Zwolnienie od PCC pożyczki między członkami rodziny

Łukasz Chłond partner w TaxTone

Czy pożyczka od członka rodziny zawsze jest wolna od PCC, czy też jest jakaś kwota, do której pożyczki takie są zwolnione z podatku?

Umowy pożyczki pieniędzy podlegają PCC według stawki 2% od kwoty udzielonej pożyczki. Podatnikiem jest pożyczkobiorca, który ma obowiązek zapłaty podatku oraz złożenia deklaracji PCC-3 w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy pożyczki.

  • US – urząd skarbowy

Jednak art. 9 ustawy o PCC przewiduje 2 rodzaje zwolnień dla pożyczek udzielanych między członkami rodziny.

Pierwsze wynika z art. 9 pkt 10 lit. b ustawy o PCC i obejmuje pożyczki udzielane w formie pieniężnej na podstawie umowy zawartej między osobami należącymi do tzw. zerowej grupy podatkowej w rozumieniu art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (DzU z 2015 poz. 86 ze zm., dalej upsd). Chodzi tu o małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. Zwolnienie obejmuje więc np. pożyczki udzielone przez rodziców dzieciom albo przez dziadków wnukom (lub odwrotnie). Nie ma znaczenia kwota pożyczki – może być ona dowolna, nie ma żadnych limitów. Ustawa o PCC wprowadza jednak 2 warunki stosowania tego zwolnienia. Pożyczkobiorca zobowiązany jest do:

  • złożenia deklaracji PCC-3 w US właściwym według miejsca zamieszkania, w terminie 14 dni od daty dokonania czynności (chyba że umowę zawarto w formie aktu notarialnego – wówczas płatnikiem podatku jest notariusz i to on ma obowiązek pobrać PCC przy zawarciu umowy pożyczki i powiadomić US także o jego niepobraniu),
  • udokumentowania faktu otrzymania pieniędzy dowodem przekazania na jego rachunek bankowy, w skok lub przekazem pocztowym.

Gdy pożyczkobiorca skorzysta ze zwolnienia mimo niespełnienia tych warunków, to w przypadku późniejszego powołania się przed organami skarbowymi w toku czynności sprawdzających lub kontrolnych na fakt zawarcia umowy pożyczki będzie zmuszony zapłacić PCC według sankcyjnej stawki 20% (art. 7 ust. 5 pkt 2 ustawy o PCC).

Drugie zwolnienie, wynikające z art. 9 pkt 10 lit. c ustawy o PCC, ma zastosowanie do pożyczek udzielonych między osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej na zasadach określonych w upsd. Zgodnie z jej art. 14 ust. 3 pkt 1 do tej grupy zalicza się małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów. Drugie ze zwolnień – w porównaniu z pierwszym – obejmuje dodatkowo pożyczki udzielone zięciowi/synowej, a także teściom. Nie ma tu obowiązku składania deklaracji PCC-3 przez pożyczkobiorcę ani udokumentowania faktu otrzymania pieniędzy. Zwolnienie to jest jednak limitowane, a kwota wolna od podatku odpowiada kwocie przewidzianej w upsd dla I grupy podatkowej – wynosi ona aktualnie 9637 zł. Warto wskazać, że ww. limit dotyczy nie pojedynczej pożyczki, lecz wszystkich pożyczek udzielonych przez tego samego pożyczkodawcę w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym udzielono pożyczki. Dla stosowania zwolnienia wymagane jest więc sprawdzenie historycznej wartości pożyczek od tego samego pożyczkodawcy.

Pożyczki przekraczające ww. wartość nie korzystają ze zwolnienia przewidzianego w art. 9 pkt 10 lit. c ustawy o PCC, przy czym opodatkowaniu podlega nadwyżka ponad ww. kwotę, a nie cała wartość pożyczek.

Więcej na temat: „PCC”
Podatek od czynności cywilnoprawnych

Nie każde przelanie pieniędzy na konto innej osoby w celu ich przechowania skutkuje obowiązkiem zapłaty PCC

Aleksander Woźniak
Przelanie pieniędzy na konto bankowe określonej osoby w celu ich przechowania i przekazania innej osobie, wskazanej przez wpłacającego, nie świadczy jeszcze o tym, że doszło do depozytu nieprawidłowego, podlegającego PCC.

Podatek od czynności cywilnoprawnych

Zawarcie przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości – czy podlega PCC

Marcin Szymankiewicz
Spółka zamierza nabyć od innej firmy zabudowaną nieruchomość. Transakcja będzie zwolniona z VAT (na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT), więc na spółce ciąży obowiązek zapłaty PCC. Strony zawarły umowę przedwstępną, a w jej wykonaniu spółka wpłaciła zadatek na rzecz sprzedającego. Zawarcie umowy przyrzeczonej jest planowane na wrzesień 2019.
Czy w związku z umową przedwstępną i zapłatą zadatku należało uiścić PCC?

PCC

Zbiorcze deklaracje na podatek od czynności cywilnoprawnych

Aleksander Woźniak
Od 1.07.2019 wchodzą w życie zmiany w zakresie składania deklaracji oraz terminu zapłaty PCC. Dotyczą one podatników dokonujących w trakcie miesiąca licznych zakupów lub zawierających liczne umowy pożyczki.

PCC

Obrót wirtualną walutą nadal bez PCC

MF do końca 2019 przedłużył zaniechanie poboru PCC od umów sprzedaży lub zamiany, których przedmiotem są kryptowaluty.

Podatek od czynności cywilnoprawnych

Jaka stawka PCC od hipoteki ustanowionej na nieruchomości

Marcin Szymankiewicz
Przedsiębiorca prowadzi działalność w zakresie wynajmu nieruchomości. Zamierza zaciągnąć pożyczkę w celu sfinansowania zakupu kolejnego mieszkania. Suma główna pożyczki będzie wyrażona w złotych, jednak ma być wypłacona w dolarach, według ustalonego przelicznika. Będzie podlegać oprocentowaniu według zmiennej i rosnącej stopy procentowej. Spłata ma być zabezpieczona hipoteką na zakupionym mieszkaniu. Zabezpieczenie obejmie sumę główną pożyczki, odsetki, a także wszelkie koszty uboczne poniesione przez pożyczkodawcę, związane z otrzymaniem zwrotu pożyczki (włącznie z ew. opłatami sądowymi i egzekucyjnymi, za usługi prawne, kosztami doradztwa, mediacji i/lub arbitrażu, a także roszczeniami odszkodowawczymi wynikającymi z niewykonania zobowiązań pożyczkobiorcy).
Według jakiej stawki należy opłacić PCC od takiej hipoteki?

Podatek od czynności cywilnoprawnych

Mniejszy podatek od umowy pożyczki

Krzysztof Hałub
Od 1.01.2019 obowiązuje nowa, niższa stawka PCC dla umów pożyczek. Jednocześnie zmniejszono kwotę wolną od podatku dla pożyczek zawieranych między osobami spoza I grupy podatkowej.

Zmiany te zostały wprowadzone ustawą z 23.10.2018 o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 2159).

Pierwsza dotyczy nie tylko pożyczkobiorców, ale i przechowawców (przy umowie depozytu nieprawidłowego). Stawka PCC od umów pożyczki lub depozytu nieprawidłowego została obniżona z 2% do 0,5% (art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o PCC). Nowa stawka ma zastosowanie do czynności cywilnoprawnych dokonanych po 31.12.2018.


Zmiany w PCC od 1.01.2019 r.

Aleksander Woźniak
Wchodzące w życie z nowym rokiem dwie nowelizacje wprowadzają zmiany w podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), w tym od 1.01.2019 r. – w zakresie stawki PCC i kwoty wolnej, a od 1.07.2019 r. – w zakresie składania deklaracji oraz terminu zapłaty podatku.

Nie dotyczą one wszystkich podatników PCC, lecz: pożyczkobiorców, przechowawców (przy umowie depozytu nieprawidłowego) oraz podatników dokonujących w trakcie miesiąca licznych zakupów opodatkowanych PCC.

Zmiany wynikają z dwóch ustaw nowelizujących:

  • z 23.10.2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 2159),
  • z 9.11.2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym (DzU poz. 2244).

Rozporządzenie

Obrót wirtualną walutą bez PCC

MF zaniechał poboru PCC od umów sprzedaży lub zamiany, których przedmiotem są waluty wirtualne.

Podatki

Opodatkowanie PCC czynności ustanowienia hipoteki

Piotr Kaim
Czynność prawna ustanowienia hipoteki jest objęta PCC. Na skutek mało precyzyjnych przepisów ustanawiający ten rodzaj zabezpieczenia mogą się zetknąć z dwiema wątpliwościami interpretacyjnymi, utrudniającymi ustalenie ich obowiązków. Pierwsza dotyczy sposobu obliczania podatku przy tzw. hipotece łącznej, kiedy zabezpieczenie hipoteczne obejmuje co najmniej 2 nieruchomości; druga – poważniejsza – rozgraniczenia przypadków, w których stosuje się stawkę procentową (0,1% zabezpieczonej wierzytelności) i kwotową (19 zł).

Hipoteka jest prawem na rzeczy cudzej, ustanawianym w celu zabezpieczenia wierzytelności. Najczęściej ustanawia się ją na nieruchomości lub prawie majątkowym dłużnika, choć zdarza się, że jego zobowiązanie jest zabezpieczane za pomocą hipoteki na majątku osoby trzeciej.


PCC

Podatek od czynności cywilnoprawnych od umowy faktoringu

Marcin Szymankiewicz
Czy zawieranie umów faktoringu podlega PCC?

Nie. W art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC wymieniono zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych opodatkowanych PCC (patrz ramka na następnej stronie). Tylko i wyłącznie czynności wymienione w tym przepisie podlegają PCC, co potwierdzono w orzecznictwie (zob. np. wyrok NSA z 15.02.2008, II FSK 1737/06). Umowy nienazwane i umowy o charakterze mieszanym, a także czynności cywilnoprawne niewymienione w art. 1 ustawy o PCC nie są objęte PCC.


Podatki i prawo gospodarcze

Pożyczka od spółki dominującej – PCC czy VAT

Edyta Głębicka
Zagraniczna spółka dominująca zamierza udzielić nam oprocentowanej pożyczki na dofinansowanie działalności.
Czy w związku z tym wystąpi po naszej stronie konieczność zapłaty PCC albo rozliczenia VAT?

PCC

Dokumentowanie poboru podatków przez notariuszy

Tomasz Krywan
Jaki dokument powinien wystawić notariusz na udokumentowanie pobrania PCC i podatku od spadków i darowizn?
Sporządzając akt notarialny, pobiera on taksę notarialną (swoje wynagrodzenie), opłatę za odpisy i nalicza VAT. Dokumentuje to fakturą, jednak nie może na niej wykazać podatku, bo to nie jest usługa ani towar.

Notariusze są płatnikami podatku od:

  • czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego (art. 10 ust. 2 ustawy o PCC),
  • spadków i darowizn od dokonanych w formie aktu notarialnego darowizn, umów nieodpłatnego zniesienia współwłasności lub ugody w tym przedmiocie, umów nieodpłatnego ustanowienia służebności oraz umów nieodpłatnego ustanowienia użytkowania (zob. art. 18 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, dalej upsd).

PCC

Pożyczka między członkami rodziny zawarta przed notariuszem

Grzegorz Gębka
Klient chce zawrzeć z bratem umowę pożyczki środków na działalność gospodarczą.
Czy jeśli zrobi to przed notariuszem, będzie musiał złożyć w US deklarację PCC-3 wraz z dowodem otrzymania środków na rachunek bankowy?

Pożyczki udzielane między członkami najbliższej rodziny (małżonkami, zstępnymi, wstępnymi, pasierbami, rodzeństwem, ojczymem i macochą - w dowolnej konfiguracji) korzystają ze zwolnienia od PCC, niezależnie od kwoty pożyczki. Aby nie płacić podatku, w każdym przypadku konieczne było dotąd złożenie w US deklaracji PCC-3 (przez pożyczkobiorcę) w terminie 14 dni od zawarcia umowy.


PCC

Pożyczka od brata na rozwój przedsiębiorstwa

Grzegorz Gębka
Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność otrzymał od brata pożyczkę w wysokości 100 000 zł, którą przeznaczył na rozwój biznesu.
Na jakim formularzu powinien zadeklarować PCC i kiedy powinien go wpłacić?

Regułą na gruncie ustawy o PCC jest opodatkowanie umowy pożyczki (art. 1 ust. 1pkt 1 lit. b) stawką 2% (art. 7 ust. 1 pkt 4). Przewidziano jednak pewne wyjątki. Jeden z nich dotyczy sytuacji, gdy umowa pożyczki zawierana jest między osobami zaliczonymi do tzw. zerowej grupy podatkowej (małżonek, zstępni, wstępni, pasierbowie, rodzeństwo, ojczym, macocha). Podatek tu nie wystąpi - i to niezależnie od wysokości pożyczanej kwoty - o ile łącznie spełnione będą następujące warunki (art. 9 pkt 10 lit. b):


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....