Umorzone odsetki od zobowiązań jako przychód podatkowy dłużnika

Anna Koleśnik doradca podatkowy

Spółka nie zapłaciła kontrahentowi za zakupione materiały. Otrzymała noty odsetkowe – w wysokości odsetek ustawowych – za nieterminowe płatności i ujęła je w księgach rachunkowych jako zwiększenie zobowiązań oraz koszt finansowy (niestanowiący kosztów podatkowych do momentu ich zapłaty). Obecnie podjęto negocjacje z wierzycielem w celu spłaty zadłużenia i całkowitego umorzenia odsetek.
Czy na skutek umorzenia powstanie u spółki przychód podatkowy?

Umorzone (a także przedawnione) zobowiązania, w tym również z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek, z wyjątkiem umorzonych pożyczek z FP, stanowią przychód podatkowy na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 6 updof i art. 12 ust. 1 pkt 3 updop. Przychód ten powstaje u dłużnika w dacie umorzenia (przedawnienia).

Organy podatkowe jeszcze do niedawna jednolicie prezentowały pogląd, że umorzenie naliczonych wcześniej odsetek od nieterminowych płatności zobowiązań jest zdarzeniem neutralnym podatkowo, gdyż odsetki stanowią przychody i odpowiednio koszty uzyskania przychodów dopiero w momencie ich faktycznej zapłaty (por. interpretacje KIS z 11.01.2019, 0111-KDIB2-3.4010.327.2018.1.PB, i 2.08.2018, 0111-KDIB1-2.4010.234.2018.1.DP).

  • FP – Fundusz Pracy
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • updop – ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa

Z odmiennym poglądem można było się spotkać w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo WSA w Bydgoszczy w wyroku z 5.07.2016 (I SA/Bd 252/16) stwierdził, że skoro odsetki takie istnieją, są skonkretyzowane co do kwoty, należne i w tym znaczeniu wymagalne, to ich faktyczne umorzenie stanowi po stronie spółki jako dłużnika przysporzenie, skutkujące powstaniem dochodu podlegającego opodatkowaniu.

Jak wskazano w przywołanym orzeczeniu, art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a updop (...) nie warunkuje uzyskania przychodu z tytułu umorzenia odsetek ich otrzymaniem, ale obejmuje sytuacje, w których dłużnik zostaje zwolniony z obowiązku świadczenia na rzecz wierzyciela, w sytuacji umorzenia zobowiązań, w tym wypadku należności odsetkowych. Przepis ten określa odrębną, od wskazanej w art. 12 ust. 4 pkt 2 updop, kategorię przychodów podatkowych, których powstanie jest następstwem zmniejszenia pasywów podmiotu zobowiązanego do świadczenia, a nie przyrostu in plus na zasadzie kasowej, wartości jego majątku.

Obecnie także organy podatkowe zaczęły podzielać to stanowisko. Jak czytamy w piśmie KIS z 24.05.2019 (0111-KDIB2-3.4010.97.2019.1.AD), wnioskodawca otrzymuje noty odsetkowe w wysokości odsetek ustawowych lub umownych za nieterminowe płatności. Po zaewidencjonowaniu not odsetkowych w księgach spółki prowadzone są negocjacje z wierzycielami w celu umorzenia w całości lub w części naliczonych odsetek (...). Art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a updop dotyczy wszelkiego rodzaju umorzonych lub przedawnionych zobowiązań (z wyjątkiem pożyczek z FP oraz wymienionych w art. 12 ust. 4 pkt 8 updop zobowiązań związanych z określonego rodzaju postępowaniami). W kontekście art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a updop jako przychód podatkowy należy kwalifikować każdą umorzoną wierzytelność, a więc także odsetkową, bez względu na sposób jej umorzenia.

Identyczny pogląd KIS wyraziła również w interpretacji z 25.09.2019 (0111-KDIB1-1.4010.315.2019.1.BSA).

Umorzone odsetki od pożyczek i kredytów

Jeśli chodzi o umorzenie naliczonych (a więc skonkretyzowanych i wymagalnych) odsetek od pożyczek i kredytów, to organy podatkowe i sądy administracyjne nadal zgodnie uważają, że prowadzi ono do powstania przychodu po stronie dłużnika (zob. np. interpretacja KIS z 18.04.2019, 0111-KDIB2-1.4010.75.2019.2.BJ, oraz wyroki WSA w Warszawie z 18.07.2018, III SA/Wa 2764/17, i 6.12.2016, III SA/Wa 2991/15). Kwalifikują je jako przychód z nieodpłatnych świadczeń (podczas gdy wartość umorzonych pożyczek stanowi przychód z tytułu umorzonych zobowiązań).

W przypadku osób fizycznych, jeżeli kredyt/pożyczkę zaciągnięto na cele prowadzonej działalności gospodarczej, przychód powstały w związku z jego umorzeniem/przedawnieniem i umorzeniem/przedawnieniem odsetek należy kwalifikować do źródła działalność gospodarcza, a nie do tzw. innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 updof), co potwierdza interpretacja KIS z 16.07.2019 (0114-KDIP3-2.4011.288.2019.2.LZ).

Więcej na temat: „Podatki Dochodowe CIT i PIT”
Rachunkowość

Odroczony podatek dochodowy – czy można go ustalić tylko od wybranych różnic

Jesteśmy spółką z o.o. spełniającą określone w uor kryteria wielkościowe dla jednostki małej. Korzystamy z uproszczenia dotyczącego odroczonego podatku dochodowego i nie ustalamy aktywów ani rezerw z tego tytułu. Okazało się jednak, że wykorzystanie wynikającej z updop możliwości jednorazowego odpisania ceny nabycia:
• składników majątku o cechach środków trwałych lub wnip, nieprzekraczającej 10 tys. zł,
• fabrycznie nowych maszyn i urządzeń do łącznej kwoty 100 tys. zł rocznie,
wpływa ujemnie na wysokość zysku i dywidendy oraz wskaźniki rentowności warunkujące uzyskanie kredytu.
Aby skorzystać ze stwarzanej przez updop możliwości, a zarazem złagodzić skutki, jakie jednorazowe odpisy wywierają na wynik finansowy, chcielibyśmy częściowo stosować podatek odroczony. Dotyczyłby on tylko amortyzacji. Od pozostałych tytułów różnic przejściowych, których wielkości są zresztą nieistotne (np. rezerw na koszty, różnic kursowych, odsetek), nie ustalalibyśmy aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku.
Czy rozwiązanie takie byłoby zgodne z uor?

Rozliczenie roczne

Podatnicy ze skróconym rokiem podatkowym złożą CIT-8 do końca grudnia

Podatnicy CIT, których rok podatkowy rozpoczął się w 2019 i zakończył przed 1 września tego roku, mają więcej czasu na złożenie zeznania rocznego (CIT-8 lub CIT-8AB) – zamiast w ciągu 3 mies., złożą je do końca 2019.

Rozliczenie roczne

Powrót papierowych zeznań CIT od 25.10.2019

Podatnicy osiągający wyłącznie dochody zwolnione z podatku oraz niezatrudniający pracowników/wykonawców cywilnoprawnych nie muszą składać CIT-8 w formie elektronicznej.

Własne samochody wspólników używane w działalności spółki cywilnej – skutki w podatku dochodowym

Krzysztof Hałub
Spółka cywilna ma dwóch wspólników. Każdy z nich wykorzystuje na potrzeby działalności gospodarczej prowadzonej w ramach spółki własny samochód osobowy (którego współwłaścicielem jest małżonek wspólnika). Czy w związku z tym wspólnicy uzyskują przychód z nieodpłatnych świadczeń?
Czy wydatki na eksploatację tych pojazdów (np. koszty zakupu paliwa, napraw i remontów, przeglądy techniczne), a także na ubezpieczenie mogą być zaliczone do kosztów podatkowych? Jeśli tak, to czy każdy wspólnik uwzględnia tylko „własne” koszty, czy też koszty te podlegają sumowaniu i podziałowi proporcjonalnie do udziału w zysku spółki?

W wyniku intercyzy małżonek nie nabywa nieruchomości

Aleksander Woźniak
Intercyzy nie można utożsamiać ze zbyciem ani z nabyciem poszczególnych składników majątku, ani też z nabyciem w nim udziałów.

Konsekwencje niedotrzymania terminu zawiadomienia US o przerwie w działalności objętej kartą podatkową

Aleksander Woźniak
Zawiadomienie o zakończeniu przerwy w działalności podlegającej opodatkowaniu w formie karty podatkowej należy złożyć najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień tego zakończenia.

Podatki i prawo gospodarcze

PIT od wpłaty do PPK finansowanej przez pracodawcę

Renata Majewska
Pracodawca, zobowiązany do tworzenia pracowniczych planów kapitałowych (PPK) w pierwszym terminie, zawarł 4.11.2019 r. umowę o prowadzenie PPK z towarzystwem funduszy inwestycyjnych. Pierwsza wypłata pensji zatrudnionym (pracownikom, zleceniobiorcom i członkowi rady nadzorczej) umieszczonym na liście uczestników PPK, stanowiącym załącznik do ww. umowy, nastąpi 28.11.2019, a kolejna – 27.12.2019 r.
Jak na liście płac rozliczać dokonywane wpłaty do programu, finansowane przez obie strony? Dodam, że pracodawca zadeklarował pokrywanie za wszystkich uczestników wpłat dodatkowych w wysokości 1% wynagrodzenia.

Skala podatkowa

Zaliczki na PIT z działalności gospodarczej – zmiana stawki i kwoty pomniejszającej od 1.10.2019

Renata Majewska
Obliczając zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych za wrzesień (lub III kwartał 2019), przedsiębiorcy zastosują już nową skalę podatkową i kwotę zmniejszającą podatek w wysokości 548,30 zł.

To skutek wejścia w życie ustawy z 30.08.2019 o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 1835, dalej nowelizacja), która zmienia m.in. najniższą stawkę w skali podatkowej i kwoty wolne od podatku dochodowego (nową skalę i wysokość kwot wolnych podajemy na s. 18).


Wykładnia Ministerstwa Finansów

Wypłata w dniu urodzin jest wolna od PIT

Anna Koleśnik
Jeśli pracodawca wypłaci pensję dokładnie w dniu 26. urodzin pracownika, który nie przekroczył jeszcze limitu przychodów objętych ulgą „zerowy PIT”, to nie powinien pobierać od niej zaliczki na podatek.

Tak uważa Ministerstwo Finansów, argumentując, że do liczenia wieku trzeba stosować przepisy Op dotyczące terminów, a nie regulacje prawa cywilnego.

Zasadniczo wiek osoby fizycznej oblicza się zgodnie z art. 112 Kc, stanowiącym, że przy obliczaniu wieku termin upływa z początkiem ostatniego dnia.


CIT i PIT

Najem kilku lokali – jakie źródło przychodów

Aleksander Woźniak
Profesjonalny, zarobkowy, zorganizowany i ciągły wynajem lokali, prowadzony na własny rachunek i własne ryzyko, jest działalnością gospodarczą w zakresie najmu lokali.

Tak orzekł NSA w wyroku z 15.01.2019 (II FSK 14/17). Skarżąca wspólnie z mężem miała kilka lokali, które wynajmowała na cele mieszkalne. Planowała zwiększenie ich liczby. Obsługę najmu miała prowadzić firma zajmująca się zarządzaniem lokalami mieszkalnymi. Podatniczka uważała, że nie stoi to na przeszkodzie w traktowaniu najmu jako prywatnego i opodatkowaniu przychodu z tego tytułu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych według stawki 8,5%. Organ podatkowy był innego zdania – uznał, że podatniczka uzyskuje przychód z działalności gospodarczej.


CIT i PIT

Czy korepetytor rozlicza PIT jak przedsiębiorca

Aleksander Woźniak
Sporadyczne udzielanie korepetycji to nie działalność gospodarcza, tylko wykonywana osobiście.

Tak wynika z wyroku NSA z 28.02.2019 (II FSK 527/17). Zapadł on w sprawie kobiety, która uzyskiwała przychody z osobistego udzielania korepetycji językowych w swoim domu lub w mieszkaniu ucznia. Nie prowadziła szkoły językowej, nie zatrudniała lektorów.


CIT i PIT

Zakup wyposażenia i innych składników majątku firmy z dotacji Funduszu Pracy

Aleksander Woźniak
Przedsiębiorca świadczy usługi doradcze. Wcześniej, będąc osobą bezrobotną, dostał z urzędu pracy dotację na podjęcie działalności gospodarczej (indywidualnej) – w ramach projektu „Aktywizacja osób młodych, pozostających bez pracy w powiecie (...)”, dofinansowanego z funduszy europejskich. Dotacja została przyznana na podstawie art. 46 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz rozporządzenia MRPiPS w sprawie dokonania z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej. Przedsiębiorca kupił za nią wyposażenie biura oraz środki trwałe (profesjonalny laptop za 5000 zł) i wnip (licencja na oprogramowanie za 7000 zł).
Czy zakupy te może zaliczyć w pkpir do kosztów uzyskania przychodów działalności gospodarczej?

Jeżeli chodzi o wyposażenie, to tak. Natomiast w odniesieniu do innych składników majątku odpowiedź zależy od tego, czy przedsiębiorca zaliczył je do środków trwałych lub wnip.

Zgodnie z § 3 pkt 7 rozporządzenia pkpir wyposażenie to rzeczowe składniki majątku, związane z wykonywaną działalnością, niezaliczone zgodnie z przepisami updof do środków trwałych. Natomiast środki trwałe to środki trwałe w rozumieniu przepisów updof (§ 3 pkt 8).


CIT i PIT

Koszty wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych

Marek Barowicz
Spółka z o.o. wystąpiła do KIS z wnioskiem o wydanie interpretacji przepisów podatkowych w zakresie VAT.
Czy poniesione w związku z tym wydatki (opłata administracyjna, koszty usługi doradczej) może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów?

W myśl art. 14b § 1 Op dyrektor KIS, na wniosek zainteresowanego, złożony na formularzu:

  • ORD-IN – gdy z wnioskiem występuje jeden zainteresowany,
  • ORD-WS – w razie wystąpienia z wnioskiem wspólnym dwóch lub więcej zainteresowanych (wniosek taki składa zainteresowany wskazany przez pozostałych jako strona postępowania).

CIT i PIT

Dochody z udziału w spółce cichej

Krzysztof Hałub
Osoba fizyczna chce wnieść wkład pieniężny do spółki cichej.
Jak będą opodatkowane PIT przychody z udziału w zyskach tej spółki? Czy przedsiębiorca firmujący tę działalność uzyska przychód do opodatkowania w związku z wniesieniem wkładu?

W myśl art. 8 ust. 1 updof przychody podatnika z udziału we wspólnym przedsięwzięciu określa się proporcjonalnie do posiadanego przez niego prawa do udziału w zysku (udziału). Przy braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....