwoty składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a oraz art. 27b ust. 1 i 2 updof) zapłaconych przez podatnika oraz podlegających odliczeniu.

Bez zwolnienia dla oddelegowanych

Do wynagrodzenia pracownika otrzymującego przychody z pracy objęte zwolnieniem na postawie art. 21 ust. 1 pkt 148 updof, nie ma zastosowania inne zwolnienie – z art. 21 ust. 1 pkt 20 updof, do wysokości 30% diety z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, za każdy dzień pobytu za granicą[2]. Dotyczy ono osób przebywających czasowo za granicą i uzyskujących przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy.

[2] Zob. nowo dodany art. 21 ust. 15 pkt 4 updof.

Po zmianie, przy ustalaniu limitu zwrotu z tytułu ulgi uwzględnia się również składki zapłacone od przychodów objętych zwolnieniem na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 updof.

Zmiany w świadczeniach

Nowe zwolnienie podatkowe nie zmienia dotychczasowego zakresu praw i obowiązków osób ubiegających się o świadczenie rodzinne. Nie zwalnia też z zapłaty składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i zdrowotne od przychodów objętych zwolnieniem podatkowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 updof.

[3] Ustawa z 28.11.2003 r. (tekst jedn. DzU z 2018 r. poz. 2220).

Tym samym za dochód na potrzeby nabycia prawa do świadczeń rodzinnych są uznawane również przychody zwolnione od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Z tego powodu potrzebna była zmiana definicji w ustawie o świadczeniach rodzinnych[3] (art. 3 pkt 1 lit. c).

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Więcej na temat: „Podatki Dochodowe CIT i PIT”
Skala podatkowa

Zaliczki na PIT z działalności gospodarczej – zmiana stawki i kwoty pomniejszającej od 1.10.2019

Renata Majewska
Obliczając zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych za wrzesień (lub III kwartał 2019), przedsiębiorcy zastosują już nową skalę podatkową i kwotę zmniejszającą podatek w wysokości 548,30 zł.

To skutek wejścia w życie ustawy z 30.08.2019 o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 1835, dalej nowelizacja), która zmienia m.in. najniższą stawkę w skali podatkowej i kwoty wolne od podatku dochodowego (nową skalę i wysokość kwot wolnych podajemy na s. 18).


Wykładnia Ministerstwa Finansów

Wypłata w dniu urodzin jest wolna od PIT

Anna Koleśnik
Jeśli pracodawca wypłaci pensję dokładnie w dniu 26. urodzin pracownika, który nie przekroczył jeszcze limitu przychodów objętych ulgą „zerowy PIT”, to nie powinien pobierać od niej zaliczki na podatek.

Tak uważa Ministerstwo Finansów, argumentując, że do liczenia wieku trzeba stosować przepisy Op dotyczące terminów, a nie regulacje prawa cywilnego.

Zasadniczo wiek osoby fizycznej oblicza się zgodnie z art. 112 Kc, stanowiącym, że przy obliczaniu wieku termin upływa z początkiem ostatniego dnia.


CIT i PIT

Najem kilku lokali – jakie źródło przychodów

Aleksander Woźniak
Profesjonalny, zarobkowy, zorganizowany i ciągły wynajem lokali, prowadzony na własny rachunek i własne ryzyko, jest działalnością gospodarczą w zakresie najmu lokali.

Tak orzekł NSA w wyroku z 15.01.2019 (II FSK 14/17). Skarżąca wspólnie z mężem miała kilka lokali, które wynajmowała na cele mieszkalne. Planowała zwiększenie ich liczby. Obsługę najmu miała prowadzić firma zajmująca się zarządzaniem lokalami mieszkalnymi. Podatniczka uważała, że nie stoi to na przeszkodzie w traktowaniu najmu jako prywatnego i opodatkowaniu przychodu z tego tytułu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych według stawki 8,5%. Organ podatkowy był innego zdania – uznał, że podatniczka uzyskuje przychód z działalności gospodarczej.


CIT i PIT

Czy korepetytor rozlicza PIT jak przedsiębiorca

Aleksander Woźniak
Sporadyczne udzielanie korepetycji to nie działalność gospodarcza, tylko wykonywana osobiście.

Tak wynika z wyroku NSA z 28.02.2019 (II FSK 527/17). Zapadł on w sprawie kobiety, która uzyskiwała przychody z osobistego udzielania korepetycji językowych w swoim domu lub w mieszkaniu ucznia. Nie prowadziła szkoły językowej, nie zatrudniała lektorów.


CIT i PIT

Zakup wyposażenia i innych składników majątku firmy z dotacji Funduszu Pracy

Aleksander Woźniak
Przedsiębiorca świadczy usługi doradcze. Wcześniej, będąc osobą bezrobotną, dostał z urzędu pracy dotację na podjęcie działalności gospodarczej (indywidualnej) – w ramach projektu „Aktywizacja osób młodych, pozostających bez pracy w powiecie (...)”, dofinansowanego z funduszy europejskich. Dotacja została przyznana na podstawie art. 46 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz rozporządzenia MRPiPS w sprawie dokonania z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej. Przedsiębiorca kupił za nią wyposażenie biura oraz środki trwałe (profesjonalny laptop za 5000 zł) i wnip (licencja na oprogramowanie za 7000 zł).
Czy zakupy te może zaliczyć w pkpir do kosztów uzyskania przychodów działalności gospodarczej?

Jeżeli chodzi o wyposażenie, to tak. Natomiast w odniesieniu do innych składników majątku odpowiedź zależy od tego, czy przedsiębiorca zaliczył je do środków trwałych lub wnip.

Zgodnie z § 3 pkt 7 rozporządzenia pkpir wyposażenie to rzeczowe składniki majątku, związane z wykonywaną działalnością, niezaliczone zgodnie z przepisami updof do środków trwałych. Natomiast środki trwałe to środki trwałe w rozumieniu przepisów updof (§ 3 pkt 8).


CIT i PIT

Koszty wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych

Marek Barowicz
Spółka z o.o. wystąpiła do KIS z wnioskiem o wydanie interpretacji przepisów podatkowych w zakresie VAT.
Czy poniesione w związku z tym wydatki (opłata administracyjna, koszty usługi doradczej) może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów?

W myśl art. 14b § 1 Op dyrektor KIS, na wniosek zainteresowanego, złożony na formularzu:

  • ORD-IN – gdy z wnioskiem występuje jeden zainteresowany,
  • ORD-WS – w razie wystąpienia z wnioskiem wspólnym dwóch lub więcej zainteresowanych (wniosek taki składa zainteresowany wskazany przez pozostałych jako strona postępowania).

CIT i PIT

Dochody z udziału w spółce cichej

Krzysztof Hałub
Osoba fizyczna chce wnieść wkład pieniężny do spółki cichej.
Jak będą opodatkowane PIT przychody z udziału w zyskach tej spółki? Czy przedsiębiorca firmujący tę działalność uzyska przychód do opodatkowania w związku z wniesieniem wkładu?

W myśl art. 8 ust. 1 updof przychody podatnika z udziału we wspólnym przedsięwzięciu określa się proporcjonalnie do posiadanego przez niego prawa do udziału w zysku (udziału). Przy braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe.


Podatki

Dodatkowe zobowiązanie podatkowe – nowa sankcja zapobiegająca unikaniu opodatkowania

Ryszard Kubacki
Od 1.01.2019 r. „dodatkowe zobowiązanie podatkowe” stało się pojęciem znanym nie tylko na gruncie VAT. Może ono obciążyć także podatników innych podatków, w tym m.in. podatników podatku dochodowego naruszających przepisy o cenach transferowych. Zasady wymierzania tej sankcji i jej wysokość regulują przepisy Ordynacji podatkowej.

Powoli, lecz konsekwentnie ustawodawca wzmaga represyjność systemu podatkowego. Jedną z najistotniejszych regulacji zmieniających w tym kierunku stan prawny w 2019 r. była ustawa z 23.10.2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw.


Rachunkowość

Zaprzestanie ustalania odroczonego podatku dochodowego

Nasza spółka z o.o. była dotychczas zaliczana do dużych jednostek, tworzyliśmy m.in. rezerwę i ustalaliśmy aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Po podwyższeniu progów kwalifikujemy się do jednostek małych i chcielibyśmy (od 1.01.2019 r.) skorzystać z przewidzianego w uor uproszczenia, polegającego na nieustalaniu odroczonego podatku dochodowego. W naszych księgach rachunkowych (i sprawozdaniu finansowym za poprzedni rok) figurują jeszcze aktywa i rezerwy z tego tytułu.
Czy możemy je wyksięgować w całości, a jeżeli tak, to w jaki sposób?

PIT, CIT, VAT, księgi rachunkowe

Wyższe limity podatkowe na 2020

Anna Koleśnik
Przedsiębiorcy, których sprzedaż z 2019 nie przekroczy 8 747 000 zł, mogą w przyszłym roku korzystać z przywilejów małego podatnika CIT i PIT. Dla VAT małym będzie w 2020 podatnik o sprzedaży nieprzekraczającej 5 248 000 zł.

Małym podatnikiem w rozumieniu updof i updop oraz ustawy o VAT jest podatnik, u którego wartość sprzedaży (wraz z kwotą należnego VAT) w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła określonego limitu. W 2019 limit był jeden i wynosił równowartość w złotych 1,2 mln euro. W tej wysokości obowiązuje również w 2020 – jednak tylko na gruncie VAT. Dla celów podatku dochodowego został on zwiększony do 2 mln euro (zmiana wprowadzona ustawą z 9.11.2018, DzU poz. 2244).


PIT

Zmiany w PIT od 1.10.2019 r. – niższa stawka podatkowa, wyższe koszty pracownicze

Aleksander Woźniak
Od października 2019 r. z 18% do 17% obniżona została najniższa stawka PIT, co jest istotne dla wszystkich podatników tego podatku, rozliczających się według skali podatkowej. W konsekwencji zmieniła się też skala podatkowa oraz wysokość kwoty zmniejszającej podatek. Niezależnie od tego podniesiono pracownicze koszty uzyskania przychodów.

Zmiany mają zastosowanie częściowo już do przychodów i dochodów uzyskanych od 1.10.2019 r., częściowo odnoszą się do dochodów za cały 2019 r., a w pozostałej części wejdą w życie 1.01.2020 r. i będą stosowane do przychodów/dochodów uzyskanych od tego dnia.

Od 1.10.2019 r. najniższa stawka podatku, wynikająca ze skali podatkowej, wynosi 17% (dotychczas 18%). Ma ona zastosowanie przy obliczaniu przez zakłady pracy zaliczek na PIT (o czym jest mowa dalej). W rozliczeniu za cały 2019 r. stawka wyniesie 17,75%. Bez zmian pozostała druga stawka skali podatkowej – 32%.


CIT i PIT

Wydatki na remonty środków trwałych jako koszty pośrednie

Ryszard Kubacki
Spółka prowadzi działalność produkcyjną – z wykorzystaniem urządzeń i zespołów urządzeń produkcyjnych. Remonty główne linii produkcyjnych prowadzone są cyklicznie, zawsze pod koniec roku kalendarzowego. Zakres remontów rocznych jest zmienny i zależy od stanu technicznego poszczególnych urządzeń, tak więc dany wydatek na zakup części nie może być przypisany do konkretnego okresu.
W którym momencie, dla celów podatkowych, wydatki na zakup części zamiennych i składników mienia zużywanych w ramach remontu rocznego powinny być uwzględniane w kosztach uzyskania przychodów? Czy powinien to być dzień dokonania zapisu w księgach rachunkowych?

Zwrot kosztów leczenia pracownika po wypadku – czy jest kosztem pracodawcy

Marcin Szymankiewicz
Pracownik spółki z o.o. uległ wypadkowi przy pracy. ZUS orzekł na rzecz poszkodowanego rentę, a ten – na podstawie art. 444 i art. 445 Kc – wystąpił z roszczeniem do spółki o:
– zwrot kosztów leczenia, które było niezbędne w związku z wypadkiem przy pracy,
– przyznanie tzw. renty wyrównawczej stanowiącej różnicę pomiędzy świadczeniem przyznanym przez ZUS z tytułu renty a wynagrodzeniem, które mógłby uzyskać, gdyby jego dotychczasowe możliwości zarobkowania nie zostały ograniczone (całkowicie lub częściowo) wypadkiem przy pracy, – zadośćuczynienie za doznaną krzywdę spowodowaną wypadkiem przy pracy.
Spółka zawarła z nim ugodę i na tej podstawie wypłaciła ww. świadczenia. Nieponiesienie tych wydatków narażałoby ją na spór sądowy, w związku z czym mogłaby ponieść jeszcze większe straty. Wypłata tych świadczeń służy też umacnianiu relacji z pracownikami pracującymi w warunkach zagrożenia zdrowia i życia – ma ich przekonać, że w podobnej sytuacji również nie zostaną pozbawieni należnych im świadczeń.
Czy zwrot kosztów leczenia oraz wypłaty tzw. rent wyrównawczych oraz zadośćuczynienia, w następstwie wypadku przy pracy, stanowią dla spółki koszty uzyskania przychodów?

Czy ekwiwalent za urlop zwiększa ulgę B+R

Anna Koleśnik
Czy otrzymany przez pracownika ekwiwalent za niewykorzystany urlop stanowi koszt kwalifikowany objęty ulgą na działalność badawczo-rozwojową (B+R)?

Podatki i prawo gospodarcze

Do którego źródła przychodów zaliczyć wydatki pośrednio związane z zakupem akcji zagranicznej spółki

Edyta Głębicka
Jesteśmy – jako spółka z o.o. – zainteresowani zakupem akcji włoskiej spółki o profilu działalności podobnym do naszego. Pojawimy się dzięki temu na włoskim rynku, a być może zdobędziemy od niej bezcenną wiedzę produkcyjną i handlową. Zanim jednak podejmiemy decyzję o zakupie, zamierzamy przeprowadzić różne konsultacje, analizy i badania dotyczące włoskiego podmiotu, zaangażować w to firmy doradcze (także zagraniczne), spotykać się z przedstawicielami drugiej strony w celu prowadzenia negocjacji.
Poniesiemy więc koszty m.in. doradztwa strategicznego, inwestycyjnego, podatkowego, prawnego, technicznego, badania włoskiej spółki pod kątem prawnym, podatkowym i finansowym (tzw. due diligence), tłumaczeń, podróży służbowych związanych z planowaną transakcją, inne opłaty, np. za notarialne poświadczenie dokumentów czy dotyczące pełnomocnictw. Jeżeli zakupimy akcje, to zapewne powstaną też różnice kursowe na cenie ich zakupu.
Jak podatkowo rozliczyć koszty związane z opisanym przedsięwzięciem?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....