Umowa ustna lub dorozumiana jest równie ważna jak pisemna

Aleksander Woźniak

Wniosek o dofinansowanie nie jest częścią sprawozdania finansowego i jego przygotowanie nie mieści się w obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Kto się jednak podejmie jego sporządzenia, choćby w sposób dorozumiany, musi ponieść konsekwencje własnych zaniedbań.

To wnioski płynące z wyroku SA w Szczecinie z 14.09.2017 (I ACa 275/17).

  • Kc – Kodeks cywilny
  • SA – Sąd Apelacyjny
  • So – sąd okręgowy

Spółka, która pozwała w tej sprawie biuro rachunkowe, domagała się odszkodowania w wysokości prawie 200 tys. zł – równej dofinansowaniu dla grup producentów rolnych, którego spółka nie otrzymała z winy – jak twierdziła – biura rachunkowego.

Umowę o prowadzenie ksiąg rachunkowych strony zawarły w lutym 2012. Spółka wybrała to właśnie biuro, bo – jak zapewniała jego właścicielka – miało ono doświadczenie w obsłudze grup producentów rolnych.

W marcu 2012 spółce została przyznana pomoc finansowa na lata 2012–2017, polegająca na corocznej wypłacie dofinansowania. Jego wysokość była uzależniona od przychodu spółki. Dlatego po zakończeniu każdego roku musiała ona składać wniosek o wypłatę dofinansowania, dołączając m.in. wykaz faktur i rachunków.

Pierwsze 2 wnioski za lata 2012 i 2013 zostały przygotowane przez biuro prawidłowo i spółka dostała dofinansowanie. Problem pojawił się przy wniosku za trzeci rok. Biuro sporządziło go 1,5 miesiąca po terminie. Z tego powodu Agencja Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa odmówiła spółce przyznania dofinansowania.

W rozmowie z prezesem spółki właścicielka biura przyznała się do błędu. Tłumaczyła, że pracownica, która prowadziła sprawy spółki, przebywa na urlopie macierzyńskim, a jej obowiązki przejęła niedoświadczona księgowa. Miała ona rzekomo dowiedzieć się w ARiMR, że wniosek należy złożyć w ciągu 3 miesięcy od zakończenia roku. Dlatego został sporządzony dopiero pod koniec marca 2015.

Właścicielka biura poinformowała prezesa spółki, że bierze na siebie pełną odpowiedzialność finansową za zaistniałą sytuację. Jednocześnie zaproponowała rozwiązanie – wystąpienie do ARMiR o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie. Biuro przesłało spółce projekt stosownego wniosku. Napisano w nim, że przyczyną uchybienia terminu była choroba prezesa zarządu spółki. Prezes nie podpisał wniosku, uznając, że zawiera nieprawdziwe informacje.

Gdy okazało się, że błąd biura i związana z nim szkoda nie są objęte ochroną ubezpieczeniową, doszło do drugiego spotkania z prezesem spółki. Właścicielka biura nadal nie kwestionowała swojej odpowiedzialności. Z uwagi na brak ubezpieczenia deklarowała, że pokryje część szkody.

Ostatecznie jednak, po naradzeniu się z własnymi prawnikami, zmieniła zdanie. Stwierdziła, że sporządzanie wniosków o wypłatę dofinansowania nie należało do jej obowiązków. W związku z tym odmówiła też pomocy przy postępowaniu o przywrócenie terminu złożenia wniosku o dofinansowanie. Nie chciała również podać nazwisk pracowników, których zaniedbanie doprowadziło do naruszenia terminu.

Spółka sama sporządziła wniosek, a gdy niczego nie wskórała, wypowiedziała biuru umowę. Jednocześnie zażądała pokrycia szkody w wysokości równej utraconemu dofinansowaniu.

SO uznał jej powództwo w całości za zasadne. Inaczej orzekł jednak SA.

Za bezsprzeczne sąd uznał, że biuro nie sporządziło wniosku o dofinansowanie ani nie udowodniło braku swojej winy. Wprawdzie SA stwierdził, że wniosek o dofinansowane nie jest sprawozdaniem finansowym (innego zdania był sąd I instancji), ale i tak – jak orzekł sąd – nie zwalniało to biura z obowiązku jego przygotowania. Biuro zobowiązało się bowiem do jego sporządzania, o czym świadczyło kilka faktów.

Po pierwsze sporządziło wnioski o dofinansowanie za 2 poprzednie lata i nic nie wskazywało na to, że nie zrobi tego za kolejny rok.

Po drugie spółka zawarła z biurem umowę o prowadzenie ksiąg rachunkowych właśnie z tej przyczyny, że zapewniało ono o swoim doświadczeniu w obsłudze grup producenckich. W chwili zawierania umowy przewidywano zatem, że biuro będzie sporządzało dokumenty niezbędne do złożenia wniosku albo nawet sam wniosek.

Po trzecie właścicielka biura początkowo nie kwestionowała obowiązku sporządzenia wniosku o dofinansowanie. W rozmowie z prezesem spółki przyznała się do błędu, a podczas drugiego spotkania deklarowała nawet częściowe pokrycie szkody. Pomagała także w sporządzeniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o dofinansowanie, sporządzając kilka jego wersji (potwierdzają to m.in. e-maile). Po co robiłaby to wszystko, gdyby nie czuła się do tego zobowiązana? – pytał sąd.

Nie bez znaczenie było też to, że wniosek do ARMiR mógł być sporządzony tylko na podstawie dokumentów, którymi dysponowało biuro, prowadząc bieżącą obsługę księgową spółki.

SA orzekł więc, że choć obowiązek sporządzania tego wniosku nie wynikał z pisemnej umowy (bo ta mówiła tylko o prowadzeniu ksiąg rachunkowych), to istniała w tej sprawie odrębna umowa, zawarta w formie ustnej bądź konkludentnej (dorozumianej). Między stronami ukształtował się zatem stosunek prawny, którego przedmiotem było świadczenie usług, o jakich mowa w art. 750 Kc, bez wynagrodzenia, w ramach wynagrodzenia płaconego za wykonanie umowy o prowadzenie ksiąg rachunkowych – stwierdził sąd.

Zgodził się także z sądem I instancji co do wysokości szkody. Zmienił jednak jego wyrok, bo uznał, że spółka przyczyniła się w połowie do powstania szkody. Zdaniem SA powinna była kontrolować przygotowanie wniosku w odpowiednim terminie, zwłaszcza że biuro sporządzało go bez dodatkowego wynagrodzenia. Spółka miała świadomość, że chodzi o dużą kwotę, a mimo tego nie przejawiała żadnego zainteresowania w tym zakresie, nie monitowała biura, nie żądała udzielenia informacji – wytknął SA, zarzucając spółce całkowitą beztroskę. Jej wina jest oczywista – orzekł sąd i uznał, że obie strony ponoszą w równym stopniu konsekwencje własnych zaniedbań.

Temat: „Biuro rachunkowe na wokandzie”
Biuro rachunkowe

Pakiet przewozowy nie mieści się w zakresie doradztwa podatkowego

Aleksander Woźniak
Doradca podatkowy nie może reprezentować podatnika w sprawach dotyczących naruszenia przepisów pakietu przewozowego.

Biuro rachunkowe nie może odmówić wydania dokumentacji klienta

Aleksander Woźniak
Za odmowę wydania organom podatkowym dokumentacji klienta grozi biuru rachunkowemu kara porządkowa, nawet jeśli klient nie zapłacił za wykonane usługi.

Biuro rachunkowe

Zarzuty niezadowolonego klienta nie mogą być ogólnikowe ani gołosłowne

Aleksander Woźniak
Biuro rachunkowe nie zapłaci za wynagrodzenie swego następcy, który na nowo wprowadził dokumenty księgowe i złożył skorygowane deklaracje, jeżeli nie wiadomo, jakiego okresu one dotyczyły i z czego ta korekta wynikała.

Biuro rachunkowe

Obowiązek wydania dokumentów księgowych w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec klienta

Aleksander Woźniak
Organ egzekucyjny może żądać dokumentów księgowych od doradcy będącego pełnomocnikiem podatnika w postępowaniu egzekucyjnym. Jednak żądane informacje muszą być niezbędne do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Usługi księgowe są usługami ciągłymi

Aleksander Woźniak
Nie można samodzielnie decydować o momencie powstania przychodu ani pomijać żadnych wpłat klientów.

Tak orzekł NSA w wyroku z 3.10.2018 (II FSK 3070/16).

Od właściciela biura rachunkowego wymaga się szczególnej staranności i profesjonalizmu przy rozliczeniach podatkowych, w tym własnych. Orzeczenie NSA, podobnie jak i sądu I instancji wskazuje, że i w tej branży zdarzają się uchybienia.


Biuro rachunkowe

Brak winy zwalnia właściciela biura z odpowiedzialności

Aleksander Woźniak
Biuro rachunkowe nie ponosi odpowiedzialności za brak zmiany zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, jeżeli klient swoimi działaniami dąży do zachowania dotychczasowego statusu ubezpieczeniowego – wynika z wyroku SO w Olsztynie z 7.11.2018 (IX Ca 724/18).

Biuro rachunkowe

Kara za przywłaszczenie mienia klienta i podrabianie jego dokumentów

Aleksander Woźniak
Pobranie od klienta kwot z tytułu zaliczek na podatek dochodowy i VAT i nieodprowadzenie ich na konto US to przywłaszczenie, a podpisywanie się za niego jego imieniem i nazwiskiem na deklaracjach podatkowych to podrabianie dokumentów. Oba czyny są zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 mies. do 5 lat.

Biuro rachunkowe

Umowa o świadczenie usług księgowych zawarta z przyszłym przedsiębiorcą

Aleksander Woźniak
Jeżeli klient biura rachunkowego ma dopiero zamiar rozpocząć działalność gospodarczą, to podpisana z nim umowa jest umową z konsumentem. To zaś oznacza większe rygory związane z ochroną praw konsumenckich.

Biuro rachunkowe

Sądowy finał awantury w biurze rachunkowym

Aleksander Woźniak
300 zł grzywny nałożył sąd na klienta biura rachunkowego za to, że krzyczał na właścicielkę biura, używał wobec niej obraźliwych słów, popychał ją i odmówił opuszczenia biura.

Biuro rachunkowe

Księgowanie nie jest dziełem

Aleksander Woźniak
Wykonywanie na zlecenie biura rachunkowego dużej liczby jednakowych, powtarzających się czynności, w długim okresie i w sposób ciągły, wskazuje na umowę zlecenia, a nie umowy o dzieło.

Biuro rachunkowe zatrudniało księgową (emerytkę), zawierając z nią liczne umowy o dzieło. Były one podpisywane cyklicznie – co 2 tygodnie lub co miesiąc – na kilkunastodniowe okresy. Wynagrodzenie określano kwotowo, a jego wysokość zależała od ilości dokumentacji do przeanalizowania. Wypłacano je na podstawie wystawionych rachunków.


Kontakty z urzędem

Niewydanie ksiąg nie zawsze jest wykroczeniem skarbowym

Aleksander Woźniak
Nie każdy księgowy lub doradca podatkowy popełnia wykroczenie skarbowe, gdy odmawia udostępnienia organom podatkowym dokumentacji podatkowej swojego klienta.

Sąd I instancji uznał doradcę podatkowego za winnego popełnienia wykroczenia skarbowego z art. 83 § 2 Kks. Przepis ten przewiduje grzywnę za nieokazanie księgi lub innego dokumentu dotyczącego prowadzonej działalności gospodarczej. Jest to traktowane jako udaremnianie lub utrudnianie wykonania czynności służbowej osobie uprawnionej do przeprowadzenia:


Biuro rachunkowe

Obowiązek wydania dokumentacji podatkowej klienta

Aleksander Woźniak
Biuro rachunkowe musi udostępnić organom podatkowym dokumentację podatkową swojego klienta. Odmowa jest zagrożona karą do 2800 zł.

W tym wypadku mają zastosowanie art. 262 § 1 i § 3 Op. W świetle § 1 karą do 2800 zł mogą zostać ukarani: strona (podatnik), pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach.


Biuro rachunkowe

Podwyższenie składki wypadkowej na skutek pomyłki biura rachunkowego

Aleksander Woźniak
Pomyłka to nie powód, by wymierzać dotkliwą sankcję płatnikowi składek, zwłaszcza gdy przekazał on do biura rachunkowego prawidłowe dane.

Spółka zawarła z biurem rachunkowym umowę zlecenia na obsługę księgowo-płacową i na tej podstawie przekazuje mu wykazy pracowników z informacją o wysokości wynagrodzenia i przerw w pracy. Do obowiązków biura należy m.in. sporządzanie deklaracji ZUS IWA, przekazywanych do ZUS.


Biuro rachunkowe

Czy biuro rachunkowe może reprezentować przedsiębiorcę w sporze sądowym z ZUS

Aleksander Woźniak
Księgowy i doradca podatkowy mogą być pełnomocnikami procesowymi w sporze z ZUS tylko w tym zakresie, w którym stale obsługiwali klienta.

Biuro rachunkowe

Konflikt z biurem rachunkowym nie uzasadnia wstrzymania zapłaty

Aleksander Woźniak
Klient biura rachunkowego nie może jednostronnie, według własnego uznania, odmówić zapłaty wynagrodzenia za wykonane usługi, nawet jeśli ma zastrzeżenia do ich jakości – wynika z wyroku SR Szczecin – Centrum w Szczecinie.

Spór powstał pomiędzy księgową prowadzącą samodzielnie usługi księgowe a spółką z o.o., która werbowała pracowników i oddelegowywała ich do pracy za granicą. Praca polegała na opiekowaniu się pacjentami. Umowy z tymi ostatnimi podpisywała niemiecka firma, której polska spółka wystawiała faktury. Wynikające z nich należności obejmowały wynagrodzenie pracowników, należności publicznoprawne (podatki, składki ZUS) i koszty administracyjne.


Biuro rachunkowe

Odpowiedzialność za niezłożenie sprawozdania finansowego w KRS

Aleksander Woźniak
Czy właściciel biura rachunkowego może odpowiadać karnie za niezłożenie do sądu sprawozdania finansowego klienta?

Biuro rachunkowe

Od doradcy można wymagać więcej niż od przeciętnego obywatela

Aleksander Woźniak
Doradca podatkowy analizujący księgi rachunkowe nie może wykorzystywać zdobytej w ten sposób wiedzy do pomawiania osób zarządzających danym podmiotem.

Biuro rachunkowe

Niezłożenie VAT-UE przez przeoczenie nie jest wykroczeniem skarbowym

Aleksander Woźniak
Wykroczenie polegające na niezłożeniu informacji podsumowującej w ustawowym terminie może zostać popełnione tylko z winy umyślnej. Trudno w zwykłym przeoczeniu pracownika dopatrzyć się zamiaru popełnienia czynu zabronionego przez doradcę podatkowego.

Biuro rachunkowe

Zlecający obsługę księgową ma również obowiązki

Aleksander Woźniak
Powierzenie obsługi finansowo-księgowej biuru rachunkowemu nie zwalnia klienta z obowiązku dbałości o własne interesy, w tym przekazywania biuru danych oraz dokumentów.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....