Zmiany w odwrotnym obciążeniu - kiedy nabywca towarów rozliczy VAT zamiast sprzedawcy

Łukasz Chłond partner w TaxTone

Od 1.07.2015 r. dostawy kolejnych towarów zostały objęte procedurą odwrotnego obciążenia, co oznacza, że do rozliczenia VAT z tego tytułu zobligowany będzie nabywca (czynny podatnik VAT) a nie sprzedawca.
Dotyczy to m.in. przenośnych artykułów elektronicznych takich jak np.: smartfony, tablety, laptopy, konsole do gier i innych wymienionych w rozbudowanym załączniku nr 11 do ustawy o VAT.
Jednocześnie zmodyfikowano nieco zasady rozliczenia ‒ jednych obciążając dodatkowymi obowiązkami (sporządzanie deklaracji podsumowujących), a innych (podatników zwolnionych) całkowicie z nich uwalniając.Przyjrzyjmy się skutkom nowych regulacji.

Opisywane zmiany zostały wprowadzone ustawą z 9.04.2015 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy - Prawo zamówień publicznych (DzU poz. 605).

Na czym polega procedura odwrotnego obciążenia? Jest to rozwiązanie dość proste - w razie krajowej dostawy towarów wymienionych w załączniku nr 11 do ustawy o VAT sprzedawca nie nalicza na fakturze VAT należnego, lecz wystawia fakturę ze stawką "np", natomiast zobowiązanym do rozliczenia podatku jest nabywca towaru. Ma on obowiązek wykazać VAT należny, a kwota tego podatku staje się jednocześnie dla niego kwotą VAT naliczonego.

  • US – urząd skarbowy

Podatnicy VAT zwolnieni poza systemem odwrotnego obciążenia

Odwrotne obciążenie zostało ograniczone do przypadków, kiedy nabywcą towarów jest podatnik VAT czynny.

Do tej pory wystarczyło, aby nabywcą był podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT, co sprawiało, że do rozliczenia VAT z tytułu nabywanych towarów wymienionych w załączniku nr 11 zobowiązany mógł być również podatnik zwolniony. Składał wówczas deklarację VAT-9M, w której wykazywał kwotę VAT podlegającego wpłacie do US.

Od lipca do dostawy towarów wymienionych w załączniku nr 11 na rzecz nabywcy, który nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, zastosowanie mają zasady ogólne. Zatem to sprzedawca ma obowiązek naliczyć podatek z zastosowaniem właściwej stawki VAT i odprowadzić go do US.

Tak jak dotychczas, na zasadach ogólnych (poza odwrotnym obciążeniem), opodatkowane będą dostawy objęte zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT (towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej, co do których nie przysługiwało dostawcy prawo do odliczenia podatku naliczonego). Dodatkowo, od 1.07.2015 r., odwrotne obciążenie nie dotyczy dostaw złota inwestycyjnego zwolnionych na podstawie art. 122.

Elektronika przenośna - limit 20 000 zł

Pośród nowo dodanych towarów do załącznika nr 11 szczególnie uważnie warto przyjrzeć się tzw. elektronice przenośnej, o której mowa w poz. 28a‒28c. Dla tego rodzaju towarów przewidziano bowiem szczególne zasady - opodatkowanie w trybie odwrotnego obciążenia uzależnione jest od przekroczenia odpowiedniego limitu wartości transakcji.

Zgodnie z art. 17 ust. 1c ustawy o VAT, do dostaw tzw. elektroniki przenośnej, odwrotne obciążenie ma zastosowanie, o ile łączna wartość towarów w ramach jednolitej gospodarczo transakcji obejmującej te towary, bez kwoty podatku, przekroczy 20 000 zł.

Wprowadzenie limitu wartości sprawia, że stosowanie odwrotnego obciążenia jako narzędzia do walki z wyłudzeniami VAT będzie mocno ograniczone. Z pewnością natomiast utrudni uczciwym podatnikom prawidłowe wywiązanie się ze swoich obowiązków wobec fiskusa.

Nowe przepisy dotyczą dostaw dokonanych od 1.07.2015 r., jeżeli ich łączna wartość przekracza od 1.07.2015 r. limit 20 000 zł, nawet jeśli następują w ramach umów zawartych przed tą datą (art. 4 nowelizacji).

7.07.2015 r. hurtownik (podatnik VAT czynny) kupuje od dystrybutora w ramach jednego zamówienia 50 smartfonów o wartości 620 zł netto/sztuka. Łączna wartość towarów w ramach tej transakcji wynosi więc 31 000 zł netto. Dystrybutor ma obowiązek wystawić fakturę ze stawką VAT "np" i adnotacją "odwrotne obciążenie", a hurtownik rozliczy podatek należny i naliczony z tytułu tej dostawy.

Jan Kowalski, prowadzący działalność gospodarczą, zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, 7.07.2015 r. podpisał umowę abonencką z operatorem sieci komórkowej. Zakupił przy tym dla potrzeb swojej działalności jednego smartfona w promocyjnej cenie 299 zł netto.

Operator wystawił fakturę za smartfona, naliczając VAT zgodnie ze stawką VAT 23%, a Jan Kowalski ma prawo odliczyć podatek naliczony z takiej faktury na zasadach ogólnych.

Co to jest jednolita gospodarczo transakcja?

Dla ustalenia sposobu opodatkowania istotna jest definicja jednolitej gospodarczo transakcji.

Za taką uznaje się - po pierwsze - umowę, w ramach której występuje jedna lub więcej dostaw towarów wymienionych w poz. 28a‒28c załącznika nr 11, nawet jeżeli są one dokonane na podstawie odrębnych zamówień lub wystawianych jest więcej faktur dokumentujących poszczególne dostawy (art. 17 ust. 1d).

Tak więc do uznania za jednolitą gospodarczo transakcję wystarczy wykonanie wielu dostaw w ramach jednej umowy, nawet jeżeli są one odrębnie dokumentowane.

Spółka, będąca podatnikiem VAT czynnym, 7.07.2015 r. zawiera umowę z dostawcą sprzętu elektronicznego, w ramach której zobowiązuje się zakupić od niego w ciągu najbliższych 18 miesięcy zarówno towary wymienione w załączniku nr 11 (np. laptopy, tablety), jak i spoza załącznika (urządzenia wielofunkcyjne, routery, kable, klawiatury, monitory).

Umowa przewiduje, w jakich terminach i jakiego rodzaju towary zostaną zrealizowane, jak również wskazuje ich wartość.

Łączna wartość towarów wymienionych w załączniku nr 11, które zostaną zakupione na podstawie umowy, to 37 000 zł netto, ale będą one dostarczane partiami - każda o wartości poniżej 20 000 zł netto, dokumentowana odrębną fakturą.

Sprzedawca ma obowiązek wystawić spółce faktury bez naliczenia VAT - w części dotyczącej towarów z załącznika nr 11, a spółka ma obowiązek rozliczyć dostawy tych towarów w trybie odwrotnego obciążenia. Istotna jest bowiem łączna wartość towarów z załącznika nr 11, wskazana w umowie. W części dotyczącej towarów spoza załącznika nr 11, sprzedawca powinien naliczyć VAT ze stawką 23%.

Wątpliwości mogą się pojawić, gdy strony zawrą umowę, w ramach której kupujący zobowiąże się do nabywania urządzeń wymienionych w załączniku nr 11, ale umowa nie będzie określać ich wartości (np. umowa ramowa). Można przyjąć, że dostawca powinien wystawiać faktury z VAT do momentu przekroczenia limitu wartości towarów z załącznika nr 11 w wysokości 20 000 zł netto.

Co ma zrobić po przekroczeniu tego limitu? Czy powinien stosować tryb odwrotnego obciążenia jedynie do kolejnych dostaw, czy też skorygować również wcześniejsze rozliczenia (sprzed przekroczenia limitu)?

Literalne brzmienie art. 17 ust. 1d zdaje się sugerować, że mamy tu od początku do czynienia z jednolitą gospodarczo transakcją, a więc po przekroczeniu limitu 20 000 zł odwrotne obciążenie powinno dotyczyć wszystkich dostaw wykonanych w ramach umowy ramowej - również tych wcześniejszych. Sprzedawca byłby więc zobowiązany do stosownych korekt.

Spółka, będąca czynnym podatnikiem VAT, 7.07.2015 r. zawiera umowę ramową z dostawcą, w której zobowiązuje się zakupić co roku towary o wartości co najmniej 300 000 zł, w zamian za co dostawca przyznaje jej rabat w wysokości 3% od cen podstawowych. Spółka składa w ciągu roku zamówienia na towary, w tym m.in. urządzenia elektroniczne wymienione w załączniku nr 11. Po 4 miesiącach przekracza limit 20 000 zł.

Sprzedawca nie zna wartości towarów, które sprzeda na podstawie umowy ramowej, w szczególności nie wie, ile z tego będzie towarów wymienionych w poz. 28a‒28c załącznika nr 11. Wystawia więc faktury, naliczając VAT według właściwej stawki.

Z chwilą przekroczenia limitu powinien jednak wystawiać faktury bez naliczania podatku, a także skorygować wystawione wcześniej faktury ze stawki 23% na stawkę "np" (oczywiście tylko w stosunku do towarów wymienionych w poz. 28a‒28c załącznika nr 11).

Po drugie - za jednolitą gospodarczo uznaje się również transakcję obejmującą więcej niż jedną umowę, jeżeli okoliczności towarzyszące tej transakcji lub warunki, na jakich została ona zrealizowana, odbiegały od okoliczności lub warunków zwykle występujących w obrocie towarami wymienionymi w poz. 28a‒28c załącznika nr 11 (art. 17 ust. 1e).

Zapis ten jest niezwykle enigmatyczny - prowadzi do konkluzji, że nawet gdy zawartych zostanie kilka umów, ale w okolicznościach lub na warunkach odbiegających od zwykle przyjętych w obrocie elektroniką przenośną, to i tak zostaną one uznane za jednolitą transakcję gospodarczą.

Nie wiadomo jednak, co należy rozumieć przez okoliczności lub warunki zwykle występujące w obrocie tego rodzaju towarami. Chodzić tu może prawdopodobnie m.in. o przypadki, gdy strony zawierają szereg transakcji o drobnej wartości (poniżej limitu), w celu uniknięcia zastosowania odwrotnego obciążenia.

Spółka zamawia od dostawcy smartfony w partiach, przy czym wartość żadnej z tych partii nie przekracza 20 000 zł netto. Zamówienia są składane kilka razy w tygodniu lub nawet codziennie.

Jeżeli składanie szeregu drobnych zamówień nie ma uzasadnienia biznesowego, organy podatkowe mogą stwierdzić, że chodzi de facto o jednolitą gospodarczo transakcję i nakazać jej opodatkowanie w trybie odwrotnego obciążenia. Nabywca nie ma wówczas prawa do odliczenia VAT naliczonego z faktur wystawionych przez dostawcę.

Wyłączenie odpowiedzialności

Jak widać opodatkowanie dostawy towarów wymienionych w poz. 28a‒28c załącznika nr 11 może nasuwać liczne wątpliwości. Stąd w ustawie o VAT wprowadzono możliwość uniknięcia przez sprzedawcę niekorzystnych konsekwencji nieprawidłowego rozliczenia podatku, o ile zachowa on należytą staranność (art. 17 ust. 2a‒2b).

Jeżeli podejmie on wszelkie niezbędne środki w celu rzetelnego rozliczenia VAT od dostawy, nie ma obowiązku jej opodatkowania, także gdy po jej dokonaniu ustalono, że wskutek działania nabywcy nie były spełnione przesłanki do zastosowania odwrotnego obciążenia, o którym to działaniu dostawca - przy zachowaniu należytej staranności - nie wiedział lub nie mógł wiedzieć.

Szkopuł w tym, że przepis ma charakter otwarty i nie wiadomo, czym są te niezbędne środki, jakie podjąć musi sprzedawca w celu rzetelnego rozliczenia podatku. Sprzedawca nie ma przykładowo możliwości zweryfikowania, czy nabywca w sztuczny sposób rozbija większą transakcję na kilka mniejszych, np. w celu uniknięcia obowiązku rozliczenia VAT w trybie odwrotnego obciążenia albo w celu wyłudzenia VAT. Istnieje zatem realna możliwość, że niestety art. 17 ust. 2a pozostanie rozwiązaniem potencjalnie a nie realnie pomocnym uczciwym podatnikom.

Warto dodać ponadto, że wyłączenie odpowiedzialności, o której mowa, wchodzi w grę jedynie, gdy zapłata należności z tytułu dostawy towarów nastąpiła z rachunku płatniczego nabywcy (również przy użyciu karty płatniczej lub innego instrumentu umożliwiającego dostawcy identyfikację składającego zlecenie płatnicze). Nie może więc być o nim mowy w przypadku dostaw opłaconych w gotówce.

Korekty po dostawie i po wpłacie zaliczek

Ustawa o VAT określa też skutki korekt zmniejszających podstawę opodatkowania po dostawie. Gdy sprzedawca po dokonaniu dostawy elektroniki przenośnej, o wartości przekraczającej 20 000 zł netto, obniży jej wartość (np. udzielając rabatu posprzedażowego), skutkiem czego spadnie ona poniżej ww. limitu, to i tak zobowiązanym do rozliczenia VAT z tytułu tej transakcji pozostanie nabywca. Wynika to wprost z art. 17 ust. 1f.

Spółka sprzedała 10 laptopów o łącznej wartości netto 20 600 zł na rzecz podatnika VAT czynnego, wobec czego uznała, że do rozliczenia VAT w trybie odwrotnego obciążenia zobowiązany jest nabywca.

Jednak pod koniec roku udzieliła nabywcy dodatkowego rabatu, z uwagi na przekroczenie określonego rocznego limitu obrotów ze spółką. Na skutek tego wartość dostawy laptopów spadła do 19 982 zł netto. Spółka nie powinna korygować sposobu rozliczenia tej dostawy.

Uregulowano również kwestię korekty opodatkowania zaliczki na poczet dostawy, której sposób rozliczenia się zmieni. W razie otrzymania zaliczki na poczet przyszłej dostawy towarów, w stosunku do której następuje zmiana sposobu opodatkowania, korekta rozliczenia zaliczki w związku z tą zmianą następuje w rozliczeniu za okres, w którym dokonano dostawy tych towarów (art. 17 ust. 1g).

W lipcu sprzedawca otrzymał zaliczkę na poczet dostawy tabletów o wartości 24 000 zł netto. Wystawił więc fakturę zaliczkową ze stawką "np" oraz adnotacją "odwrotne obciążenie" i wykazał zaliczkę w deklaracji VAT za lipiec.

Jednak w następnym miesiącu klient zmienił zamówienie, w wyniku czego wartość faktycznie dostarczonych towarów spadła do 18 000 zł netto. Faktura sprzedażowa została więc wystawiona już ze stawką 23%.

Korektę zaliczki ze stawki "np" do stawki 23% sprzedawca ujmuje w deklaracji za miesiąc, w którym dokonał dostawy towarów (czyli za sierpień).

Regulacje przejściowe

W odniesieniu do zaliczek otrzymanych przez sprzedawcę przed 1.07.2015 r. przewidziano przepisy przejściowe.

W myśl art. 3 nowelizacji, w razie uiszczenia zaliczki na poczet dostawy towarów dokonanej od 1.07.2015 r., dla której podatnikiem na podstawie znowelizowanych przepisów przestał być nabywca, do rozliczenia dostawy stosuje się przepisy w starym brzmieniu (sprzed 1 lipca).

Sprzedawca prętów stalowych (wymienionych w załączniku nr 11) otrzymał 29.06.2015 r. zaliczkę na poczet dostawy w wysokości 50% ceny. Dostawa nastąpiła 7.07.2015 r. Nabywca jest podatnikiem zwolnionym z VAT z uwagi na nieprzekroczenie limitu obrotów (150 000 zł).

W myśl znowelizowanych przepisów taki nabywca przestał być od 1.07.2015 r. zobligowany do rozliczenia VAT na zasadach odwrotnego obciążenia. Jednak z uwagi na wpłaconą przed tą datą zaliczkę dostawa powinna być opodatkowana jeszcze na starych zasadach.

Sprzedawca wystawi więc fakturę na dostawę (pozostałe 50% ceny) ze stawką "np", a nabywca jest zobligowany do wykazania VAT należnego w deklaracji VAT-9M za lipiec (powinien też złożyć deklarację VAT-9M za czerwiec w celu opodatkowania zaliczki).

Natomiast w razie uiszczenia przed 1.07.2015 r. zaliczki na poczet dokonanej od tego dnia dostawy towarów, dla której podatnikiem na podstawie nowelizacji stał się nabywca, korektę rozliczenia zaliczki sporządza się w okresie, w którym nastąpiła dostawa towarów.

Sprzedawca sprzętu elektronicznego otrzymał 29.06.2015 r. zaliczkę na poczet dostawy smartfonów w wysokości 100% ceny. Łączna wartość towaru to 60 000 zł netto. Sprzedawca wystawił fakturę zaliczkową, naliczając podatek według stawki 23%. Dostawa towarów nastąpiła 7.07.2015 r. Sprzedawca ma obowiązek skorygować sposób opodatkowania zaliczki ze stawki 23% do stawki "np" w rozliczeniu za lipiec.

Obowiązek składania informacji podsumowujących

Sprzedawcy wszystkich towarów z za-łącznika nr 11, dla których podmiotem zobowiązanym do rozliczenia podatku jest nabywca, od 1.07.2015 r. mają obowiązek składać w US tzw. informacje podsumowujące w obrocie krajowym (art. 101a ust. 1).

Informacje powinny być składane za okresy rozliczeniowe, w których powstał obowiązek podatkowy, w terminach przewidzianych dla złożenia przez podatnika (sprzedawcę) deklaracji podatkowych. Oznacza to, że podatnik składający deklaracje VAT za okresy miesięczne, składa informację podsumowującą (VAT-27) w terminie złożenia deklaracji za dany miesiąc. Z kolei podatnik rozliczający się kwartalnie, składa informację podsumowującą (VAT-27K) w terminie złożenia deklaracji VAT za dany kwartał.

Informacja podsumowująca w obrocie krajowym zawiera następujące dane:

1) nazwę lub imię i nazwisko oraz numer identyfikacji podatkowej podatnika składającego informację,

2) nazwę lub imię i nazwisko oraz numer identyfikacji podatkowej podatnika nabywającego towary lub usługi,

3) łączną wartość dostaw towarów, dla których podatnikiem jest nabywca - w odniesieniu do poszczególnych nabywców.

Pierwsze informacje podsumowujące należy złożyć za lipiec 2015 r. lub za trzeci kwartał (lipiec-wrzesień) 2015 r. Mogą być one składane nie tylko w wersji papierowej, lecz również elektronicznej - podobnie jak sama deklaracja VAT.

Nowe towary objęte odwrotnym obciążeniem - załącznik nr 11

Systemem odwrotnego obciążenia objęto kolejne grupy towarów, przez co powiększył się załącznik nr 11 do ustawy o VAT (zawierający dotąd 41 pozycji - m.in.: złom, odpady, pręty stalowe, kształtowniki, druty, miedź nierafinowaną i surowce wtórne). Dodano do niego 13 pozycji:

  • arkusze żeberkowane ze stali niestopowej, PKWiU 24.33.20.0 (poz. 21a),
  • złoto nieobrobione plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku - wyłącznie o próbie 325 tysięcznych lub większej, z wyłączeniem złota inwestycyjnego w rozumieniu art. 121, z zastrzeżeniem poz. 22b, PKWiU ex 24.41.20.0 (poz. 22a),
  • złoto inwestycyjne w rozumieniu art. 121, bez względu na symbol PKWiU (poz. 22b),
  • metale nieszlachetne platerowane srebrem oraz metale nieszlachetne, srebro lub złoto, platerowane platyną, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu - wyłącznie złoto o próbie 325 tysięcznych lub większej, platerowane platyną, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu, PKWiU ex 24.41.50.0 (poz. 22c),
  • aluminium nieobrobione plastycznie, PKWiU 24.42.11.0 (poz. 22d),
  • ołów nieobrobiony plastycznie, PKWiU 24.43.11.0 (poz. 22e),
  • cynk nieobrobiony plastycznie, PKWiU 24.43.12.0 (poz. 22f),
  • cyna nieobrobiona plastycznie, PKWiU 24.43.13.0 (poz. 22g),
  • nikiel nieobrobiony plastycznie, PKWiU 24.45.11.0 (poz. 27a),
  • przenośne maszyny do automatycznego przetwarzania danych, o masie <= 10 kg, takie jak: laptopy i notebooki; komputery kieszonkowe (np. notesy komputerowe) i podobne - wyłącznie komputery przenośne, takie jak: tablety, notebooki, laptopy, PKWiU ex 26.20.11.0 (poz. 28a),
  • telefony dla sieci komórkowych lub dla innych sieci bezprzewodowych - wyłącznie telefony komórkowe, w tym smartfony, PKWiU ex 26.30.22.0 (poz. 28b),
  • konsole do gier wideo (w rodzaju stosowanych z odbiornikiem telewizyjnym lub samodzielnym ekranem) i pozostałe urządzenia do gier zręcznościowych lub hazardowych z elektronicznym wyświetlaczem - z wyłączeniem części i akcesoriów, PKWiU ex 26.40.60.0 (poz. 28c),
  • biżuteria i jej części oraz pozostałe wyroby jubilerskie i ich części, ze złota i srebra lub platerowane metalem szlachetnym - wyłącznie części biżuterii i części pozostałych wyrobów jubilerskich ze złota o próbie 325 tysięcznych lub większej, tj. niewykończone lub niekompletne wyroby jubilerskie i wyraźne części biżuterii, w tym pokrywane lub platerowane metalem szlachetnym, PKWiU ex 32.12.13.0 (poz. 28d).

Cena w zamówieniach publicznych

Wprowadzenie odwrotnego obciążenia uwzględniono także w ustawie o zamówieniach publicznych, gdzie wskazano, że jeśli zamawiający miałby obowiązek zapłacenia VAT, to wyceniając ofertę, dolicza go do ceny.

Wykonawca składając ofertę, informuje zamawiającego, czy wybór oferty będzie prowadzić do powstania u zamawiającego obowiązku podatkowego, wskazując nazwę (rodzaj) towaru lub usługi, których dostawa będzie prowadzić do jego powstania oraz wskazując ich wartość bez kwoty podatku (art. 91 ust. 3a i art. 93 ust. 1c Prawa zamówień publicznych, DzU z 2013 r. poz. 907 ze zm.).

W odniesieniu do postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, a także umów w sprawach zamówień publicznych, zawartych przed 1.07.2015 r., dla których w związku z nowelizacją następuje przeniesienie obowiązku rozliczenia VAT ze sprzedawcy na nabywcę, przewidziano (art. 12 nowelizacji) możliwość, odpowiednio:

  • poprawienia oferty w zakresie ceny przez pomniejszenie tej ceny o VAT w zakresie, w jakim u zamawiającego powstaje obowiązek rozliczenia tego podatku,
  • wystąpienia o zmianę umowy w zakresie obniżenia wynagrodzenia wykonawcy o kwotę VAT, którą zamawiający obowiązany jest rozliczyć zamiast wykonawcy (w braku takiej zgody zamawiający może odstąpić od umowy).
Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Nowe artykuły na naszych stronach:
Koronawirus

Kiedy wypłacić odprawę pieniężną pracownikowi zwalnianemu z powodu koronawirusa

Jadwiga Sztabińska
Pracodawca rozstaje się z pracownikami za wypowiedzeniem lub porozumieniem z powodu trudności ekonomicznych wywołanych koronawirusem.
Czy musi wypłacać odprawy pieniężne?

O tym, czy pracodawca musi wypłacić odprawę pieniężną (tzw. ekonomiczną), decyduje łączne spełnienie trzech warunków. Pierwszym z nich jest liczba pracowników, od której zależy obowiązek stosowania ustawy o zwolnieniach grupowych (dalej uzg). Drugi warunek to przyczyna rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem lub porozumieniem. Trzeci stanowi natomiast wykorzystanie jednego z dwóch trybów zwolnień przewidzianych w uzg.


Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Dokonywanie potrąceń z wynagrodzenia i zasiłku zleceniobiorcy uczestnika PPK

Renata Majewska
Spółka ma obowiązek tworzyć PPK (od lipca 2019 r.). Na początku maja 2020 r. dostała zajęcie wierzytelności z umowy zlecenia i zasiłków tytułem niespłaconego kredytu osoby zatrudnionej na umowę zlecenia, z tytułu której podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz jednocześnie przynależy do PPK. Pod koniec maja wypłacono jej 2900 zł brutto wynagrodzenia oraz 799 zł brutto zasiłku chorobowego za 9 dni niezdolności do pracy.
Jak należało dokonać w tym przypadku potrąceń? Czy kwotę wolną ustala się zleceniobiorcy identycznie jak pracownikowi? Zleceniobiorca został zatrudniony na okres od 1.10.2019 do 30.11.2020 r. za wynagrodzeniem 2900 zł brutto miesięcznie. Liczba godzin pracy wyznaczona w umowie to 100 godz./mies.; zgłosił się on do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, a spółka odprowadza do PPK – za siebie i zleceniobiorcę – tylko wpłaty podstawowe.

Koronawirus

Dofinansowanie z FP lub z FGŚP do wynagrodzeń – czy wpływa na listę płac

Izabela Nowacka
Czy otrzymanie z FP lub z FGŚP dofinansowania do wynagrodzeń i składek ZUS, na podstawie tzw. tarczy antykryzysowej, ma wpływ na obliczanie pensji i sporządzanie list płac?

Nie. Należności z tytułu wykonywania pracy w ramach stosunku pracy są wynagrodzeniami niezależnie od źródła pochodzenia środków na nie. Jak wynika choćby z załącznika do objaśnień do sprawozdawczości z zatrudnienia i wynagrodzeń, wynagrodzenia obejmują wypłaty pieniężne, wypłacane pracownikom lub innym osobom fizycznym, stanowiące wydatki ponoszone przez pracodawców na opłacenie wykonywanej pracy (z wyjątkami, o których mowa w rozdz. VIII), niezależnie od źródeł ich finansowania (ze środków własnych lub refundowanych) oraz bez względu na podstawę stosunku pracy bądź innego stosunku prawnego lub czynności prawnej, na podstawie których jest świadczona praca lub pełniona służba.


Koronawirus

Zwolnienie z opłacania składek ZUS a koszty płacy wykazywane w deklaracjach do PFRON

Mariusz Sobkowiak
Zatrudniamy dwóch pracowników z niepełnosprawnością. Otrzymujemy z PFRON dofinansowanie do ich wynagrodzeń. Wysokość dofinansowania wiąże się m.in. z kosztami płacy, jakie ponosimy w związku z zatrudnieniem tych osób. Korzystając z zapisów tzw. tarczy antykryzysowej, złożyliśmy do ZUS wniosek RDZ o zwolnienie nas, jako płatnika, z obowiązku opłacania składek ZUS za 3 mies. Składki te są jednak wykazywane w comiesięcznych deklaracjach do ZUS, a wynagrodzenia pracowników brutto są pomniejszane o te składki.
Czy składki społeczne i zdrowotne (finansowane zarówno przez pracownika, jak i przez pracodawcę) za marzec–maj, które zostaną umorzone w związku ze złożeniem do ZUS wniosku RDZ, należy wliczać do kosztów płacy we wniosku Wn-D o dofinansowanie z PFRON, czy też nie?
Co w przypadku, jeśli ZUS nie uwzględni naszego wniosku o umorzenie i w lipcu (po podjęciu przez ZUS decyzji odmownej) zapłacimy składki ZUS za 3 minione miesiące? Czy składki za te 3 mies., które zapłacimy w lipcu, możemy wliczyć do kosztów płac we wniosku Wn-D za lipiec (i czy zostaną przez PFRON uznane za zapłacone terminowo)?

Pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne przysługuje ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.


Koronawirus

Obowiązek wypłaty wynagrodzenia, gdy pracownik pobierał zasiłek opiekuńczy przez wszystkie dni robocze w miesiącu

Izabela Nowacka
Mamy wątpliwości co do sposobu rozliczenia za miesiąc, w którym pracownik przebywał przez cały miesiąc na dodatkowym zasiłku opiekuńczym, ale w oświadczeniu wymienił okresy przypadające w dni dla niego robocze, pomijając weekendy czy święta.
Czy oprócz zasiłku przysługuje mu wynagrodzenie określone w stawce miesięcznej?

Nieprzepracowanie całego miesiąca przekłada się na wysokość wynagrodzenia. Sposób obliczenia wynagrodzenia za przepracowaną część miesiąca zależy od systemu wynagradzania oraz od przyczyny nieobecności w pracy. Pracownik, który przez część miesiąca wykazuje absencję, oprócz wynagrodzenia chorobowego czy zasiłku ma prawo również do wynagrodzenia za czas pracy. Obliczenia tej części pensji dokonuje się w przypadku, gdy pracownik ma określone wynagrodzenie w stałej stawce miesięcznej (np. 5000 zł), a także pewne składniki jak premie czy dodatki liczone stałym procentem od podstawy zasadniczej (np. 20% z 5000 zł).


Koronawirus

Niejasne warunki umorzenia dofinansowania przyznawanego przez PFR w ramach tarczy finansowej

Monika Król-Stępień
Merytoryczna analiza Regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm” skłania do wniosku, że w przypadku przedsiębiorców prowadzących księgi rachunkowe trudno będzie stwierdzić – z uwagi na niesprecyzowane pojęcia, nieznane na gruncie prawa bilansowego – jaka część udzielonych środków pomocowych musi zostać zwrócona, a jaka podlega umorzeniu.

Z Regulaminu udostępnionego na stronie internetowej Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. wynika, że otrzymana przez małego lub średniego przedsiębiorcę subwencja podlega zwrotowi m.in. w przypadku:


Koronawirus

Sporządzanie sprawozdania finansowego w czasie epidemii COVID-19 – komunikat Ministerstwa Finansów

Resort finansów przedstawił informacje, które – zdaniem autorów komunikatu – mogą być przydatne w trakcie prac związanych ze sporządzaniem i badaniem sprawozdania finansowego w czasie epidemii koronawirusa.

W komunikacie rozpatrzono 2 przypadki:

  • gdy dzień bilansowy przypadł w okresie przed ogłoszeniem stanu epidemii (np. 31.12.2019), a data sporządzenia sprawozdania finansowego przypada na okres epidemii,
  • gdy dzień bilansowy przypadł na okres epidemii (np. 31.03.2020).

Koronawirus

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy – kolejne przedłużenie

Krzysztof Hałub
Do 14.06.2020 przedłużono okres pobierania dodatkowego zasiłku opiekuńczego, przysługującego przez czas, na jaki zostały zamknięte żłobki, kluby dziecięce, przedszkola i szkoły z powodu epidemii.

Tak wynika z rozporządzeń RM z 14.05.2020 (obowiązujących od 4.05.2020) w sprawie określenia dłuższego okresu pobierania dodatkowego zasiłku opiekuńczego w celu przeciwdziałania COVID-19 (DzU poz. 855 i 856).


Sprawozdanie finansowe

Kontynuacja działalności w czasie pandemii koronawirusa

Zdzisław Fedak
Skutki epidemii wywołanej wirusem SARS-CoV-2 wpływają na zdolność jednostki do kontynuowania działalności. Jak do oceny tej zdolności, wyrażonej przez kierownictwo jednostki, powinien się ustosunkować biegły rewident badający sprawozdanie finansowe za 2019 r.?

Punkt wyjścia prac nad zamknięciem ksiąg rachunkowych oraz sporządzeniem na ich podstawie rocznego sprawozdania finansowego (sf) stanowi decyzja kierownika (zarządu) jednostki o zamiarze i zdolności kontynuowania przez nią działalności co najmniej przez rok obrotowy następujący po dniu bilansowym. Jej podstawą powinna być ocena sytuacji wyjściowej i prognoza działalności jednostki w kolejnym roku (warunki, rentowność, płynność). Sama wiara, że jakoś to będzie, nie wystarczy.


Koronawirus

Sprawozdanie z działalności a pandemia – perspektywa członka zarządu

Piotr Rybicki
Epidemia koronawirusa, która zaczęła się szerzyć w pierwszych miesiącach 2020 r., istotnie wpływa na sytuację majątkową i finansową wielu przedsiębiorstw. Czy wpływ ten powinien znaleźć odzwierciedlenie w treści sprawozdania z działalności jednostki, sporządzanego za miniony rok obrotowy?

Sprawozdanie z działalności (szd) jednostki lub grupy kapitałowej, sporządzane wraz ze sprawozdaniem finansowym (sf) lub skonsolidowanym sf, powinno – w myśl art. 49 ust. 2 uor – obejmować istotne informacje o ich stanie majątkowym i sytuacji finansowej, w tym ocenę uzyskiwanych efektów oraz wskazanie czynników ryzyka i opis zagrożeń.


Koronawirus

Antykryzysowe dopłaty do wynagrodzeń – ujęcie w księgach rachunkowych

Jak zaksięgować przyznane nam z FP na podstawie tzw. tarczy antykryzysowej dopłaty do wynagrodzeń?

Dopłaty do wynagrodzeń kwalifikują się do pozostałych przychodów operacyjnych, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. h uor (przychody związane z otrzymaniem nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny, aktywów, w tym środków pieniężnych, na inne cele niż dopłaty do cen sprzedaży oraz nabycie lub wytworzenie środków trwałych).


Koronawirus

Ulgi w składkach ZUS – sposób ujęcia w księgach

Jak zaksięgować przysługującą nam – z uwagi na skutki pandemii koronawirusa – ulgę w składkach ZUS? Jesteśmy spółką zgłaszającą do ubezpieczeń powyżej 9 osób.

Składki ZUS obciążające pracodawcę i pracowników nalicza się i deklaruje w pierwotnej wysokości. Są one księgowane jak dotychczas (jakby ulga nie przysługiwała):


Koronawirus

Wsparcie finansowe otrzymane w ramach tarczy antykryzysowej – skutki w podatku dochodowym

Małgorzata Trzęsimiech
W celu wsparcia przedsiębiorców w minimalizowaniu negatywnych skutków pandemii COVID-19 ustawy nazywane potocznie tarczą antykryzysową 1.0 i tarczą antykryzysową 2.0 przewidziały wiele instrumentów finansowych, z których mogą oni skorzystać. Chodzi przede wszystkim o: zwolnienie z obowiązku zapłaty składek ZUS, świadczenie postojowe, mikropożyczkę, a także dofinansowanie z FGŚP i FP części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz składek na ubezpieczenie społeczne.
Czy otrzymane wsparcie stanowi dla przedsiębiorców przychód podlegający opodatkowaniu CIT i PIT?

W tarczy antykryzysowej 1.0, obowiązującej od 31.03.2020 r., wprowadzono do tzw. specustawy przepis (art. 31zx), który wskazywał wprost, że przychód uzyskany z racji zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek ZUS – wynikającego z art. 31zo specustawy – nie stanowi przychodu w rozumieniu updof. Tarcza antykryzysowa 2.0, która weszła w życie 18.04.2020 r., doprecyzowała tę regulację, wskazując, że również na gruncie updop nie mamy do czynienia z przychodem podatkowym.


Koronawirus

„Chorobowe” także dla członka rodziny osoby na kwarantannie

Renata Tonder
Czy wynagrodzenie za czas choroby i zasiłek chorobowy należy się tylko osobom odbywającym kwarantannę, czy również członkom ich rodziny?

Konsekwencją ogłoszenia w Polsce stanu epidemii w związku z zakażeniami wirusem COVID-19 (koronawirus) było wprowadzenie obowiązku 14-dniowej kwarantanny (izolacji) dla osób, które miały kontakt z zakażonymi, a także podejrzanymi o taki kontakt oraz powracającymi z zagranicy (w tym ostatnim przypadku okres obowiązkowej kwarantanny liczy się od dnia następującego po przekroczeniu granicy).


Koronawirus

Porozumienie z pracownikami w sprawie wprowadzenia przestoju i ograniczonego czasu pracy zawarte „z wyprzedzeniem”

Magdalena Januszewska
W naszej firmie działa kilka związków zawodowych. Chcemy zawrzeć porozumienie ws. wprowadzenia przestoju ekonomicznego i obniżenia wymiaru czasu pracy na podstawie art. 15g tzw. specustawy koronawirusowej. Organizacji jest kilka, więc negocjacje mogą się przedłużyć.
Czy możemy zawrzeć porozumienie z wyprzedzeniem, jeżeli w dniu jego podpisywania możemy nie być jeszcze pewni, czy spełniamy warunek spadku obrotów?

W myśl art. 15g ust. 11 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych warunki i tryb wykonywania pracy w okresie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy ustala się w porozumieniu. Jeśli u pracodawcy działa kilka związków zawodowych, to porozumienia nie trzeba zawierać ze wszystkimi, a tylko z reprezentatywnymi. W zależności od tego, ilu zrzeszają one pracowników, porozumienie należy zawrzeć albo wyłącznie z tymi, które zrzeszają co najmniej 5% pracowników zatrudnionych u pracodawcy, a jeśli takich nie ma – ze wszystkimi organizacjami reprezentatywnymi.


Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Urlopowany pracownik nie podlega przestojowi

Renata Majewska
Od 25.03.2020 do 8.05.2020 r. pracownik spółki przebywa na urlopie wypoczynkowym. Od 1.05.2020 r., ze względu na szerzącą się pandemię, prezes planuje zarządzić przestój, zgodnie z art. 81 § 1 Kp.
Co z urlopowaną osobą? Czy w takiej sytuacji ją także obejmie przestój? Dodam, że przestój musimy wprowadzić, ponieważ większość przedsiębiorstwa nie działa z powodu obostrzeń epidemicznych i nie ma pracy. Boimy się, że zabraknie nam pieniędzy na pełne wynagrodzenia.

Nie można objąć przestojem zatrudnionego, który korzysta z urlopu wypoczynkowego. Najpierw należy go odwołać z urlopu, co jest uzasadnione postępującą epidemią, a potem ew. skierować do przestoju.


Koronawirus

Zmiany w funkcjonowaniu przedsiębiorstw podczas epidemii koronawirusa – tarcza antykryzysowa 2.0

Michał Mieszkiełło Paweł Szumowski Piotr Stępień
18.04.2020 r. weszły w życie kolejne istotne modyfikacje w prawie gospodarczym, wpływające na działalność przedsiębiorców. Przewidziano także dla nich nowe formy wsparcia, w celu utrzymania i kontynuacji działalności gospodarczej, zagrożonej na skutek ekonomicznych następstw zakazów i ograniczeń ustanowionych odrębnymi przepisami, aby przeciwdziałać COVID-19.

Omawiane zmiany wynikają z ustawy z 16.04.2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (dalej tarcza 2.0).


Czy zfśs musi działać u pracodawcy, którego finanse ucierpiały wskutek koronawirusa

Jadwiga Sztabińska
Pracodawcy mogą zmniejszyć odpisy, „zawiesić” lub w ogóle zlikwidować fundusz socjalny, ale tylko ci ze sfery prywatnej. Ci z budżetówki muszą realizować obowiązki ustawowe, nawet jeśli wirus SARS-CoV-2 wpłynął negatywnie na ich sytuację ekonomiczną.

Przepisy wydane w celu przeciwdziałania COVID-19 nie wpłynęły na razie na obowiązki pracodawców związane z zfśs (poza podniesieniem kwot świadczeń zwolnionych z podatku, przyznanych w latach 2020 i 2021), choć jest w planie ich zmodyfikowanie. Do 31.05.2020 r. muszą oni wpłacić na rachunek zfśs pierwszą ratę (minimum 75% całości) odpisów na 2020 r., a do 30.09.2020 r. – pozostałą część (25% lub mniej), jeśli w tym okresie nowe regulacje nie zaczną obowiązywać lub pracodawca nie będzie w stanie z nich skorzystać.


Koronawirus

Upadłość w czasie pandemii – nowe zasady

Roksana Barysz
Przedsiębiorcy, których kondycja finansowa została zachwiana od 14.03.2020 w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, nie mają obowiązku składania wniosków o ogłoszenie upadłości w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.

Takie rozwiązanie wprowadziła ustawa z 16.04.2020 o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (DzU poz. 695), nowelizująca ustawę z 2.03.2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (DzU poz. 374, tzw. specustawa).


Koronawirus

Wybór pracowników objętych przestojem lub obniżonym wymiarem czasu pracy

Krzysztof Tandecki
Wdrażając rozwiązania tarczy antykryzysowej, pracodawca powinien stosować obiektywne kryteria wyboru pracowników, których obejmie przestój lub obniżka etatów.

Oba te rozwiązania mają na celu ochronę miejsc pracy. Może je wdrożyć przedsiębiorca, który na skutek wystąpienia COVID-19 odnotował spadek obrotów gospodarczych o co najmniej:


Koronawirus

Bez odsetek od składek począwszy od stycznia 2020

Magdalena Januszewska
Płatnicy, którzy nie odprowadzili składek na czas, mogą wnioskować o darowanie odsetek, powołując się na trudności wywołane epidemią.

To nowa ulga – obowiązująca od 18.04.2020, ale z mocą wsteczną. Zwolnienie nie jest jednak automatyczne, bo wymaga złożenia wniosku. Poza tym zależy od uznania ZUS.


Tarcza antykryzysowa 2.0

Nowa ulga w ZUS i PIT dla pracowników „infrastruktury krytycznej”

Renata Majewska
Świadczenia przyznane na zakwaterowanie i wyżywienie pracowników tzw. infrastruktury krytycznej są wolne do składek oraz podatku dochodowego.

Oprócz tego pracodawcy zarządzający infrastrukturą krytyczną mogą podczas zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii zmienić im system lub rozkład czasu pracy, polecić nadgodziny, odmówić udzielania urlopu, przesunąć ich bądź odwołać, zobowiązać do pozostawania poza normalnymi godzinami roboczymi w gotowości do pracy albo do realizacji odpoczynku w zakładzie pracy bądź w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę.


Koronawirus

Wypowiedzenie umowy o pracę osobie na zasiłku opiekuńczym

Izabela Nowacka
Czy osobę przebywającą na zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem w związku z zamknięciem szkół z powodu epidemii koronawirusa można zwolnić z pracy? Czy jeżeli wróci do pracy po upływie okresu korzystania z zasiłku i otrzyma wypowiedzenie lub zostanie skierowana na urlop bezpłatny, może ew. starać się o kolejny zasiłek?

Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika ani w czasie jego innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 41 Kp). Oznacza to, że w czasie przebywania pracownika na zasiłku opiekuńczym pracodawca nie może wypowiedzieć umowy, gdyż opieka jest usprawiedliwioną nieobecnością. Pracodawca mógłby w tym czasie jedynie rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (w trybie natychmiastowym), ale musiałyby ku temu istnieć poważne przesłanki, np. ciężkie naruszenie przez niego podstawowych obowiązków pracowniczych.


Koronawirus

Szkolenia bhp w czasie pandemii

Krzysztof Tandecki
Szkolenia wstępne będzie można przeprowadzić elektronicznie. Szkolenia okresowe zachowają ważność do 60 dni po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.

Chodzi o pismo z 23.03.2020 skierowane do jednostek Państwowej Inspekcji Pracy (GIP-GNN.50.2.2020.1). GIP odniósł się w nim do utrudnień związanych z przeprowadzaniem szkoleń bhp. Zgodnie z pismem pracodawca może przeprowadzić:


Podatki 2020

Zmiany w podatkach w 2020 r. z perspektywy biur rachunkowych

Sebastian Goschorski
Rok 2020 przyniósł wiele zmian w podatkach oraz sposobie działania biur rachunkowych. Niektóre z nich – ze względu na złożoność i tempo ich wprowadzania – mogą być dla mniejszych biur, słabiej przygotowanych pod względem technologicznym i organizacyjnym, bardzo trudne do wdrożenia, a nawet mogą zakłócić ich działalność.

Podkreślić należy, że praktycznie każda zmiana przepisów, która weszła w życie z końcem 2019 i początkiem 2020 r., wprowadza lub zwiększa odpowiedzialność karną skarbową osób prowadzących księgi i rozliczenia podatkowe. Na skutek tego księgowi coraz bardziej odczuwają ryzyko wykonywania zawodu. Rośnie też stres związany z odpowiedzialnością materialną, która może ich dotknąć.


Podatki i prawo gospodarcze

Amortyzacja oprogramowania wytworzonego w ramach prac rozwojowych

Marcin Szymankiewicz
Spółka z o.o. inwestuje w rozwój technologii oraz badania, prowadząc prace rozwojowe, których skutkiem jest stworzenie oprogramowania. Z chwilą ich ukończenia gotowy efekt procesu twórczego jest przenoszony do kategorii „Koszty prac rozwojowych” i od tego momentu spółka rozpoczyna bilansową amortyzację wytworzonego we własnym zakresie oprogramowania, wprowadzonego do ewidencji wartości niematerialnych i prawnych. Spółka zamierza zaliczać koszty prac rozwojowych do kosztów uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne dokonywane zgodnie z art. 15 ust. 4a pkt 3 updop.
Kiedy powinna rozpocząć podatkową amortyzację oprogramowania, które wykorzystuje na własne potrzeby? Jak ma postąpić, jeżeli w poprzednich latach podatkowych również wytworzyła takie oprogramowanie, będące efektem prac rozwojowych, ale mimo ujęcia go w ewidencji wartości niematerialnych i prawnych nie amortyzowała go podatkowo, a tylko bilansowo?

Jak wynika z art. 15 ust. 4a updop, koszty prac rozwojowych mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów:


Podatki i prawo gospodarcze

Wyrównanie strat związanych z użyciem do produkcji gorszego surowca – skutki w VAT

Edyta Głębicka
Zakupiliśmy od naszej spółki powiązanej surowiec do produkcji zamówionego przez klienta towaru. Spółka powiązana kupiła surowiec od dostawcy zewnętrznego. W toku produkcji okazało się, że surowiec był niepełnowartościowy, co spowodowało wyprodukowanie przez nas towaru gorszej jakości.
Klient kupił go od nas, ale musieliśmy obniżyć cenę (zużyliśmy cały gorszy surowiec). Zamierzamy dochodzić rekompensaty, w wysokości różnicy wartości między ceną pełnowartościowego a ceną niepełnowartościowego surowca oraz z tytułu utraconych korzyści, wobec konieczności sprzedaży towarów po obniżonej cenie. W praktyce będzie to wyglądało tak, że nasza spółka powiązana wystąpi o rekompensatę do pierwotnego dostawcy, a później uzna nas żądaną kwotą. Dodam, że pierwotny dostawca sam zbadał swój surowiec i przyznał nam rację. Faktury sprzedaży zostały już dawno wystawione. W transakcji brały udział polskie firmy.
Jakie dokumenty powinniśmy teraz wystawić w celu rozliczenia reklamacji w aspekcie VAT?

Należałoby tu odróżnić dwa zdarzenia – zakup surowca gorszej jakości (co wyszło na jaw dopiero na etapie produkcji z tego surowca) i obniżenie z tego powodu ceny zakupu oraz zwrot utraconych korzyści ze sprzedaży towaru.


Podatki i prawo gospodarcze

Koszty postojowe z tytułu nieterminowego odbioru towaru – rozliczenie VAT

Edyta Głębicka
Sprzedajemy towary kontrahentowi unijnemu na warunkach DAP. Jest to dla nas WDT. Z uwagi na opóźnienia w odbiorze towaru w magazynie kontrahenta firma transportowa, którą wynajęliśmy, obciąża nas kosztami za przestój. Przewoźnik wystawia nam notę obciążeniową. Umowa z nim przewiduje, że w przypadku przestoju powyżej określonego czasu naliczane są kary i wystawiana jest z tego tytułu nota obciążeniowa. Aby odzyskać środki, którymi obciążył nas przewoźnik, wystawiamy na kontrahenta (odbiorcę towaru) notę debetową. Umowa z nim nie zawiera jednak żadnych zapisów przewidujących obciążanie go dodatkowymi kosztami, np. za nieterminowy odbiór towaru.
Czy postępujemy prawidłowo, wystawiając notę debetową? Może powinniśmy wystawić korektę do faktury za WDT i podwyższyć wartość towaru albo też wystawić fakturę na koszt usługi transportowej (świadczenie usług poza terytorium kraju, poz. 11 deklaracji VAT-7)?

Moim zdaniem postępowanie firmy jest prawidłowe. Z jej punktu widzenia bowiem koszt, którym obciążany jest kontrahent (nabywca towaru), nie stanowi ani elementu wynagrodzenia za WDT, ani wynagrodzenia za usługę (nie mamy tu do czynienia z refakturowaniem kosztu usługi transportowej).


Co nowego w orzecznictwie podatkowym

Zapewnienie pracownikom noclegów w miejscu wykonywania przez nich pracy oraz zorganizowanie dojazdu z miejsca zakwaterowania do miejsca wykonywania pracy – z wyłączeniem podróży służbowej – skutkuje powstaniem przychodu ze stosunku pracy, od którego płatnik ma obowiązek pobrać zaliczkę na PIT – wyrok NSA z 16.01.2020 r. (II FSK 524/18).


Dowody księgowe

Wystawianie faktury do paragonu dokumentującego sprzedaż na rzecz rolnika ryczałtowego

Aneta Szwęch
Firma sprzedaje towary m.in. na rzecz rolników ryczałtowych. Sprzedaż ta zasadniczo musi być potwierdzona paragonem fiskalnym, który jednak nie zawiera NIP rolnika.
Czy można wystawiać faktury do paragonu bez NIP nabywcy – „na żądanie” lub bez żądania rolnika ryczałtowego – czy też w ten sposób firma naraża się na sankcję w VAT?

Dostawa towarów oraz świadczenie usług na rzecz:

  • osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz
  • rolników ryczałtowych

VAT

Odliczenie VAT z faktur VAT RR w przypadku potrąceń z należności przekazanej rolnikowi

Aneta Szwęch
Skupujemy produkty rolne od rolników ryczałtowych i jako czynny podatnik VAT mamy z tego tytułu obowiązek wystawiania faktur VAT RR. Regulując należność przysługującą rolnikowi, dokonujemy różnego rodzaju potrąceń z tytułu jego zobowiązań.
Które potrącenia nie powodują utraty prawa do pełnego odliczenia VAT z wystawionej faktury VAT RR, a które to prawo ograniczają?

Mechanizm zryczałtowanego zwrotu podatku dla rolników ryczałtowych (o którym mowa w art. 115–118 ustawy o VAT) polega z jednej strony na obciążeniu nabywcy produktów rolnych, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, obowiązkiem naliczenia i wypłaty kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku według stawki 7%, a z drugiej na przyznaniu mu prawa do odliczenia wypłaconej kwoty podatku. Z założenia więc mechanizm rozliczenia VAT – stworzony w ramach procedury szczególnej przewidzianej dla rolników ryczałtowych – jest neutralny dla podatnika, będącego nabywcą towarów i usług dostarczonych przez rolnika ryczałtowego.


Zwolnienie podatkowe

Ulga w PIT dla osób do 26. roku życia – objaśnienia MF

Krzysztof Hałub
Resort finansów wyjaśnił, jak stosować zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych, obejmujące pracowników i zleceniobiorców do 26. roku życia.

Chodzi o obowiązujące od 1.08.2019 zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 updof, określane jako „ulga dla młodych”.


Samochód w firmie

MF objaśnił, jak rozliczać koszty używania samochodów osobowych

Krzysztof Hałub
Po kilkunastu miesiącach od wejścia w życie przepisów, określających nowe zasady uwzględniania w kosztach podatkowych kosztów używania i amortyzacji firmowych aut, resort finansów wydał objaśnienia, jak je stosować.

Regulacje te weszły w życie 1.01.2019 i od początku budziły wiele wątpliwości. W liczących 33 strony objaśnieniach „Wykorzystywanie samochodu osobowego w prowadzonej działalności – zmiany w podatkach dochodowych od 2019 roku” odniesiono się m.in. do kwestii limitowania kosztów ubezpieczenia samochodów osobowych.


Inwestycje w nieruchomości

O inwestycjach w nieruchomości raz jeszcze – głos w dyskusji (cz. I)

Stanisław Hońko
Wzrost udziału nieruchomości w aktywach i ich różna rola w działalności jednostki-posiadacza sprawiają, że coraz bardziej istotna staje się kwestia właściwego ujęcia nieruchomości w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym.

W ostatnich latach wartość nieruchomości (głównie gruntów, budynków i budowli) wciąż się zwiększa, zarówno ze względu na liczbę oddawanych do użytku nieruchomości, jak i wzrost cen; rosną stawki czynszów lokali mieszkalnych. Względnie stabilny poziom wykazują natomiast stawki czynszów nieruchomości komercyjnych (biurowców, centrów handlowych, zaplecza magazynowego itp.).


Sprzedaż dodatkowego wyposażenia to sprzedaż towarów czy produktów

Oferujemy sprzedaż wyrobów o rozszerzonym wyposażeniu. Wyposażenie to dostarcza nam inna firma; nie jest ono montowane w wyrobach. Wyroby dostarczamy w nieprzetworzonej postaci, łącznie z wyposażeniem.
Jak wykazać w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym sprzedaż tego dodatkowego wyposażenia – jako przychód ze sprzedaży produktów czy towarów?

Sposób ujęcia w księgach oraz wykazania w rachunku zysków i strat wyposażenia obcej produkcji, wchodzącego w skład wytworzonych przez Czytelnika wyrobów, zależy – naszym zdaniem – od konstrukcji katalogu (cennika) wyrobów oraz przyjętych zasad fakturowania.


Zamiana nieruchomości między jednostkami budżetowymi

Jesteśmy państwową jednostką budżetową. Jak ująć w ewidencji księgowej zamianę nieruchomości (gruntu), np. z jednostką samorządu terytorialnego, w przypadku gdy wartości zamienianych gruntów się różnią? Jeżeli przy zamianie wystąpi VAT, to jak go ująć w księgach rachunkowych? Czy powinien być opłacony ze środków bieżących, czy z majątkowych?

Rozpatrując kwestię zamiany nieruchomości między jednostkami budżetowymi (państwową i samorządową) z uwagi na zasady rachunkowości, należy uwzględnić przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami[1] (dalej ugn). W jej dziale II „Gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostki samorządu terytorialnego” jest mowa o tym, że przepisy dotyczące czynności cywilnoprawnych, dokonywanych między Skarbem Państwa a jednostkami samorządu terytorialnego (jst), stosuje się odpowiednio do czynności cywilnoprawnych dokonywanych między tymi jednostkami.


Zakres informacyjny sprawozdania finansowego instytucji kultury

Jesteśmy instytucją kultury (teatrem), a naszym organem założycielskim (organizatorem) jest jednostka samorządu terytorialnego.
Czy roczne sprawozdanie finansowe powinniśmy sporządzić zgodnie z zał. nr 1, czy też nr 6 do uor? Nasza wątpliwość powstała na skutek publikacji wskazujących, że jednostki małe działające w sferze publicznej (kulturowej) mogą sporządzać uproszczone sprawozdanie finansowe zgodnie z zał. nr 6 do uor.

Zasady działania i tworzenia instytucji kultury zostały uregulowane w ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Działalność kulturalna – w myśl tej ustawy – polega na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury, a formami organizacyjnymi prowadzenia działalności kulturalnej są w szczególności: teatry, opery, operetki, filharmonie, orkiestry, instytucje filmowe, muzea, biblioteki i domy kultury.


Audytor

Badanie planu przekształcenia spółki przez biegłego rewidenta – zmiany od 1.03.2020 r.

Andrzej Netter
Niedawna nowelizacja Ksh wprowadza pewne uproszczenia w zakresie przekształcenia formy prawnej spółek. Niestety, ogranicza też wymóg badania planu przekształcenia przez biegłego rewidenta.

1.03.2020 r., na podstawie ustawy z 19.07.2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (dalej nowelizacja) znowelizowane zostały przepisy Ksh regulujące m.in. zasady przekształcania spółek handlowych, w tym odnoszące się do badania planu przekształcenia przez biegłego rewidenta.


Pytania i odpowiedzi

Zmiana zasad (polityki) rachunkowości w ciągu roku obrotowego

Podczas wstępnego badania sprawozdania finansowego za 2019 r. jednego z przedsiębiorstw stwierdziłem, że w ciągu roku obrotowego (z mocą od 1.09.2019 r.) zmianie uległy zasady (polityka) rachunkowości dotyczące metody wyceny rozchodu zapasów. Przedsiębiorstwo tłumaczy to dyspozycją otrzymaną od jednostki dominującej.
Czy zmiana zasad (polityki) rachunkowości może nastąpić w ciągu roku obrotowego?

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 11 uor przez „zasady (politykę) rachunkowości” rozumie się wybrane i stosowane przez jednostkę rozwiązania dopuszczone uor, w tym określone w MSR, zapewniające wymaganą jakość sprawozdań finansowych (sf).

Jednostki powinny stosować przyjęte przez siebie zasady (politykę) rachunkowości, rzetelnie i jasno przedstawiając sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy (art. 4 ust. 1 uor).


Pytania i odpowiedzi

Świadczenie usług rewizyjnych zgodnie z krajowymi standardami wykonywania zawodu

Zauważyłem, że w wyniku zmian uobr, od 1.01.2020 r. wszystkie czynności atestacyjne, a także pokrewne – przeprowadzane zgodnie z krajowymi standardami wykonywania zawodu – mogą być świadczone wyłącznie przez firmy audytorskie.
Czy to oznacza, że:
– ich świadczenie zgodnie ze standardami innymi niż krajowe standardy wykonywania zawodu nie jest dozwolone?
– usługi, których wykonanie nie jest zastrzeżone dla biegłych rewidentów (np. kompilacja sprawozdania finansowego), nadal mogą być świadczone przez osoby nieposiadające tytułu biegłego rewidenta?

Rzeczywiście, zgodnie z art. 47 znowelizowanej uobr warunkiem wykonania przez firmy audytorskie zarówno usług pokrewnych, jak i atestacyjnych (ale innych niż badanie sprawozdania finansowego, bo ta usługa od zawsze może być wykonywana wyłącznie przez biegłego rewidenta działającego z ramienia firmy audytorskiej) jest ich świadczenie w sposób zgodny z krajowymi standardami wykonywania zawodu.


Pytania i odpowiedzi

Wypłata dywidendy w przypadku niedokonania odpisu z zysku na kapitał zapasowy spółki akcyjnej

Badając sprawozdanie finansowe (sf) spółki akcyjnej, która sporządza je zgodnie z uor, stwierdziłem, że nie dokonała ona w ubiegłym roku obowiązkowego odpisu z zysku na kapitał zapasowy. Zapytany o to prezes zarządu oświadczył, że nie było takiej potrzeby, bowiem kapitał zapasowy stanowi ponad 50% kapitału akcyjnego, a w myśl Ksh odpisów można zaprzestać, jeżeli kapitał zapasowy wynosi 1/3 kapitału akcyjnego.
Istotnie, kapitał zapasowy wynosi ok. 50% kapitału zapasowego, ale powstał w wyniku emisji akcji powyżej wartości nominalnej (agio) oraz przeksięgowania z kapitału z aktualizacji wyceny różnic z przeszacowania, dotyczących sprzedanych lub zlikwidowanych środków trwałych, objętych w 1995 r. aktualizacją wyceny. Stwierdziłem też, że w propozycji sposobu podziału zysku (poz. 10 dodatkowych informacji i objaśnień) spółka przewiduje przeznaczenie na dywidendy całego zysku netto za rok badany oraz części kapitału zapasowego, obniżając go z 50 do 40% kapitału akcyjnego.
Moim zdaniem odpisów na kapitał zapasowy z zysku netto można zaniechać, gdy utworzony z zysku kapitał osiągnie 1/3 kapitału akcyjnego. Odpis ten ma pierwszeństwo przed innymi celami podziału zysku netto.
Czy wolno przeznaczyć na dywidendę kapitał zapasowy, który nie powstał z zysków? Jeżeli mam rację, to co zrobić, gdy spółka odmówi korekty?
Ponadto prezes zarządu oświadczył, że jego zdaniem do obowiązków biegłego rewidenta należy ocena wiarygodności wyniku finansowego netto. Jego podział leży zaś w gestii walnego zgromadzenia i nie podlega badaniu.
Czy ma rację?

Przede wszystkim rozpatrzmy podstawową kwestię, tj. czy biegły rewident przeprowadzający ustawowe badanie sf ma obowiązek lub prawo oceny prawidłowości już dokonanego i/lub zamierzonego podziału wyniku finansowego. Art. 83 ust. 3 pkt 9 i ust. 6 pkt 9 uobr jednoznacznie wskazują, że sprawozdanie z badania powinno obligatoryjnie zawierać m.in. opinię biegłego rewidenta o tym, czy badane sf jest zgodne co do formy i treści z przepisami prawa, statutem lub umową oraz informację o stwierdzonym podczas badania istotnym naruszeniu prawa, statutu lub umowy spółki mającym wpływ na sf.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....