Złe długi – zasady korekty ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych

Aneta Szwęch

Od 1.01.2020 obowiązują przepisy wprowadzające zasady korygowania wyniku podatkowego w przypadku tzw. złych długów. Dotyczą one także wierzycieli i dłużników rozliczających podatek w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Przepisy te zostały wprowadzone ustawą z 19.07.2019 o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych (DzU poz. 1649). Mają zastosowanie do transakcji handlowych (co do zasady dostaw towarów i świadczenia usług między przedsiębiorcami), których termin zapłaty upływa po 31.12.2019.

  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • uzpd – ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Ponieważ w ryczałcie nie ustala się kosztów uzyskania przychodów, a podatek obliczany jest zasadniczo od przychodów, to skutki złego długu (u wierzyciela i dłużnika będącego „ryczałtowcem”) wywierają wpływ wyłącznie na przychody. Korekta – która jest prawem wierzyciela i obowiązkiem dłużnika – może nastąpić zarówno na etapie obliczania miesięcznego ryczałtu, jak i w zeznaniu podatkowym (PIT-28).

Uwaga: kwoty zmniejszeń lub zwiększeń przychodów, będące skutkiem podatkowego rozliczenia złych długów, nie wpływają na limit przychodów, który uprawnia do opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (limit 250 tys. euro).

Wierzyciele i dłużnicy rozliczający podatek w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, którzy dokonają zmniejszeń lub zwiększeń przychodów w związku ze złymi długami, są obowiązani wykazać wierzytelności lub zobowiązania w zeznaniu podatkowym.

Kiedy powstaje prawo/obowiązek korekty

Złym długiem – skutkującym u wierzyciela uprawnieniem, a u dłużnika obowiązkiem korekty przychodów – jest wierzytelność/zobowiązanie przysługujące z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług, wynikające z transakcji handlowej zawartej (zasadniczo) pomiędzy przedsiębiorcami, nieopłacone w ciągu 90 dni od upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie. Ten 90-dniowy termin liczy się od pierwszego dnia następującego po określonym na fakturze (rachunku) terminie uregulowania zobowiązania.

Jednocześnie, jeżeli termin zapłaty określony w umowie bądź na fakturze narusza przepisy (znowelizowanej od 1.01.2020) ustawy z 8.03.2013 o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (zgodnie z nimi termin płatności nie powinien zasadniczo przekraczać 60 lub 30 dni – gdy dłużnikiem jest podmiot publiczny niebędący podmiotem leczniczym – od dnia doręczenia dłużnikowi faktury), to termin 90 dni jest liczony od upływu krótszego, ustawowego terminu.

Rozliczenie u wierzyciela

Wierzyciel, który uzyskał przychody wymienione w art. 6 ust. 1 i 1d uzpd po dokonaniu przysługujących mu odliczeń, ma prawo pomniejszyć te przychody o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności z tytułu dostawy towaru lub wykonania usługi w ramach transakcji handlowej. Zmniejszenie przychodów następuje w zeznaniu podatkowym PIT-28, składanym za rok podatkowy, jeśli w roku podatkowym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie.

Warunki korekty

Jeśli minął termin 90 dni od upływu terminu płatności dodatkowym wymogiem korekty jest, aby:

  • dłużnik na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień złożenia zeznania podatkowego nie był w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego ani w trakcie likwidacji,
  • od daty wystawienia faktury (rachunku) lub zawarcia umowy dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym została wystawiona faktura (rachunek) lub została zawarta umowa, a w przypadku gdy rok kalendarzowy, w którym wystawiono fakturę (rachunek), jest inny niż rok kalendarzowy, w którym zawarto umowę – gdy nie upłynęły 2 lata od końca roku kalendarzowego późniejszej z tych czynności,
  • transakcja handlowa została zawarta w ramach działalności wierzyciela oraz działalności dłużnika, z których dochody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym na terytorium Polski.

Warunkiem zmniejszenia jest, aby do dnia złożenia zeznania podatkowego wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta.

Te zasady stosuje się odpowiednio przy obliczaniu ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za poszczególne miesiące (wydaje się, że analogicznie powinno być przy rozliczeniu kwartalnym, ale przepisy nic nie mówią na ten temat).

Przedsiębiorca w 2020 uzyskał przychody podlegające opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych według stawki 8,5%. Roczna kwota przychodów wyniosła 90 000 zł.

W lutym 2020 przedsiębiorca wykonał usługę (na rzecz innej firmy) za 5000 zł netto, której termin zapłaty określony na fakturze upłynął 10.03.2020. Nie uzyskał za nią zapłaty w 2020.

Rozliczenie na etapie obliczania miesięcznego ryczałtu

Ze względu na to, że 90. dzień od upływu terminu płatności minie 8.06.2020, przy ustalaniu ryczałtu za czerwiec 2020 przedsiębiorca może pomniejszyć przychody uzyskane w czerwcu o 5000 zł i – w rezultacie – obliczyć ryczałt od różnicy pomiędzy przychodem za czerwiec a kwotą złego długu.

Rozliczenie w zeznaniu podatkowym

Jeśli przedsiębiorca nadal nie otrzyma zapłaty i nie zbędzie wierzytelności do dnia złożenia PIT-28 za 2020, to przychody wynikające z zeznania może pomniejszyć o kwotę nieuregulowanej wierzytelności, zaliczanej do przychodów należnych. Roczna kwota należnego ryczałtu za 2020, ustalona po odliczeniach od przychodów, wyniesie:

7225 zł (90 000 zł – 5000 zł) × 8,5%.

Choć uprawnienie do pomniejszenia przychodów o wartość złego długu przysługuje zarówno na etapie obliczania miesięcznego ryczałtu, jak i w zeznaniu podatkowym, nie oznacza to, że ryczałtowiec może 2-krotnie zrekompensować sobie brak zapłaty, czyli w sumie o 10 000 zł. Jeżeli na etapie obliczania miesięcznego ryczałtu pomniejszył miesięczne przychody o wartość złego długu, to musi pamiętać, aby w rocznym zeznaniu podatkowym uzyskane przez niego roczne przychody były pomniejszone tylko raz o 5000 zł.

Jeżeli wierzyciel po roku podatkowym, w którym zmniejszył przychody o nieuregulowaną wierzytelność, otrzymał zapłatę lub zbył wierzytelność, jest zobowiązany do „odwrotnej” korekty przychodów, która polega na odpowiednim zwiększeniu przychodów (o kwoty uprzednio odliczone) w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym nastąpiło uregulowanie lub zbycie wierzytelności.

Rozliczenie u dłużnika

Dłużnik, który w terminie nie uregulował zobowiązania z tytułu dostawy towaru lub wykonania usługi, także uwzględnia tego skutki przy obliczaniu ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Po dokonaniu przysługujących mu odliczeń ma obowiązek zwiększyć przychody o związaną z prowadzoną działalnością wartość zobowiązania z tytułu dostawy towaru lub wykonania usługi, które nie zostało uregulowane.

Zwiększenie to nastąpi w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie, jeżeli do dnia złożenia zeznania dłużnik nie uregulował zobowiązania. Zasady te stosuje się odpowiednio przy obliczaniu ryczałtu za poszczególne miesiące (analogicznie powinno być także w przypadku rozliczeń kwartalnych, ale przepisy nic nie mówią na ten temat).

Nasuwa się tu wątpliwość: co w przypadku, gdy w danym miesiącu dłużnik nie uzyskał żadnego przychodu?

Moim zdaniem przy braku przychodu z działalności w danym miesiącu nie wystąpi obowiązek wykazania samego „złego” długu (np. nieuregulowanego zobowiązania), który skutkowałby powinnością zapłaty miesięcznego ryczałtu. Obowiązek ten powstanie dopiero w zeznaniu podatkowym, w którym o wartość złego długu należy powiększyć roczną kwotę przychodów.

Takie rozwiązanie byłoby zresztą zbieżne z zasadami przyjętymi w updof, w myśl których o kwotę złego długu zwiększa się wyłącznie dochód stanowiący podstawę obliczenia zaliczki (jeśli była strata za dany miesiąc, nie należy jej korygować), ale w zeznaniu podatkowym – niezależnie od tego, czy u dłużnika wystąpiła strata podatkowa, czy dochód – wynik koryguje się o zły dług.

20.01.2020 podatnik ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych zakupił maszynę produkcyjną o wartości początkowej 50 tys. zł, którą przyjął do używania w tym samym miesiącu. Termin zapłaty określony na fakturze to 30.01.2020.

Do 29.04.2020 (upływ 90 dni od terminu płatności) podatnik nie zapłacił kontrahentowi za zakup składnika majątku trwałego. Nie uregulował też zobowiązania do 20.05.2020 (termin płatności ryczałtu za kwiecień).

Jeżeli u dłużnika w rozliczeniu za kwiecień wystąpi przychód stanowiący podstawę obliczenia należnego ryczałtu, to ma on obowiązek zwiększyć jego kwotę o wartość zobowiązania z tytułu zakupu środka trwałego (50 tys. zł). Nie ma tu znaczenia, że jako ryczałtowiec nie zalicza odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów.

Jeżeli dłużnik dokona zapłaty po roku podatkowym, za który zwiększył przychody o nieuregulowane zobowiązanie, to w ramach „odwrotnej” korekty odpowiednio zmniejszy swoje przychody w zeznaniu PIT-28 składanym za rok podatkowy, w którym spłacił zobowiązanie.

Moim zdaniem, regulując zobowiązanie w kolejnym roku podatkowym, w ramach „odwrotnej” korekty dłużnik może pomniejszyć swoje przychody, także przy obliczaniu ryczałtu za miesiąc, w którym uregulował zobowiązanie (art. 21 ust. 3f w zw. z art. 11 ust. 9 uzpd).

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Temat: „Złe długi”
CIT i PIT

Korekta dochodu spowodowana ulgą na złe długi w przypadku kwartalnych wpłat zaliczek i ryczałtu oraz zaliczek uproszczonych

Aneta Szwęch
Prowadzę biuro rachunkowe, którego klientami są podatnicy CIT i PIT, w tym opłacający ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Mam wątpliwości związane ze stosowaniem nowych przepisów o zatorach płatniczych na etapie ustalania zaliczek na podatek oraz opłacania miesięcznego/kwartalnego ryczałtu. Kiedy powstaje obowiązek zmniejszenia lub zwiększenia dochodu/przychodu w trakcie roku podatkowego w związku z ulgą na złe długi w podatku dochodowym? Czy dotyczy wszystkich zaliczek na podatek, tj. „zwykłych” miesięcznych, kwartalnych i uproszczonych, a także zarówno miesięcznych, jak i kwartalnych wpłat ryczałtu?

Aby udzielić odpowiedzi na to pytanie, należy przyjrzeć się poszczególnym regulacjom updop, updof oraz uzpd.

Najbardziej zrozumiałą i przejrzystą sytuację mają podatnicy CIT. Zgodnie z art. 25 ust. 19 updop zmniejszenia lub zwiększenia dochodu na etapie ustalania zaliczek na podatek dochodowy dotyczą zarówno „zwykłych” miesięcznych zaliczek na podatek, jak i zaliczek kwartalnych, o których mowa w art. 25 ust. 1–1g updop.


Podatki 2020

Ograniczanie zatorów płatniczych (cz. II) – porównanie rozwiązań przyjętych w podatku dochodowym i VAT oraz ewidencja księgowa

Aneta Szwęch
Uldze w podatku dochodowym dla wierzycieli i sankcji dla dłużników nieregulujących zobowiązań odpowiada analogicz‑ na ulga i sankcja w VAT. Niekoniecznie oznacza to jednak, że do korekty rozliczeń z tytułu obu podatków dojdzie w tym samym momencie. Różne będzie też ujęcie tych korekt w ewidencji księgowej.

Od 1.01.2020 r. weszły w życie przepisy ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych, które na potrzeby podatku dochodowego (CIT oraz PIT) wprowadziły nowy mechanizm rozliczenia należności nieopłaconej przez nabywcę w określonym terminie. Regulacje te – dotyczące zarówno wierzyciela, jak i dłużnika – nie są jednak nowością, ponieważ rozwiązania przyjęte w ustawach o podatku dochodowym w dużej mierze zostały oparte na tzw. uldze na złe długi, znanej czynnym podatnikom VAT od 1.06.2005 r.

W sposobie rozliczenia „złego” długu na potrzeby obu podatków oprócz wielu podobieństw można zaobserwować istotne różnice.


Podatki

Ograniczanie zatorów płatniczych (cz. I) – ulga w podatku dochodowym dla wierzycieli i sankcja dla dłużników

Aneta Szwęch
Od 1.01.2020 r., jeżeli minie 90 dni od upływu terminu zapłaty za dostarczone towary lub wykonaną usługę, wierzyciel ma prawo, a dłużnik obowiązek skorygowania podstawy opodatkowania CIT bądź PIT. Przepisy wprowadzające tę ulgę i sankcję są dość skomplikowane, a ich właściwa interpretacja może sprawiać problem.

Sprzedaż bezgotówkowa z odroczonym terminem zapłaty jest niemal standardem wśród przedsiębiorców. Jednak brak zapłaty w uzgodnionym terminie może być przyczyną kłopotów finansowych w firmie wierzyciela, zwłaszcza jeżeli skala należności nieuregulowanych przez dłużników jest duża. Zaleganie z płatnościami działa jak zator lodowy na rzece, powodując piętrzenie się problemów płatniczych u kolejnych przedsiębiorców. Wierzyciel, który sam nie otrzymał zapłaty, nie ma środków na uregulowanie własnych zobowiązań.


Zatory płatnicze

Nowe terminy zapłaty w transakcjach handlowych i przeciwdziałanie opóźnionym płatnościom

Paweł Ziółkowski
1.01.2020 r. weszły w życie istotne dla przedsiębiorców zmiany dotyczące postępowania w przypadku nieterminowej zapłaty za zakupione towary bądź usługi.

Zmiany zaczynają się już na poziomie nazwy regulującego te kwestie aktu prawnego – ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych zmieniła nazwę na ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (dalej upno).


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....