Zatrudnienie na zlecenie emeryta będącego etatowym pracownikiem w innej firmie

Ewa Lewandowska

Czy ZUS słusznie zakwestionował niezgłoszenie zleceniobiorcy do ubezpieczeń społecznych, chociaż jest on pracownikiem innej firmy (zatrudnionym na część etatu) i ma status emeryta? ZUS twierdzi, że zgłoszenie zleceniobiorcy jest obowiązkowe, ponieważ jego wynagrodzenie z umowy o pracę jest niższe od minimalnego.
Czy rzeczywiście zmiany w oskładkowaniu zatrudnienia na podstawie kilku umów zlecenia, które weszły w życie w 2016, objęły również zleceniobiorców-emerytów?

Od 1.01.2016 zmieniły się zasady rozliczania składek na ubezpieczenia społeczne od umów zleceń. Zmiany wprowadziły spore zamieszanie w przypadku zleceniodawców – płatników składek. Wszedł wówczas w życie art. 9 ust. 2c usus. Wynika z niego, że jeżeli zleceniobiorca uzyskuje przychód, z którego – w przeliczeniu na miesiąc – podstawa wymiaru składek społecznych jest niższa od minimalnego wynagrodzenia, to podlega on obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym również z innych tytułów.

Nie ma też żadnych wątpliwości co do tego, że posiadanie przez zleceniobiorcę ustalonego prawa do emerytury nie wyłącza wobec niego obowiązku ubezpieczeń społecznych. Zleceniobiorca taki objęty jest obowiązkiem ubezpieczeń społecznych w takim samym zakresie, jak inni zleceniobiorcy. W razie zawarcia przez emeryta jednej umowy zlecenia, podlega on z tytułu jej wykonywania obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

Ponieważ zasadę kumulacji umów zlecenia stosuje się w przypadku, gdy łączna podstawa wymiaru składek społecznych jest niższa od minimalnego wynagrodzenia, oznacza to, że dopiero kolejna umowa zlecenia nie będzie już rodziła obowiązku tych ubezpieczeń. A więc w sytuacji, gdy miesięczny przychód z pierwszej umowy zlecenia przekracza kwotę najniższego wynagrodzenia (2100 zł w 2018), to z kolejnych umów zlecenia nie ma obowiązku opłacania składek społecznych.

Emeryt jest zatrudniony w 2 firmach, w każdej na umowę zlecenia. W umowie z pierwszym zleceniodawcą ustalono, że miesięczne wynagrodzenie będzie wynosić 2200 zł, z drugim – 1300 zł. Emeryt podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym tylko z tytułu pierwszej umowy zlecenia.

Emeryt-zleceniobiorca i umowa o pracę

Największe kontrowersje budzi art. 9 ust. 4a usus, odnoszący się do ubezpieczenia zleceniobiorcy, mającego ustalone prawo do emerytury lub renty i zatrudnionego na umowę o pracę w firmie, która nie jest jednocześnie jego zleceniodawcą. Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu obowiązującym od 1.01.2016 zleceniobiorcy mający ustalone prawo do emerytury podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, jeżeli równocześnie nie pozostają w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 2c i ust. 4b. Przed tą datą przepis miał niemal identyczne brzmienie – nie zawierał jedynie odniesienia do ust. 2c.

Na jego podstawie zleceniobiorca będący emerytem i jednocześnie zatrudniony na umowę o pracę zawartą z innym podmiotem niż zleceniodawca, z umowy zlecenia nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, bez względu na wysokość podstawy wymiaru składek emerytalnej i rentowych z umowy o pracę. Zatem nawet jeśli jego miesięczne wynagrodzenie z umowy o pracę było niższe niż od minimalnej pensji, zleceniodawca nie był zobowiązany do odprowadzania za niego składek społecznych do ZUS. Jednak w opinii ZUS wejście w życie 1.01.2016 art. 9 ust. 2c usus oznacza, że taka interpretacja art. 9 ust. 4a usus mogła obowiązywać jedynie do końca 2015.

Emeryt od stycznia 2017 pracuje na 3/4 etatu w firmie ochroniarskiej, z miesięcznym wynagrodzeniem 1800 zł. W maju 2017 zatrudnił się na umowę zlecenia w innej firmie ochroniarskiej. Ponieważ jego wynagrodzenie za pracę było niższe od kwoty minimalnej pensji, obowiązującej w 2017, ZUS uznał, że emeryt podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym również z tytułu umowy zlecenia, czyli że firma ochroniarska zatrudniająca go na zlecenie powinna zgłosić go do ubezpieczeń społecznych obowiązkowo. Tymczasem – zgodnie z możliwą odmienną interpretacją przepisów – pozostawanie emeryta w stosunku pracy z firmą ochroniarską wyklucza zastosowanie do umowy zlecenia przepisów o obowiązkowym ubezpieczeniu społecznym.

Spór o interpretację

Zmiana stanowiska ZUS w zakresie interpretacji art. 9 ust. 4a usus po wejściu w życie art. 9 ust. 2c, tj. od 1.01.2016, wydaje się być niewłaściwa, niemająca uzasadnienia w przepisach usus. Nadal aktualne powinno być stanowisko, które ZUS zajmował przed tą datą, a mianowicie, że zawarcie przez emeryta-zleceniobiorcę umowy o pracę z innym podmiotem niż zleceniodawca wyklucza podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania zlecenia, bez względu na wysokość przychodów ze stosunku pracy.

Tylko jeżeli zleceniobiorca mający ustalone prawo do emerytury nie będzie jednocześnie zatrudniony na umowę o pracę, ale będzie spełniał warunki do objęcia go ubezpieczeniami z innego tytułu, np. z drugiej umowy zlecenia, znajdzie do niego zastosowanie art. 9 ust. 2c usus. A zatem tylko wtedy emeryt musi z pierwszej umowy zlecenia osiągać minimalne wynagrodzenie, żeby nie powstał obowiązek opłacenia składek społecznych od drugiej umowy – zlecenia (lub z innego tytułu).

Takie stanowisko ma oparcie w orzecznictwie sądowym. W wyroku z 24.05.2017 (III AUa 61/17) SA w Gdańsku podkreślił, że wprowadzenie ust. 2c do ustawy systemowej nie zmieniło uregulowania w sposób szczególny oskładkowania zleceniobiorców-emerytów, które ma miejsce na podstawie art. 9 ust. 4a i ust. 4b. Od 1.01.2016 przepis ten pozostał w niezmienionym brzmieniu, a w związku z tym nie ma podstaw do tego, by nadawać mu inne znaczenie niż takie, jakie przypisywane było do niego przed tą datą.

Dla wykluczenia wszelkich wątpliwości SA zwrócił uwagę, że tylko taki sposób interpretacji art. 9 ust. 4a usus pozwala odróżnić sytuację prawną emerytów-zleceniobiorców od sytuacji innych zleceniobiorców. Podkreślił mianowicie, że skoro więc ustawodawca pozostawił w art. 9 ustawy systemowej ust. 4a–4b, to należy uznać, że emeryci i renciści znajdują się w innej sytuacji niż pozostali zleceniobiorcy, a jedyną różnicą pozostaje wciąż „jeżeli równocześnie nie pozostają w stosunku pracy”.

Jeżeli więc ZUS zażąda od zleceniodawcy zatrudniającego emeryta, będącego jednocześnie pracownikiem innej firmy, opłacenia składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne z umowy zlecenia, zasadne jest wystąpić o wydanie decyzji w sprawie, a następnie należy złożyć odwołanie do sądu, zgodnie z pouczeniem zawartym w tej decyzji.

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Więcej na temat: „Składki ZUS - pracownicy”
Składki ZUS

Żona na zleceniu nie jest osobą współpracującą

Krzysztof Tandecki
Jestem księgową. Prowadzę – na podstawie umowy zlecenia – rozliczenia z fiskusem i ZUS indywidualnego przedsiębiorcy (usługi informatyczne). W czerwcu bierzemy ślub, lecz nadal zamierzam na zlecenie wykonywać ww. usługi na rzecz firmy męża.
Czy w związku z tym powinnam być zgłoszona do ubezpieczeń społecznych jako osoba współpracująca?

Składki ZUS

Zlecenie wykonane przez przedsiębiorcę z ulgą „na start” bez dodatkowych składek

Spółka chce powierzyć usługę sprzątania pomieszczeń biurowych na podstawie umowy zlecenia osobie, która prowadzi działalność gospodarczą w tym zakresie. Dopiero ją rozpoczęła i jest uprawniona do tzw. ulgi na start, czyli nie płaci składek. Podobno podpisanie zlecenia z taką osobą może być ryzykowne, bo ZUS uznaje, że w tej sytuacji składki trzeba opłacać od umowy zlecenia. Czy to prawda?

Składki ZUS

Współpraca przy działalności małżonka i etat w jego firmie – od czego naliczać składki ZUS

Magdalena Januszewska
Wysokie zarobki żony zatrudnionej przez męża-przedsiębiorcę nie uzasadniają ubezpieczania jej z tytułu umowy o pracę.

Składki ZUS

Podstawa wymiaru składek ZUS pracownika na urlopie wychowawczym

Renata Majewska
W 2019 obowiązuje nowe ograniczenie podstawy wymiaru składek emerytalnej i rentowych za pracownika korzystającego z urlopu wychowawczego.

Stanowi ją kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego pracownikowi za 12 mies. poprzedzających urlop wychowawczy, jednak:

  • nie wyższa niż 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia przyjętego do ustalenia limitu 30-krotności, czyli nie wyższa niż 2859 zł (4765 zł × 60%); w 2018 limit ten wynosił 2665,80 zł,
  • nie niższa niż 75% minimalnego wynagrodzenia, a więc nie niższa niż 1687,50 zł (2250 zł × 75%); w 2018 limit ten wynosił 1575 zł.

Składki ZUS

Zbieg tytułów do ubezpieczeń przy kilku zleceniach oraz zleceniu i działalności gospodarczej

Renata Majewska
Wzrost w 2019 minimalnej pensji do 2250 zł oznacza również podwyższenie do tego poziomu kwot wynagrodzenia istotnych przy ustalaniu, czy składki na ubezpieczenia społeczne należy opłacić od wszystkich zbiegających się tytułów do ubezpieczeń, czy tylko od jednego z nich.

W 2019 minimalne wynagrodzenie za pracę w pełnym wymiarze wyniesie 2250 zł brutto (rozporządzenie RM z 11.09.2018 w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2019, DzU poz. 1794).

Tym samym w 2019 zleceniobiorca, którego łączna podstawa wymiaru składek emerytalnej i rentowych w danym miesiącu (z żadnej z zawartych umów zlecenia) nie osiąga kwoty minimalnej płacy (2250 zł), podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z każdej z tych umów. Zleceniobiorca może wybrać kolejną umowę zlecenia jako tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych za okres zbiegu tytułów do ubezpieczeń, jeżeli faktyczny przychód z niej uzyskany wyniesie co najmniej 2250 zł.


Składki ZUS

Czy można nie płacić składek ZUS za cudzoziemca spoza UE

Magdalena Januszewska
Zdaniem ZUS pracujących w Polsce obcokrajowców z państw spoza UE trzeba tutaj ubezpieczać nawet wtedy, gdy ich pobyt nie ma stałego charakteru. Na odmienną ocenę można liczyć dopiero w sądzie.

Zatrudnianie obcokrajowców do prac w Polsce bywa przedmiotem sporu między pracodawcami a ZUS. Chodzi w szczególności o podleganie ubezpieczeniom społecznym np. zleceniobiorców z państw trzecich, niebędących członkami UE, z którymi nie wiążą Polski dwustronne umowy międzynarodowe regulujące te kwestie. Nie ma więc przepisów międzynarodowych określających zasady ich ubezpieczania.


Ubezpieczenie zdrowotne

Wyższa składka zdrowotna za pracownika na urlopie wychowawczym

Od listopada 2018 wzrosła podstawa wymiaru składki zdrowotnej odprowadzana za pracownika przebywającego na urlopie wychowawczym.

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Dodatek za rozłąkę dla pracownika w podróży służbowej – PIT i składki ZUS

Andrzej Radzisław
Pracownikom, którzy wyjeżdżają w zagraniczną podróż służbową, chcemy wypłacać dodatek za rozłąkę.
Czy taki składnik wynagrodzeń może być zwolniony od składek społecznych i podatku dochodowego?

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Dwie umowy zlecenia z jednym zleceniobiorcą

Andrzej Radzisław
Zatrudniamy zleceniobiorcę i opłacamy za niego składki społeczne i zdrowotne. Od 1.10.2018 r. zamierzamy z nim zawrzeć drugą umowę zlecenia.
Czy składki społeczne będziemy wówczas płacić tylko od wynagrodzenia z pierwszej umowy, czy też od obu umów, bo to umowy z tą samą osobą?

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Uczniowie-stażyści nieobjęci ubezpieczeniem społecznym

Andrzej Radzisław
Realizujemy wiele projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS). Ich uczestnicy biorą udział w stażach zawodowych, obejmujących m.in. kształcenie zawodowe praktyczne we współpracy z pracodawcami lub przedsiębiorcami. Staże zawodowe, realizowane na podstawie wytycznych w obszarze edukacji na lata 2014–2020, są przeprowadzane w wyniku trójstronnych umów: beneficjent – uczestnik projektu – pracodawca. Stażyści to uczniowie i słuchacze szkół, w różnym wieku (niepełnoletni i pełnoletni).
Czy płatnik powinien naliczać i odprowadzać składki społeczne od wypłacanych im stypendiów?

Składki ZUS

Rozdzielność majątkowa nie pomoże w traktowaniu męża jak pracownika w firmie żony

Magdalena Januszewska
Małżonek przedsiębiorcy zatrudniony na umowę o pracę zawsze będzie uznawany przez ZUS za osobę współpracującą.

Tak wynika z decyzji ZUS z 8.05.2018 (WPI/200000/43/471/2018).

Pani X prowadząca działalność gospodarczą zawarła z mężem umowę o pracę na 1/2 etatu. Został on zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z kodem 011000. Pani X ma z mężem rozdzielność majątkową od 2007, nie mieszkają razem, a co za tym idzie nie zaspakajają wspólnie potrzeb życiowych, nie prowadzą też razem gospodarstwa domowego ani żadnych spraw życia codziennego. Pytała, czy męża należy uznać za osobę współpracującą przy prowadzeniu działalności gospodarczej i odprowadzać za niego składki społeczne jak za osobę prowadzącą działalność gospodarczą.


Składki ZUS

Urlop rodzicielski łączony z pracą w obniżonym wymiarze – zwolnienie od składek na FP i FGŚP

Andrzej Radzisław
Zatrudniona przez nas pracownica od 24 września będzie łączyć przebywanie na urlopie rodzicielskim z pracą w obniżonym wymiarze czasu pracy.
Czy należy uznać, że powróciła do pracy i tym samym nie powinny być za nią opłacane składki na FP i FGŚP? Czy zwolnienie od tych składek będzie obowiązywać od 1.10.2018? Jakie dokumenty rozliczeniowe złożyć do ZUS?

Pracodawca jest zwolniony z opłacania składek na FP, a także FGŚP za pracowników powracających z:

  • urlopu macierzyńskiego i urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
  • dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
  • urlopu rodzicielskiego,
  • urlopu wychowawczego.

Składki ZUS

Zwrot byłemu pracownikowi nadpłaconych składek społecznych – rozliczenie z ZUS i US

Andrzej Radzisław
W grudniu 2017 pracownik przekroczył 30-krotność przeciętnego wynagrodzenia. W tym czasie na umowę o pracę pracował w naszej firmie oraz w innych miejscach. Z końcem roku zwolnił się i od 1.01.2018 wykonuje u nas umowę zlecenia, z której podlega tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu, bo równocześnie w innej firmie nadal ma umowę o pracę.
Ostatnio dostaliśmy z ZUS pismo, z którego wynika, że musimy poprawić raporty ZUS RCA i DRA za grudzień, tj. miesiąc, w którym doszło do przekroczenia limitu składek.
W jaki sposób zwrócić byłemu pracownikowi nadpłacone składki? Czy kwotę zwrotu trzeba doliczyć do bieżącego wynagrodzenia ze zlecenia i od łącznej kwoty naliczyć podatek? Czy od zwracanej kwoty powinny być naliczone składki?

Roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za ubezpieczonego nie może być w danym roku kalendarzowym wyższa od 30-krotności przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia. Gdy za daną osobę składki na ww. ubezpieczenia zostały odprowadzone od takiej podstawy, to do końca roku kalendarzowego nie powinny być opłacane.


Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Umowa zlecenia ze studentem studiów doktoranckich tytułem do ubezpieczeń społecznych

Andrzej Radzisław
Od 1.06.2018 r. zawarliśmy umowę zlecenia ze studentem studiów doktoranckich, który ma 25 lat. W złożonym oświadczeniu wskazał, że jest studentem i że w innym zakładzie pracy jest zatrudniony na 1/4 etatu. W konsekwencji z umowy zlecenia nie został zgłoszony do żadnych ubezpieczeń.
Czy postąpiliśmy prawidłowo?

PFRON

Ulgi dla firm zatrudniających niepełnosprawnych – zmiany w 2018

Renata Majewska
Niepełnosprawni przedsiębiorcy i rolnicy łatwiej zdobędą refundacje składek, a obniżanie wpłat na PFRON zostanie wkrótce odformalizowane.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....