Umowa dzierżawy poprzedzająca umowę sprzedaży – czy to schemat podatkowy

Mateusz Kaczmarek doradca podatkowy

Zajmujemy się sprzedażą nowych maszyn o znacznej wartości. Normatywny okres ich amortyzacji to nieco ponad 7 lat (14%). Z klientem, który przed podjęciem decyzji o zakupie chce wypróbować maszynę, podpisujemy umowę dzierżawy na rok, a po jej zakończeniu przysługuje mu prawo jej pierwokupu za zwykle stosowaną przez nas cenę, pomniejszoną o kwoty zapłacone tytułem czynszu dzierżawnego. Niektórzy klienci faktycznie kupują maszynę, a inni nie. Czynsz dzierżawny odpowiada zwykle wysokości rynkowej, ale bywa też znacząco wyższy, nawet do kilkudziesięciu procent wartości maszyny.
Czy stosując takie umowy, spółka wdraża schemat podatkowy?

Kluczowe jest ustalenie, czy w opisanym przypadku spełnione zostało tzw. kryterium głównej korzyści. Mówimy o nim wówczas, gdy na podstawie istniejących okoliczności oraz faktów należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej mógłby zasadnie wybrać inny sposób postępowania, z którym nie wiązałoby się uzyskanie korzyści podatkowej rozsądnie oczekiwanej lub wynikającej z wykonania uzgodnienia, a korzyść podatkowa jest główną lub jedną z głównych korzyści, którą podmiot spodziewa się osiągnąć w związku z wykonaniem uzgodnienia (art. 86a § 2 Op).

  • MF – Minister Finansów
  • Op – Ordynacja podatkowa
  • KAS – Krajowa Administracja Skarbowa

Klient spółki może osiągnąć korzyść podatkową polegającą na tym, że czynsz dzierżawny zaliczy bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów (gdyby kwoty te stanowiły część ceny zakupu, to wówczas podlegałyby zaliczeniu do takich kosztów w formie amortyzacji). Ponieważ kwoty czynszu pomniejszają ew. cenę zakupu, więc ponoszone przez klienta opłaty za dzierżawę są definitywnie przenoszone spod reżimu amortyzacji do bieżącego ujmowania kosztów. Mając to na uwadze, przypatrzmy się trzem przypadkom:

  • gdy roczny czynsz dzierżawny jest mniejszy lub równy rocznej kwocie amortyzacji maszyny – wówczas korzyść podatkowa w ogóle nie występuje,
  • gdy roczny czynsz dzierżawny jest wyższy od rocznej kwoty amortyzacji, ale utrzymuje się na poziomie rynkowym – korzyść podatkowa występuje, ale nie jest głównym ani jednym z głównych celów zawierania tej transakcji,
  • gdy roczny czynsz dzierżawny jest znacząco wyższy od rocznej kwoty amortyzacji – wówczas korzyść podatkowa występuje i może stanowić główną lub jedną z głównych korzyści, jaką klient spółki spodziewa się osiągnąć, poprzedzając zakup maszyny umową jej dzierżawy; w takich okolicznościach zasadne wydaje się stwierdzenie, że klient działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej mógłby zasadnie wybrać zawarcie od razu umowy kupna-sprzedaży, zwłaszcza że opłacanie znacznie zawyżonego czynszu dzierżawnego sprawia, iż nieskorzystanie z prawa pierwokupu maszyny za cenę uwzględniającą kwoty zapłacone w czynszu byłoby bardzo niekorzystne.

Aby w tym przypadku można było mówić o schemacie podatkowym, oprócz kryterium głównej korzyści konieczne jest także stwierdzenie występowania tzw. ogólnej cechy rozpoznawczej. Jedna z nich zachodzi wówczas, gdy czynności opierają się na znacznie ujednoliconej dokumentacji albo przyjmują znacznie ujednoliconą formę, która nie wymaga istotnych zmian w celu wdrożenia schematu u więcej niż jednego korzystającego (zob. objaśnienia podatkowe MF z 31.01.2019 Informacje o schematach podatkowych (MDR)). Cecha ta wystąpi, gdyż mamy do czynienia z bardzo prostą konstrukcją opartą na dwóch umowach (dzierżawy i kupna-sprzedaży).

W trzecim przypadku wskazanym w punktach powyżej mamy więc do czynienia ze schematem podatkowym.

Na zakończenie chciałbym podkreślić ważną kwestię. Sam fakt używania schematu podatkowego nie jest w żadnym stopniu naganny ani też nie rodzi automatycznie negatywnych konsekwencji.

MF zaznaczył w swoich objaśnieniach, że występowanie u danego podatnika cech schematu podatkowego nie powinno być postrzegane jako sytuacja niewłaściwa lub naganna. Uznanie uzgodnienia za schemat podatkowy w rozumieniu przepisów MDR nie jest jednoznaczne z objęciem tego uzgodnienia zakresem zastosowania klauzuli ogólnej przeciwko unikaniu opodatkowania, szczególnych regulacji przeciwdziałających unikaniu opodatkowania lub też innych właściwych regulacji [...]. Może dotyczyć także sytuacji, w których uzgodnienie nie stanowi formy unikania opodatkowania. Przykładowo obowiązek raportowania może powstać w związku ze zgodnym z celem ustawodawcy korzystaniem z ulg i preferencji. Nie oznacza to jednak, że podatnik będący korzystającym z takiego schematu podatkowego powinien spodziewać się kontroli podatkowej lub innych negatywnych konsekwencji jedynie z powodu złożenia informacji o schemacie podatkowym.

Jeżeli więc omawiana konstrukcja będzie przynosiła klientowi korzyści podatkowe, a spółce marketingowe (większa sprzedaż), ale czynsz dzierżawny będzie ustalany na rozsądnym poziomie, tj. istotnie niższym od takiego, który czyni nieskorzystanie z prawa pierwokupu dla klienta w sposób oczywisty nieracjonalnym, to taki schemat podatkowy nie powinien się wiązać z żadnymi negatywnymi konsekwencjami, choć może – ale nie musi – wystąpić obowiązek zgłoszenia go Szefowi KAS.

Temat: „Schematy podatkowe”

Przeniesienie działalności ze spółki z o.o. do sp.k. – czy jest schematem podatkowym i niedozwoloną optymalizacją

Mateusz Kaczmarek
Spółka z o.o. prowadzi działalność w zakresie reklamy i marketingu. Jest to działalność typowo usługowa. W firmie nie ma żadnych istotnych środków trwałych ani wnip. Właściciele są zatrudnieni na umowę o pracę, a dodatkowo regularnie wykonują dla spółki prace na umowy o dzieło. Spółka w znacznym stopniu korzysta z pracy osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Wspólnicy planują przeniesienie działalności do jeszcze nieistniejącej spółki z o.o. spółki komandytowej.
Czy istnieje ryzyko uznania tego przeniesienia za schemat podatkowy lub niedozwoloną optymalizację podatkową?

W rozumieniu zawartych w Op (Dział III, Rozdz. 11a) przepisów o schematach podatkowych (MDR) uzgodnieniem jest czynność lub zespół powiązanych ze sobą czynności, w tym czynność planowana lub zespół czynności planowanych, których co najmniej jedna strona jest podatnikiem lub które mają lub mogą mieć wpływ na powstanie lub niepowstanie obowiązku podatkowego.


Kontakty z urzędem

Interpretacja indywidualna nie da odpowiedzi na pytanie o prawidłowe stosowanie przepisów MDR

Patrycja Kubiesa
Mimo niejasnych regulacji prawnych dotyczących raportowania schematów podatkowych KIS odmawia wydania interpretacji w tych sprawach. Trudno jednak zgodzić się z argumentacją przywoływaną przez ten organ.

Od 1.01.2019 niektóre podmioty (tzw. promotorzy, wspomagający i korzystający), wśród których są doradcy podatkowi, biura rachunkowe, a także przedsiębiorcy korzystający z szeroko rozumianej optymalizacji podatkowej, zostały zobowiązane do przekazywania do Szefa KAS informacji o schematach podatkowych tzw. MDR (Mandatory Disclosure Rules).

Niestety, przepisy Op regulujące tę kwestię nie należą do prostych i zrozumiałych, o czym świadczy choćby wydanie przez MF ponad 100-stronicowych objaśnień do nich (objaśnienia podatkowe z 31.01.2019). Stąd wiele podmiotów stanęło przed problemem, czy zawierane przez nie transakcje podlegają raportowaniu.


Podatki 2019

Od 1.01.2019 r. wprowadzony został obowiązek informowania Szefa KAS o tzw. schematach podatkowych. Może on dotyczyć wielu podmiotów: przedsiębiorców korzystających z rozwiązań zmniejszających wysokość obciążeń podatkowych, proponujących te rozwiązania doradców podatkowych czy biegłych rewidentów, a także biur rachunkowych współpracujących przy ich wdrażaniu.

Kontakty z urzędem

Pożyczka transgraniczna a MDR – czy powstaje obowiązek raportowania schematu podatkowego

Mateusz Kaczmarek
Spółka kapitałowa z siedzibą w Niemczech (DE) udzieliła spółce kapitałowej z siedzibą w Polsce (PL) pożyczki w wysokości 100 tys. euro z przeznaczeniem na bieżące wydatki biznesowe pożyczkobiorcy. Pożyczka jest niezabezpieczona i oprocentowana 2% rocznie. Oprocentowanie zostanie dopisane do kwoty pożyczki w dniu zapłaty lub wypłacone pożyczkodawcy. Umowa może zostać wypowiedziana przez pożyczkodawcę m.in. z ważnych powodów lub powodów ustawowych. DE ma w kapitale PL 100% udziałów.
Czy mamy do czynienia ze schematem podatkowym (MDR)?

Procedury

Raportowanie schematów podatkowych (MDR)

Mateusz Kaczmarek
1.01.2019 r. wszedł w życie obowiązek informowania Szefa KAS o tzw. schematach podatkowych. Może on dotyczyć m.in. doradców podatkowych czy biegłych rewidentów opracowujących rozwiązania optymalizacyjne, korzystających z tych rozwiązań przedsiębiorców, a w niektórych przypadkach także biur rachunkowych.

Tytułowe zagadnienie, odnoszące się do obowiązku przekazywania administracji skarbowej informacji o schematach podatkowych (dalej sp), zostało całościowo uregulowane w Op (Dział III, rozdz. 11a).

Omawiane przepisy stanowią – według deklaracji prawodawcy – wdrożenie wymogów dyrektywy Rady 2011/16/UE (tzw. dyrektywa MDR). Polskie regulacje są jednak znacznie bardziej restrykcyjne, chociażby z tego powodu, że dotyczą nie tylko sp transgranicznych, ale także krajowych, których wspomniane dyrektywy unijne nie objęły.


Biuro rachunkowe

Informowanie Szefa KAS o schematach podatkowych – obowiązki biura rachunkowego

Czy biura rachunkowe muszą zgłaszać – w ramach nowej procedury informowania o schematach podatkowych – że klient wybiera ryczałt albo podatek liniowy lub że chce się rozliczyć wspólnie z małżonkiem?
Czy trzeba zawiadamiać o korzystaniu z ulgi na badania i rozwój lub z nowej ulgi patentowej IP Box? Co z pozostałymi ulgami, z których korzystają klienci biura, jak np. ulga prorodzinna, rehabilitacyjna? Czy biuro również musi o nich informować?

Zasadniczo biuro rachunkowe nie ma takiego obowiązku. Preferencje, o których mowa w pytaniu, dotyczą bowiem rozwiązań krajowych, a w tym wypadku mają znaczenie limity wskazane w art. 86a § 4 Op. Są one stosunkowo wysokie.

Nowe przepisy o informowaniu o schematach podatkowych (DzU z 2018 poz. 2193) weszły w życie 1.01.2019 i są zawarte w art. 86a–86o Op. MF 31.01.2019 wydał do nich urzędowe objaśnienia, na podstawie art. 14a § 1 pkt 2 Op. Zastosowanie się do nich powoduje objęcie ochroną przewidzianą w art. 14k–14m Op (objaśnienia mogą być w przyszłości uzupełniane o nowe zagadnienia i komentarze).


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....