Ustawa o rachunkowości

Art. 4

[Obowiązki i prawa jednostek w zakresie rachunkowości; zakres rachunkowości]

1. Jednostki obowiązane są stosować przyjęte zasady (politykę) rachunkowości, rzetelnie i jasno przedstawiając sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy.

1a. W celu rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostka jest obowiązana przedstawiać wszelkie dodatkowe informacje konieczne do spełnienia tego obowiązku w informacji dodatkowej.

1b. Jeżeli w wyjątkowych przypadkach stosowanie określonego przepisu ustawy nie pozwoliłoby na rzetelne i jasne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego, jednostka nie stosuje tego przepisu, a w informacji dodatkowej uzasadnia przyczyny jego niezastosowania oraz określa wpływ, jaki niezastosowanie przepisu wywiera na obraz sytuacji majątkowej i finansowej oraz wynik finansowy jednostki.

2. Zdarzenia, w tym operacje gospodarcze, ujmuje się w księgach rachunkowych i wykazuje w sprawozdaniu finansowym zgodnie z ich treścią ekonomiczną.

3. Rachunkowość jednostki obejmuje:

1) przyjęte zasady (politykę) rachunkowości;

2) prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych, ujmujących zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym;

3) okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów i pasywów;

4) wycenę aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego;

5) sporządzanie sprawozdań finansowych;

6) gromadzenie i przechowywanie dowodów księgowych oraz pozostałej dokumentacji przewidzianej ustawą;

7) poddanie badaniu, składanie do właściwego rejestru sądowego, udostępnianie i ogłaszanie sprawozdań finansowych w przypadkach przewidzianych ustawą.

4. Jednostka może w ramach przyjętych zasad (polityki) rachunkowości stosować uproszczenia, jeżeli nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na realizację obowiązku określonego w ust. 1.

4a. Stosując przepisy ustawy, jednostka kieruje się zasadą istotności. Informacje wykazywane w sprawozdaniu finansowym oraz skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym należy uznać za istotne, gdy ich pominięcie lub zniekształcenie może wpływać na decyzje podejmowane na ich podstawie przez użytkowników tych sprawozdań. Nie można uznać poszczególnych pozycji za nieistotne, jeżeli wszystkie nieistotne pozycje o podobnym charakterze łącznie uznaje się za istotne.

5. Kierownik jednostki, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości określonych ustawą, w tym z tytułu nadzoru, również w przypadku, gdy określone obowiązki w zakresie rachunkowości – z wyłączeniem odpowiedzialności za przeprowadzenie inwentaryzacji w formie spisu z natury – zostaną powierzone innej osobie lub przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 11 ust. 2, za ich zgodą. Przyjęcie odpowiedzialności przez inną osobę lub przedsiębiorcę powinno być stwierdzone w formie pisemnej. W przypadku gdy kierownikiem jednostki jest organ wieloosobowy, a nie została wskazana osoba odpowiedzialna, odpowiedzialność ponoszą wszyscy członkowie tego organu.

Temat: „Ustawa o rachunkowości art. 4 - Obowiązki i prawa jednostek w zakresie rachunkowości; zakres rachunkowości”
Rachunkowość

Nieodpłatne otrzymanie żywności w księgach organizacji pozarządowej

Nasza fundacja, prowadząca bank żywności, zawarła umowę z miejscowym sklepem wielkopowierzchniowym (hipermarketem), sprzedawcą produktów spożywczych, dotyczącą nieodpłatnego przekazywania nam żywności nienadającej się do sprzedaży. Umowa została zawarta w ramach wywiązania się przez sklep wielkopowierzchniowy z obowiązków wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności.
Czy żywność, otrzymywaną przez nas nieodpłatnie w ramach tej umowy, powinniśmy ewidencjonować, a jeżeli tak, to w jaki sposób?

Ustawa o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności (dalej ustawa) nakłada na niektórych dużych sprzedawców żywności (sklepy wielkopowierzchniowe), w których udział żywności w przychodach wynosi co najmniej 50%, obowiązek zawarcia z wybraną organizacją pozarządową umowy na nieodpłatne przekazywanie jej żywności nienadającej się do sprzedaży z powodu wad, jej wyglądu lub wyglądu opakowania albo której okres przydatności do spożycia lub trwałości jest bliski zakończenia.

Rachunkowość

Amortyzacja środków trwałych w okresie bezczynności jednostki

Z uwagi na ograniczenia naszej działalności, wywołane zwalczaniem pandemii koronawirusa, już od kilku miesięcy mamy przestój. Środki trwałe stoją bezużyteczne, a ich amortyzacja pogłębia straty.
Czy dla celów bilansowych można zaniechać naliczania amortyzacji środków trwałych za okres ich przestoju?

Z uwagi na ograniczenia naszej działalności, wywołane zwalczaniem pandemii koronawirusa, już od kilku miesięcy mamy przestój. Środki trwałe stoją bezużyteczne, a ich amortyzacja pogłębia straty.

Czy dla celów bilansowych można zaniechać naliczania amortyzacji środków trwałych za okres ich przestoju?

Zamiana nieruchomości między jednostkami budżetowymi

Jesteśmy państwową jednostką budżetową. Jak ująć w ewidencji księgowej zamianę nieruchomości (gruntu), np. z jednostką samorządu terytorialnego, w przypadku gdy wartości zamienianych gruntów się różnią? Jeżeli przy zamianie wystąpi VAT, to jak go ująć w księgach rachunkowych? Czy powinien być opłacony ze środków bieżących, czy z majątkowych?

Rozpatrując kwestię zamiany nieruchomości między jednostkami budżetowymi (państwową i samorządową) z uwagi na zasady rachunkowości, należy uwzględnić przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami[1] (dalej ugn). W jej dziale II „Gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostki samorządu terytorialnego” jest mowa o tym, że przepisy dotyczące czynności cywilnoprawnych, dokonywanych między Skarbem Państwa a jednostkami samorządu terytorialnego (jst), stosuje się odpowiednio do czynności cywilnoprawnych dokonywanych między tymi jednostkami.

Rachunkowość

Koszty prac rozwojowych a podział zysku netto

Czy przewidziane w Ksh (art. 191 § 4, art. 347 § 4) ograniczenia kwot zysku do podziału dotyczą wyłącznie kosztów nieodpisanych zakończonych prac rozwojowych, figurujących w bilansie w pozycji aktywów trwałych, czy także kosztów niezakończonych prac rozwojowych, wykazanych w bilansie jako długo- lub krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe?

Od 2016 r. przepisy Ksh ograniczają możliwość wypłaty dywidendy na rzecz właścicieli spółek kapitałowych, uzależniając kwotę wypłaty od tego, czy w pełni odpisano wcześniej aktywowane koszty prac rozwojowych.

Zgodnie z art. 191 § 4 Ksh – w przypadku spółek z o.o., i art. 347 § 4 Ksh – w przypadku spółek akcyjnych, i w konsekwencji analogicznie w przypadku ska, nie można dokonać podziału części zysku odpowiadającej równowartości kwoty nieodpisanych kosztów prac rozwojowych, figurującej w aktywach bilansu. Ograniczenie to nie działa, jeżeli kwota kapitałów rezerwowych i zapasowego, powstałych z zysków z lat ubiegłych, dostępnych do podziału, jest co najmniej równa kwocie nieodpisanych kosztów.

Rachunkowość

Ujęcie w księgach spółdzielni mieszkaniowej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności gruntu

Spółdzielnia mieszkaniowa otrzymała z gminy zaświadczenie potwierdzające przekształcenie prawa wieczystego użytkowania gruntu w prawo własności. Opłata przekształceniowa będzie wnoszona przez 20 lat. Na razie spółdzielnia nie będzie występować o ustalenie opłaty jednorazowej.
Jak zaksięgować to przekształcenie i jak zaewidencjonować obciążenie lokatorów z tytułu należnej za każdy rok opłaty przekształceniowej? Czy to prawda, że opłaty lokatorów księguje się na koncie rozliczeń międzyokresowych przychodów i Ministerstwo Finansów wydało w tej sprawie pismo?

Od 1.01.2019 r. będące własnością spółdzielni mieszkaniowej prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, przekształciło się z mocy prawa w prawo własności gruntu, o ile spełnione są warunki określone w ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Przekształcenie potwierdza zaświadczenie wydane przez właściwy organ, określony w ustawie z 20.07.2018 r., które zawiera m.in. kwotę rocznej opłaty przekształceniowej (dalej opłata).

Opłatę wnosi obecny właściciel gruntu (spółdzielnia) na rzecz jego dotychczasowego właściciela, tj. Skarbu Państwa lub gminy, przez 20 lat, licząc od dnia przekształcenia, chyba że właściciel gruntu złoży wniosek o opłatę jednorazową lub właściciel będący przedsiębiorcą w odniesieniu do nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu Prawa przedsiębiorców, w terminie 3 mies. od dnia przekształcenia, złoży właściwemu organowi oświadczenie o zamiarze wnoszenia opłaty przez okres wskazany w art. 7 ust. 6a ustawy z 20.07.2018 r.

Rachunkowość

Zasada istotności w jednostkach budżetowych

Czy państwowa jednostka budżetowa może w dokumentacji zasad (polityki) rachunkowości ustalić jeden wskaźnik istotności, czy też określić odrębne wskaźniki dla poszczególnych obszarów? Czy np. dla wyceny rzeczowych aktywów obrotowych w cenach zakupu, a nie nabycia, bądź niestosowania rozliczeń międzyokresowych powinna być ustalona istotność cząstkowa, która składa się na ogólny wskaźnik istotności?
Rachunkowość

Zasada istotności a uproszczenia

W jaki sposób stosować zasadę istotności wyrażoną w art. 4 ust. 4a uor? Przepis ten nie zawiera konkretnych wielkości. Stanowi jedynie, że nie można uznać poszczególnych pozycji za nieistotne, jeżeli wszystkie nieistotne pozycje o podobnym charakterze łącznie uznaje się za istotne. Przecież o tym, czy wszystkie pojedynczo nieistotne zdarzenia są łącznie istotne, można się przekonać dopiero po zakończeniu roku.
Czy zatem czekać z odpisaniem danej grupy kosztów do końca roku? Na czym polega wtedy uproszczenie?
Jak zatem postąpić: czy określić roczny próg kwotowy, poniżej którego możliwe będzie stosowanie uproszczeń (w szczególności polegających na odpisywaniu w koszty wartości początkowej środków trwałych i wnip o niskiej cenie jednostkowej, a także takich wydatków, jak ubezpieczenia, prenumeraty, bez stosowania rozliczeń międzyokresowych kosztów)? W takiej sytuacji – po przekroczeniu progu – ewidencja zdarzeń gospodarczych będzie się odbywała bez stosowania uproszczeń.
A może po przekroczeniu progu trzeba korygować zapisy dotyczące objętych uproszczeniem zdarzeń, dokonane od początku roku?
Czy możliwe jest określenie progów dla poszczególnych grup tytułów kosztów, a nie jednego progu dla całej jednostki?
Czy do uproszczeń można przyjąć granicę określoną w przepisach podatkowych, które przewidują, że podatnicy mogą nie dokonywać odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych i wnip, których wartość początkowa nie przekracza 10 tys. zł? Wydatki poniesione na ich nabycie stanowią wówczas koszty uzyskania przychodów w miesiącu oddania do używania.
Rachunkowość

Amortyzacja środków trwałych o wartości początkowej nieprzekraczającej 10 000 zł

Korzystając ze zmian ustawy o podatku dochodowym, chcielibyśmy zastosować poniższe rozwiązanie do środków trwałych, których wartość początkowa nie przekracza 10 000 zł. Środki trwałe o wartości początkowej do 3500 zł byłyby jednorazowo odpisywane w koszty. Natomiast te o wartości pomiędzy 3500 a 10 000 zł byłyby objęte ewidencją środków trwałych i podlegałyby amortyzacji, ale przyspieszonej (stawki z wykazu pomnożone przez współczynnik 2). Nie chcielibyśmy dokonywać jednorazowych odpisów, gdyż miałoby to negatywny wpływ na sytuację finansową naszej jednostki. Naszym zdaniem zaproponowane rozwiązanie zapewni rzetelny i jasny obraz sytuacji finansowej i majątkowej jednostki oraz jej wyniku finansowego.
Czy jest to prawidłowe w świetle uor? Czy będzie honorowane podatkowo?
Rachunkowość

Podwyższona granica jednorazowego odpisu wartości początkowej środka trwałego

Od 1.01.2018 r., w wyniku nowelizacji updop i updof, podatnicy mogą odpisywać w koszty środki trwałe, których wartość początkowa nie przekracza 10 000 zł (wcześniej 3500 zł), jednorazowo, w miesiącu oddania ich do używania.
Czy dla ujednolicenia ewidencji można odnieść w koszty podatkowe i bilansowe wartość netto uprzednio nabytych środków trwałych o wartości początkowej poniżej 10 000 zł, figurujących w księgach rachunkowych i nie w pełni zamortyzowanych?
Rachunkowość

Jak ująć w księgach środki trwałe o cenie niższej od 10 tys. zł

W lutym 2018 r. kończy się umowa leasingu operacyjnego samochodu furgonetki. Zgodnie z nią nabędziemy ten pojazd na własność za kwotę poniżej 10 tys. zł. Zamierzamy go nadal użytkować na nasze potrzeby.
Jak ująć w ewidencji furgonetkę, skoro nie będzie zaliczana do aktywów?

Ani z uor, ani z ustaw podatkowych nie wynika, aby składniki aktywów o cechach środków trwałych, ale cenie nabycia nieprzekraczającej 10 tys. zł, nie mogły być zaliczane do majątku jednostki objętego ewidencją księgową (bilansową). Updop i updof przewidują następujące możliwości amortyzacji środków trwałych – samochodów o niskiej wartości początkowej (cenie nabycia).

Rachunkowość

Rezerwa na świadczenia emerytalne

Czy każda jednostka stosująca uor jest zobligowana do tworzenia rezerwy na świadczenia emerytalne dla swoich pracowników?

Zgodnie z art. 39 ust. 2 pkt 2 uor jednostki – co do zasady – dokonują biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów w wysokości prawdopodobnych zobowiązań przypadających na bieżący okres sprawozdawczy, a wynikających m.in. z obowiązku wykonania w przyszłości świadczeń związanych z bieżącą działalnością, w tym świadczeń emerytalnych na rzecz pracowników. Zobowiązania te wykazuje się w bilansie jako rezerwy na zobowiązania (art. 39 ust. 2a). Stąd zapewne zapytanie o rezerwy na świadczenia emerytalne. Warto zatem uściślić, że na przyszłe świadczenia, w tym emerytalne, dokonuje się rozliczeń międzyokresowych biernych, które w bilansie prezentuje się jako rezerwy na te świadczenia.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....