ZUS przedsiębiorcy w 2019 – kto zapłaci niższe składki

Andrzej Radzisław radca prawny

Od 1.01.2019 do obowiązujących do tej pory ulg dotyczących podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osób prowadzących działalność gospodarczą dojdzie nowa – dla przedsiębiorców uzyskujących niski przychód z działalności.

Wprowadziła ją ustawa z 20.07.2018 o zmianie niektórych ustaw w celu obniżenia składek na ubezpieczenia społeczne osób fizycznych wykonujących działalność gospodarczą na mniejszą skalę (DzU poz. 1577). Nowa ulga została uregulowana w art. 18c usus.

Jak jest teraz

Przypomnijmy, że obecnie przedsiębiorca rozpoczynający działalność przez pierwsze 6 mies. może nie płacić składek na ubezpieczenia społeczne (tzw. ulgi na start), a po tym okresie przez 24 miesiące kalendarzowe może opłacać składki od obniżonej podstawy, tj. zadeklarowanej kwoty nie niższej jednak niż 30% minimalnego wynagrodzenia. Warunkiem skorzystania z tego rozwiązania jest, aby:

  • usus – ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
  • WDT – wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów
  • w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych nie była wykonywana inna pozarolnicza działalność,
  • w ramach działalności na rzecz byłego pracodawcy nie były wykonywane czynności, które w roku bieżącym lub poprzednim były wykonywane w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy.

Po skorzystaniu z tych ulg, gdy działalność gospodarcza jest w dalszym ciągu prowadzona, składki społeczne muszą być opłacane na zasadach ogólnych, czyli od zadeklarowanej kwoty, nie niższej jednak niż 60% przeciętnego wynagrodzenia.

Jak będzie

Nowelizacja przepisów usus ma zapewnić przedsiębiorcom osiągającym niewielkie przychody możliwość opłacania niższych składek nie tylko przez pierwsze 24 mies. prowadzenia działalności, lecz także przez kolejnych 36 mies. Musi być jednak spełniony warunek dotyczący poziomu przychodu za poprzedni rok kalendarzowy.

W myśl nowych przepisów niższe składki mogą płacić przedsiębiorcy, których roczne przychody w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczą 30-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę, obowiązującego w grudniu poprzedniego roku (czyli w 2019 ci, których przychody z 2018 zmieściły się w limicie 63 tys. zł).

W razie rozpoczęcia lub zawieszenia działalności gospodarczej w ciągu roku kalendarzowego limit przychodów podlega proporcjonalnemu zmniejszeniu.

W kolejnym roku kalendarzowym przedsiębiorcy o niskich przychodach mogą opłacać składki ubezpieczeniowe na preferencyjnych warunkach. Nowa ulga będzie ustalona na cały rok kalendarzowy. Można, ale nie trzeba z niej korzystać.

Wzrost przychodów przedsiębiorcy w roku, w którym korzysta on z ulgi, nie spowoduje utraty prawa do niej. Wpłynie natomiast na prawo do stosowania niższej podstawy wymiaru w kolejnym roku kalendarzowym.

Prawo do tak ustalonej podstawy wymiaru składek emerytalnej i rentowych będzie przysługiwać przez 36 miesięcy kalendarzowych w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Do tych limitów będzie się wliczać, jako pełny miesiąc, każdy miesiąc kalendarzowy, w którym przedsiębiorca odpowiednio ustalał najniższą podstawę składek emerytalnej i rentowych zgodnie z art. 18c usus lub prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą przez co najmniej jeden dzień kalendarzowy.

Przedsiębiorca, który w danym roku spełnia warunki do ulgi, ale z niej zrezygnuje, będzie mógł z niej korzystać w kolejnym roku, jeśli spełni pozostałe warunki. Pod uwagę brane jest ostatnie 60 mies. prowadzenia działalności.

Kto nie skorzysta z ulgi

Nowe przepisy nie będą miały zastosowania do osób:

  • opłacających w poprzednim roku podatek w formie karty podatkowej (ściślej podlegających przepisom o karcie podatkowej) i jednocześnie korzystających ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT (tzw. zwolnienie podmiotowe w uwagi na sprzedaż nieprzekraczającą 200 tys. zł rocznie),
  • spełniających warunki określone w art. 18a usus (do stosowania przez 24 mies. podstawy wymiaru nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia),
  • prowadzących w poprzednim roku kalendarzowym pozarolniczą działalność przez mniej niż 60 dni kalendarzowych,
  • prowadzących w poprzednim roku kalendarzowym również pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 2–5, czyli jako twórca i artysta, w zakresie wolnego zawodu (płacąc podatek zryczałtowany), wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. bądź spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej, osoba prowadząca publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół,
  • wykonujących pozarolniczą działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia tej działalności w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres obecnej działalności gospodarczej.

Przedsiębiorca rozpoczął działalność gospodarczą 1.01.2017. Przez pierwsze 2 lata (24 mies.) spełniał warunki do opłacania składek preferencyjnych (od 30% minimalnego wynagrodzenia). Od 1.01.2019 (przez 12 mies.) będzie mógł opłacać niższe składki z uwagi na wysokość uzyskiwanych przychodów w 2018.

Jeżeli w 2019 jego przychody wzrosną i przekroczą limit uprawniający do zwolnienia, to w kolejnym roku kalendarzowym czyli w 2020 (przez 12 mies.) przedsiębiorca nie będzie spełniał warunków do opłacania niższych składek. Gdy jego przychody w 2020 będą niższe, powstanie pytanie: czy w 2021 będzie mógł opłacać niższe składki? Ponieważ w ostatnich 60 mies. przedsiębiorca przez 12 mies. korzystał z możliwości opłacania niższych składek z uwagi na wysokość uzyskiwanych przychodów, w kolejnym roku również będzie uprawniony do tej ulgi.

Wysokość ulgowej podstawy wymiaru

Najniższa podstawa wymiaru składek przedsiębiorcy korzystającego z nowej ulgi nie może przekroczyć 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 usus na dany rok kalendarzowy i nie może być niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w styczniu danego roku.

Przedsiębiorca sam ustali podstawę, od której będzie zobowiązany opłacać składki społeczne. W praktyce dla każdego przedsiębiorcy korzystającego z nowej ulgi podstawa ta będzie inna.

Najniższą podstawę wymiaru składek ubezpieczony ustali na dany rok kalendarzowy, mnożąc przeciętny miesięczny przychód uzyskany z pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym przez współczynnik ogłoszony na dany rok kalendarzowy przez Prezesa ZUS. Otrzymany wynik podlega zaokrągleniu do pełnych groszy w górę (jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza) lub w dół (jeśli jest niższa).

Po raz pierwszy nowa podstawa wymiaru będzie mieć zastosowanie do składek za styczeń 2019 płaconych w lutym.

Przeciętny miesięczny przychód będzie ustalany wg wzoru:

Pmp = Rp/Ldk × 30,

gdzie:

Pmp – przeciętny miesięczny przychód w poprzednim roku kalendarzowym,

Rp – roczny przychód,

Ldk – liczba dni kalendarzowych prowadzenia działalności w poprzednim roku kalendarzowym.

Natomiast współczynnik na dany rok kalendarzowy będzie ustalany przez Prezesa ZUS wg wzoru:

Wsp = Ppw/Mw × 0,24,

gdzie:

Ppw – prognozowane przeciętne wynagrodzenie ogłaszane w trybie art. 19 ust. 10 usus,

Mw – minimalne wynagrodzenie obowiązujące w styczniu danego roku.

Współczynnik ten będzie zaokrąglany do czterech miejsc po przecinku w górę – jeśli na piątym miejscu po przecinku jest liczba równa lub wyższa niż 5, lub w dół – jeśli jest niższa.

Minimalna podstawa wymiaru składek, obowiązująca przedsiębiorcę korzystającego z nowej ulgi, będzie podlegać proporcjonalnemu zmniejszeniu, jeśli przedsiębiorca zachoruje i uzyska prawo do zasiłku. Minimalną podstawę trzeba będzie wówczas podzielić przez liczbę dni miesiąca i pomnożyć przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniom, i od tak ustalonej podstawy naliczyć i opłacić składki.

Przychód z działalności gospodarczej

Jak się trzeba domyślać (bo z nowych przepisów usus wprost to nie wynika), przez roczny przychód z działalności gospodarczej należy rozumieć przychód z tej działalności ustalony zgodnie z regulacjami updof.

Usus w art. 18c ust. 12 stanowi jedynie, że w przypadku osób, do których miały zastosowanie przepisy uzpd dotyczące karty podatkowej i które nie korzystały ze zwolnienia sprzedaży od VAT na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT, przez przychód z działalności gospodarczej należy rozumieć wartość sprzedaży, o której mowa w art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, podlegającej opodatkowaniu tym podatkiem, bez kwoty tego podatku. Sprzedażą w myśl tego przepisu jest odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz WDT.

Obowiązki informacyjne

Przedsiębiorca korzystający z nowej ulgi będzie przekazywał do ZUS informację o rocznym przychodzie z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskanym w poprzednim roku kalendarzowym oraz o najniższej podstawie wymiaru składek ustalonej na dany rok kalendarzowy w:

  • imiennym raporcie miesięcznym,
  • deklaracji rozliczeniowej (jeżeli działalność prowadzi samodzielnie),

składanych za styczeń danego roku kalendarzowego lub za pierwszy miesiąc rozpoczęcia lub wznowienia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w danym roku kalendarzowym.

KAS – na żądanie ZUS – będzie przekazywać informacje o przychodach w celu weryfikacji poprawności ustalania najniższej podstawy wymiaru przez ubezpieczonego.

Ulga tylko od początku roku

Jak już o tym była mowa, nowa ulgowa podstawa wymiaru składek będzie obowiązywała na dany rok kalendarzowy. Oznacza to, że z ulgi – co do zasady – nie można zacząć korzystać w trakcie roku.

ZUS przyjął jednak, że w przypadku gdy w trakcie roku przedsiębiorca utraci prawo do stosowania preferencyjnej podstawy wymiaru składek (nie niższej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia) z uwagi na upływ 24-miesięcznego okresu stosowania tej ulgi może od kolejnego miesiąca skorzystać z obniżonego ZUS dla uzyskujących niskie przychody.

Brak prawa do korekty podstawy wymiaru, gdy jest wyższa niż minimalna

Opisana nowelizacja wprowadziła też do usus nowy art. 18 ust. 8a. Zgodnie z nim w przypadku gdy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi zadeklarowana kwota, zadeklarowanie przez ubezpieczonego kwoty wyższej niż obowiązująca go najniższa podstawa wymiaru składek oznacza rezygnację z ustalenia podstawy wymiaru składek w kwocie najniższej i nie podlega korekcie przez ubezpieczonego za miesiąc, w którym zadeklarował wyższą kwotę podstawy wymiaru składek. Jeżeli więc przedsiębiorca za dany miesiąc zadeklaruje wyższą podstawę niż minimalna, jaka go obowiązuje, to ZUS nie uzna późniejszej korekty obniżającej tej podstawę, lecz będzie żądał składek od zadeklarowanej wyższej podstawy.

Przedsiębiorca opłaca składki społeczne od 3000 zł (taką kwotę zadeklarował do podstawy wymiaru). W marcu 2019 przez tydzień był chory, ale do podstawy wymiaru zadeklarował kwotę 3000 zł. Pomimo choroby nie będzie możliwe proporcjonalne zmniejszenie zadeklarowanej podstawy.

Do 31.12.2018 nie było to jednoznacznie uregulowane. ZUS stał dotąd na stanowisku, że zmniejszona może być tylko podstawa minimalna. Część sądów zgadzała się z taką wykładnią, lecz niektóre sądy uznawały, że jest możliwe pomniejszenie także wyższej podstawy niż minimalna.

w sprzedaży

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....