Zmiany w funkcjonowaniu przedsiębiorstw podczas epidemii koronawirusa – tarcza antykryzysowa 2.0

Michał Mieszkiełło Radca prawny w Kancelarii Ożóg Tomczykowski
Paweł Szumowski Radca prawny w Kancelarii Ożóg Tomczykowski
Piotr Stępień Aplikant radcowski w Kancelarii Ożóg Tomczykowski
18.04.2020 r. weszły w życie kolejne istotne modyfikacje w prawie gospodarczym, wpływające na działalność przedsiębiorców. Przewidziano także dla nich nowe formy wsparcia, w celu utrzymania i kontynuacji działalności gospodarczej, zagrożonej na skutek ekonomicznych następstw zakazów i ograniczeń ustanowionych odrębnymi przepisami, aby przeciwdziałać COVID-19.

Omawiane zmiany wynikają z ustawy z 16.04.2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (dalej tarcza 2.0).

Przerwanie biegu terminu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości

Duże zmiany zaszły m.in. w procedurze składania wniosków o ogłoszenie upadłości przedsiębiorców. Dotyczą przerwania biegu terminu na złożenie takiego wniosku.

Jeżeli stan niewypłacalności dłużnika powstał z powodu COVID-19 w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, to bieg 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega przerwaniu.

Oznacza to, że po odwołaniu stanu epidemii termin ten biegnie na nowo. Od tego momentu przedsiębiorca jest zatem zobowiązany, nie później niż w terminie 30 dni, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

Przerwanie ww. terminu nie dotyczy przedsiębiorców, których stan niewypłacalności nie powstał:

  • z powodu COVID-19,
  • w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, w szczególności gdy podstawy ogłoszenia upadłości zaistniały wcześniej.

Wyświetlono 5% treści artykułu

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Temat: „Koronawirus”
VAT

Darowizny na przeciwdziałanie epidemii nadal bez VAT, niższy podatek na niektóre towary

Krzysztof Hałub
Czasowe stosowanie stawki 0% do darowizn wyrobów medycznych, farmaceutycznych i środków ochrony zostało wydłużone do dnia odwołania stanu epidemii koronawirusa. Rozszerzono też listę towarów objętych 8% stawką VAT.

Nastąpiło to rozporządzeniem MF z 28.08.2020 zmieniającym rozporządzenie w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług, oraz warunków stosowania stawek obniżonych (poz. 1487), które weszło w życie 31.08.2020.


Prawo pracy

Jak obniżony wymiar czasu pracy wpływa na wysokość świadczenia urlopowego

Jadwiga Sztabińska
Pracodawca, który zmniejszył etaty pracownikom w ramach uprawnień antykoronawirusowych, wypłaci niższe świadczenia urlopowe.

Obniżenie wymiaru czasu pracy to jeden z kilku sposobów, jaki pracodawca może zastosować, żeby chronić miejsca pracy w okresie walki ze skutkami koronawirusa.


Prawo pracy

Praca zdalna przez 3 mies. po odwołaniu stanu epidemii

Renata Majewska
Forma świadczenia pracy home office, której wprowadzenie do polskiego prawa pracy wymusiła pandemia, staje się coraz bardzie popularna. Może być kontynuowana po 4.09.2020.

Formalnie możliwość polecenia wykonywania pracy zdalnej wprowadziła ustawa z 2.03.2020 o szczególnych rozwiązania związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (DzU poz. 374, tzw. specustawa).


Wskaźniki i świadczenia

Zmalały refundacje i płaca minimalna młodocianych

Renata Majewska
Od 1.09.2020 pracodawcy otrzymują niższe dopłaty za szkolenie pracowników podczas kryzysu oraz zatrudnienie bezrobotnych i niepełnosprawnych. Zmniejszyło się również minimalne wynagrodzenie pracowników młodocianych.

To konsekwencje spadku (zapewne z powodu pandemii koronawirusa) o ponad 300 zł przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w II kwartale 2020 – do 5024,48 zł (komunikat Prezesa GUS z 11.08.2020, MP poz. 711) w porównaniu do analogicznego wskaźnika z I kwartału 2020 (5331,47 zł). Stracą m.in. pracodawcy otrzymujący maksymalne refundacje przewidziane w tzw. ustawie antykryzysowej (art. 20 ust. 2 ustawy z 11.10.2013 o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy, DzU z 2019 poz. 669).


Zwolnienie składkowe

Nadpłata składek nie pozbawi prawa do ulgi w ZUS

Krzysztof Hałub
ZUS ponownie rozpatrzy wnioski o zwolnienie z opłacania składek, złożone do 30.06.2020 przez płatników, którzy posiadali nadpłatę.

Nastąpi to na mocy ustawy z 24.07.2020 o zmianie ustawy o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 1423.


ZFŚS

Cięcia funduszu socjalnego u przedsiębiorców dotkniętych pandemią

Renata Majewska
Pracodawcy poszkodowani w wyniku pandemii koronawirusa mogą zrezygnować z naliczenia II raty odpisów lub zawiesić działanie zfśs.

Do 30.09.2020 pracodawcy sektora prywatnego tworzący zfśs, standardowo (jak co roku) powinni przekazać na wyodrębnione konto funduszu II transzę środków w wysokości 25% odpisów (art. 6 ustawy o zfśs). Jednak w tym roku przedsiębiorcy dotknięci skutkami COVID-19 mogą zawiesić obowiązek dokonywania odpisu podstawowego bądź tworzenia lub funkcjonowania funduszu (art. 15ge ustawy z 2.03.2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, DzU poz. 374, dalej specustawa).


Wynagrodzenia

Przejście małżonka na urlop wychowawczy nie uzasadnia zwiększenia kwoty wolnej od potrąceń

Renata Majewska
Pracownik, którego wynagrodzenie zostało zajęte na poczet zaległych podatków, złożył wniosek o stosowanie większej kwoty wolnej na podstawie art. 52 tarczy 3.0. Uzasadnia to rozpoczęciem przez żonę urlopu wychowawczego, a więc utratą źródła dochodu ze stosunku pracy. Chce podniesienia kwoty wolnej o 50% – na żonę i małoletnią córkę.
Czy powinniśmy uwzględnić ten wniosek?

Nie. Utrata źródła dochodu przez członka rodziny pracownika, dająca mu możliwość wystąpienia o podwyższenie kwoty wolnej od potrąceń, musi być spowodowaną pandemią. Nie da się tak zakwalifikować urlopu wychowawczego.


Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Wpływ przestoju i zmniejszenia etatu na wynagrodzenie urlopowe

Jadwiga Sztabińska
Niższa płaca za urlop wypoczynkowy – taki jest skutek przestoju i obniżenia wymiaru czasu pracy wprowadzonych z powodu pandemii koronawirusa.

Wynagrodzenie urlopowe to świadczenie gwarancyjne, które zastępuje wynagrodzenie za pracę (por. wyrok SN z 13.11.2018 r., II PK 214/17).


Koronawirus

Kiedy pracodawca otrzyma dofinansowanie z PUP do pensji nowego pracownika

Jadwiga Sztabińska
Pracodawca może uzyskać dofinansowanie z PUP na nowo przyjętą osobę. Decydują o tym jednak powody jej zatrudnienia lub okres, na jaki wsparcie zostało przyznane.

Dwa tryby dofinansowania do części kosztów wynagrodzenia nowego pracownika oraz należnych od tego wynagrodzenia składek na ubezpieczenia społeczne (dalej dofinansowanie) istnieją od 24.06.2020. Tego dnia zaczęła obowiązywać zasada automatycznego objęcia takiego zatrudnionego umową, na podstawie której starosta przyznał pracodawcy wsparcie finansowe, w razie spełnienia warunków wymienionych w art. 15zzb ust. 9a ustawy z 2.03.2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (DzU poz. 374, dalej specustawa). Uzupełniła ona dotychczasową regułę, według której dofinansowanie może dotyczyć nowego pracownika, jeżeli pracodawca zawnioskował o wsparcie finansowe na okres krótszy niż maksymalny i zamierza ponownie wystąpić z wnioskiem.


Prawo pracy

Zawieszenie zfśs tylko do końca stanu epidemii

Renata Majewska
Spółka zatrudniająca 70 osób (nie działa u niej żaden związek zawodowy) szykuje się do zawieszenia obowiązku dokonywania odpisów socjalnych w trakcie stanu epidemii, zgodnie z nowym art. 15ge specustawy. Rozumiem, że wystarczy, jeśli prezes spółki obwieści swoją decyzję i poda datę, od kiedy obowiązuje zawieszenie. Czy okres tego zawieszenia może wykroczyć poza okres epidemii, czy też po zniesieniu tego stanu pracownik będzie mógł wnioskować o wypłatę świadczeń socjalnych?

W świetle art. 15ge ust. 1 specustawy (ustawa z 2.03.2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, DzU poz. 374) w brzmieniu nadanym tarczą antykryzysową 4.0 (DzU poz. 1086) podczas stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonych z powodu COVID-19, w razie wystąpienia u pracodawcy w rozumieniu art. 3 Kp spadku obrotów gospodarczych, o którym mowa w art. 15g ust. 9 specustawy, lub istotnego wzrostu obciążenia funduszu wynagrodzeń, o którym mowa w jej art. 15gb ust. 2, pracodawca może zawiesić obowiązki: tworzenia lub funkcjonowania funduszu, dokonywania odpisu podstawowego, wypłaty świadczeń urlopowych.


Rachunkowość

Ujęcie i prezentacja dodatkowych kosztów wywołanych pandemią

Jak ująć w księgach rachunkowych i wykazać w sprawozdaniu finansowym naszej jednostki dodatkowe koszty osobowe (np. wynagrodzeń pracowników w okresie kwarantanny lub przestoju) i rzeczowe (np. maseczek, rękawiczek, środków dezynfekujących) wywołane pandemią koronawirusa?
Jeszcze kilka lat temu nie miałabym wątpliwości, że są to straty nadzwyczajne spowodowane klęską żywiołową. Obecnie uor (art. 3 ust. 1 pkt 33) rezerwuje tę kategorię dla jednostek sektora finansowego (np. banków, zakładów ubezpieczeń), definiując ją jako „koszty spowodowane zdarzeniami trudnymi do przewidzenia, poza działalnością operacyjną jednostki i niezwiązane z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia”. W innych jednostkach kategoria strat/zysków nadzwyczajnych nie jest stosowana.

Istotnie. Dyrektywa 2013/34/UE, której postanowienia wdraża do polskiego porządku prawnego uor, nie przewiduje wyodrębniania kategorii zysków (przychodów) i strat (kosztów) nadzwyczajnych. Podobnie zresztą jak MSR/MSSF.


Koronawirus

Dofinansowaniem kosztów działalności gospodarczej trzeba podzielić się z fiskusem

Anna Koleśnik
Dofinansowanie części kosztów działalności gospodarczej – przyznane przedsiębiorcy będącemu osobą fizyczną, niezatrudniającemu pracowników, w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie COVID-19 – stanowi przychód z działalności gospodarczej objęty PIT.

Chodzi o jedno z rozwiązań osłonowych, przyznane ustawą z 2.03.2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tzw. specustawa).


Objaśnienia MF

Podatkowe skutki działań podjętych w celu zwalczania koronawirusa

Krzysztof Hałub
Wydatki na zakup maseczek ochronnych i przyłbic dla pracowników czy sfinansowanie im testów na koronawirusa mogą być przez przedsiębiorców zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na ogólnych zasadach – pod warunkiem ich właściwego udokumentowania. Jednocześnie ich wartość nie stanowi przychodu pracowników.

Tak wynika z objaśnień podatkowych MF z 21.07.2020 w sprawie nowych preferencji stosowanych w związku z ponoszeniem negatywnych konsekwencji ekonomicznych z powodu COVID-19.


Koronawirus

Wiek przedemerytalny nie chroni przed „koronawirusową” redukcją etatu

Renata Majewska
Spółka – zmuszona z powodu pandemii do szukania oszczędności – chce niektórym pracownikom obniżyć etaty i wynagrodzenia do 80% w celu pozyskania z FGŚP dotacji na ochronę miejsc pracy. Porozumienie w sprawie cięć ma objąć m.in. pracownicę, której brakuje 2 lat do emerytury.
Czy spółka ma prawo zmniejszyć pensję bez zgody pracownicy, na podstawie art. 15g specustawy? Jeżeli nie, to co zrobić, gdy pracownica odmówi?

Pracodawca ma prawo zredukować płacę pracownicy w wieku przedemerytalnym, na mocy art. 15g specustawy, nie czekając na jej akceptację. Następuje to bowiem na podstawie jego porozumienia ze związkami albo z reprezentantami pracowników, którego wdrożenie w życie odbywa się automatycznie, bez stosowania wypowiedzeń zmieniających.


Koronawirus

Odprawa emerytalna nie wyższa od 10-krotności płacy minimalnej

Renata Majewska
Czy uprawnienie do ograniczenia świadczeń związanych z rozwiązaniem stosunku pracy, wprowadzone tarczą 4.0, dotyczy odpraw emerytalnych? Czy z tego rozwiązania mają prawo skorzystać wszyscy pracodawcy, czy tylko ci, którzy odnotowali spadek obrotów gospodarczych?

Od 24.06.2020 r. odprawa, odszkodowanie lub inne świadczenie pieniężne, wypłacane obowiązkowo w związku z rozwiązaniem stosunku pracy, wynosi maksymalnie 10-krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę (26 tys. zł). Zgodnie z dodanym przez tarczę 4.0 art. 15gd specustawy ograniczenie to stosują podczas stanu zagrożenia epidemicznego/stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, tylko pracodawcy w rozumieniu art. 3 Kp, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych, o którym mowa w art. 15g ust. 9 specustawy, lub istotny wzrost obciążenia funduszu wynagrodzeń, o którym mowa w art. 15gb ust. 2 specustawy.


Koronawirus

Kogo stać, ten może płacić wyższą odprawę także w dobie pandemii

Renata Majewska
Spółka odnotowała wysoki spadek przychodów. Regulamin płac przewiduje dla pracowników przechodzących na emeryturę, którzy przepracowali w niej co najmniej 30 lat, 6-miesięczne odprawy. Pojedyncza odprawa może więc wynieść więcej niż limit narzucony przez tarczę 4.0.
Czy mamy prawo wypłacić wyższe świadczenie? Nie chcemy „odbijać sobie” kryzysu na długoletnich pracownikach, a ponadto firma zaczyna wychodzić na prostą.

Jest to kontrowersyjna kwestia, ponieważ w świetle art. 15gd specustawy odprawa, odszkodowanie albo inne świadczenie pieniężne wypłacane obowiązkowo, na mocy przepisu, podczas stanu zagrożenia epidemicznego/stanu epidemii nie może przekroczyć 10-krotności minimalnej pensji. Przepis ten brzmi zatem kategorycznie, sugerując obligatoryjność redukcji odpraw wypłacanych z tytułu rozwiązania stosunku pracy do wysokości 26 tys. zł brutto. Jednak jedną z podstawowych zasad prawa pracy jest reguła uprzywilejowania pracownika (art. 18 § 1–3 Kp), według której pracodawca zawsze może przyznać pracownikowi więcej niż przewiduje prawo pracy.


Koronawirus

Przymusowy urlop powinien się zacząć najpóźniej ostatniego dnia stanu epidemii

Renata Majewska
Czy 30 dni zaległego urlopu wypoczynkowego, do którego odbioru pracodawca może przymusić pracownika, ma przypadać w całości podczas stanu epidemii? A mo‑że wystarczy, że podczas epidemii pracodawca przekaże zatrudnionemu decyzję o udzieleniu wypoczynku w tym trybie?

W myśl nowego art. 15gc specustawy (dodanego przez tarczę 4.0) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego/stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, pracodawca może udzielić pracownikowi, w terminie przez siebie wskazanym, bez uzyskania zgody pracownika i z pominięciem planu urlopów, urlopu wypoczynkowego niewykorzystanego przez pracownika w poprzednich latach kalendarzowych, w wymiarze do 30 dni urlopu, a pracownik jest obowiązany taki urlop wykorzystać. Przywołanego przepisu nie wolno interpretować w taki sposób, że cały urlop narzucony zatrudnionemu w tym trybie ma przypadać podczas stanu zagrożenia epidemicznego/stanu epidemii. Choćby dlatego, że praktycznie każdy pracodawca, który nakazałby zatrudnionemu odbiór wszyst


Koronawirus

Porozumienie w sprawie obniżek nie wymaga wypowiedzenia zmieniającego

Renata Majewska
Aby przetrwać „koronawirusowy” kryzys, firma chce zmniejszyć o 15% wynagrodzenia zasadnicze pracowników i przyjąć równoważny system czasu pracy na mocy art. 15zf specustawy. Z jedyną zakładową organizacją związkową negocjuje zawarcie porozumienia. Przepis nie zastrzega jednak, że przy wdrażaniu porozumienia w sprawie cięć płacowych nie stosuje się wypowiedzeń zmieniających. Tymczasem art. 15g specustawy wyłącza ich stosowanie przy wprowadzaniu podobnego porozumienia w sprawie przestoju ekonomicznego lub ograniczonego wymiaru czasu pracy.
Czy to oznacza, że w wyniku porozumienia zawartego na podstawie art. 15zf specustawy trzeba dać zatrudnionym wypowiedzenia lub porozumienia zmieniające?

Zgodnie z art. 15zf specustawy pracodawca, u którego wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie COVID-19 i który nie zalega z regulowaniem zobowiązań podatkowych ani składek do końca III kwartału 2019 r., może zawrzeć m.in. porozumienie o:


Koronawirus

W dobie pandemii pracodawca może wymusić odbiór zaległego urlopu

Renata Majewska
W trakcie pandemii pracodawca może skierować pracownika nawet na 30 dni wypoczynku za poprzednie lata, nie zważając na jego zgodę i na plan urlopów.

W takie uprawnienie wyposażyła go ustawa z 19.06.2020 o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (DzU poz. 1086, dalej tarcza 4.0), która weszła w życie 24.06.2020.


Koronawirus

Pożyczka z PFR bez skutków w PCC

Choć subwencja z PFR traktowana jest dla celów podatku dochodowego jak pożyczka, nie oznacza to, że należy od niej zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych.

Pierwotnie w komunikacie Ministerstwa Finansów, objaśniającym skutki w podatku dochodowym otrzymania dofinansowania z Polskiego Funduszu Rozwoju, pojawiło się stwierdzenie, że subwencja ta jest pożyczką dla przedsiębiorcy. W treści komunikatu doprecyzowano, że dla celów podatku dochodowego pomoc finansowa z PFR traktowana jest jak pożyczka. W związku z tym pojawiło się pytanie, czy tak samo należy traktować tę pomoc na gruncie ustawy o PCC.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....