Wykonywanie działalności nierejestrowanej na rzecz spółki

Anna Koleśnik doradca podatkowy
Czy korzystając z usług osoby, która zadeklaruje prowadzenie działalności nierejestrowanej na podstawie art. 5 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, spółka będzie mieć jakieś obowiązki wobec US?
Czy powinna pobrać zaliczkę na PIT albo wystawić PIT-8C?

[1] Art. 195 ustawy z 6.03.2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej (DzU poz. 650).

[2] Ustawa z 6.03.2018 r. (DzU poz. 646).

[3] Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy, działalność taka może być jednak uznana za działalność gospodarczą w rozumieniu Kc, co oznacza, że osoby ją prowadzące mogą podlegać regulacjom Kc adresowanym do przedsiębiorców (np. wiążącym w relacjach z konsumentami).

Wskazany w pytaniu przepis, który obowiązuje od 30.04.2018 r., przewiduje możliwość prowadzenia przez osoby fizyczne drobnej działalności bez rejestracji w CEIDG i zgłaszania się do ZUS. Warunkiem jest, by należny z tej działalności przychód nie przekroczył w żadnym miesiącu 50% minimalnego wynagrodzenia (1050 zł w 2018 r.), a osoba ją wykonująca nie prowadziła w ciągu ostatnich 60 mies. działalności gospodarczej (z uwzględnieniem regulacji przejściowej[1], która umożliwia wykonywanie działalności nierejestrowanej również osobom, które przez ostatnie 12 mies. przed wejściem przepisu w życie nie były wpisane do CEIDG lub których wpis został wykreślony z tej ewidencji wcześniej niż 12 mies. przed tym dniem, nawet jeżeli w ostatnich 60 mies. ten dzień poprzedzających wykonywały działalność gospodarczą). Za działalność nierejestrowaną nie może być uznana działalność prowadzona w formie spółki cywilnej bądź wymagająca uzyskania koncesji, zezwolenia albo wpisu do rejestru działalności regulowanej.

  • MF – Minister Finansów
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej

Żadnych innych warunków Prawo przedsiębiorców[2] nie przewiduje.

Działalność nierejestrowana (zwana też nieewidencjonowaną czy nierejestrową) nie jest uznawana za działalność gospodarczą, co wprost wynika z tej ustawy[3]. Osoba ją wykonująca nie opłaca składek na ubezpieczenia społeczne ani zdrowotne. Dopiero po przekroczeniu limitu przychodów powinna w ciągu 7 dni zarejestrować się w CEIDG jako przedsiębiorca.

W świetle updof przychody uzyskane z działalności nierejestrowanej stanowią przychody z tzw. innych źródeł (nowy art. 20 ust. 1ba).

Jednocześnie w updof bez zmian pozostawiono zasady opodatkowania przychodów uzyskiwanych przez osoby fizyczne za pośrednictwem płatników. Gdy zatem taka osoba osiąga przychody z wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub o dzieło, na rzecz indywidualnego przedsiębiorcy, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej bądź jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, są one kwalifikowane dla celów PIT do źródła „działalność wykonywana osobiście” (art. 13 pkt 8 updof).

Z art. 13 pkt 8 updof wyraźnie wynika, że przepisu tego nie stosuje się, jeżeli umowy zlecenia i o dzieło są zawarte w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej. Nie wyłączono natomiast z zakresu tego przepisu działalności nierejestrowanej (która nie mieści się także w definicji działalności gospodarczej z art. 5a pkt 6 updof).

Pojawiła się więc wątpliwość, czy korzystając z usług osoby, która nie zgłosiła prowadzenia działalności gospodarczej w CEIDG, można odstąpić od obowiązków płatnika PIT w przypadku, gdy oświadczy ona, że prowadzi działalność nierejestrowaną.

Literalnie odczytując przepisy (i biorąc pod uwagę skutki dla obrotu gospodarczego, w tym dochodów budżetowych i wpływów do ZUS), należałoby udzielić przeczącej odpowiedzi na to pytanie.

[4] ZUS na swojej stronie internetowej zamieścił wyjaśnienie, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest właściwy w zakresie zasad i warunków wykonywania „działalności nieewidencjonowanej”.

[5] Ponieważ w ustawie o VAT nie wprowadzono szczególnych regulacji odnoszących się do działalności nierejestrowanej, zastosowanie do niej będą miały ogólne zasady opodatkowania VAT, w tym możliwość stosowania zwolnienia podmiotowego w przypadku nieprzekroczenia limitu obrotów 200 tys. zł, możliwość korzystania ze zwolnień od kas rejestrujących, obowiązek prowadzenia ewidencji VAT (w postaci ewidencji sprzedaży – w razie korzystania z ww. zwolnienia podmiotowego).

Odmienne stanowisko w tej sprawie zajęło jednak Ministerstwo Finansów[4] w odpowiedzi na pytanie Redakcji „Rachunkowości”. Wskazało, że przedsiębiorca współpracujący z podatnikiem prowadzącym działalność nierejestrową nie będzie obowiązany do potrącania zaliczek od kwot wypłaconych na rzecz tego podatnika, jak również do wystawiania informacji dla celów podatkowych.

Jak czytamy w ww. piśmie, stosownie do art. 20 ust. 1ba updof (…) za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się również przychody osiągane z działalności, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy (…) Prawo przedsiębiorców, zwanej dalej „działalnością nierejestrową”. Oznacza to, że dla celów podatku dochodowego przychody z tej działalności nie stanowią przychodów z działalności wykonywanej osobiście (art. 10 ust. 1 pkt 2 updof) ani z działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 updof).

Dochody osiągane z działalności nierejestrowej będą opodatkowane wg skali podatkowej (18 lub 32%) i wykazywane z pozostałymi dochodami w zeznaniu rocznym. Przepisy updof nie nakładają na podatnika osiągającego dochody z działalności nierejestrowej obowiązków odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy. Podatnik prowadzący taką działalność nie będzie też obowiązany do prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ksiąg rachunkowych ani innej ewidencji dla celów podatku PIT[5].

Podsumowując: w świetle ww. wyjaśnień przedsiębiorca wypłacający osobie fizycznej należności za usługi świadczone przez nią w ramach działalności nierejestrowanej, zaliczane do przychodów z innych źródeł, nie pełni wobec tej osoby obowiązków płatnika PIT. Nie wystawia też usługodawcy informacji PIT-8C. Art. 42a updof przewiduje bowiem obowiązek jej wystawienia jedynie w przypadku przychodów z innych źródeł wymienionych w art. 20 ust. 1. Ten obowiązek nie dotyczy zaś przychodów wymienionych w ust. 1ba tego artykułu.

Oświadczenie usługodawcy o prowadzeniu działalności nierejestrowanej wskazane jest odebrać w formie pisemnej, by uniknąć odpowiedzialności za niepobrany podatek, o której mowa w art. 30 Op.

Jeśli MF nie wyda interpretacji ogólnej w tej sprawie, warto wystąpić o interpretację indywidualną chroniącą przedsiębiorcę, na wypadek gdyby organy podatkowe zmieniły zdanie.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....