Umowa o świadczenie usług doradczych nie może być wypowiedziana znienacka

Aleksander Woźniak

Klient, który wypowie umowę bez ważnego powodu i z naruszeniem umówionego terminu, ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą. Szkoda odpowiada wysokości wynagrodzenia utraconego przez drugą stronę.

Tak orzekł SA w Lublinie w wyroku z 24.09.2019 (I ACa 558/18).

  • US – urząd skarbowy
  • Kc – Kodeks cywilny
  • SA – Sąd Apelacyjny

Chodziło o spółkę doradztwa podatkowego, która zobowiązała się do reprezentowania powiatu w postępowaniu o zwrot nadpłaty VAT za lata 2006–2015. Miało to związek z powiatową inwestycją dotyczącą rewitalizacji zespołu pałacowo-parkowego.

Umowa ze spółką doradczą miała być realizowana w dwóch etapach. W pierwszym etapie spółka sporządziła raport, w którym przedstawiła własną rekomendację co do możliwości i zasadności wystąpienia o zwrot nadpłaty podatku, a także sposobu postępowania.

Powiat zaakceptował raport, zapłacił ustaloną kwotę 1 tys. zł i spółka przystąpiła do realizacji drugiego etapu. Zweryfikowała faktury, sporządziła rejestr zakupów, wypełniła deklaracje do US.

W sierpniu 2015 powiat złożył w US deklarację VAT-7 za lipiec, z której wynikał zwrot VAT w kwocie 3 106 364 zł.

W związku z tak dużą kwotą do zwrotu US wszczął kontrolę podatkową. Po trzech miesiącach, na dzień przed ustawowym terminem zwrotu podatku, powiat złożył jednak korektę deklaracji VAT-7. W rubryce „kwota do zwrotu” wpisał 0 zł. Oznaczało to odstąpienie od dochodzenia zwrotu.

Powiat nie konsultował się w tej sprawie z doradzającą mu spółką. O złożonej korekcie powiadomił ją po 2 tyg. Wtedy też poinformował ją, że miesiąc wcześniej zapadła decyzja o zwiększonym dofinansowaniu UE do projektu rewitalizacyjnego. Powiat miał otrzymać 85% kosztu kwalifikowanego zamiast – jak dotychczas zakładano – 63,06%. Tłumaczył potem, że wycofał się z dochodzenia zwrotu VAT „w związku z ryzykiem zwrotu otrzymanej dotacji w kwocie ok. 9 mln zł”.

Następnie powiat wypowiedział umowę spółce. Ta zażądała 216 445 zł z tytułu wynagrodzenia za czynności wykonane już w ramach umowy oraz tytułem naprawienia szkody. Argumentowała, że powiat postąpił wbrew zapisom umowy zobowiązującym go do współpracy ze spółką, a także bez uzasadnienia i bez konsultacji. W efekcie uniemożliwił jej wykonanie umowy, a tym samym uzyskanie zarobku.

Za wykonanie drugiego etapu umowa przewidywała tzw. wynagrodzenie za sukces. Spółka miała je otrzymać wyłącznie, gdyby powiat odzyskał zwrot VAT za lata 2006–2015. Miała dostać równowartość 7% kwoty nadpłaconego podatku, co przy spodziewanym zwrocie 3 106 364 zł wyniosłoby 217 445 zł. Tysiąc złotych spółka otrzymała już po wykonaniu pierwszego etapu umowy, więc teraz zażądała 216 445 zł.

Zwrot kosztów…

Starostwo powiatowe zwróciło się do spółki o wskazanie poniesionych przez nią kosztów, zapewniając, że je zwróci, jeżeli zostaną udokumentowane i uzasadnione.

W odpowiedzi spółka przedstawiła zestawienie kosztów oraz uchwałę zarządu sprzed 1,5 roku. Wynikało z niej, że wynagrodzenie członka zarządu świadczącego usługi doradztwa wynosi 300 zł netto za godzinę. Tyle samo miało wynosić wynagrodzenie doradcy podatkowego, adwokata lub radcy prawnego świadczącego usługi doradztwa.

Gdy sprawa trafiła do sądu okręgowego, ten częściowo uwzględnił powództwo spółki. Orzekł, że należy się jej wynagrodzenie za wykonaną część umowy, lecz – jak zastrzegł – nie można tego utożsamiać z wynagrodzeniem za sukces.

Sąd stwierdził, że skoro w sprawie mają zastosowanie przepisy Kc o zleceniu, to dający zlecenie (powiat) mógł wypowiedzieć umowę w każdym czasie (art. 746 Kc). Powinien jednak zwrócić spółce wydatki, które poniosła w celu należytego wykonania zlecenia, oraz uiścić część wynagrodzenia odpowiadającą dotychczasowym czynnościom.

W związku z tym sąd przyjrzał się zestawieniu kosztów sporządzonemu przez spółkę. Wynikało z niego, że na analizę przepisów, orzecznictwa i indywidualnych interpretacji podatkowych dwie osoby w spółce przeznaczyły łącznie 130 godz. Sąd uznał jednak, że były to czynności związane ze sporządzeniem raportu, czyli z pierwszym etapem umowy, a wynagrodzenie za ten etap zostało już zapłacone (1 tys. zł).

Z ustaleń wynikało, że realizacja drugiego etapu umowy trwała kilka miesięcy i polegała głównie na analizie faktur za lata 2008–2015. W tym czasie została też sporządzona opinia prawna przez radcę prawnego, a inna osoba ze spółki uczestniczyła w kontroli przeprowadzonej w starostwie powiatowym przez US.

Sąd Okręgowy uznał jednak, że nie da się zweryfikować wskazanego przez spółkę czasu pracy i nie można przyjąć stawki godzinowej w kwocie 300 zł. Zwrócił uwagę, że ta stawka nie była uzgodniona z powiatem, obie strony umówiły się jedynie na wynagrodzenie za sukces.

W tej sytuacji sąd sięgnął do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 w sprawie opłat za czynności radców prawnych (DzU poz. 1804), z którego wynikało, że przy wartości przedmiotu sporu powyżej 200 tys. zł wynagrodzenie pełnomocnika wynosi 14 400 zł.

Sąd wziął pod uwagę, że czynności związane w realizacją drugiego etapu umowy były wykonywane przez dwie osoby i trwały z różnym natężeniem od marca do listopada 2015. Uznał więc, że zasadne będzie zasądzenie spółce wynagrodzenia w wysokości 6-krotnej stawki minimalnej przewidzianej w postępowaniach administracyjnych dla adwokatów i radców prawnych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu.

…czy odszkodowanie

Zasądzoną kwotę podwyższył SA w Lublinie – do 224 457 zł. Było to dokładnie tyle, ile żądała spółka wraz z odsetkami. SA uznał – inaczej niż sąd I instancji – że jest to należne spółce odszkodowanie.

Z Kc wynika, że jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, to zleceniodawca powinien naprawić szkodę. W tej sprawie sąd I instancji ocenił, że powiat miał ważny powód, by odstąpić od umowy ze spółką. Po pierwsze otrzymał większe dofinansowanie unijne. Po drugie zwrot VAT oznaczałby, że podatek ten stałby się wydatkiem niekwalifikowanym, a więc powiat musiałby w tej części zwrócić dotację. Po trzecie, występując o nadpłacony VAT, powiat – jak sam twierdził – ryzykował koniecznością zwrotu całej uzyskanej dotacji.

Z taką oceną nie zgodził się SA. Co prawda z samej umowy wynikało, że zamawiający może odstąpić od umowy w razie „zaistnienia istotnej zmiany okoliczności powodującej, że wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym, czego nie można było przewidzieć w chwili zawarcia umowy”. SA zwrócił jednak uwagę, że o konieczności zwrotu części dotacji powiat wiedział już w dniu udostępnienia mu raportu. Mimo to zdecydował się na przystąpienie do realizacji drugiego etapu umowy.

Z kolei ryzyko zwrotu całej uzyskanej dotacji nie zostało w ogóle wykazane – stwierdził sąd. Dodał, że jeśli nawet miałoby ono być rzeczywistą przyczyną wypowiedzenia umowy, to powiat powinien był niezwłocznie przedłożyć spółce na piśmie przyczyny odstąpienia od umowy, z zachowaniem 30-dniowego terminu od powzięcia wiadomości o tych okolicznościach. Skoro więc pismo dotyczące ew. obowiązku zwrotu uzyskanej dotacji powiat otrzymał 12.10.2015, to powinien był na tej podstawie wypowiedzieć umowę do 13.11.2015. Nie zrobił tego, do wypowiedzenia umowy doszło dopiero w lutym 2016. Co więcej, z pisma tego wynikało wprost, że powiat skorzystał z prawa do wypowiedzenia umowy bez ważnej przyczyny, czyli z prawa do „zwykłego” wypowiedzenia.

W konsekwencji SA uznał za udowodnione przesłanki odszkodowawczej odpowiedzialności powiatu. Stwierdził też, że szkoda, jaką poniosła spółka, odpowiada wysokości utraconego przez nią wynagrodzenia w wysokości 7% kwoty nadpłaconego podatku.

Sąd uwzględnił też roszczenie spółki o zasądzenie skapitalizowanych odsetek od należnego odszkodowania. Obciążył także powiat kosztami procesu – 18 440 zł w I instancji i 10 553 zł w postępowaniu apelacyjnym.

Temat: „Biuro Rachunkowe”

Księgowy może ostrzec klienta przed praniem brudnych pieniędzy

Paweł Ziółkowski
Od 30.11.2019 zaszła zmiana w obowiązkach biur rachunkowych związanych ze zwalczaniem prania brudnych pieniędzy.

Tego dnia weszła w życie ustawa z 16.10.2019 o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (DzU poz. 2088). Jest ona efektem postępowania sprawdzającego, przeprowadzonego przez Komisję Europejską, a dotyczącego regulacji zawartych w przepisach nowelizowanej ustawy (z 1.03.2018, DzU z 2019 poz. 1115, dalej uppp), będącej wdrożeniem przepisów dyrektywy 2015/849. Część tych regulacji wzbudziła wątpliwości KE.


Biuro rachunkowe nie może odmówić wydania dokumentacji klienta

Aleksander Woźniak
Za odmowę wydania organom podatkowym dokumentacji klienta grozi biuru rachunkowemu kara porządkowa, nawet jeśli klient nie zapłacił za wykonane usługi.

Biuro rachunkowe

Standardowe ubezpieczenie OC biura rachunkowego nie chroni przed błędną poradą prawną

Aleksander Woźniak
Ubezpieczenie OC biura rachunkowego nie obejmuje czynności zastrzeżonych dla doradców podatkowych, adwokatów, radców prawnych i biegłych rewidentów – przypomniał Sąd Okręgowy w Bydgoszczy w wyroku z 10.04.2019 (VIII Ga 277/18).

Biuro rachunkowe

Zarzuty niezadowolonego klienta nie mogą być ogólnikowe ani gołosłowne

Aleksander Woźniak
Biuro rachunkowe nie zapłaci za wynagrodzenie swego następcy, który na nowo wprowadził dokumenty księgowe i złożył skorygowane deklaracje, jeżeli nie wiadomo, jakiego okresu one dotyczyły i z czego ta korekta wynikała.

Biuro rachunkowe

Promocja biura rachunkowego na stronie internetowej

Monika Łada Piotr Ziarkowski
Właściwie zbudowana strona WWW to podstawowa przestrzeń prezentacji oferty biura rachunkowego.

Właściciele biur rachunkowych i zarządzający nimi stają przed wyzwaniem, jak prowadzić działania marketingowe, aby pozyskać nowych klientów. W artykule przedstawiono wyniki analizy zawartości ponad 120 stron internetowych biur rachunkowych działających w Polsce. Na tej podstawie autorzy wyselekcjonowali przykłady najlepszych praktyk i wskazali, na które elementy oferty warto zwrócić uwagę potencjalnego klienta, zamieszczając informacje na stronie WWW.


Biuro rachunkowe

Obowiązek wydania dokumentów księgowych w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec klienta

Aleksander Woźniak
Organ egzekucyjny może żądać dokumentów księgowych od doradcy będącego pełnomocnikiem podatnika w postępowaniu egzekucyjnym. Jednak żądane informacje muszą być niezbędne do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Biuro rachunkowe

Informowanie Szefa KAS o schematach podatkowych – obowiązki biura rachunkowego

Czy biura rachunkowe muszą zgłaszać – w ramach nowej procedury informowania o schematach podatkowych – że klient wybiera ryczałt albo podatek liniowy lub że chce się rozliczyć wspólnie z małżonkiem?
Czy trzeba zawiadamiać o korzystaniu z ulgi na badania i rozwój lub z nowej ulgi patentowej IP Box? Co z pozostałymi ulgami, z których korzystają klienci biura, jak np. ulga prorodzinna, rehabilitacyjna? Czy biuro również musi o nich informować?

Zasadniczo biuro rachunkowe nie ma takiego obowiązku. Preferencje, o których mowa w pytaniu, dotyczą bowiem rozwiązań krajowych, a w tym wypadku mają znaczenie limity wskazane w art. 86a § 4 Op. Są one stosunkowo wysokie.

Nowe przepisy o informowaniu o schematach podatkowych (DzU z 2018 poz. 2193) weszły w życie 1.01.2019 i są zawarte w art. 86a–86o Op. MF 31.01.2019 wydał do nich urzędowe objaśnienia, na podstawie art. 14a § 1 pkt 2 Op. Zastosowanie się do nich powoduje objęcie ochroną przewidzianą w art. 14k–14m Op (objaśnienia mogą być w przyszłości uzupełniane o nowe zagadnienia i komentarze).


Usługi księgowe są usługami ciągłymi

Aleksander Woźniak
Nie można samodzielnie decydować o momencie powstania przychodu ani pomijać żadnych wpłat klientów.

Tak orzekł NSA w wyroku z 3.10.2018 (II FSK 3070/16).

Od właściciela biura rachunkowego wymaga się szczególnej staranności i profesjonalizmu przy rozliczeniach podatkowych, w tym własnych. Orzeczenie NSA, podobnie jak i sądu I instancji wskazuje, że i w tej branży zdarzają się uchybienia.


Biuro rachunkowe

Brak winy zwalnia właściciela biura z odpowiedzialności

Aleksander Woźniak
Biuro rachunkowe nie ponosi odpowiedzialności za brak zmiany zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, jeżeli klient swoimi działaniami dąży do zachowania dotychczasowego statusu ubezpieczeniowego – wynika z wyroku SO w Olsztynie z 7.11.2018 (IX Ca 724/18).

Biuro rachunkowe

Kara za przywłaszczenie mienia klienta i podrabianie jego dokumentów

Aleksander Woźniak
Pobranie od klienta kwot z tytułu zaliczek na podatek dochodowy i VAT i nieodprowadzenie ich na konto US to przywłaszczenie, a podpisywanie się za niego jego imieniem i nazwiskiem na deklaracjach podatkowych to podrabianie dokumentów. Oba czyny są zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 mies. do 5 lat.

Biuro rachunkowe

Umowa o świadczenie usług księgowych zawarta z przyszłym przedsiębiorcą

Aleksander Woźniak
Jeżeli klient biura rachunkowego ma dopiero zamiar rozpocząć działalność gospodarczą, to podpisana z nim umowa jest umową z konsumentem. To zaś oznacza większe rygory związane z ochroną praw konsumenckich.

Księgowa działalność nieewidencjonowana

Paweł Ziółkowski Anna Koleśnik
Jestem księgową i pracuję na etacie. Chcę rozpocząć po godzinach własną działalność – biuro rachunkowe.
Czy w początkowej fazie działalność taka może być prowadzone w ramach działalności nieewidencjonowanej? Czy PKD 69.20Z wyklucza prowadzenie działalności nieewidencjonowanej?

Czy i w jakim zakresie księgowy może korzystać z praw autorskich

Renata Ziólkowska
Wzrost limitu kosztów autorskich od 1.01.2018 spowodował zwiększone zainteresowanie możliwością ich naliczania. Sprawdźmy zatem, jakie są możliwości zastosowania kosztów autorskich w biurze rachunkowym.

Obowiązki biur rachunkowych związane z RODO

Biura rachunkowe znajdują się w specyficznej sytuacji, jeżeli chodzi o obowiązki wynikające z RODO. Po pierwsze działają – podobnie jak większość przedsiębiorców – jako administratorzy danych osobowych (w stosunku do danych własnych pracowników oraz klientów lub osób reprezentujących klientów). Po drugie działają jako tzw. procesorzy, czyli podmioty przetwarzające w rozumieniu art. 28 RODO w odniesieniu do danych przekazywanych przez klientów. Dotyczy to np. sytuacji, w których firma będąca klientem biura rachunkowego przekazuje mu dane swoich pracowników lub klientów.

Temat miesiąca

Przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu – zadania biura rachunkowego

Renata Ziólkowska
Nowa ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu wprowadza zmiany w procedurze postępowania tzw. instytucji obowiązanych, istotne m.in. dla biur rachunkowych, doradców podatkowych i biegłych rewidentów.

Chodzi o ustawę z 1.03.2018 (DzU poz. 723, dalej upft) zastępującą akt prawny o tym samym tytule z 16.11.2000. Większość jej przepisów obowiązuje od 13.07.2018. Na mocy regulacji przejściowych instytucje obowiązane (IO), w tym niektóre biura rachunkowe, doradcy i biegli, będą mieć 3 mies. na zapoznanie się z nowymi zasadami i wdrożenie stosownych reguł.


Biuro rachunkowe

Zakup sprzętu AGD i RTV przez biuro rachunkowe

Paweł Ziółkowski
Wyposażenie biura rachunkowego to nie tylko komputery i regały na segregatory w miejscu pracy. Konieczne jest również wyposażenie pomieszczeń socjalnych dla pracowników. Wydatki z tym związane stanowią co do zasady koszty uzyskania przychodów.

Biuro rachunkowe

Sądowy finał awantury w biurze rachunkowym

Aleksander Woźniak
300 zł grzywny nałożył sąd na klienta biura rachunkowego za to, że krzyczał na właścicielkę biura, używał wobec niej obraźliwych słów, popychał ją i odmówił opuszczenia biura.

Biuro rachunkowe

Umowa ustna lub dorozumiana jest równie ważna jak pisemna

Aleksander Woźniak
Wniosek o dofinansowanie nie jest częścią sprawozdania finansowego i jego przygotowanie nie mieści się w obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Kto się jednak podejmie jego sporządzenia, choćby w sposób dorozumiany, musi ponieść konsekwencje własnych zaniedbań.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....