Usługi transportowe świadczone w sposób ciągły – rozliczenie VAT

Aleksander Woźniak

Firma wykonuje usługi transportowe. Z niektórymi klientami zawiera kontrakty na cykliczny transport, na podstawie pojedynczych zleceń przewozowych. Zlecenia wpływają na bieżąco, zależnie od potrzeb kontrahenta. Ze względu na ich częstotliwość firma umawia się z nim, że wykonane usługi będą rozliczane co 45 dni. Tak też będzie płacone wynagrodzenie. Przewozy nie są takimi usługami jak najem czy dostawa prądu. Można określić, kiedy dany przewóz się zaczyna, a kiedy kończy. Są to więc świadczenia jednorazowe.
Czy mimo tego można je rozliczać dopiero po upływie okresu rozliczeniowego, czyli 45 dni?

Tak, po licznych przegranych sporach w NSA również organy podatkowe stopniowo zmieniają w tej kwestii zdanie. Przykładowo w interpretacji z 18.03.2019 (0114-KDIP1-1.4012.784.2018.2.KBR) KIS potwierdziła, że jeśli dla powtarzających się stale świadczeń kontrahenci ustalili terminy rozliczeń, to momentem wykonania usług będzie upływ okresu, za który ma nastąpić płatność. W tym wypadku był to kwartał kalendarzowy. Organ potwierdził więc, że świadczeniodawca powinien wystawiać faktury do 15. dnia miesiąca następnego po zakończeniu każdego kwartału kalendarzowego, za który pobierane są wpłaty (zgodnie z art. 106i ustawy o VAT fakturę wystawia się co do zasady nie później niż 15. dnia miesiąca następnego po miesiącu, w którym wykonano usługę).

  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • ustawa o VAT – ustawa o podatku od towarów i usług
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa

Art. 19a ust. 3 ustawy o VAT mówi, że usługę, dla której ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi. Usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.

Przepis ten co do zasady stosuje się także do dostawy towarów (art. 19a ust. 4; wyjątkiem jest wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione).

Nadal jednak zdarzają się interpretacje, w których KIS stoi na stanowisku, że art. 19a ust. 3 ustawy o VAT dotyczy wyłącznie „usług ciągłych”, czyli takich, w których nie można wyodrębnić poszczególnych czynności, nie da się określić, kiedy kończą się jedne świadczenia, a rozpoczynają następne. W zobowiązaniu ciągłym nie da się wyróżnić powtarzających się odrębnych czynności, które można byłoby zakwalifikować jako świadczenie samodzielne w określonym momencie (czasie) – stwierdziła KIS w interpretacji z 15.04.2019 (0111-KDIB3-1.4012.22.2019.2.IK). Jako przykład świadczenia ciągłego, które jest realizowane nieustannie, bez przerwy, podała najem, usługi telekomunikacyjne, dostarczanie energii, dzierżawę, przechowywanie mienia.

Ciągłe i świadczone w sposób ciągły

Początkowo tak samo orzekał również NSA (np. w wyrokach z 28.10.2016, I FSK 425/15, i 19.03.2015, I FSK 215/14). Po 2016 jednak przychylił się do szerszej wykładni. Uznał, że z upływem okresu rozliczeniowego można rozliczać nie tylko usługi ciągłe, ale także „świadczone w sposób ciągły”.

Nie są to pojęcia tożsame. Usługi (dostawy – art. 19a ust. 4) świadczone w sposób ciągły to takie, które są realizowane w drodze częściowych świadczeń, dla których są ustalane następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń.

Dodatkowym argumentem za tym, żeby nie stosować art. 19a ust. 3 tylko do usług nieustających, wykonywanych bez przerwy, jest to, że w odniesieniu do tych ostatnich moment powstania obowiązku podatkowego reguluje odrębny przepis – art. 19a ust. 5 pkt 4. Dotyczy on dostaw energii elektrycznej, cieplnej, chłodniczej, gazu, usług najmu, dzierżawy, leasingu, telekomunikacyjnych, ochrony osób, dozoru i przechowywania mienia.

Gdyby więc przyjąć wykładnię organów podatkowych, to art. 19a ust. 3 byłby przepisem martwym (wyrok NSA z 12.07.2017, I FSK 1714/15).

Na różnicę między usługami ciągłymi a „świadczonymi w sposób ciągły” wskazał NSA m.in. w wyroku z 11.04.2017 (I FSK 1104/15). Wyjaśnił także, kiedy dostawy (świadczenia częściowe) można uznać za dokonywane w sposób ciągły, powtarzalny, a kiedy mamy do czynienia z szeregiem odrębnych dostaw, dla których ustala się odrębny moment powstania obowiązku podatkowego. Według NSA należy to oceniać każdorazowo na tle konkretnego stanu faktycznego.

Z orzecznictwa NSA wynika, że z upływem okresu rozliczeniowego rozliczane są m.in.:

  • usługi z zakresu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta (wyrok z 6.03.2019, I FSK 2026/16) – kontrahenci umówili się, że usługi będą odbierane w odstępach miesięcznych, na podstawie sporządzanych za każdy miesiąc kalendarzowy cząstkowych protokołów odbioru,
  • usługi transportowe, pocztowe, pośrednictwa finansowego (wyrok z 22.02.2019, I FSK 150/17) – w ramach umów z poszczególnymi kontrahentami okresy rozliczeniowe zostały ustalone albo jako okresy tygodniowe, miesięczne, kwartalne, albo jako dowolne okresy rozliczeniowe, które nie pokrywają się z jednostkami czasu takimi jak np. tydzień, miesiąc, kwartał,
  • stałe, cykliczne dostawy części samochodowych do składu konsygnacyjnego, z którego są następnie pobierane przez kontrahenta, co zapewnia ciągłość dostaw i produkcji, przy czym własność towarów oraz ryzyko ich utraty lub zniszczenia przechodzi na kontrahenta dopiero w momencie pobrania towarów z magazynu (wyrok z 11.09.2018, I FSK 1765/16) – przyjęto tygodniowy okres rozliczeniowy,
  • stałe, powtarzalne dostawy opakowań, m.in. puszek i wieczek (wyrok z 12.06.2018, I FSK 1333/16) – ustalono 7-dniowy cykl rozliczeń,
  • cykliczne transporty towarów (wyrok z 12.07.2017, I FSK 1714/15) – w umowie uzgodniono miesięczny cykl rozliczeniowy),
  • powtarzające się dostawy farb i lakierów drukarskich, realizowane na podstawie umowy o stałym zaopatrzeniu w te towary (wyrok z 11.04.2017, I FSK 1104/15) – w tym przypadku kupujący i dostawca ustalili miesięczne i 10-dniowe terminy rozliczeń, co oznaczało, że wystawiona faktura będzie obejmować każdorazowo wszystkie dostawy zrealizowane w poprzedzającym miesięcznym lub 10-dniowym okresie rozliczeniowym).

Nie po zakończeniu umowy

Taka wykładnia upraszcza i ułatwia podatnikom rozliczanie się z VAT. Czasem też przesuwa moment powstania obowiązku podatkowego (gdy okres rozliczeniowy trwa dłużej niż miesiąc). Wyklucza jednak przesunięcie go aż do ostatecznego odbioru, po zakończeniu całości dostaw bądź wykonaniu całej usługi. Dla uznania konieczności zastosowania art. 19a ust. 3 ustawy o VAT nie ma znaczenia to, że strony umowy ustaliły, że do dokonania zapłaty dojdzie jednorazowo po wykonaniu całej usługi, tj. że miesięczne cząstkowe protokoły odbioru nie wpływają na możliwość dochodzenia zapłaty przez spółkę po ich podpisaniu – orzekł NSA w wyroku z 6.03.2019 (I FSK 2026/16).

Zaliczki i przedpłaty

W interpretacji z 15.04.2019 (0111-KDIB3-1.4012.22.2019.2.IK) KIS uznała, że art. 19a ust. 3 nie ma zastosowania do sprzedaży pakietów weterynaryjnych (to samo dotyczy pakietów medycznych dla ludzi).

Z opisu sprawy wynikało, że po wykupieniu pakietu klient otrzyma elektroniczne potwierdzenie rejestracji, a także numer abonamentu uprawniający do korzystania z usług weterynaryjnych przez określony czas. Abonament będzie przypisany do konkretnego zwierzęcia oraz konkretnej lecznicy weterynaryjnej wybranej przy zawieraniu umowy. W ramach abonamentu klient będzie miał zapewnioną określoną liczbę konkretnych usług weterynaryjnych. Sam będzie decydował, kiedy i z jakiej usługi chce skorzystać.

Pakiet będzie ważny 12 mies., licząc od daty jego wystawienia. Niewykorzystany w terminie przepadnie, klient nie będzie mógł odzyskać wpłaconych pieniędzy ani korzystać z usług.

KIS stwierdziła, że zapłata za pakiet upoważniający do skorzystania z usług w okresie jego ważności będzie typową zaliczką, o której mowa w art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, ponieważ klient, nabywając pakiet, wpłaca odpowiednią kwotę za usługi, które zostały z góry określone w jednoznaczny sposób (zostały skonkretyzowane rodzajowo).

Wpłata będzie więc opodatkowana już z chwilą jej otrzymania. Zgodnie z art. 19a ust. 8 obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania przedpłaty, zaliczki, zadatku, raty, jednak tylko w przypadku, gdy wpłaty stanowią część należności za dostawę konkretnego towaru, świadczenie konkretnej usługi lub prawa.

Podobny wniosek płynie z art. 64 ust. 2 dyrektywy 112, na którym był wzorowany art. 19a ust. 3 ustawy o VAT. Unijny przepis mówiący o usługach ciągłych, wykonywanych przez okres dłuższy niż rok, zawiera zastrzeżenie: i nie są związane z wpłatą zaliczki lub płatnościami w tym okresie.

W końcowej części art. 19a ust. 8 mówiącego o zaliczkach i przedpłatach polski ustawodawca dodał jednak: z zastrzeżeniem ust. 5 pkt 4. Ten pkt dotyczy usług ciągłych, m.in. dostaw energii elektrycznej, cieplnej, chłodniczej, gazu, usług najmu, dzierżawy, leasingu, telekomunikacyjnych, ochrony osób, dozoru i przechowywania mienia.

Zwrot z zastrzeżeniem ust. 5 pkt 4 oznacza więc, że poprzedzająca go część przepisu nie ma zastosowania do zaliczki na poczet tych usług (ciągłych). Wobec tego otrzymanie zaliczki na poczet należności z tytułu usługi najmu nie rodzi obowiązku podatkowego – stwierdził NSA w wyroku z 3.08.2018 (I FSK 1842/16).

Zwrot z zastrzeżeniem ust. 5 pkt 4 nie odnosi się natomiast do usług świadczonych w sposób ciągły.

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Więcej na temat: „VAT”
VAT

Rozliczanie VAT od transakcji wewnątrzwspólnotowych (cz. II)

Mateusz Kaczmarek
W związku ze zmianą regulacji unijnych od 1.01.2020 r. zajdą zmiany w opodatkowaniu VAT transakcji transgranicznych na terenie UE. Modyfikacji ulegną m.in. zasady dokumentowania przemieszczenia towarów w ramach WDT, które zostaną ujednolicone w ramach całej UE na mocy rozporządzenia wykonawczego do dyrektywy 112[1].

W pierwszej części artykułu była mowa o tym, jakie transakcje stanowią WNT i WDT, a także o ustalaniu miejsca ich świadczenia (opodatkowania) – w tym o wynikających z dyrektywy nowych regułach dla transakcji łańcuchowych. W tej części przyjrzymy się zarówno zasadom rozliczania VAT od ww. dostaw i nabyć (szczególnie warunkom stosowania zerowej stawki do WDT), jak i opodatkowaniu wewnątrzwspólnotowych transakcji trójstronnych (WTT).


Podatki i prawo gospodarcze

Zakupy u podatnika zwolnionego z VAT – wyłączenie z kosztów płatności na rachunek spoza „białej listy”

Tomasz Krywan
Spółka dokonuje zakupów u kontrahenta zarejestrowanego jako podatnik VAT zwolniony. Znajduje się on w wykazie podatników, jednak nie podano tam numeru jego rachunku bankowego.
Czy w 2020 r. spółka musi się liczyć z ryzykiem wyłączenia z kosztów kwot zapłaconych temu kontrahentowi na jego rachunek spoza wykazu?

Podatki i prawo gospodarcze

Ustalanie kwoty VAT do odliczenia przy zastosowaniu prewspółczynnika w przypadku osiągania przychodów z udziału w zyskach osób prawnych

Marcin Szymankiewicz
Jesteśmy spółką holdingową, która posiada udziały/akcje w innych spółkach kapitałowych. W ramach grupy kapitałowej wykonujemy wszelkie czynności wynikające ze statusu udziałowca/akcjonariusza.
Uzyskujemy zarówno przychody ze świadczenia na rzecz innych spółek usług podlegających VAT, jak i przychody z udziału w zyskach osób prawnych, nieobjęte VAT, takie jak wartość majątku otrzymanego z likwidowanych spółek.
Czy osiąganie tego typu przychodów obliguje nas do stosowania prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT?

Zmiana prawa

Zmiana stawek VAT na prasę i książki oraz wiążąca informacja stawkowa od 1.11.2019

Krzysztof Hałub
e-książki i e-czasopisma korzystają z obniżonej stawki VAT (odpowiednio 5 i 8%). Podatnicy mogą się ubiegać o wydanie przez dyrektora KIS wiążącej informacji stawkowej (WIS).

Rozliczenia

Nowe wzory deklaracji VAT od listopada 2019

Począwszy od rozliczenia za listopad/IV kwartał 2019, obowiązują nowe wzory deklaracji VAT-7, VAT-7K, VAT-8, VAT-9M oraz nowe objaśnienia do nich.

VAT

Płatność za wynajem lokalu użytkowego na rachunek osoby fizycznej nieujawniony w wykazie podatników VAT

Tomasz Krywan
Osoba fizyczna wynajmuje prywatnie dwa lokale użytkowe i jest z tego tytułu zarejestrowana jako czynny podatnik VAT. Nie prowadzi jednak działalności gospodarczej (nie jest przedsiębiorcą). W jej wpisie w wykazie podatników VAT nie ma informacji o numerze rachunku bankowego związanego z działalnością gospodarczą, bo takiego nie posiada.
Czy płacąc jej czynsz za wynajem lokalu, spółka narazi się na ryzyko wyłączenia tych wydatków z kosztów uzyskania przychodów?

Czy adnotację „mechanizm podzielonej płatności” można zamieszczać na wszystkich fakturach

Tomasz Krywan
Od 1.11.2019 niektóre faktury trzeba oznaczać adnotacją „mechanizm podzielonej płatności”. Aby nie narażać się na sankcje i jednocześnie wyłączyć konieczność oceny w każdym przypadku, czy istnieje obowiązek zamieszczenia takiej adnotacji, chcielibyśmy oznaczać w ten sposób wszystkie faktury (bez względu na ich wartość oraz na to, jakich towarów lub usług dotyczą).
Czy możliwe jest przyjęcie takiego rozwiązania?

Rozliczenie VAT w przypadku wydobycia i sprzedaży kryptowaluty

Marcin Szymankiewicz
Spółka zamierza prowadzić platformę internetową (tzw. kopalnię), w ramach której będzie pozyskiwać („wydobywać”) kryptowaluty (np. Bitcoin), a następnie wymieniać je na inne bądź sprzedawać anonimowym (krajowym i zagranicznym nabywcom) na wirtualnej giełdzie wymiany kryptowalut.
Czy są to usługi zwolnione z VAT? W jaki sposób należy określić podstawę opodatkowania w celu ujęcia ich w deklaracji VAT?
Czy spółka może odliczać VAT od zakupów bezpośrednio związanych z wydobywaniem i sprzedażą kryptowaluty (w tym także od zakupu specjalnego sprzętu i oprogramowania komputerowego)?

Przesunięcie towarów z działalności męża do działalności żony – skutki w VAT

Krzysztof Hałub
Choć nieodpłatne przekazanie towarów z firmy prowadzonej przez jednego małżonka do firmy drugiego małżonka jest czynnością podlegającą VAT, to jednak nie powinno być dokumentowane fakturą. Jeśli małżonek ją wystawił, to drugi nie ma prawa do odliczenia wykazanego w niej podatku.

VAT

Rozliczanie VAT od transakcji wewnątrzwspólnotowych (cz. I)

Mateusz Kaczmarek
Od 1.01.2020 r. w związku ze zmianą regulacji unijnych[1] zajdą zmiany w zasadach opodatkowania VAT transakcji transgranicznych dokonywanych na terenie UE[2]. Opiszemy je na naszych łamach, gdy już zostaną uchwalone krajowe przepisy w tym zakresie[3], a na razie przypominamy reguły obowiązujące do końca 2019 r., które – w większości – pozostaną aktualne również w roku przyszłym.

Artykuł zawiera omówienie (wraz z przykładami) przepisów regulujących opodatkowanie VAT transakcji wewnątrzwspólnotowych. Zajmiemy się wyłącznie transakcjami podlegającymi opodatkowaniu, dokonywanymi pomiędzy czynnymi podatnikami VAT. Pominiemy specyfikę magazynu konsygnacyjnego, tzw. sprzedaży wysyłkowej oraz obrotu nowymi środkami transportu, towarami akcyzowymi i bonami, a także dostaw związanych z importem, dostaw towarów na pokładach środków transportu, towarów przeznaczonych dla niektórych sił zbrojnych, dla placówek i personelu dyplomatycznego, dostaw dotyczących statków i samolotów oraz dostaw towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków.


Podatki i prawo gospodarcze

Możliwość kompensaty przy obowiązkowej podzielonej płatności VAT

Aneta Szwęch
Posiadamy – ujęte w księgach rachunkowych – należności i zobowiązania wobec tego samego kontrahenta. Dotychczas w takich przypadkach następowała kompensata wzajemnych należności i zobowiązań. Mamy jednak wątpliwości, ponieważ nie możemy wykluczyć, że dana należność lub zobowiązanie będą dotyczyły towarów i usług wymienionych w zał. nr 15 do ustawy o VAT, co od 1.11.2019 r. zasadniczo skutkuje obowiązkiem ich zapłaty w ramach mechanizmu podzielonej płatności (MPP).
Czy obowiązek ten wyklucza możliwość kompensaty?

Zmiana interpretacji

Nie tylko polski, ale też unijny VAT jest neutralny dla rozliczenia podatku dochodowego

Anna Koleśnik
Podatek od wartości dodanej zapłacony do zagranicznego US, a także naliczony przy zakupach w innych krajach UE nie jest odpowiednio przychodem ani kosztem uzyskania przychodów polskich przedsiębiorców – to najnowsze stanowisko organów podatkowych. Wcześniej przez lata twierdziły co innego, wbrew orzecznictwu sądów administracyjnych.

W myśl updop i updof do przychodów podatkowych nie zalicza się należnego podatku od towarów i usług (VAT). Odpowiednio podatek naliczony (z pewnymi wyjątkami) nie jest kosztem uzyskania przychodów. Literalnie odczytując przepisy, organy podatkowe uważały jeszcze do niedawna, że wyłączenia te dotyczą tylko polskiego podatku od towarów i usług, który w ustawie o VAT jest zdefiniowany odrębnie od podatku od wartości dodanej obowiązującego w innych krajach UE (np. pisma KIS z 8.02.2019, 0111-KDIB1-1.4010.519.2018.2.SG, i 24.09.2018, KI0111-KDIB3-3.4018.5.2018.2.MS).


VAT

Obsługa krótkich wyjazdów służbowych – czy podlega procedurze VAT marża

Mateusz Kaczmarek
Ustawa o VAT nie definiuje pojęcia „usługi turystyczne”, co jest przyczyną sporów między podatnikami i organami podatkowymi, w sytuacjach gdy usługi związane z organizacją wyjazdów nie mają cech turystycznych w powszechnym tego słowa znaczeniu.

Zgodnie z art. 119 ust. 1–3 ustawy o VAT podstawą opodatkowania przy wykonywaniu usług turystyki jest kwota marży pomniejszona o kwotę należnego podatku. Przez marżę rozumie się różnicę między kwotą, którą ma zapłacić nabywca usługi, a faktycznymi kosztami poniesionymi przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty. Przez usługi dla bezpośredniej korzyści turysty rozumie się usługi stanowiące składnik świadczonej usługi turystyki, a w szczególności transport, zakwaterowanie, wyżywienie, ubezpieczenie.


VAT

Rozliczanie VAT przy sprzedaży felg samochodowych

Jak jest opodatkowana VAT działalność w zakresie sprzedaży felg samochodowych?

Zgodnie z nowym brzmieniem ustawy o VAT od 1.09.2019 podatnicy, których przedmiotem działalności gospodarczej jest m.in. handel felgami samochodowymi, nie mogą korzystać z tzw. zwolnienia podmiotowego w VAT do limitu obrotów 200 tys. zł rocznie (przysługującego na mocy art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT).


VAT

Zmiany w VAT w 2019 i 2020 r. (cz. II)

Tomasz Krywan
Nowa matryca stawek VAT, wprowadzenie wiążącej informacji stawkowej, zastąpienie deklaracji VAT-7 i VAT-7K nowym przekształconym plikiem JPK_VAT oraz zakaz wystawiania faktur z NIP nabywcy do paragonów bez NIP to tylko niektóre z licznych zmian przepisów ustawy o VAT, wchodzących w życie pod koniec tego i na początku przyszłego roku.

Nowości te wprowadzają dwie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw z:

  • 4.07.2019 r. (dalej nowelizacja z 4.07.2019 r.),
  • 9.08.2019 r. (dalej nowelizacja z 9.08.2019 r.).

Większość tych, które będą stosowane w 2019 r., została omówiona w pierwszej części niniejszego artykułu[4], z wyjątkami dotyczącymi zmiany stawek VAT na gazety, książki i czasopisma, oraz wiążącej informacji stawkowej, które są opisane dalej.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....