Zmiana etatu nie wpływa na podstawę składek z urlopu wychowawczego

Krzysztof Tandecki

Czy podstawę wymiaru składek emerytalno-rentowych za pracownika przebywającego na urlopie wychowawczym ustala się z jego oskładkowanych zarobków za ostatnie 12 mies., nawet gdy w tym czasie zmienił się jego wymiar czasu pracy?
  • FGŚP – Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

Tak. Pracownik, który korzysta z urlopu wychowawczego, podlega w tym czasie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz zdrowotnemu – jeśli nie ma innych tytułów do tych ubezpieczeń ani prawa do emerytury lub renty. Składki na te ubezpieczenia finansuje budżet państwa, ale musi je naliczyć pracodawca – nawet ten, który zatrudnia tylko jedną osobę.

Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne jest stała. Stanowi ją kwota specjalnego zasiłku opiekuńczego, którego wysokość określa ustawa zdrowotna. W 2020 jest to 620 zł. Od tej stawki trzeba liczyć składkę zdrowotną za każdy miesiąc, nawet gdy rodzic przebywa na urlopie wychowawczym tylko 1 dzień.

Na innych zasadach oblicza się podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe. Po pierwsze zmniejsza się ją proporcjonalnie, jeśli pracownik przebywa na urlopie wychowawczym przez część miesiąca. Po drugie stanowi ją przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za 12 mies. poprzedzających urlop wychowawczy. Po trzecie ta podstawa musi się mieścić w określonych limitach (patrz tabela).

Limity podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych z tytułu urlopu wychowawczego w 2020 (w zł)

Maksymalna podstawa za zatrudnionego na cały etat/część etatu Minimalna podstawa za zatrudnionego
na cały etat na część etatu
60% prognozowanego na dany rok przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia 75% minimalnego wynagrodzenia 100% minimalnego wynagrodzenia
3136,20 1950 2600

Pracodawca powinien więc zacząć od ustalenia przeciętnego wynagrodzenia rodzica za 12 mies. poprzedzających początek urlopu wychowawczego. Powinien przy tym stosować zasady naliczania zasiłku chorobowego, z tą różnicą, że:

  • uwzględnia wynagrodzenie w kwocie brutto, łącznie ze składkami na ubezpieczenia społeczne finansowanymi przez pracownika,
  • przyjmuje wszystkie składniki przychodu uzyskane ze stosunku pracy, które nie są zwolnione ze składki na ubezpieczenie chorobowe,
  • wlicza wynagrodzenie z umów zleceń/umów o dzieło zawartych z własnym pracownikiem na okres, z którego ustala podstawę, bez uzupełniania,
  • nie uwzględnia faktu, że w ciągu 12 mies. poprzedzających urlop zmienił się wymiar czasu pracy rodzica.

Ta ostatnia zasada ma największe znaczenie w kontekście zmian, jakie wielu przedsiębiorców wprowadziło w ostatnim czasie z powodu pandemii. Chodzi o redukcję etatów konieczną w odniesieniu do pracowników, do których wynagrodzeń pracodawca chce otrzymać dofinansowanie z FGŚP na podstawie tarczy antykryzysowej.

O ile zmiana wymiaru czasu pracy ma znaczenie w przypadku liczenia podstawy wymiaru zasiłku, o tyle nie wpływa na zasady liczenia podstawy wymiaru składek za czas urlopu wychowawczego. Uwzględnia się wówczas oskładkowany przychód zarówno sprzed zmiany etatu, jak i po niej.

Pani Kamila złożyła wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego od 12.08.2020. Do 30 kwietnia była zatrudniona na cały etat, a od 1 maja zmniejszono jej wymiar czasu pracy do 3/4. Podstawą wymiaru składek emerytalno-rentowych z tytułu urlopu wychowawczego będzie wynagrodzenie za 12 mies. poprzedzających miesiąc, w którym rozpoczął się urlop wychowawczy, tj. od sierpnia 2019 do lipca 2020. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie – za czas pracy zarówno na cały etat, jak i na część etatu – wyniosło 2437,50 zł. Pracodawca musi porównać tę kwotę z dwoma limitami:

  • maksymalnym – 3136,20 zł,
  • minimalnym, obowiązującym w okresie korzystania z urlopu wychowawczego – 75% minimalnego wynagrodzenia, tj. 1950 zł.

Podstawa składek ustalona z wynagrodzenia mieści się w tych „widełkach”, więc to od niej będą liczone składki emerytalno-rentowe za czas urlopu wychowawczego.

Podstawę wymiaru składek za czas urlopu wychowawczego oblicza się na nowo, jeżeli w trakcie tego urlopu pracownik wróci do pracy na co najmniej 3 mies. kalendarzowe. W tym przypadku nie ma znaczenia, czy w przerwie między urlopami nastąpiła zmiana wymiaru czasu pracy.

Temat: „Składki ZUS - pracownicy”
Obowiązki płatnika składek

Umowę o dzieło rejestrujemy w ZUS na formularzu RUD

Zgłoszenie RUD należy złożyć osobno dla każdego wykonawcy takiej umowy. Służby płacowe firm nie powinny mieć trudności z jego wypełnieniem.

Formularz RUD stanowi zał. nr 24 do nowego rozporządzenia MRiPS z 20.12.2020 w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych, informacji o zawartych umowach o dzieło oraz innych dokumentów (DzU poz. 2366). Obowiązek rejestrowania w ZUS umów o dzieło wprowadziła nowelizacja specustawy (z 31.03.2021, DzU poz. 568), która weszła w tym zakresie w życie 1.01.2021.

Składki ZUS

Ograniczenie rocznej podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych

Roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe podlega ograniczeniu do kwoty odpowiadającej 30-krotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, określonego w ustawie budżetowej. Limit 30-krotności w 2020 wynosi 156 810 zł. Płatnik składek lub sam ubezpieczony musi pilnować, by nie doszło do jego przekroczenia.
Świadczenia pracownicze

Podatki i składki, gdy pracownik jedzie własnym autem

W regulaminie wynagradzania spółki wprowadzono postanowienie, że zwrot kosztów używania do służbowych jazd lokalnych samochodów osobowych niebędących własnością pracodawcy następuje na podstawie zawartej z pracownikiem pisemnej umowy cywilnoprawnej o używanie pojazdu do celów służbowych. Takie umowy są zawierane i określają dodatkowe warunki zwrotu. Stawki wynikają z rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Pracownicy rozliczają się ryczałtowo, a pracodawca wskazuje limity miesięczne dla każdego pracownika, w zależności od tego, do jakich celów służbowych używany jest prywatny samochód pracownika.
Czy tak określoną „kilometrówkę” należy wliczyć do dochodu pracownika i opodatkować oraz oskładkować?

Zasadniczo – zgodnie ze stanowiskiem fiskusa – opłacanie ryczałtem lub według tzw. kilometrówki służbowych jazd lokalnych odbywanych prywatnym pojazdem powoduje wystąpienie u pracownika przychodu podlegającego w całości opodatkowaniu.

Składki ZUS

Odprawa dla prezesa wolna od składek ZUS

Rekompensata pieniężna wypłacana zarządzającemu z tytułu rozwiązania kontraktu menedżerskiego nie podlega oskładkowaniu. Inaczej jest z odszkodowaniem za zakaz konkurencji.

Potwierdził to ZUS w interpretacji z 14.02.2020 (DI/100000/43/37/2020) w odpowiedzi na pytanie spółki, która rozwiązała z prezesem umowę o świadczenie usług zarządzania. Jednocześnie ZUS wskazał, że wypłacone prezesowi odszkodowanie za zakaz konkurencji obowiązujący go po odwołaniu z funkcji podlega składkom społecznym i zdrowotnej.

Składki ZUS

Jakie składki płacić za zleceniobiorcę, który zawiesił własny biznes

Spółka chce od września 2020 podpisać umowę zlecenia z osobą, która dotąd prowadziła indywidualną działalność gospodarczą, ale ją zawiesiła.
Czy za taką osobę należy naliczać składki na ogólnych zasadach dotyczących zleceniobiorców?

To zależy, jaki jest przedmiot umowy zlecenia. Jeśli pokrywa się z profilem zawieszonej działalności, tytułem do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego będzie wyłącznie ta działalność.

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Zwrot wydatków na czasowe przeniesienie pracownika – bez składek ZUS i bez PIT

Po ogłoszeniu w Polsce stanu epidemii rozpoczęliś‑ my, w gdańskim oddziale firmy, produkcję podajników i dozowników na artykuły sanitarne. Wysłaliśmy tam na 3 mies. (od 1.05.2020 do 31.07.2020 r.) kierownika (zatrudnionego na umowę o pracę), którego stałym miejscem pracy jest Warszawa. Zastosowaliśmy tryb czasowego oddelegowania, określony w art. 42 § 4 Kp, czyli polecenie pracodawcy, któremu pracownik musi się podporządkować. Pokryliśmy mu oczywiście wszystkie kosz‑ ty przeniesienia do Gdańska wraz z rodziną (4 tys. zł) oraz przyznaliśmy zasiłek na zagospodarowanie w nowym miejscu zamieszkania, w kwocie 5 tys. zł.
Czy należności te podlegają opodatkowaniu i oskładkowaniu? Kierownik zarabia miesięcznie 9 tys. zł brutto.

Kwoty wypłacone pracownikowi z tytułu przeniesienia na 3 mies. do Gdańska nie stanowią podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Nie należy też od nich pobierać zaliczki na PIT.

Koronawirus

Zwolnienie z opłacania składek ZUS a koszty płacy wykazywane w deklaracjach do PFRON

Zatrudniamy dwóch pracowników z niepełnosprawnością. Otrzymujemy z PFRON dofinansowanie do ich wynagrodzeń. Wysokość dofinansowania wiąże się m.in. z kosztami płacy, jakie ponosimy w związku z zatrudnieniem tych osób. Korzystając z zapisów tzw. tarczy antykryzysowej, złożyliśmy do ZUS wniosek RDZ o zwolnienie nas, jako płatnika, z obowiązku opłacania składek ZUS za 3 mies. Składki te są jednak wykazywane w comiesięcznych deklaracjach do ZUS, a wynagrodzenia pracowników brutto są pomniejszane o te składki.
Czy składki społeczne i zdrowotne (finansowane zarówno przez pracownika, jak i przez pracodawcę) za marzec–maj, które zostaną umorzone w związku ze złożeniem do ZUS wniosku RDZ, należy wliczać do kosztów płacy we wniosku Wn-D o dofinansowanie z PFRON, czy też nie?
Co w przypadku, jeśli ZUS nie uwzględni naszego wniosku o umorzenie i w lipcu (po podjęciu przez ZUS decyzji odmownej) zapłacimy składki ZUS za 3 minione miesiące? Czy składki za te 3 mies., które zapłacimy w lipcu, możemy wliczyć do kosztów płac we wniosku Wn-D za lipiec (i czy zostaną przez PFRON uznane za zapłacone terminowo)?

Pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne przysługuje ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Tarcza antykryzysowa 2.0

Nowa ulga w ZUS i PIT dla pracowników „infrastruktury krytycznej”

Świadczenia przyznane na zakwaterowanie i wyżywienie pracowników tzw. infrastruktury krytycznej są wolne do składek oraz podatku dochodowego.

Oprócz tego pracodawcy zarządzający infrastrukturą krytyczną mogą podczas zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii zmienić im system lub rozkład czasu pracy, polecić nadgodziny, odmówić udzielania urlopu, przesunąć ich bądź odwołać, zobowiązać do pozostawania poza normalnymi godzinami roboczymi w gotowości do pracy albo do realizacji odpoczynku w zakładzie pracy bądź w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę.

Tarcza antykryzysowa 2.0

Abolicja składkowa także dla średnich pracodawców

Tarcza antykryzysowa 2.0 znacznie rozszerzyła zakres 3-miesięcznego zwolnienia z obowiązku opłacania składek ZUS. Objęło ono nowe grupy płatników. Jednak ci, którzy zgłaszają do ubezpieczeń od 10 do 49 osób, nie zapłacą jedynie połowy należnych składek.

Wynika tak ze znowelizowanych od 18.04.2020 art. 31zo–31zx ustawy z 2.03.2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (DzU poz. 374, dalej specustawa). Zmiany wprowadziła ustawa z 16.04.2020 o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (DzU poz. 695, dalej tarcza antykryzysowa 2.0).

ZUS

Nowa składka wypadkowa nie dla każdej firmy

Od kwietnia trwa nowy rok składkowy dla ubezpieczenia wypadkowego. Część płatników będzie płacić składkę w nowej wysokości.
Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Odszkodowanie lojalnościowe dla byłego menedżera – wyjątkowo bez składek

Z końcem stycznia 2020 r. uległa rozwiązaniu umowa o świadczenie usług zarządzania z członkiem zarządu, do którego stosuje się tzw. nową ustawę kominową. Umowa gwarantuje mu odszkodowanie za zakaz konkurencji, wiążący po ustaniu zatrudnienia, płatne w sześciu miesięcznych ratach – po 9 tys. zł brutto. Na infolinii ZUS dowiedziałam się, że umowa ta podlega pełnym składkom. Potrąciłam je zatem z pierwszej raty rekompensaty, uregulowanej pod koniec lutego 2020 r. Jednak w marcu 2020 r. otrzymaliśmy z ZUS interpretację indywidualną zawierającą odpowiedź, że składki się nie należą. Przy okazji wypłaty kolejnej raty odszkodowania chcę poprawić ten błąd, ale nie wiem jak.
Co z zawyżonymi składkami na ubezpieczenie zdrowotne. Jak dokonać kompleksowej korekty?
Koronawirus

ZUS nie zwolni z już opłaconych składek

Jeśli w związku z epidemią złożyłem wniosek o zwolnienie ze składek ZUS za marzec–maj 2020, a ZUS na wydanie decyzji o uldze ma czas do końca czerwca, to czy mogę w tych miesiącach nie płacić składek? Czy też muszę je zapłacić, a potem zostaną umorzone? Co jeśli ich nie zapłacę, uznając, że wniosek zostanie przyjęty, a ostatecznie ZUS odmówi?

Wniosek ws. zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od marca do maja 2020 (lub za mniej miesięcy z tego przedziału czasowego) należy złożyć w ZUS do 30.06.2020. Płatnik powinien też złożyć dokumenty rozliczeniowe za te miesiące, chyba że nie ma takiego obowiązku (jak np. osoba prowadząca jednoosobową działalność, opłacająca składki tylko za siebie od najniższej podstawy wymiaru).

Koronawirus

Antykryzysowe zwolnienie od składek ZUS należnych za pracowników a koszty uzyskania przychodów

Jak po uzyskaniu zwolnienia z ZUS – w ramach tarczy antykryzysowej – rozliczyć w kosztach podatkowych wynagrodzenie brutto za miesiące objęte zwolnieniem oraz składki ZUS, które powinien opłacić pracodawca? Czy stanowią one koszty uzyskania przychodów, tak jak dotychczas?

Nieopłacone do ZUS składki na ubezpieczenia społeczne za pracowników i zleceniobiorców, a także członków rad nadzorczych (RN) spółek w części finansowanej przez płatnika składek nie są kosztami uzyskania przychodów. Natomiast wynagrodzenie brutto stanowi taki koszt – także, jak się wydaje, w części odpowiadającej składkom ZUS i składce zdrowotnej, które finansuje pracownik.

Koronawirus

ZUS odroczy składki bez dodatkowych opłat

Przedsiębiorcy, których koronawirus wpędził w kłopoty finansowe, mogą się starać o odroczenie składek albo rozłożenie ich na raty bez naliczania opłaty prolongacyjnej. Dotyczy to tylko składek należnych od stycznia 2020.

Innym rodzajem pomocy jest umorzenie składek, ale nie wszyscy spełniają warunki do tej ulgi.

Ustawa z 31.03.2020 o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 568) uprawnia płatników składek, którzy z powodu rozprzestrzeniania się koronawirusa mają problem z uregulowaniem składek, do ubiegania się o ich odroczenie albo rozłożenie na raty na korzystnych zasadach. ZUS nie będzie bowiem naliczał przy umowach o te ulgi opłaty prolongacyjnej. To opłata doliczana zamiast odsetek w wysokości 50% stawki odsetek za zwłokę obowiązującej w dniu podpisania z ZUS umowy o odroczenie lub układu ratalnego.

Składki ZUS

Oskładkowanie wynagrodzenia i odprawy z kontraktu menedżerskiego

Jeśli kontrakt menedżerski i umowa o pracę trwały jednocześnie, należy odprowadzić składki od sumy wynagrodzeń. Nie trzeba natomiast ich płacić od odprawy wypłacanej w związku z rozwiązaniem umowy o zarządzanie spółką, nawet jeśli były prezes pozostanie zatrudniony na etacie.

Dotyczyła ona spółki, która zawarła umowę o świadczenie usług zarządzania (kontrakt menedżerski) z prezesem. Wcześniej zatrudniała go na umowę o pracę jako dyrektora technicznego. Na czas trwania kontraktu nie rozwiązano umowy o pracę, a udzielono mu urlopu bezpłatnego.

W 2019 powołano nowego prezesa. Okres wypowiedzenia kontraktu poprzedniego prezesa kończył się z ostatnim dniem czerwca 2019. W lipcu miał on otrzymać odprawę.

Ubezpieczenia społeczne

W nowym roku wyższe składki z wychowawczego

Od stycznia 2020 wzrosły limity wyznaczające najniższą i najwyższą podstawę wymiaru składek za pracowników korzystających z urlopu wychowawczego.

Pracodawcy muszą zweryfikować, od jakiej podstawy opłacają składki na ubezpieczenia za osoby przebywające na urlopie wychowawczym. Choć pracodawca nie finansuje tych składek (pokrywa je budżet państwa), ma obowiązek prawidłowo je naliczać i wykazywać w dokumentach rozliczeniowych.

Dotyczy to każdej firmy – nawet tej, w której na urlopie wychowawczym przebywa jej jedyny pracownik.

Świadczenia pracownicze

Oskładkowanie i opodatkowanie zwrotu kosztów wizy i przyjazdu do Polski pracowników z Ukrainy

Firma chce zatrudnić kilku pracowników z Ukrainy. Ich warunkiem jest jednak, żeby przyszły pracodawca sfinansował wizę i podróż. Firma zgodziła się, ale tylko tym osobom, które zatrudni.
Czy jeśli firma zwróci im te koszty już po podjęciu zatrudnienia, będzie musiała odprowadzić od nich składki na ubezpieczenia pracownicze? A co byłoby, gdyby dopłaciła im również do kosztów noclegu w Polsce przed podpisaniem umów o pracę?

Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników jest przychód w rozumieniu updof z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy (art. 18 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 usus). Należy więc sięgnąć do przepisów podatkowych. Wskazują one, że przychodem ze stosunku pracy są wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężna świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń. W szczególności są to wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych (art. 12 ust. 1 updof).

Składki ZUS

Podwójna wypłata z umowy zlecenia to podwójny limit składki chorobowej

Spółka zatrudniła menedżera na kontrakt menedżerski od 5.11.2019. Wynagrodzenie za listopad w wysokości 12 600 zł zostało mu wypłacone na początku grudnia. Pod koniec grudnia dostanie natomiast pensję za ten miesiąc – 14 000 zł.
Czy opłacając składki ZUS za grudzień, należy ograniczyć podstawę wymiaru składki chorobowej do 11 912,50 zł?
Składki ZUS

Łatwiej o A1 dla cudzoziemca

Rozpatrując możliwość kontynuowania ubezpieczeń w Polsce przez okres delegowania pracownika z państwa trzeciego do innego kraju UE, ZUS nie powinien badać ośrodka interesów życiowych tej osoby.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....