Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu – najnowsze interpretacje ZUS

Magdalena Januszewska radca prawny
Przedstawiamy przegląd interpretacji dotyczących składek ubezpieczeniowych. Są one wydawane przez terenowe oddziały Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (w Lublinie i Gdańsku), w indywidualnych sprawach ubezpieczonych i płatników składek, na ich wniosek.

Odprawa przy porozumieniu stron

Warunkowy charakter wypłacenia rekompensaty za rozwiązanie stosunku pracy nie niweczy możliwości wyłączenia jej z podstawy wymiaru składek – decyzja ZUS z 10.01.2018 r. (DI/100000/43/1291/2017).

[1] Ustawa z 13.03.2003 r. (tekst jedn. DzU z 2016 r. poz. 1474).

Pracodawca rozwiązał umowę o pracę z pracownikiem w trybie porozumienia stron. Nastąpiło to z przyczyn niedotyczących pracownika, tj. z powodu likwidacji stanowiska pracy na podstawie art. 30 § 1 pkt 1 Kp w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników[1].

Na mocy porozumienia pracownikowi, w związku z rozwiązaniem umowy o pracę, zostanie wypłacona:

  • odprawa w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia,
  • jednorazowa rekompensata pieniężna (poza ww. odprawą) z tytułu rozwiązania umowy o pracę, w wysokości 2-miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego, obowiązującego w dniu rozwiązania umowy.
  • Kp – Kodeks pracy
  • usus – ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
  • CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
  • SN – Sąd Najwyższy

Ta jednorazowa rekompensata zostanie powiększona o równowartość 2-miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego, pod warunkiem przygotowania przez pracownika dokumentacji cen transferowych za 2016 r. (po jej pozytywnym odbiorze przez dział księgowości) oraz przekazania obowiązków związanych z zajmowanym okresowo w ostatnich miesiącach stanowiskiem asystentki dyrektora ds. administracyjno-finansowych innym pracownikom wskazanym przez pracodawcę.

Zdaniem pracodawcy 2 pierwsze świadczenia są wyłączone z podstawy wymiaru składek na podstawie § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia składkowego. Miał on jednak wątpliwości, czy dotyczy to także trzeciego ze świadczeń.

Stanowisko ZUS: Z przywołanego przepisu rozporządzenia wynika, że podstawy wymiaru składek nie stanowią odprawy, odszkodowania i rekompensaty wypłacane pracownikom z tytułu wygaśnięcia lub rozwiązania stosunku pracy, w tym z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę bądź rozwiązania jej bez wypowiedzenia, skrócenia okresu jej wypowiedzenia, niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy.

Wyłączenie to zostało skonstruowane w sposób ogólny, bez wskazywania konkretnych przepisów prawa pracy, przyznających określone prawo do takich świadczeń. Jedynie przykładowo wymieniono, że chodzi o odprawy, odszkodowania i rekompensaty z tytułu nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę itd.

W związku z tym przyjmuje się, że katalog świadczeń wyłączonych z podstawy wymiaru składek, zawartych w tym przepisie, ma charakter otwarty. Wyłączenie dotyczy nie tylko odpraw, odszkodowań przysługujących na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, lecz także wynikających z porozumień między związkami zawodowymi na poziomie zakładu pracy lub indywidualnych porozumień zawieranych ze zwalnianymi pracownikami w ramach obowiązującej zasady swobody umów. Zasada ta na gruncie prawa pracy oznacza dopuszczalność regulowania w umowie wszystkich innych spraw, jeśli nie pogarsza to sytuacji pracownika w porównaniu z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.

Wyłączenie z podstawy wymiaru składek przychodów uzyskanych przez pracownika z tytułu odpraw odnosi się zatem zarówno do świadczeń, które mają swoje źródło w ustawach szczególnych, jak i wynikających z dobrowolnych porozumień pracodawcy z pracownikiem (w sytuacjach przewidzianych przez umowę o pracę lub w późniejszych porozumieniach między pracodawcą a pracownikiem).

Paragraf 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia składkowego stosuje się zatem jedynie wówczas, gdy wypłata odprawy, odszkodowania, rekompensaty pozostaje w bezpośrednim oraz nierozerwalnym związku z wygaśnięciem lub rozwiązaniem stosunku pracy. Jedyną przyczyną wypłaty przez pracodawcę takiego świadczenia powinno być ustanie zatrudnienia. Oznacza to, że tego typu świadczenia nie mogą być wypłacane przez pracodawcę w innych okolicznościach niż pozostające w ścisłym i nierozerwalnym związku z rozwiązaniem stosunku pracy.

Skoro wartość jednorazowej rekompensaty w części powiększonej o równowartość 2-miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego (po spełnieniu dodatkowych warunków) będzie przychodem ze stosunku pracy i zostanie wypłacona z tytułu rozwiązania umowy o pracę, a jej wypłata będzie miała ścisły i nierozerwalny związek z ustaniem zatrudnienia, to nie stanowi ona podstawy wymiaru składek.

Kontrakt menedżerski z emerytem

To, czy zarządzający ma prawo do emerytury, może wpłynąć na obowiązki składkowe – decyzja ZUS z 2.02.2018 r. (WPI/200000/43/61/2018).

Spółka zawarła kontrakt menedżerski z panem X, który jednocześnie pobiera emeryturę i prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zarządzania nieruchomościami. Przedmiotem umowy było zarządzanie pensjonatem. Pan X wystawił spółce fakturę za swoje usługi. Czy są one oskładkowane?

Wyświetlono 27% treści artykułu

Nowe artykuły na naszych stronach:
VAT

Rozliczanie VAT od transakcji wewnątrzwspólnotowych (cz. I)

Mateusz Kaczmarek
Od 1.01.2020 r. w związku ze zmianą regulacji unijnych[1] zajdą zmiany w zasadach opodatkowania VAT transakcji transgranicznych dokonywanych na terenie UE[2]. Opiszemy je na naszych łamach, gdy już zostaną uchwalone krajowe przepisy w tym zakresie[3], a na razie przypominamy reguły obowiązujące do końca 2019 r., które – w większości – pozostaną aktualne również w roku przyszłym.

Artykuł zawiera omówienie (wraz z przykładami) przepisów regulujących opodatkowanie VAT transakcji wewnątrzwspólnotowych. Zajmiemy się wyłącznie transakcjami podlegającymi opodatkowaniu, dokonywanymi pomiędzy czynnymi podatnikami VAT. Pominiemy specyfikę magazynu konsygnacyjnego, tzw. sprzedaży wysyłkowej oraz obrotu nowymi środkami transportu, towarami akcyzowymi i bonami, a także dostaw związanych z importem, dostaw towarów na pokładach środków transportu, towarów przeznaczonych dla niektórych sił zbrojnych, dla placówek i personelu dyplomatycznego, dostaw dotyczących statków i samolotów oraz dostaw towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków.


Zawód księgowego

Nie bójmy się robotów

Stanisław Hońko
Czy informacje prasowe przepowiadające schyłek profesji związanych z rachunkowością są oparte na wiarygodnych przesłankach? Czym są roboty księgowe i jakie funkcje wykonują obecnie? Czy automatyzacja rachunkowości spowoduje drastyczne zmniejszenie zatrudnienia? Artykuł daje odpowiedzi na te pytania, dowodząc, że przewidywania agonii zawodu księgowego są przedwczesne.

Co pewien czas pojawiają się pogłoski, że roboty zabiorą pracę księgowym. Roboty są nieomylne, nie chodzą na zwolnienia lekarskie, pracują non stop i nigdy nie są w złym humorze. Mają wiele cech, które pozwalają skutecznie konkurować na rynku pracy. Księgowych nie trzeba przekonywać, że te doniesienia nie są niczym więcej niż medialną sensacją, której życie jest krótkie.


Sprawozdanie finansowe

Użyteczność sprawozdania finansowego jednostki małej

Artur Hołda Anna Staszel
Celem artykułu jest podjęcie dyskusji nt. zawartości informacyjnej sprawozdania finansowego sporządzonego zgodnie z załącznikiem nr 5 do uor.

Do jednostek małych zalicza się – począwszy od 1.01.2019 r. – jednostki, które w roku obrotowym i poprzedzającym nie przekroczyły co najmniej dwóch z trzech wielkości:

  • suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego – 25,5 mln zł,
  • przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy – 51 mln zł,
  • średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty – 50 osób.

Audytor

Wybór pozycji do badania (cz. I)

Waldemar Lachowski
W artykule przedstawiono przesłanki ustalania liczby i wyboru pozycji do badania jako źródła dowodów rewizyjnych (celowość, zakres, poziom pewności wyników, powiązanie z modelem ryzyka i istotnością) ze szczególnym uwzględnieniem próbkowania.

Biegły rewident, badając sprawozdanie finansowe (sf), może stosować różne techniki i narzędzia. Część z nich ma zastosowanie do badania całych zbiorów danych, a część – do wybranej ze zbioru, bardziej lub mniej reprezentatywnej, próbki jednostek (pozycji) wchodzących w jego skład.


Audytor

Nowelizacja ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich i nadzorze publicznym

Maciej Chorostkowski
Opracowanie przedstawia nową – zawartą w znowelizowanej uobr – koncepcję nadzoru publicznego nad usługami audytorskimi i jej wpływ na rolę nowego organu nadzoru (PANA), PIBR, biegłych rewidentów i firmy audytorskie.

Po ponad półrocznym procesie legislacyjnym 5.09.2019 r. weszła w życie ustawa z 19.07.2019 r. o zmianie ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw. Wynikające z niej zmiany w zdecydowanej większości obowiązują jednak dopiero od 1.01.2020 r.


VAT

Zmiany w VAT w 2019 i 2020 r. (cz. II)

Tomasz Krywan
Nowa matryca stawek VAT, wprowadzenie wiążącej informacji stawkowej, zastąpienie deklaracji VAT-7 i VAT-7K nowym przekształconym plikiem JPK_VAT oraz zakaz wystawiania faktur z NIP nabywcy do paragonów bez NIP to tylko niektóre z licznych zmian przepisów ustawy o VAT, wchodzących w życie pod koniec tego i na początku przyszłego roku.

Nowości te wprowadzają dwie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw z:

  • 4.07.2019 r. (dalej nowelizacja z 4.07.2019 r.),
  • 9.08.2019 r. (dalej nowelizacja z 9.08.2019 r.).

Większość tych, które będą stosowane w 2019 r., została omówiona w pierwszej części niniejszego artykułu[4], z wyjątkami dotyczącymi zmiany stawek VAT na gazety, książki i czasopisma, oraz wiążącej informacji stawkowej, które są opisane dalej.


VAT

Zmiany w VAT w 2019 i 2020 r. (cz. I)

Tomasz Krywan
Likwidacja odwrotnego obciążenia w transakcjach krajowych i wprowadzenie obowiązkowej podzielonej płatności VAT, zastąpienie deklaracji VAT-7 i VAT-7K nowym plikiem JPK_VAT, zakaz wystawiania faktur z NIP nabywcy do paragonów bez NIP, wprowadzenie nowej definicji pierwszego zasiedlenia i ograniczenie zwolnienia podmiotowego to tylko niektóre z licznych zmian przepisów ustawy o VAT, wchodzących w życie w najbliższych miesiącach.

Nowości te wprowadzają dwie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw:

  • z 4.07.2019 r. (dalej nowelizacja z 4.07.2019 r.),
  • z 9.08.2019 r. (dalej nowelizacja z 9.08.2019 r.).

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....