Wstępna opłata leasingowa jednorazowym kosztem?

Konrad Piłat doradca podatkowy w kancelarii KNDP Kolibski Nikończyk Dec&Partnerzy

W połowie tego roku wydawało się, że po wielu latach sporów rozstrzygnięty został problem, w jaki sposób powinna zostać ujęta pierwsza faktura wystawiona przez leasingodawcę. MF zaczął bowiem wydawać interpretacje, że czynszu inicjalnego nie trzeba rozliczać w czasie, bez względu na przyjęte zasady rachunkowości.
Niestety, analiza wszystkich odpowiedzi na pytania podatników pokazuje, że trudno mówić o jednoznacznym i spójnym poglądzie organów podatkowych.

Wątpliwości dotyczą podatników prowadzących księgi rachunkowe i są konsekwencją niejednoznacznego sformułowania przepisów podatkowych oraz zastosowania przez nie nieprecyzyjnego odesłania do prawa bilansowego.

Czynsz inicjalny jako warunek zawarcia umowy

  • MF – Minister Finansów
  • MSSF – Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej
  • IS – izba skarbowa
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • updop – ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

W myśl art. 15 ust. 4d updop (art. 22 ust. 5c updof) koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Pierwszą sporną kwestią między podatnikami a organami podatkowymi była odpowiedź na pytanie: czy wstępna opłata leasingowa (czynsz inicjalny), której poniesienie jest warunkiem zawarcia umowy, dotyczy całego okresu leasingu? To oznaczałoby bowiem, że powinna być zaliczana do kosztów uzyskania przychodów proporcjonalnie do okresu trwania leasingu.

Ten spór trwał kilka lat. Został ostatecznie rozstrzygnięty 5.12.2011 za sprawą pisma Departamentu Podatków Dochodowych Ministerstwa Finansów (DD6/033/87/ORK/11/PK-1299).

Wyjaśniono w nim, że należy przychylić się do prezentowanej przez sądy administracyjne linii orzeczniczej, że wstępna opłata leasingowa powinna być zaliczana do kosztów podatkowych jednorazowo w momencie poniesienia, a nie proporcjonalnie do czasu trwania umowy leasingu.

W piśmie wskazano, że w myśl stanowiska sądów wstępna opłata leasingowa ma charakter opłaty samoistnej bezzwrotnej, nieprzypisanej do poszczególnych rat leasingowych, natomiast jej poniesienie jest warunkiem koniecznym do realizacji umowy leasingu. Opłata ta jest wydatkiem jednorazowym związanym z zawarciem umowy leasingu, a w konsekwencji i wydaniem samego przedmiotu leasingu. Sądy administracyjne podkreślają przy tym, że w sytuacji, w której dojdzie do wcześniejszego rozwiązania umowy leasingu, zniszczenia przedmiotu leasingu, zaprzestania działalności przez korzystającego bądź leasingodawcę (finansującego), koncepcja organów, iż opłatę tę należy rozliczyć proporcjonalnie do czasu trwania umowy, nie znajduje poparcia.

W konsekwencji uznano, że dla potrzeb podatkowych wstępna opłata leasingowa powinna zostać rozliczona w kosztach uzyskania przychodów jednorazowo, bez konieczności rozliczania jej w czasie. Opłatę taką wnosi leasingobiorca, zanim leasing zostanie uruchomiony. I to właśnie od wniesienia tej opłaty zależy, czy do leasingu w ogóle dojdzie. Oznacza to, że jeśli w umowie leasingu nie znajduje się zapis, zgodnie z którym opłata inicjalna jest opłatą na poczet usługi wykonywanej przez okres jej trwania, to należy ją uznać za koszt jednorazowy, w momencie poniesienia.

Sporny moment poniesienia kosztu

Niestety, nie wyjaśniło to wątpliwości dotyczących zasad podatkowego ujęcia wstępnej opłaty leasingowej. Z pisma Ministerstwa Finansów z 5.12.2011 wynikało bowiem jedynie, że decydujący jest moment poniesienia kosztu. Spór przeniósł się na inny poziom. Tym razem pytanie brzmiało: jak rozumieć dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów. Ustawodawca zdefiniował go bowiem bardzo nieprecyzyjnie.

Zgodnie z art. 16 ust. 4e updop (art. 22 ust. 5d updof) za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f–4h, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Z przepisu tego wynika, że moment ujęcia kosztu podatkowego uzależniony jest od tego, czy kwota została ujęta w księgach rachunkowych. Niestety, nie wskazano, czy chodzi o jakiekolwiek ujęcie (np. na koncie rozrachunków), czy też zaewidencjonowanie jako koszt bilansowy (innymi słowy jako obciążenie wyniku finansowego).

Na tym tle toczono wiele sporów sądowych, nie tylko dotyczących czynszu inicjalnego płaconego przez leasingobiorcę, ale również innych kosztów, np. rozliczanych w czasie na podstawie MSSF remontów.

W orzecznictwie ostatecznie zwyciężył pogląd, że do zaliczenia danej kwoty do kosztów podatkowych wystarczy ujęcie jej na jakimkolwiek koncie ksiąg rachunkowych (nie musi to być księgowanie jako koszt). Tak wynika z większości wyroków NSA (choć zdarzały się również inne rozstrzygnięcia).

Niespodziewana zmiana stanowiska

W połowie roku wydawało się, że MF postanowił uznać, że zasady zaliczania danej kwoty do kosztów bilansowych nie mogą determinować momentu ujęcia jej w kosztach uzyskania przychodów, a w konsekwencji zaakceptował możliwość jednorazowego zaliczania do kosztów opłaty wstępnej płaconej przez leasingobiorców. Świadczyła o tym zmiana stanowiska w wydawanych interpretacjach indywidualnych.

Jeszcze na początku 2016 były one dla podatników niekorzystne. Przykładem jest interpretacja IS w Katowicach z 4.02.2016 (IBPB-1-3/4510-714/15/JKT). Wskazano w niej, że pojęcie „dzień, na który ujęto koszt” interpretowane musi być zgodnie z przepisami o rachunkowości, z których wynikają normy określające m.in. do jakich okresów rozrachunkowych przyporządkowane są określone koszty i przychody. Przy czym nie chodzi w tym przypadku o jakiekolwiek ujęcie wydatku w księgach, tylko jego „ujęcie jako kosztu”, tzn. uznanie przez podatnika za taki koszt z punktu widzenia przepisów o rachunkowości, w tym zachowania zasady ostrożności (art. 7 uor), zasady istotności (art. 8 ust. 1 ww. ustawy) i zasady współmierności przychodów i kosztów (art. 6 ustawy).

Reasumując powyższe, (…) z art. 15 ust. 4e updop wynika podstawowa zasada: moment uznania wydatku za koszt podatkowy jest w obecnym stanie prawnym uzależniony od uznania go za taki koszt w ujęciu bilansowym.

W podsumowaniu IS stwierdziła, że jeżeli zgodnie z zasadami zawartymi w uor poniesione koszty z tytułu opłaty wstępnej wnioskodawca bilansowo rozliczy w czasie, to analogicznie opłatę tę, stanowiącą w rozumieniu updop, pośrednie koszty uzyskania przychodu powinien zaliczyć w taki sam sposób do kosztów uzyskania przychodu.

W interpretacji z 30.08.2016 (IBPB-1-1/4510-162/16-1/ESZ) ta sama IS wyraziła już inne zdanie. Wyjaśniła, że z literalnego brzmienia art. 15 ust. 4e updop wynika, że za dzień poniesienia kosztu należy uznać dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych, tj. zaksięgowano. Dzień ten należy rozumieć jako dzień (okres), do którego został dany wydatek przypisany w księgach rachunkowych spółki na podstawie treści otrzymanej faktury. W związku z tym ujęcie podatkowe kosztu uzależnione jest, co do zasady, od ujęcia danego kosztu w księgach rachunkowych.

Spółka, która zadała pytanie, podkreśliła, że wstępne opłaty leasingowe będzie ujmowała w księgach rachunkowych w miesiącu otrzymania faktury. Dla celów bilansowych będą one zwiększać wartość danego aktywa i będą rozliczane w czasie (amortyzowane). Nie zostaną zatem od razu zaliczone do kosztów bilansowych.

Mimo tego IS w Katowicach stwierdziła, że ze względu na fakt, że w opisanym zdarzeniu przyszłym zaliczeniu do kosztów podatkowych podlegać będzie opłata wstępna wynikająca z zawartej umowy leasingu operacyjnego, wnioskodawca będzie mógł tę opłatę ewidencjonować jednorazowo w kosztach uzyskania przychodu. Dotyczy to jednakże wyłącznie ww. opłat, z uwagi na ich charakter, tj. opłaty samoistnej i bezzwrotnej, nieprzypisanej do poszczególnych rat leasingowych podlegającej zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów leasingobiorcy na zasadach przewidzianych dla tzw. kosztów pośrednich, tj. w dacie poniesienia. Wobec powyższego, opłata wstępna, ze względu na jej charakter, powinna być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów jednorazowo w momencie poniesienia, bez konieczności proporcjonalnego rozliczania jej w stosunku do czasu trwania umowy leasingu.

Podobne stanowisko IS w Katowicach zajęła już kilka miesięcy wcześniej w interpretacji z 29.04.2016 (IBPB-1-3/4510-341/16/SK). W uzasadnieniu potwierdziła jednak stanowisko podatnika w nieco mniej jednoznaczny sposób. Nie przeprowadziła bowiem analizy art. 15 ust. 4e updop i nie wyjaśniła, jak należy rozumieć moment poniesienia kosztu. Mimo to nie ulega wątpliwości, że zgodziła się na jednorazowe ujęcie jako koszt uzyskania przychodów wstępnej opłaty leasingowej (dla celów podatkowych umowa była traktowana jako leasing operacyjny, natomiast z punktu widzenia uor był to leasing finansowy, czyli opłata zwiększała wartość środka trwałego i podlegała amortyzacji).

Wątpliwości pozostały

Czy to znaczy, że wszelkie wątpliwości zostały już rozwiane i od teraz praktyka będzie jednolita? Niestety, chyba nie. Po analizie innych interpretacji trudno bowiem uznać, że zajmowane w nich stanowisko jest spójne i jednoznacznie korzystne dla podatników.

Przykładowo w interpretacji IS w Bydgoszczy z 14.06.2016 (ITPB1/4511-318/16/WM) wskazano, że moment uznania wydatku za koszt podatkowy jest w obecnym stanie prawnym uzależniony od uznania go za taki koszt w ujęciu bilansowym. (…) W świetle powyższego nie powinno budzić wątpliwości, że stosowane w spółce zasady rachunkowego ujmowania wydatków związanych z opłatą wstępną przy leasingu decydują także o podatkowym ujęciu tego rodzaju wydatków.

Podobny pogląd wyraziła IS Poznaniu w piśmie z 7.10.2016 (ILPB2/4510-1-45/16-3/JG), stwierdzając, że dnia poniesienia kosztu nie należy także utożsamiać z dniem faktycznego księgowania kosztów, tj. z dniem technicznego zapisu operacji gospodarczej w księgach rachunkowych. (…) Za dzień poniesienia kosztu podatkowego należy rozumieć dzień, na który ujęto wydatek w księgach rachunkowych jako koszt, tj. obciążono tym wydatkiem wynik finansowy podatnika.

Wątpliwości budzi również stanowisko IS w Katowicach wyrażone w interpretacji z 25.11.2016 (2461-IBPB-1-2.4510.895.2016.1.ANK). W odpowiedzi na pytanie spółki, czy prawidłowo ujęła czynsz inicjalny oraz opłatę wstępną leasingu w dacie wystawienia faktur ich dotyczących, stwierdziła ona, że z uwagi na charakter opłaty wstępnej oraz manipulacyjnej, tj. opłat samoistnych i bezzwrotnych, nieprzypisanych do poszczególnych rat leasingowych, podlegają one zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów leasingobiorcy na zasadach przewidzianych dla tzw. kosztów pośrednich, tj. w dacie poniesienia. Wobec powyższego, czynsz inicjalny oraz opłata manipulacyjna, ze względu na swój charakter, powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów jednorazowo w momencie poniesienia, bez konieczności proporcjonalnego rozliczania ich w stosunku do czasu trwania umowy leasingu. Należy jednak zwrócić uwagę, że przez moment poniesienia ustawodawca rozumie dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych, tj. zaksięgowano (art. 15 ust. 4e updop). Co do zasady nie będzie to zatem dzień wystawienia faktury.

Niestety, IS nie wyjaśniła wprost, w jaki sposób należało prawidłowo ująć te kwoty.

Biorąc to pod uwagę, podatnicy muszą być przygotowani na dalsze spory. Najpoważniejszym w nich argumentem są liczne wyroki NSA.

Co wynika z orzecznictwa

Przykładowo w orzeczeniu z 22.07.2015 (II FSK 3396/14) czytamy: treść art. 15 ust. 4e updop nie stanowi argumentu przemawiającego za proporcjonalnym rozliczeniem opłaty wstępnej w czasie trwania umowy leasingu. Przywołany przepis definiuje wyrażenie „dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów” w nawiązaniu do kwestii zaksięgowania danego kosztu. Przesądza tym samym, że koszty uzyskania przychodów, o których mowa w art. 15 ust. 1 updop, rozpoznawane są nie na zasadzie kasowej, lecz na zasadzie memoriałowej. Nawiązanie w tej regulacji do zasad rachunkowości nie uzasadnia jednak ujmowania w księgach rachunkowych kosztów opłaty wstępnej jako czynnych rozliczeń międzyokresowych. O rozliczeniu danego kosztu podatkowego w czasie decyduje bowiem w tym przypadku art. 15 ust. 4d updop, a  nie zasady rachunkowości. (…) Odmienna ocena możliwości zaliczenia jednorazowo do kosztów uzyskania przychodów pierwszej opłaty leasingowej mogłaby dotyczyć sytuacji, w której opłata ta nie miałaby charakteru opłaty samoistnej, bezzwrotnej, niezależnej od pozostałych rat leasingowych uiszczanych w okresie trwania umowy, a jej uiszczenie nie byłoby warunkiem koniecznym dojścia do skutku umowy leasingu.

Podobnie w wyroku z 1.04.2015 (II FSK 841/13) wyjaśnił, że zagadnienia związane z powstaniem obowiązku podatkowego, wysokością podatku oraz rygorami zaliczenia do kosztu uzyskania przychodu są regulowane w ustawach podatkowych (…). Dlatego też, aby uor wywierała skutki podatkowe, muszą istnieć przepisy zawierające wyraźne odesłanie do jej treści. Pogląd jakoby w świetle art. 15 ust. 4e updop koszt należy rozpoznać w oparciu o uregulowania wynikające z uor, nie wynika z unormowania ukształtowanego przepisem art. 15 ust. 4d tej ustawy. Okoliczność, że w ostatnim z wymienionych przepisów posłużono się zwrotem „uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych”, a nie określeniem „uważa się dzień, na który ujęto jako koszt w księgach rachunkowych” potwierdza zasadność przyjętego przez WSA w Warszawie rozumowania.

Identyczne argumenty sąd podniósł również w innych wyrokach dotyczących czynszu inicjalnego z: 18.06.2015 (II FSK 1380/13), 29.07.2016 (II FSK 1819/14) oraz 30.03.2016 (II FSK 182/14).

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Temat: „Leasing”
Podatki i prawo gospodarcze

Nieodliczony VAT od raty leasingu samochodu osobowego – czy jest kosztem

Marcin Szymankiewicz
W styczniu 2020 r. spółka z o.o. zawarła na 48 mies. umowę leasingu operacyjnego samochodu osobowego o wartości brutto 246 000 zł. Raty leasingowe to łącznie 5289 zł (4300 zł netto i 989 zł VAT), w tym rata kapitałowa: 4200 zł netto i 966 zł VAT, oraz rata odsetkowa: 100 zł netto i 23 zł VAT.
Spółka zajmuje się wyłącznie działalnością opodatkowaną VAT, jednak samochód ma służyć w tzw. działalności mieszanej (dozwolony jest – w zakresie określonym w regulaminie użytkowania samochodów firmowych – użytek na potrzeby osobiste pracownika, prezesa spółki). Z tego względu spółka odlicza jedynie 50% VAT (tj. 494,50 zł od każdej raty). Rata leasingu nie obejmuje opłat eksploatacyjnych. Ponieważ wartość samochodu przekracza 150 tys. zł, spółka zalicza do kosztów uzyskania przychodów ratę kapitałową zgodnie z proporcją obliczoną na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 49a updop (150 000/246 000, czyli 60,9756%). Rata odsetkowa w całości jest kosztem uzyskania przychodów.
Czy nieodliczony VAT od raty kapitałowej podlega limitowi, o którym mowa w ww. przepisie updop, czy też w całości może być uznany za koszt podatkowy?

W myśl art. 16 ust. 1 pkt 49a updop nie uważa się za koszty uzyskania przychodów dotyczących samochodu osobowego opłat wynikających z umowy leasingu, o której mowa w art. 17a pkt 1 updop, umowy najmu, dzierżawy lub innej o podobnym charakterze, z wyjątkiem opłat z tytułu składek na ubezpieczenie samochodu osobowego, w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w takiej proporcji, w jakiej kwota 150 tys. zł pozostaje do wartości samochodu osobowego będącego przedmiotem tej umowy.


Rachunkowość

Ewidencja opłaty wstępnej od umów leasingu operacyjnego

Nasza jednostka – jako mała – stosuje w rachunkowości uproszczenie polegające na kwalifikacji umów leasingu według zasad podatkowych. Oznacza to, że gdy zgodnie z art. 3 ust. 4 uor jest to leasing finansowy, wówczas, kierując się przepisami podatkowymi, uznajemy umowę za leasing operacyjny. Mamy wątpliwość, jak ująć w księgach rachunkowych opłatę wstępną – jako kwotę do rozliczenia w czasie czy koszty okresu?
Czy w takim przypadku kierować się przepisami (i interpretacjami) podatkowymi, czy też przepisami o rachunkowości?

Rachunkowość

Przekwalifikowanie umowy leasingu finansowego na leasing operacyjny w jednostce małej

Od 1.01.2019 r. zaliczamy się do małych jednostek – z uwagi na podniesienie tzw. progów (sumy aktywów bilansu oraz przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów). Uprawnia nas to m.in. do zastosowania podatkowej definicji leasingu finansowego. Chcemy skorzystać z tej możliwości. Jest oczywiste, że nowe umowy leasingu będziemy kwalifikować zgodnie z zasadami podatkowymi i odpowiednio do tego ujmować w księgach. Mamy jednak zawarte umowy leasingu samochodów ciężarowych, które dotychczas do celów rachunkowości były klasyfikowane oraz księgowane jako leasing finansowy, a zgodnie z przepisami o podatku dochodowym stanowią leasing operacyjny.
Jak postąpić w ich przypadku?
1. Czy zostawić dotychczasowy sposób ewidencji?
2. Jeżeli konieczne byłoby przeliczanie „starych” umów leasingu finansowego na „nowy” leasing operacyjny, to co zrobić z opłatami wstępnymi, stanowiącymi 30% wartości rynkowej pojazdów?

W rozpatrywanym przypadku – jak słusznie wskazuje Czytelnik – możliwe są 2 rozwiązania:

1) pozostawienie dotychczasowej kwalifikacji już zawartych umów leasingu finansowego aż do ich zakończenia i jednoczesne ewidencjonowanie nowo zawieranych umów leasingu zgodnie z przepisami o podatku dochodowym, tzn. jako leasing operacyjny,

2) przekształcenie umów leasingu finansowego w leasing operacyjny; skutki księgowe przekształcenia byłyby ujęte na niepodzielonym wyniku finansowym z lat ubiegłych; kwalifikacja i ujmowanie nowo zawieranych umów leasingu byłyby takie same jak w pierwszym rozwiązaniu.


Nowe stanowisko fiskusa

Wstępna opłata leasingowa – moment ujęcia kosztów pośrednich

Anna Koleśnik
Wstępna opłata leasingowa może być zaliczona jednorazowo do kosztów uzyskania przychodów w dacie poniesienia tego wydatku, mimo że dla celów bilansowych jest rozliczana w czasie.

Do tej pory – ignorując orzecznictwo sądowe – organy podatkowe dość konsekwentnie stały na stanowisku, że tzw. koszty pośrednie powinny być rozliczane zgodnie z ich ujęciem w księgach rachunkowych. Jeżeli tam rozłożone są w czasie, to dla celów podatkowych nie mogą być potrącone jednorazowo.

Taki też pogląd wyrażono m.in. w interpretacji KIS z 19.06.2018 (0111-KDIB2-1.4010.150.2018.1.JP), w której stwierdzono, że moment zakwalifikowania wydatków na opłacenie wstępnej opłaty leasingowej w ciężar kosztów uzyskania przychodów, zgodnie z art. 15 ust. 4e updop, jest uzależniony od momentu ich ujęcia w księgach rachunkowych: skoro wnioskodawca podjął decyzję o bilansowym rozłożeniu kosztów wstępnej opłaty leasingowej w czasie za pomocą konta czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów, poprzez miesięczne odpisy w koszty na okres trwania poszczególnych umów leasingu operacyjnego, to w tym momencie może rozpoznać koszty tej opłaty jako koszty podatkowe.


Księgi rachunkowe

Podatkowe i bilansowe skutki kradzieży przedmiotu leasingu

Marek Barowicz
Spółce skradziono przenośny aparat o cechach środka trwałego, stanowiący przedmiot leasingu.
Jak ująć w księgach rachunkowych to zdarzenie losowe i jakie będą jego skutki podatkowe?

W przypadku utraty leasingowanego aparatu, maszyny, środka transportu itp., umowa leasingu wygasa. Finansujący (leasingodawca) może wówczas żądać od korzystającego (leasingobiorcy) natychmiastowej zapłaty wszystkich przewidzianych w umowie, a niezapłaconych rat (przestaje obowiązywać pierwotny harmonogram ich płatności, określony w umowie leasingu), pomniejszonych o korzyści:

  • jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty i wygaśnięcia umowy leasingu przed umówionym terminem (np. oszczędności na wcześniejszej spłacie kredytu refinansującego nabycie przedmiotu leasingu),
  • z tytułu ubezpieczenia rzeczy,
  • naprawienia szkody (art. 7095 Kc).

Rachunkowość

Zakup przedmiotu leasingu finansowego – skutki księgowe

Jednostka zainteresowania publicznego stosująca uor zawarła w 2013 r. umowę leasingu, który dla celów rachunkowości stanowi leasing finansowy, a dla podatkowych – operacyjny. Przedmiotem umowy było urządzenie (linia produkcyjna). Okres umowy wynosił 5 lat. Przewidziano w niej możliwość nabycia urządzenia, po zakończeniu okresu leasingu, za 150 tys. zł. Zawierając umowę, nie planowano nabycia urządzenia. Jednak po jej zakończeniu kierownictwo zmieniło zdanie i je zakupiło.
Jak zaksięgować zakup urządzenia, które stanowiło przedmiot leasingu finansowego?

Do rozważenia jest kwestia, czy zmiana długości okresu użytkowania przedmiotu leasingu i – co się z tym wiąże – okresu (i stawki) amortyzacji stanowi zmianę zasad (polityki) rachunkowości, czy zmianę szacunków. KSR 7 Zmiana zasad (polityki) rachunkowości, wartości szacunkowych, poprawianie błędów, zdarzenia następujące po dniu bilansowym – ujęcie i prezentacja[1] nie daje jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie.

W pierwszym przypadku – gdy zachodzi zmiana zasad (polityki) rachunkowości – trzeba uwzględnić, że w pytaniu nie wskazano:

  • w jaki sposób jednostka wyceniła wprowadzoną do ksiąg wartość początkową przedmiotu umowy leasingu (w wartości sumy zdyskontowanych opłat leasingowych czy w wartości rynkowej) oraz
  • jaka jest księgowa wartość przedmiotu leasingu na dzień zakończenia umowy; zakładamy, że zerowa.

Leasing

Co dalej z leasingiem – artykuł dyskusyjny

Mikołaj Turzyński
1.01.2019 r. wchodzi w życie MSSF 16 Leasing, który zastąpił MSR 17 o takim samym tytule i zawiera całkowicie nową koncepcję ujęcia leasingu. Tymczasem polskie przepisy o rachunkowości dotyczące leasingu bazują na regulacjach uchylonego MSR. Czy w związku z tym wymagają zmiany? W artykule przedstawiono możliwe scenariusze rozwiązań.

Ustawa o rachunkowości (uor) już od 2000 r. zawiera przepisy dotyczące leasingu, wzorowane na ówcześnie obowiązującym MSR 17 Leasing. W istocie ograniczają się one do wskazania cech leasingu finansowego i tego, kiedy mamy z nim do czynienia, przy czym znacznie rozszerzają tę kategorię w porównaniu z leasingiem finansowym w rozumieniu przepisów podatkowych. Natomiast wykładnię zasad ujmowania umów leasingu operacyjnego i finansowego zawiera KSR 5 Leasing, najem i dzierżawa.

Przed kilku laty w uor – w odniesieniu do jednostek małych i mikro – wycofano się z szerokiej definicji leasingu finansowego. Dla ułatwienia prowadzenia księgowości i rozliczeń podatkowych przez te jednostki zapewniono im możliwość kwalifikacji umów leasingu wg zasad podatkowych. Od 1.01.2019 r. podwyższeniu ulegają granice pozwalające na uznanie jednostki za małą, co zapewne zwiększy liczbę jednostek stosujących na potrzeby księgowe podatkową kwalifikację leasingu.


Rachunkowość

Ewidencja szczegółowa środków trwałych użytkowanych na podstawie umów leasingu finansowego

Czy środkowi trwałemu, użytkowanemu przez nas na podstawie umowy leasingu finansowego, należy nadać indywidualny numer inwentarzowy?

Podatki i prawo gospodarcze

Opłata za kredyt rewolwingowy i opłaty leasingowe a koszty finansowania dłużnego

Edyta Głębicka
W 2015 r. spółka z o.o. zaciągnęła kredyt bankowy, który jest wykorzystywany na potrzeby działalności gospodarczej i w związku z którym są płacone odsetki I prowizje. W ramach tej samej umowy kredytowej bank udostępnia też spółce kredyt rewolwingowy do określonej kwoty, który może ona wykorzystać w razie potrzeby. Dotychczas z niego nie skorzystała. Za samą gotowość do jego udzielenia pobierana jest – w okresach półrocznych – prowizja (opłata za dostępność).
Czy taką opłatę należy uznać za koszt finansowania dłużnego (KFD), podlegający ograniczeniu w zaliczaniu do kosztów podatkowych?
Spółka zawarła ponadto ramową umowę na finansowanie umów tzw. leasingu operacyjnego (zbliżone charakterem do umów najmu) oraz umów serwisowych. Jej przedmiotem są samochody osobowe. Dla każdego samochodu podpisywana jest umowa jednostkowa, określająca czas jej trwania, cenę samochodu i wynagrodzenie (miesięczna rata leasingowa bez rozbicia na część kapitałową i odsetkową). Opłaty leasingowe i za usługi serwisowe ustalane są dla konkretnego okresu leasingu oraz całkowitego limitu kilometrów.
Czy mimo braku wyszczególnienia na miesięcznej fakturze części kapitałowej i odsetkowej opłaty leasingowej spółka powinna jakoś ustalać część odsetkową i uwzględniać w limicie KFD?

Biorąc pod uwagę stanowisko organów podatkowych, odpowiedź na oba pytania jest niestety twierdząca. Na ten temat wypowiedziała się KIS, m.in. w interpretacji z 6.09.2018 r. (0114-KDIP2-2.4010.310.2018.1.AZ). We wniosku o jej wydanie podatnik podnosił, że opłata za dostępność kredytu rewolwingowego nie dotyczy produktu, jakim jest już zaciągnięty i spłacany kredyt, ale samodzielnego kredytu będącego dopiero potencjalnym, odrębnym, zewnętrznym finansowaniem dłużnym. Twierdził, że nie jest to jeszcze koszt związany z uzyskaniem środków finansowych ani z korzystaniem z takich środków. Trudno uznać opłatę za gotowość do udzielenia kredytu za koszt obsługi innego długu podatnika.

>

Księgi rachunkowe

Księgowanie depozytu gwarancyjnego z tytułu umowy leasingu

Marek Barowicz
Zgodnie z zawartą umową leasingu operacyjnego firma zobowiązała się wnieść depozyt gwarancyjny, który ma służyć zabezpieczeniu ew. roszczeń leasingodawcy związanych z nienależytym wykonywaniem umowy. Będzie on płatny w częściach, wraz z kolejnymi ratami czynszu.
Jak ująć taki depozyt w księgach rachunkowych?

Wstępna opłata leasingowa – koszt jednorazowy czy rozłożony w czasie?

Moment zakwalifikowania wydatków na opłacenie wstępnej opłaty leasingowej w ciężar kosztów uzyskania przychodów, zgodnie z art. 15 ust. 4e updop, jest uzależniony od momentu ich ujęcia w księgach rachunkowych.

Leasing

Leasing, najem i dzierżawa – aktualizacja KSR 5

Mikołaj Turzyński
Komitet Standardów Rachunkowości zaktualizował KSR 5 Leasing, najem i dzierżawa, który objaśnia przepisy uor poświęcone temu zagadnieniu, oparte na rozwiązaniach MSR 17 Leasing. W artykule przedstawiono główne zmiany merytoryczne wprowadzone w treści standardu.

Trzeba zarazem mieć świadomość, że od 1.01.2019 r. MSR 17 zostanie zastąpiony MSSF 16 Leasing, przyjętym przez Komisję Europejską i dopuszczonym do stosowania w UE.

Główne powody odstąpienia od rozwiązań MSR 17 to – zdaniem autorów MSR/MSSF – nadmierna uznaniowość przy rozróżnianiu leasingu operacyjnego i finansowego oraz brak w bilansie zobowiązań z tytułu leasingu operacyjnego, co koliduje z wymogiem wiernego przedstawienia obrazu sytuacji finansowej jednostki.


CIT i PIT

Minimalny podatek dochodowy od budynków w przypadku leasingu finansowego i budynku wzniesionego na cudzym gruncie

Obowiązujący od 1.01.2018 „podatek dochodowy od przychodów z tytułu własności środka trwałego położonego na terytorium RP” wbrew nazwie w niektórych przypadkach ciąży także na podmiotach niebędących właścicielami, amortyzujących objęte opodatkowaniem środki trwałe.

Mocą nowych art. 24b i art. 24c updop oraz art. 30g updof został wprowadzony tzw. minimalny „podatek dochodowy od przychodów z tytułu własności” budynku stanowiącego środek trwały:

  • położonego w Polsce, sklasyfikowanego zgodnie z KŚT jako: centrum handlowe, dom towarowy, samodzielny sklep lub butik, pozostały budynek handlowo-usługowy lub budynek biurowy (z wyjątkiem budynków biurowych wykorzystywanych wyłącznie lub w głównym stopniu na potrzeby podatnika)

PIT

Wydatki na leasingowane auto wykorzystywane także na potrzeby prywatne

Anna Koleśnik
Czy osoba fizyczna użytkująca samochód osobowy wzięty w leasing operacyjny na potrzeby firmy i częściowo na potrzeby prywatne może zaliczać do kosztów podatkowych całość rat leasingowych? Co z wydatkami na eksploatację takiego samochodu (paliwo, ubezpieczenie)?

Jak potwierdzają najnowsze interpretacje organów podatkowych (m.in. pisma KIS z 18.01.2018, 0113-KDIPT2-3.4011.372.2017.2.RR, i 8.11.2017, 0113-KDIPT2-1.4011.256.2017.2.RK) nie ma przeciwwskazań, by w takim przypadku całość opłat za leasing stanowiła koszt uzyskania przychodów przedsiębiorcy.


Rozliczenie kosztów używania leasingowanego auta wykorzystywanego w sposób „mieszany”

Osoba fizyczna użytkująca samochód osobowy wzięty w leasing operacyjny na potrzeby firmy i częściowo na potrzeby prywatne może zaliczać do kosztów podatkowych całość rat leasingowych. Natomiast wydatki na paliwo będą dla niej kosztem jedynie w takiej części, w jakiej w danym miesiącu auto było wykorzystywane do celów działalności gospodarczej.

VAT od leasingu po wyroku TSUE – raczej ewolucja niż rewolucja

Przemysław Powierza
W wyroku z 4.10.2017 r. ws. C-164/16 (Mercedes-Benz Financial Services UK Ltd.) TSUE klarownie rozstrzygnął kwestię kwalifikacji na potrzeby VAT rozliczeń z tytułu umów najmu lub leasingu. Fragmenty uzasadnienia wyroku mogą na pierwszy rzut oka sugerować rewolucję w tym zakresie. Gdy jednak przyjrzeć im się dokładniej, okazuje się, że nie taki diabeł straszny... Można wręcz zaryzykować tezę, że poza konieczną zmianą niektórych przepisów krajowych w praktyce niewiele się zmieni.

Sprawa, która trafiła na wokandę Trybunału w Luksemburgu, dotyczyła dość klasycznego przypadku oferowania przez producenta samochodów osobowych różnych form ich zakupu lub użytkowania. Zapewne nigdy nie trafiłaby na forum międzynarodowe, gdyby nie fakt, że poza typowym najmem i leasingiem brytyjski przedstawiciel Mercedesa oferował także coś pośredniego – umowę, która pozwalała użytkować nowy samochód „na próbę” i dopiero później, po upływie umownie określonego okresu, podjąć ostateczną decyzję, czy auto kupić, czy jednak nie.


CIT

Modernizacja leasingowanego samochodu

Ryszard Kubacki
Spółka zamierza wziąć w leasing operacyjny samochód osobowy i dokonać w nim modernizacji, tj. podnieść walory użytkowe pojazdu, zwiększając moc silnika.
Jakie będą tego skutki w CIT?

Nakłady, jakie poniesie spółka, dotyczą leasingowanego samochodu, a zatem wydatki na ten cel powinny być rozpatrywane w kontekście art. 16a ust. 2 pkt 1 updop, tj. jako tzw. inwestycja w obcym środku trwałym. Zgodnie z tym przepisem amortyzacji podlegają również (poza własnymi środkami trwałymi), niezależnie od przewidywanego okresu używania, przyjęte do używania inwestycje w obcych środkach trwałych.


PIT

Opłata za przejęcie leasingu – rozliczenie w kosztach

Renata Ziólkowska
Znajomy przedsiębiorcy zaproponował mu przejęcie swojej umowy leasingu operacyjnego samochodu osobowego.
Czy kwota odstępnego zapłacona dotychczasowemu leasingobiorcy jest kosztem uzyskania przychodu?

Tak. W myśl art. 23a pkt 1 updof przez umowę leasingu rozumie się umowę nazwaną w Kc, a także każdą inną umowę, na mocy której jedna ze stron (finansujący) oddaje do odpłatnego używania albo używania i pobierania pożytków na warunkach określonych w ustawie drugiej stronie (korzystającemu) podlegające amortyzacji środki trwałe lub wnip, a także grunty oraz prawo wieczystego użytkowania gruntów.


CIT i PIT

Samochód do firmy – na kredyt czy w leasingu

Tomasz Krywan
Przedsiębiorca chce kupić na kredyt lub wziąć w leasing samochód osobowy o wartości ok. 200 tys. zł.
Która z tych opcji jest podatkowo korzystniejsza?

Skutki podatkowe umów leasingu finansowego samochodów są bardzo podobne do finansowania ich zakupu kredytem. Z kolei umowy leasingu traktowane jak najem nie są szczególnie korzystne podatkowo ze względu na brak możliwości oferowania przez leasingodawców wykupu pojazdów po zakończeniu okresu leasingu po cenie odbiegającej od ich wartości rynkowej (bez wystąpienia u nich negatywnych skutków podatkowych).


CIT i PIT

Koszty ubezpieczenia AC samochodów osobowych wziętych w leasing

Anna Koleśnik
Czy do samochodu osobowego w leasingu operacyjnym, o wartości przewyższającej 20 tys. euro, ma zastosowanie ograniczenie możliwości uznania za koszt podatkowy składek na ubezpieczenie auto-casco (AC)?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....