Wystawianie faktury do paragonu dokumentującego sprzedaż na rzecz rolnika ryczałtowego

Aneta Szwęch

Firma sprzedaje towary m.in. na rzecz rolników ryczałtowych. Sprzedaż ta zasadniczo musi być potwierdzona paragonem fiskalnym, który jednak nie zawiera NIP rolnika.
Czy można wystawiać faktury do paragonu bez NIP nabywcy – „na żądanie” lub bez żądania rolnika ryczałtowego – czy też w ten sposób firma naraża się na sankcję w VAT?

Dostawa towarów oraz świadczenie usług na rzecz:

  • ustawa o VAT – ustawa o podatku od towarów i usług
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa
  • osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz
  • rolników ryczałtowych

zobowiązują do prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (art. 111 ust. 1 ustawy o VAT).

Dokumentem, który potwierdza taką sprzedaż, jest paragon fiskalny. Na żądanie ww. podmiotów, zgłoszone w odpowiednim terminie, podatnik może być jednak zobowiązany do wystawienia faktury dokumentującej sprzedaż (art. 106b ust. 3 ustawy o VAT). Wystawienie faktury na rzecz rolnika ryczałtowego nie zwalnia sprzedawcy z obowiązku zaewidencjonowania sprzedaży w kasie rejestrującej.

W przypadku sprzedaży potwierdzanej paragonem problemem może być jednak brak NIP rolnika. Rolnik ryczałtowy, który korzysta ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT i nie prowadzi działalności gospodarczej, co do zasady posługuje się bowiem numerem PESEL. Nie ma on obowiązku składania zgłoszenia rejestracyjnego dla celów VAT i rejestrowania się jako podatnik VAT zwolniony (patrz ramka).

PESEL jako identyfikator podatkowy rolnika ryczałtowego

W myśl art. 3 ust. 1 ustawy z 13.10.1995 o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (DzU z 2020 poz. 170) identyfikatorem podatkowym jest:

  • PESEL – w przypadku podatników będących osobami fizycznymi objętymi rejestrem PESEL, nieprowadzących działalności gospodarczej lub niebędących zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług,
  • NIP – w przypadku pozostałych podmiotów podlegających, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ewidencyjnemu jako podatnicy.

Zatem dla rolnika ryczałtowego identyfikatorem podatkowym jest PESEL, jeśli:

  • nie prowadzi on działalności gospodarczej,
  • nie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT,
  • nie jest płatnikiem podatków,
  • nie jest płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne ani zdrowotne.

Rolnik ryczałtowy objęty rejestrem PESEL, niebędący zarejestrowanym podatnikiem VAT, nie ma obowiązku złożenia zgłoszenia identyfikacyjnego do naczelnika US (art. 5 ust. 2a ww. ustawy) ani posługiwania się NIP.

Od 1.01.2020 w przypadku sprzedaży zaewidencjonowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej, potwierdzonej paragonem fiskalnym, fakturę na rzecz podatnika VAT lub podatku od wartości dodanej wystawia się wyłącznie wtedy, gdy paragon potwierdzający tę sprzedaż zawiera numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby VAT lub podatku od wartości dodanej. Jeśli sprzedawca wystawił fakturę na podstawie paragonu bez NIP nabywcy, organ podatkowy ustala mu dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 100% kwoty podatku wykazanego na tej fakturze (sankcji nie stosuje się do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe). Wynika to z art. 106b ust. 5 i 6 ustawy o VAT.

Jeśli zatem nabywca kupuje towary i usługi jako podatnik (a nie jako konsument), to powinien – w momencie zakupu – poinformować o tym sprzedawcę i podać numer, za pomocą którego jest zidentyfikowany na potrzeby VAT. Sprzedawca wystawia wówczas fakturę albo paragon z NIP, umożliwiający późniejsze prawidłowe wystawienie faktury do tego paragonu.

Z tych powodów sprzedawcy nabrali uzasadnionych wątpliwości co do możliwości wystawiania – bez narażania się na sankcję w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego – faktur na podstawie paragonów fiskalnych, które nie zawierają NIP rolników ryczałtowych posługujących się wyłącznie numerem PESEL.

Organy podatkowe potwierdzają, że paragon wystawiony rolnikowi ryczałtowemu może nie zawierać NIP nabywcy, ponieważ numerem identyfikacji podatkowej osób niezarejestrowanych jako podatnicy VAT jest ich PESEL. Jeżeli rolnik ryczałtowy nieposiadający NIP zażąda wystawienia faktury do otrzymanego paragonu, to sprzedawca powinien ją wystawić, mimo że paragon nie zawiera NIP rolnika. Tak wystawiona faktura nie będzie skutkowała narażeniem się na sankcję, o której mowa w art. 106b ust. 6 ustawy o VAT (zob. interpretacje KIS z 3.01.2020, 0113-KDIPT1-3.4012.699.2019.1.ALN, i 16.03.2020, 0113-KDIPT1-3.4012.859.2019.1.ALN). W ostatnim piśmie organ podatkowy wskazał, że wnioskodawca również od 1.01.2020 będzie miał możliwość wystawienia faktury do paragonów, które nie zawierają NIP dla rolnika ryczałtowego, przy czym faktury te również nie będą zawierały NIP.

Podobnie w interpretacji z 6.02.2020 (0114-KDIP1-3.4012.639.2019.1.MT) KIS wyjaśniła, że sprzedawca będzie uprawniony do wystawienia na żądanie klienta faktury do paragonu fiskalnego niezawierającego NIP, jednakże faktura taka nie może zawierać NIP nabywcy. Wystawienie faktury bez NIP nabywcy będzie prawidłowe, jeżeli zostaną zawarte inne informacje, jak dane osobowe oraz adres, które pozwolą na identyfikację nabywcy. Należy zaznaczyć również, że nie ma obowiązku w takim przypadku podawania numeru PESEL.

Sprzedawca ma obowiązek zaewidencjonowania transakcji przy użyciu kasy rejestrującej niezależnie od faktu późniejszego wystawienia faktury na żądanie nabywcy (rolnika ryczałtowego). Do egzemplarza faktury pozostającego u sprzedawcy należy „podpiąć” paragon fiskalny. Nabywca (rolnik ryczałtowy) uzyskuje więc tylko fakturę, zaś paragon fiskalny pozostaje u sprzedawcy (art. 106h ust. 1 i 3 ustawy o VAT). Zasada ta obowiązuje także w przypadku wystawienia faktury bez żądania ze strony rolnika ryczałtowego.

Temat: „VAT”
Podatek od towarów i usług

Wyjaśnienia Ministerstwa Finansów dotyczące nowego JPK_VAT

Anna Koleśnik
Odpowiadając na wątpliwości podatników, resort finansów opublikował pytania i odpowiedzi, które mają pomóc w przygotowaniu się do nowych obowiązków związanych ze sporządzaniem plików JPK_VAT.

Przypomnijmy, że 1.10.2020 deklaracje VAT i dotychczasowy plik JPK_VAT zostaną zastąpione nowymi rozbudowanymi plikami JPK (JPK_V7M i JPK_V7K). Ich zawartość określa rozporządzenie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z 15.10.2019 w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (DzU poz. 1988).


Temat miesiąca

Zawieszenie działalności gospodarczej – skutki w podatku dochodowym i VAT

Marcin Szymankiewicz
Epidemia koronawirusa spowodowała, że część przedsiębiorców – przede wszystkim osoby fizyczne niezatrudnianiające pracowników – decyduje się zawiesić działalność na pewien czas. Rzutuje to na ich obowiązki i uprawnienia podatkowe.

Przedsiębiorca niezatrudniający pracowników (z wyjątkami dotyczącymi m.in. osób przebywających na urlopach macierzyńskich czy na urlopie wychowawczym) może na pewien czas zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej (DG) na zasadach określonych w Pp. W okresie zawieszenia nie można wykonywać DG i osiągać z niej bieżących przychodów (art. 25 ust. 1 Pp). Dozwolone czynności wskazano w art. 25 ust. 2 Pp (patrz ramka).


VAT

Rozliczanie faktur korygujących dotyczących usług zwolnionych z VAT

Marcin Szymankiewicz
Spółka (czynny podatnik VAT) świadczy m.in. na rzecz innych firm usługi kształcenia i przekwalifikowania zawodowego zwolnione z VAT. Dokumentuje je fakturami. Zdarza się, że wystawiona faktura wymaga skorygowania. Powodem może być np. błąd w kalkulacji należnego wynagrodzenia, odstąpienie klienta od umowy, udzielenie rabatu.
W jakim okresie spółka powinna ujmować w ewidencji i deklaracjach VAT faktury korygujące sprzedaż zwolnioną?

W myśl art. 106j ust. 1 ustawy o VAT w przypadku gdy po wystawieniu faktury:


VAT

Odliczenie VAT z faktury wystawionej na ponad 30 dni przed otrzymaniem zaliczki

Marcin Szymankiewicz
Spółka z o.o. prowadzi działalność w zakresie sprzedaży kosmetyków. 12.06.2020 otrzymała fakturę zaliczkową (wystawioną 8 czerwca), dotyczącą zaliczki w wysokości 12 300 zł (w tym 2300 zł VAT) na poczet dostawy towarów. 23 lipca zapłaciła tę zaliczkę na rachunek bankowy kontrahenta (przelewem natychmiastowym).
Czy w deklaracji VAT-7 za czerwiec mogła odliczyć VAT z tej faktury?

Kwotę podatku naliczonego stanowi m.in. suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o VAT).


Wskaźniki sektorowe

Ocena sytuacji finansowej przedsiębiorstw w ujęciu sektorowym

Andrzej Niemiec Wanda Skoczylas
Artykuł przedstawia sposób przeprowadzania analizy rozwoju sytuacji finansowej za dłuższy okres, a jednocześnie naświetla różne jej aspekty. Podstawę analizy stanowiły dane przedsiębiorstw z działów reprezentatywnych dla sektorów gospodarki.

Publikacja wskaźników sektorowych przedsiębiorstw za 2018 r. jest w normalnych warunkach – które miejmy nadzieję niebawem znów nastaną – dobrą okazją do oceny w dłuższej perspektywie sytuacji finansowej przedsiębiorstw i działów, do których one należą. Nie traci też na wartości poznawczej w obecnym, trudnym czasie. Jako analiza oparta na danych rzeczywistych, odpowiednio zweryfikowanych i przetworzonych, pozwala na zbadanie i ocenę siły oddziaływania sytuacji gospodarczej zarówno na przedsiębiorstwa ogółem, jak i na poszczególne, wyodrębnione – zgodnie z klasyfikacją PKD – działy.


VAT

Problemy związane ze stosowaniem nowej matrycy stawek VAT

Tomasz Krywan
Tak zwana nowa matryca stawek VAT miała uprościć rozliczenie tego podatku dzięki uporządkowaniu stosowanych stawek. Wyeliminowała wiele problemów, ale stała się też źródłem nowych wątpliwości.

Od 1.07.2020 r. obowiązują nowe (formalnie wprowadzone 1.11.2019 r.) przepisy dotyczące stawek VAT, w tym nowe brzmienie zał. nr 3 i 10 do ustawy o VAT, w których wymienione są towary i usługi opodatkowane stawkami 5 i 8%, oraz art. 41 ust. 12f ustawy o VAT przewidujący stosowanie stawki 8% dla wszelkich czynności wykonywanych w ramach szeroko pojętej działalności gastronomicznej.


VAT

Nowe zasady opodatkowania VAT transakcji wewnątrzwspólnotowych

Łukasz Chłond
Od 1.07.2020 r. tzw. quick fixes, czyli cztery zmiany w unijnym VAT dotyczące transakcji wewnątrzwspólnotowych, zostały w pełni wdrożone do polskiego porządku prawnego.

Nastąpiło to z opóźnieniem, ustawą z 28.05.2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku od towarów i usług, ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw (dalej nowelizacja).


Interpretacja

Czy jest VAT od towarów niesprzedanych przez przedsiębiorstwo w spadku

Krzysztof Hałub
Przedsiębiorstwo w spadku nie sporządza spisu z natury i nie opodatkowuje VAT towarów pozostałych na moment wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego bądź uprawnienia do powołania zarządcy, jeżeli mają być one przeznaczone do działalności gospodarczej, a nie do konsumpcji.

Potwierdził to MF w interpretacji ogólnej z 4.06.2020 (PT3.8101.1.2020).


VAT

Transakcje wewnątrzwspólnotowe – dostosowanie do przepisów dyrektywy

Łukasz Chłond
1.07.2020 weszła w życie nowelizacja ustawy o VAT, wdrażająca do polskiego porządku prawnego tzw. quick fixes, czyli zmiany w unijnym VAT dotyczące tran‑ sakcji wewnątrzwspólnotowych.

Chodzi o ustawę z 28.05.2020 o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku od towarów i usług, ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 1106).


Procedury

Uproszenia w rozliczaniu VAT od importu towarów

Tomasz Krywan
Od 1.07.2020 wszyscy zarejestrowani czynni podatnicy VAT mogą rozliczać podatek należny od importu towarów bezpośrednio w deklaracji VAT.

Pod warunkiem jednak, że dokonują zgłoszeń celnych przez przedstawiciela bezpośredniego lub pośredniego w rozumieniu przepisów celnych. Warunek dokonywania zgłoszeń przez przedstawiciela nie odnosi się jedynie do podmiotów posiadających pozwolenie na stosowanie uproszczeń, o których mowa w art. 166 oraz art. 182 unijnego kodeksu celnego, bądź status upoważnionych przedsiębiorców, tzw. AEO.


Koronawirus

Nowy JPK_VAT dopiero od października

Po raz kolejny przesunięto termin wdrożenia – tym razem przez wszystkich przedsiębiorców – przekształconych plików JPK_VAT, składających się z części ewidencyjnej i deklaracyjnej.

Chodzi o JPK_V7M i JPK_V7K, które od lipca 2020 miały być składane przez wszystkich przedsiębiorców zamiast deklaracji VAT i obecnego pliku JPK_VAT.


Koronawirus

Kasy fiskalne on-line w gastronomii i u fryzjera w 2021

MF przesunął termin na wdrożenie kas rejestrujących on-line dla podatników, u których obowiązek posiadania tych kas pierwotnie miał powstać 1.07.2020 i 1.01.2021.

Chodzi o świadczących usługi związane z wyżywieniem (wyłącznie stacjonarne placówki gastronomiczne), w tym również sezonowo, usługi w zakresie krótkotrwałego zakwaterowania, a także sprzedawców węgla, brykietu i podobnych paliw stałych wytwarzanych z węgla, węgla brunatnego, koksu i półkoksu przeznaczonych do celów opałowych. Mogą oni prowadzić ewidencję w kasach starego typu (z elektronicznym lub z papierowym zapisem kopii) do końca 2020. Kasy on-line wdrożą od 1.01.2021 zamiast od 1.07.2020.


VAT

Nieodpłatne udostępnianie lokali pracownikom – opodatkowanie VAT

Marcin Szymankiewicz
Spółka zatrudnia pracowników (także zleceniobiorców) spoza Polski, którym oferuje bezpłatne zakwaterowanie na cały czas trwania zatrudnienia (bez tego miałaby problemy z pozyskaniem pracowników).
W tym celu zawiera umowy najmu, a następnie wynajęte lokale (bądź domy) udostępnia nieodpłatnie pracownikom.
Czy spółka musi z tego tytułu naliczać należny VAT?

VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). W ściśle określonych przypadkach przyjmuje się, że także nieodpłatne świadczenie usług spełnia definicję świadczenia odpłatnego, które podlega VAT.


VAT

Opodatkowanie VAT cesji praw do lokalu mieszkalnego

Krzysztof Hałub
Jaką stawkę VAT należy stosować do cesji praw z umowy przedwstępnej i deweloperskiej lokalu mieszkalnego?

W odpowiedzi z 13.05.2020 na interpelację poselską (PT1.054.20.2020.PSG.343) MF przyznał, że nie może jednoznacznie rozstrzygnąć tej kwestii. MF wstrzymuje się z wydaniem ogólnej interpretacji przepisów do czasu ukształtowania się linii orzeczniczej NSA.


VAT

E-faktura przesłana do kontrahenta bez jego zgody

Tomasz Krywan
Jeden z kontrahentów spółki bez konsultacji z nią zaczął przesyłać faktury elektroniczne drogą e-mailową, a nie – jak dotychczas – w formie papierowej.
Czy ma do tego prawo?

W myśl art. 106n ust. 1 ustawy o VAT stosowanie faktur elektronicznych wymaga akceptacji odbiorcy faktury (nie wymaga jej natomiast przesyłanie w formie elektronicznej faktur, które de facto fakturami elektronicznymi nie są). Akceptacja może zostać wyrażona w dowolnej formie, w tym ustnie czy w sposób dorozumiany, np. przez opłacenie faktury przesłanej w formie elektronicznej.


Kasy rejestrujące

Kasy fiskalne on-line w branży gastronomicznej

Krzysztof Hałub
Sklep piekarniczo-cukierniczy, który oferuje usługi gastronomiczne, jest placówką gastronomiczną, objętą obowiązkiem wymiany kas rejestrujących na kasy on-line. Nie można natomiast za taką placówkę uznać piekarni, w której sprzedaż wyrobów jest prowadzona ubocznie w stosunku do produkcji.

Od 1.05.2019 obowiązują zmienione przepisy ustawy o VAT, nakładające na podatników prowadzących działalność gospodarczą w określonych w ustawie wrażliwych branżach obowiązek stosowania nowego rodzaju kas rejestrujących (kas on-line) w celu prowadzenia ewidencji sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. 


Koronawirus

Objęcie pracowników ubezpieczeniem zdrowotnym w zakresie skutków COVID-19 – rozliczenie VAT

Tomasz Krywan
Spółka wykupiła roczne ubezpieczenie zdrowotne dla pracowników, obejmujące zdarzenia powstałe wskutek COVID-19. Koszty ubezpieczenia pokrywa spółka, pracownicy nie są nimi obciążani.
Czy w związku z tym spółka ma obowiązek wykazać – w ewidencji i deklaracji – zwolnione od VAT nieodpłatne świadczenie usług?

Nie. Opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT), przy czym za odpłatne świadczenie usług uznaje się również nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika (art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT).


Koronawirus

Kolejne zmiany podatkowe niewynikające z tarczy antykryzysowej

Robert Woźniacki
Poluzowanie rygorów przy zapłacie na rachunek spoza „białej listy”, doprecyzowanie przepisów o ulgach IP Box oraz na złe długi, a także wprowadzenie klauzuli przeciwodsetkowej to najważniejsze nowości w ustawach o podatku dochodowym. Nie mają one związku z pandemią koronawirusa. Były planowane już wcześniej, lecz dopiero teraz zostały uchwalone.

Wprowadza je ustawa z 5.06.2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 1065, dalej ustawa nowelizująca). Oprócz ustaw podatkowych zmienia m.in. regulacje usus odnoszące się do oskładkowania doktorantów.


Koronawirus

Zmiany w przepisach podatkowych wprowadzone tarczą 4.0

Robert Woźniacki
Nowe regulacje antykryzysowe odraczają m.in. termin wdrożenia zmodyfikowanego JPK_VAT oraz obowiązki dotyczące cen transferowych, wprowadzają zmiany w uldze na złe długi, w odliczaniu niektórych darowizn, zaliczaniu do kosztów uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań, a także czasowo zwalniają z podatku od przychodów z budynków.

Mowa o ustawie z 19.06.2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19, nazywanej tarczą 4.0.


Podatki i prawo gospodarcze

Usługi transportowe świadczone przez zagraniczną firmę – rozliczenie VAT

Edyta Głębicka
Jesteśmy dystrybutorem towarów polskich firm, które odsprzedajemy zarówno w Polsce, jak i w UE. Towary wywożone są jednak zawsze z Polski. Czasami usługi transportowe na nasze zlecenie wykonuje firma zagraniczna, posługująca się NIP nadanym w Holandii. Firma ta zarejestrowana jest również na VAT w Polsce, ale posługując się polskim NIP, wykonuje inne usługi (administracyjne), nietransportowe. Nie mamy z nią umowy. Firma za swoje usługi wystawia faktury, w których obciąża nas także innymi kosztami, tj. postojowego (oczekiwanie na załadunek/wyładunek) i podgrzewania towaru parą (niezbędne do późniejszego rozładunku towaru).
Usługi transportowe wykazujemy jako import usług. Mamy wątpliwość, czy dodatkowe koszty postoju przed rozładunkiem/załadunkiem oraz koszty podgrzania towaru powinniśmy również wykazać jako import usług, traktując wszystkie usługi razem jako usługę kompleksową. Te dodatkowe usługi firma wykazuje na oddzielnych fakturach. Wszystkie je traktowaliśmy jako import usług.
Kiedy powinniśmy wykazać obowiązek podatkowy w imporcie usług – jeżeli miałaby to być usługa kompleksowa – skoro czasami faktura za transport jest wystawiona we wcześniejszym miesiącu niż pozostałe faktury? Zdarza się też, że ta sama firma wykonuje dla nas usługi przewozowe tylko na terenie Polski. Na wystawionych fakturach posługuje się NIP holenderskim i nie nalicza VAT.
Czy wtedy także zakup usług powinniśmy traktować jako import usług?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....