Zasiłek opiekuńczy – jak liczyć limity

Krzysztof Tandecki

Licznik dni, za które przysługuje prawo do zasiłku opiekuńczego, zaczyna biec na nowo od stycznia każdego roku. Obecnie jest on inny w przypadku rodziców dzieci niepełnosprawnych.

Zmiany w tym zakresie zaczęły obowiązywać od 6.06.2018, kiedy weszła w życie ustawa z 10.05.2018 nowelizująca ustawę o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 1076). Przyznała ona rodzicom, którzy opiekują się dziećmi z orzeczeniem o niepełnosprawności (ze wskazaniem konieczności opieki lub pomocy innej osoby) lub o znacznym stopniu niepełnosprawności, nowe uprawnienia do zasiłku opiekuńczego.

Zasady ogólne

Każda osoba podlegająca ubezpieczeniu chorobowemu ma prawo starać się o zasiłek opiekuńczy, gdy nie może pracować zawodowo, ponieważ musi osobiście zająć się:

  • dzieckiem, które nie ukończyło 8. roku życia, w razie:
    • nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do której ono uczęszcza,
    • choroby niani, z którą rodzice zawarli umowę uaktywniającą lub dziennego opiekuna, sprawujących opiekę nad tym dzieckiem,
    • porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, który stale się nim opiekuje, jeśli poród lub choroba uniemożliwia mu sprawowanie opieki,
    • pobytu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, który stale się nim opiekuje, w szpitalu albo w innej placówce leczniczej,
  • dzieckiem, które nie ukończyło 14 lat – gdy jest ono chore,
  • innym chorym członkiem rodziny.

W tym przypadku obowiązują 2 limity czasu, przez jaki może być wypłacany zasiłek opiekuńczy:

  • 60 dni – gdy opieki wymaga dziecko do 14. roku życia,
  • 14 dni – jeśli choruje starsze dziecko lub inny członek rodziny (np. małżonek, rodzic dziecka czy rodzic ubezpieczonego).

Limity obowiązują w roku kalendarzowym. Od początku 2019 trzeba je było zatem zacząć liczyć na nowo. Okresy te są przy tym niezależne od liczy opiekunów czy osób wymagających opieki.

Dodatkowe uprawnienie

Gdy dziecko nie ma orzeczenia o niepełnosprawności, od ukończenia 14 lat jest uznawane do celów wypłaty zasiłku opiekuńczego za innego członka rodziny. Zatem można się starać o zasiłek opiekuńczy na nie tylko w razie, gdy zachoruje. Obowiązuje przy tym 14-dniowy limit wypłaty w roku kalendarzowym.

Jednak rodzic dziecka niepełnosprawnego, które nie ukończyło 18 lat, ma dodatkowe uprawnienia. Ich podstawą jest orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności dziecka albo o jego niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki bądź pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Od 6.06.2018 rodzic takiego dziecka może się starać o zasiłek opiekuńczy za 30 dni w roku kalendarzowym, gdy:

  • dziecko zachoruje,
  • stały opiekun dziecka (małżonek ubezpieczonego lub drugi z rodziców) nie może się nim zająć z powodu porodu, choroby lub pobytu w szpitalu.

Limit ten ma zastosowanie od momentu, gdy rodzic nie uzyskałby już prawa do zasiłku opiekuńczego wg ogólnych zasad, czyli jeśli dziecko ma – w zależności od okoliczności – więcej niż 8 lub 14 lat. Jeżeli nie ukończyło ono jeszcze tego wieku, to uprawnienia do zasiłku i jego limit ustala się wg ogólnych zasad.

Pracownica otrzymała w styczniu zasiłek opiekuńczy za 14 dni, tj. za czas, kiedy musiała zostać w domu z niepełnosprawnym 6-letnim synem, który nie mógł chodzić do przedszkola integracyjnego z powodu awarii ogrzewania. W lutym 2019 chłopiec chorował przez 19 dni. W tym przypadku zastosowanie ma 60-, a nie 30-dniowy limit wypłaty zasiłku opiekuńczego w roku. W 2019 rodzice mogą więc pobrać świadczenie jeszcze za 27 dni.

Limit 30 dni natomiast ma zastosowanie wtedy, gdy opieki wymaga dziecko niepełnosprawne:

  • chore w wieku od 14 do 18 lat,
  • zdrowe w wieku od 8 do 18 lat – np. w razie zamknięcia jego szkoły czy choroby stałego opiekuna.

Sumowane ograniczenia

Jeśli rodzice mają również dzieci bez orzeczonej niepełnosprawności, 30-dniowy limit wypłaty zasiłku opiekuńczego na dziecko niepełnosprawne wlicza się do limitu 60-dniowego.

Pracownica otrzymała zasiłek opiekuńczy za 29 dni sprawowania opieki nad chorą 17-letnią niepełnosprawną córką. W tym samym roku kalendarzowym jej mąż wystąpił o wypłatę zasiłku z tytułu opieki nad chorym 6-letnim synem, a następnie nad chorym synem w wieku 4 lat. Zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad tymi chorymi dziećmi przysługuje mu do wyczerpania limitu 60 dni, tj. maksymalnie przez 31 dni (60 dni – 29 dni).

Ubezpieczony ma dwoje dzieci niepełnosprawnych – syna w wieku 5 lat i córkę w wieku 16 lat. Córką opiekował się w styczniu w czasie, gdy chorowała, przez 24 dni. Przez 16 dni lutego chorował jego syn. Pracownik otrzymał zasiłek opiekuńczy za oba okresy. Syn nie ukończył 14 lat, więc czas jego choroby nie został wliczony do 30-dniowego limitu. Córka pracownika ponownie chorowała w marcu – przez 11 dni. Zasiłek opiekuńczy będzie w tym przypadku przysługiwał tylko za 6 dni (limit 30 dni, wyczerpane 24 dni). Jeśli w tym roku ponownie zachoruje syn ubezpieczonego, zasiłek opiekuńczy będzie przysługiwał jeszcze za maksymalnie 14 dni (60 dni – 24 dni – 16 dni – 6 dni).

Jeśli ubezpieczony otrzyma zasiłek opiekuńczy za więcej niż 30 dni sprawowania opieki na dzieckiem, które nie ukończyło 8 lat (w przypadkach określonych w ustawie) lub chorym dzieckiem do 14 lat, może później starać się o zasiłek opiekuńczy w razie opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem za okres krótszy niż 30 dni (do wyczerpania 60-dniowego limitu).

Pracownica otrzymała w styczniu i lutym zasiłek opiekuńczy za 37 dni z tytułu sprawowania opieki nad chorymi dziećmi w wieku 3 i 7 lat. W marcu wystąpiła o wypłatę zasiłku za 30 dni opieki nad chorym dzieckiem niepełnosprawnym w wieku 16 lat. Zasiłek otrzyma tylko za 23 dni (60 dni – 37 dni).

Choroba innego członka rodziny

Gdy poza niepełnosprawnym dzieckiem, które ukończyło odpowiednio 8 lub 14 lat, opieki wymaga inny członek rodziny ubezpieczonego, trzeba pamiętać zarówno o 14-, jak i 30-dniowym limicie wypłaty zasiłku. Ten pierwszy – obowiązujący w razie opieki nad członkiem rodziny – jest wliczany do limitu 30-dniowego.

Pracownik opiekował się 15-letnią niepełnosprawną córką w czasie grypy przez 12 dni w styczniu. W lutym wystąpił o zasiłek opiekuńczy za 9 dni sprawowania opieki nad chorym ojcem. Zasiłek otrzymał tylko za 2 dni, tj. do wyczerpania 14-dniowego limitu. W marcu pracownik znów opiekował się chorą córką – przez 21 dni. Zasiłek opiekuńczy otrzyma jednak tylko za 16 dni, ponieważ do limitu 30-dniowego wlicza się wcześniejszą wypłatę zasiłku za czas opieki sprawowanej zarówno nad córką, jak i nad ojcem.

Jeśli ubezpieczony wykorzysta 30 dni zasiłku z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, nie będzie już mógł skorzystać z zasiłku za czas sprawowania opieki nad innym członkiem rodziny.

Trzy grupy podopiecznych

Jeśli ubezpieczony w tym samym roku kalendarzowym sprawuje opiekę zarówno nad zdrowym dzieckiem w wieku do 8 lat (w określonych w ustawie przypadkach), chorym dzieckiem w wieku do 14 lat, dzieckiem niepełnosprawnym starszym niż 8 lub 14 lat oraz innym chorym członkiem rodziny, zasiłek opiekuńczy przysługuje przez łączny okres do 60 dni, w tym z tytułu:

  • opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w wieku powyżej 8 lub 14 lat do ukończenia 18 lat – nie dłużej niż przez 30 dni,
  • opieki nad innym chorym członkiem rodziny – nie dłużej niż przez 14 dni.

Zasiłek z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w wieku od 8 lub 14 lat oraz nad innym chorym członkiem rodziny może przysługiwać w ciągu roku przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, ale maksymalnie 44 dni (30 dni + 14 dni).

Gdy ubezpieczony ma także dziecko w wieku do lat 14, które nie ma orzeczenia o niepełnosprawności, to przysługuje mu prawo do 60-dniowego łącznego limitu zasiłku opiekuńczego w roku kalendarzowym (nawet, jeśli nie skorzysta z zasiłku opiekuńczego na to dziecko).

Pracownik otrzymał zasiłek opiekuńczy za 10 dni sprawowania w styczniu 2019 opieki nad chorą 9-letnią córką. W lutym pobrał ten zasiłek za 20 dni opiekowania się chorym niepełnosprawnym synem w wieku 17 lat. W marcu wystąpił o zasiłek opiekuńczy za 14 dni sprawowania opieki nad chorą żoną. Ponieważ ubezpieczony zajmował się zarówno dzieckiem w wieku do lat 14, dzieckiem niepełnosprawnym, jak i innym chorym członkiem rodziny, zasiłek z tytułu opieki nad chorą żoną przysługuje mu za 14 dni. W kwietniu zachorowała 9-letnia córka pracownika. W 2019 rodzice mogą starać się o wypłatę zasiłku opiekuńczego z tego tytułu jeszcze za 16 dni, tj. do wyczerpania 60-dniowego limitu (60 dni – 10 dni – 20 dni – 14 dni).

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Więcej na temat: „Zasiłki dla pracowników”
Zasiłki

Czy składnik roczny pensji wypłacony po ustaleniu prawa do zasiłku uwzględnia się w podstawie jego wymiaru

Renata Tonder
Z powodu przejściowych kłopotów finansowych firmy dopiero we wrześniu 2019 pracownikom została wypłacona nagroda roczna za 2018. Jej wypłata następowała zawsze najpóźniej do końca stycznia danego roku za rok poprzedni.
Jakie są tego konsekwencje dla obliczania podstawy wymiaru zasiłków pracowników?

Prawo do zasiłku opiekuńczego, gdy rodzice dziecka do 8 lat pracują w systemie zmianowym

Renata Tonder
Pracownica sprawowała opiekę nad zdrowym 6-letnim synem przez 9 dni w listopadzie 2019. Jego ojciec nie mógł się nim zajmować, gdyż w tym czasie był w szpitalu. Opiekę nad dzieckiem rodzice sprawują zamiennie, pracując w systemie pracy zmianowej, na różnych zmianach.
Czy w tym przypadku pracownica ma prawo do zasiłku opiekuńczego nad zdrowym synem?

Zasiłki

Okres wyczekiwania na wynagrodzenie chorobowe

Renata Tonder
Pracownik w wieku 22 lat, zatrudniony od 1.09.2019, jest na zwolnieniu lekarskim od 25.09.2019 do 14.10.2019. W chwili powstania niezdolności do pracy z powodu choroby nie miał 30-dniowego okresu ubezpieczenia chorobowego.
Od kiedy należy mu wypłacić wynagrodzenie z tytułu choroby i jak liczyć limit wypłaty tego wynagrodzenia w 2019?

Pracownik, jako ubezpieczony podlegający ubezpieczeniu chorobowemu obowiązkowo, nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłkowej). Okres pierwszych 30 dni trwania tego ubezpieczenia, w którym pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego, nazywa się okresem wyczekiwania. Zasadę dotyczącą tego okresu stosuje się także do wynagrodzenia za czas choroby (art. 92 Kp).


Zasiłki

Uwzględnianie w podstawie wymiaru zasiłku składników wynagrodzenia z przesuniętym terminem płatności

Renata Tonder
Oprócz wynagrodzenia zasadniczego pracownik otrzymuje również premię miesięczną, która zgodnie z regulaminem premiowania przysługuje jedynie za czas efektywnie przepracowany. Wynagrodzenie jest mu wypłacane za dany miesiąc do końca tego miesiąca, natomiast premia – do 10. dnia następnego miesiąca po miesiącu, za który przysługuje.
Jak prawidłowo wliczać ją do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego?

Ustalając podstawę wymiaru zasiłku, premię miesięczną należy doliczać do wynagrodzenia za miesiąc, za który przysługuje, bez względu na datę jej wypłaty.

W podstawie wymiaru zasiłku chorobowego uwzględnia się przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za 12 mies. poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy (art. 36 ust. 1 ustawy zasiłkowej). Wynagrodzenie pracownika to jego przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, pomniejszony o kwotę potrąconych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe, finansowanych z jego środków, wynoszących w sumie 13,71% podstawy wymiaru składek (art. 3 pkt 3 ustawy zasiłkowej).


Zasiłki

Uzupełnienie wynagrodzenia przyjmowanego do podstawy wymiaru zasiłków w razie nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy

Renata Tonder
Pracownik zatrudniony od 3 lat we wrześniu 2019 sprawował opiekę nad chorą żoną. Otrzymuje wynagrodzenie zmienne. W maju 2019 miał obowiązek przepracować 21 dni, a przepracował 18, bo przez 2 dni był na urlopie wypoczynkowym, a 1 dzień miał nieobecność nieusprawiedliwioną. Jego przychód z tytułu zatrudnienia za maj 2019 łącznie z wynagrodzeniem za urlop wypoczynkowy wyniósł 2648 zł.
W jakiej kwocie należało przyjąć wynagrodzenie za maj 2019 w podstawie wymiaru zasiłku opiekuńczego przysługującego pracownikowi we wrześniu 2019?

Wynagrodzenie za maj 2019 należy uzupełnić do kwoty, którą pracownik otrzymałby, gdyby przepracował pełny miesiąc, z pomniejszeniem o wynagrodzenie za dzień nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy.


Zasiłki

Okres wyczekiwania na prawo do wynagrodzenia chorobowego w przypadku pracownika na dwóch etatach

Renata Tonder
Czy pracownikowi zatrudnionemu w spółce na umowę o pracę od 8.07.2019 słusznie wypłacono wynagrodzenie za czas choroby za okres od 22.07.2019 do 31.07.2019, jeżeli jest on zatrudniony jednocześnie w drugim zakładzie pracy i korzysta tam z urlopu bezpłatnego w 2019? Czy z tytułu zatrudnienia w spółce należało zastosować okres wyczekiwania?

Chory członek zarządu nie powinien pracować, nawet nieodpłatnie, bo traci prawo do zasiłku

Magdalena Januszewska
Nieodpłatne wykonywanie czynności członka zarządu spółdzielni w czasie zasiłku chorobowego należnego z tytułu zatrudnienia to wykonywanie „pracy zarobkowej”, co oznacza utratę prawa do zasiłku.

Czy okres pobierania zasiłku opiekuńczego jest wliczany do okresu zasiłkowego

Renata Tonder
Pracownica sprawowała opiekę nad chorym dzieckiem od 12.08.2019 do 23.08.2019 (12 dni). Do 11 sierpnia pobierała wynagrodzenie za czas choroby i zasiłek chorobowy nieprzerwanie od 1.03.2019 (164 dni).
Czy okres pobierania zasiłku opiekuńczego wlicza się do 182-dniowego okresu zasiłkowego?

Zasiłki

Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego, gdy pracownik przebywał wcześniej na urlopie wychowawczym

Renata Tonder
Nasza pracownica chorowała w lipcu 2019. W okresie 12 mies. poprzedzających chorobę przebywała na urlopie bezpłatnym przez 5 mies.
Czy w tym przypadku przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego należało przyjąć wynagrodzenie określone w umowie o pracę, czy średnią z ostatnich 12 mies.? Jak podzielić sumę wynagrodzenia (przez 12 czy przez 7 – z uwagi na korzystanie z urlopu bezpłatnego)?

Zasiłki

Czy emeryt-zleceniobiorca ma prawo do zasiłku chorobowego

Renata Tonder
10.06.2019 zatrudniliśmy na umowę zlecenia emeryta. Z tytułu zatrudnienia w naszej firmie przystąpił do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i chorował od 8 do 12 lipca 2019.
Czy powinniśmy mu wypłacić zasiłek chorobowy?

Zasiłki

Podstawa wymiaru wynagrodzenia chorobowego pracownika zatrudnionego również na umowy zlecenia

Renata Tonder
Z pracownicą zatrudnioną od 3 lat zawieramy dodatkowo umowy zlecenia na określony czas. Umowy takie były zawierane od 1.01.2018 do 31.03.2018 (600 zł), od 1.09.2018 do 31.10.2018 (400 zł), od 1.01.2019 do 28.02.2019 (500 zł) oraz od 1.04.2019 do 30.06.2019 (750 zł). Pracownica choruje w lipcu 2019.
W jaki sposób w podstawie wymiaru przysługującego jej wynagrodzenia za czas choroby uwzględnić wynagrodzenie z umowy zlecenia?

Zasiłki

Zasiłek opiekuńczy na dziecko w szpitalu

Renata Tonder
Wpłynęło do nas zwolnienie lekarskie pracownicy w związku opieką nad dzieckiem. Jest wystawione przez szpital (dziecko było w szpitalu, a pracownica tam się nim opiekowała). Kilka lat temu kontrola z ZUS zakwestionowała nam wypłatę zasiłku opiekuńczego w podobnym przypadku, argumentując, że 4-letnie dziecko ma w szpitalu zapewnioną opiekę, więc matce nie należał się zasiłek opiekuńczy. Obecne zwolnienie jest na dziecko w wieku 1,5 roku.
Czy matce dziecka do 2 lat należy się zasiłek opiekuńczy z powodu opieki nad nim w szpitalu?

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Przedawnioną odprawę emerytalną wypłaca nowy pracodawca

Renata Majewska
Emeryt, zatrudniony w naszej spółce od 2008 r. na umowę o pracę, zapowiedział odejście z pracy w lipcu 2019 r. na mocy porozumienia stron, w związku z przejściem na emeryturę. Poinformował, że w 2000 r. stracił posadę na skutek likwidacji zakładu pracy, potem przez pół roku chorował i następnie od 2001 r. pobierał emeryturę bez względu na wiek, z tytułu opieki nad dzieckiem specjalnej troski. Zapowiedział, że będzie się u nas starał o odprawę emerytalną, bo wcześniej jej nie otrzymał.
Czy spółka ma obowiązek wypłacić odprawę, skoro rozpoczął u nas pracę już jako emeryt? Czy nie powinien się o nią ubiegać u poprzedniego pracodawcy, który go zwolnił w 2000 r.? Co z zasadą jednorazowości odprawy?

Pracownik, który nabył prawo do odprawy emerytalnej w poprzednim miejscu pracy, ale jej nie dostał, i prawo to uległo przedawnieniu, może się ubiegać o wypłatę świadczenia u kolejnego pracodawcy, przechodząc na emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym.

Pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub do emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na jedno z tych świadczeń, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości miesięcznego wynagrodzenia. Jeśli już wcześniej ją uzyskał, nie może ponownie nabyć do niej prawa (art. 921 Kp).


Księgi rachunkowe

Zasiłek chorobowy wypłacany przez pracodawcę – rozliczenie PIT i ujęcie w księgach rachunkowych

Marek Barowicz
Na 30.11.2018 stan zatrudnienia w spółce z o.o. przekroczył 20 pracowników, więc w 2019 stała się ona płatnikiem zasiłków z ubezpieczenia społecznego. W maju spółka będzie po raz pierwszy wypłacać zasiłek chorobowy w związku z długotrwałą chorobą jednego z zatrudnionych.
Jakie obowiązki ciążą na niej jako płatniku i jak ujmować wypłaty zasiłków w księgach rachunkowych?

Na 30.11.2018 stan zatrudnienia w spółce z o.o. przekroczył 20 pracowników, więc w 2019 stała się ona płatnikiem zasiłków z ubezpieczenia społecznego. W maju spółka będzie po raz pierwszy wypłacać zasiłek chorobowy w związku z długotrwałą chorobą jednego z zatrudnionych.

Jakie obowiązki ciążą na niej jako płatniku i jak ujmować wypłaty zasiłków w księgach rachunkowych?

Podstawę wymiaru zasiłków przysługujących pracownikowi stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za 12 mies. kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy (art. 36 ust. 1 oraz art. 47 ustawy zasiłkowej).

Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego, wypłacanych z ubezpieczenia wypadkowego, stanowi kwota będąca podstawą wymiaru składek na to ubezpieczenie (art. 9 ust. 2 ustawy wypadkowej).


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....