Umorzone odsetki od zobowiązań jako przychód podatkowy dłużnika

Anna Koleśnik doradca podatkowy

Spółka nie zapłaciła kontrahentowi za zakupione materiały. Otrzymała noty odsetkowe – w wysokości odsetek ustawowych – za nieterminowe płatności i ujęła je w księgach rachunkowych jako zwiększenie zobowiązań oraz koszt finansowy (niestanowiący kosztów podatkowych do momentu ich zapłaty). Obecnie podjęto negocjacje z wierzycielem w celu spłaty zadłużenia i całkowitego umorzenia odsetek.
Czy na skutek umorzenia powstanie u spółki przychód podatkowy?

Umorzone (a także przedawnione) zobowiązania, w tym również z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek, z wyjątkiem umorzonych pożyczek z FP, stanowią przychód podatkowy na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 6 updof i art. 12 ust. 1 pkt 3 updop. Przychód ten powstaje u dłużnika w dacie umorzenia (przedawnienia).

Organy podatkowe jeszcze do niedawna jednolicie prezentowały pogląd, że umorzenie naliczonych wcześniej odsetek od nieterminowych płatności zobowiązań jest zdarzeniem neutralnym podatkowo, gdyż odsetki stanowią przychody i odpowiednio koszty uzyskania przychodów dopiero w momencie ich faktycznej zapłaty (por. interpretacje KIS z 11.01.2019, 0111-KDIB2-3.4010.327.2018.1.PB, i 2.08.2018, 0111-KDIB1-2.4010.234.2018.1.DP).

  • FP – Fundusz Pracy
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • updop – ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa

Z odmiennym poglądem można było się spotkać w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo WSA w Bydgoszczy w wyroku z 5.07.2016 (I SA/Bd 252/16) stwierdził, że skoro odsetki takie istnieją, są skonkretyzowane co do kwoty, należne i w tym znaczeniu wymagalne, to ich faktyczne umorzenie stanowi po stronie spółki jako dłużnika przysporzenie, skutkujące powstaniem dochodu podlegającego opodatkowaniu.

Jak wskazano w przywołanym orzeczeniu, art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a updop (...) nie warunkuje uzyskania przychodu z tytułu umorzenia odsetek ich otrzymaniem, ale obejmuje sytuacje, w których dłużnik zostaje zwolniony z obowiązku świadczenia na rzecz wierzyciela, w sytuacji umorzenia zobowiązań, w tym wypadku należności odsetkowych. Przepis ten określa odrębną, od wskazanej w art. 12 ust. 4 pkt 2 updop, kategorię przychodów podatkowych, których powstanie jest następstwem zmniejszenia pasywów podmiotu zobowiązanego do świadczenia, a nie przyrostu in plus na zasadzie kasowej, wartości jego majątku.

Obecnie także organy podatkowe zaczęły podzielać to stanowisko. Jak czytamy w piśmie KIS z 24.05.2019 (0111-KDIB2-3.4010.97.2019.1.AD), wnioskodawca otrzymuje noty odsetkowe w wysokości odsetek ustawowych lub umownych za nieterminowe płatności. Po zaewidencjonowaniu not odsetkowych w księgach spółki prowadzone są negocjacje z wierzycielami w celu umorzenia w całości lub w części naliczonych odsetek (...). Art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a updop dotyczy wszelkiego rodzaju umorzonych lub przedawnionych zobowiązań (z wyjątkiem pożyczek z FP oraz wymienionych w art. 12 ust. 4 pkt 8 updop zobowiązań związanych z określonego rodzaju postępowaniami). W kontekście art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a updop jako przychód podatkowy należy kwalifikować każdą umorzoną wierzytelność, a więc także odsetkową, bez względu na sposób jej umorzenia.

Identyczny pogląd KIS wyraziła również w interpretacji z 25.09.2019 (0111-KDIB1-1.4010.315.2019.1.BSA).

Umorzone odsetki od pożyczek i kredytów

Jeśli chodzi o umorzenie naliczonych (a więc skonkretyzowanych i wymagalnych) odsetek od pożyczek i kredytów, to organy podatkowe i sądy administracyjne nadal zgodnie uważają, że prowadzi ono do powstania przychodu po stronie dłużnika (zob. np. interpretacja KIS z 18.04.2019, 0111-KDIB2-1.4010.75.2019.2.BJ, oraz wyroki WSA w Warszawie z 18.07.2018, III SA/Wa 2764/17, i 6.12.2016, III SA/Wa 2991/15). Kwalifikują je jako przychód z nieodpłatnych świadczeń (podczas gdy wartość umorzonych pożyczek stanowi przychód z tytułu umorzonych zobowiązań).

W przypadku osób fizycznych, jeżeli kredyt/pożyczkę zaciągnięto na cele prowadzonej działalności gospodarczej, przychód powstały w związku z jego umorzeniem/przedawnieniem i umorzeniem/przedawnieniem odsetek należy kwalifikować do źródła działalność gospodarcza, a nie do tzw. innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 updof), co potwierdza interpretacja KIS z 16.07.2019 (0114-KDIP3-2.4011.288.2019.2.LZ).

Więcej na temat: „Podatki Dochodowe CIT i PIT”
CIT, PIT, VAT

MF wyjaśnia przepisy o „białej liście”

Krzysztof Hałub
W objaśnieniach podatkowych z 20.12.2019 Wykaz podatników VAT MF odniósł się do wielu budzących wątpliwości kwestii, związanych z zapłatą na rachunki bankowe widniejące i niewidniejące w tym wykazie, a także do konsekwencji podatkowych takiej zapłaty.

PKWiU z 2008 nadal stosowana dla celów CIT i PIT

Do końca 2020 wydłużono stosowanie „starej” PKWiU 2008 do celów opodatkowania podatkiem dochodowym (PIT, CIT), w tym ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych oraz kartą podatkową.

CIT i PIT

Płatności ponad 2 mln zł nieobjęte podatkiem u źródła do końca czerwca 2020

MF kolejny raz czasowo wyłączył obowiązek poboru podatku dochodowego u źródła dla płatności powyżej 2 mln zł, przy spełnieniu warunków niepobrania podatku wynikających z przepisów szczególnych lub z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

CIT i PIT

Lokal spółki jawnej otrzymany w darowiźnie – czy amortyzacja jest kosztem u obdarowanego

Anna Koleśnik
Osoba fizyczna rozpoczęła indywidualną działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych (pkpir). Do ewidencji środków trwałych firmy chce wprowadzić lokal użytkowy otrzymany w darowiźnie od ojca. Ten, będąc wspólnikiem dwuosobowej spółki jawnej, otrzymał od niej lokal w rozliczeniu (w ramach wypłaty zysku). Lokal był przez spółkę amortyzowany.
Czy odpisy naliczane przez obecnego właściciela będą dla niego kosztem podatkowym?

Płatności na indywidualne (wirtualne) rachunki bankowe a wyłączenie z kosztów podatkowych

Tomasz Krywan
Spółka z o.o. opłaca faktury za energię elektryczną na przyznany jej przez zakład energetyczny indywidualny rachunek bankowy. Są to kwoty przekraczające 15 tys. zł miesięcznie.
Czy od 1.01.2020 może nadal dokonywać takich płatności bez ryzyka sankcji związanych z tym, że są to rachunki spoza tzw. białej listy?

CIT/PIT

Jak zweryfikować zasadność wykazania kosztów podatkowych z uwagi na ryzyko płatności na rachunek spoza „białej listy”

Agnieszka Baklarz
Po zmianie od 1.01.2020 r. przepisów ustaw o podatku dochodowym i wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów płatności przelewem na rachunki bankowe niezgłoszone do wykazu podatników VAT nasuwa się pytanie, jak w praktyce dział księgowości przedsiębiorstwa może sprawdzić (najlepiej automatycznie), czy koszty związane z daną zapłatą stanowią koszty uzyskania przychodów.

Od 1.01.2020 r. nie jest kosztem uzyskania przychodów koszt w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 Prawa przedsiębiorców (a więc transakcji między przedsiębiorcami, o wartości przekraczającej 15 tys. zł brutto) została dokonana przelewem na rachunek (bankowy lub w skok) inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podatników VAT (czyli na tzw. białej liście) – w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług, potwierdzonych fakturą, dokonanych przez dostawcę towarów lub usługodawcę zarejestrowanego na potrzeby VAT jako czynny podatnik.


Podatki

Konwencja MLI – pułapka na podatników osiągających dochody za granicą

Jarosław Sekita
W 2019 r. weszły w życie pierwsze zmodyfikowane konwencją MLI postanowienia umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Zakres stosowania konwencji poszerzy się w kolejnych latach. Niestety, utrudni to prawidłowe rozliczanie się podatników z zagranicznych dochodów.

Ustalenie zasad opodatkowania dochodu polskich podatników – osiągniętego za granicą, oraz zagranicznych podatników – osiągniętego w Polsce, następuje na podstawie polskich przepisów podatkowych oraz dwustronnych umów międzynarodowych w sprawie unikania podwójnego opodatkowania (dalej upo). Wymaga to w pierwszej kolejności wskazania przepisów regulujących daną materię.


Podatki i prawo gospodarcze

Zapłata na rachunek wirtualny – zaliczenie wydatku do kosztów uzyskania przychodów

Marcin Szymankiewicz
Spółka kupuje energię elektryczną od zakładu energetycznego. Dokonuje płatności na rachunek bankowy zakładu, wskazany na fakturze. Jest to tzw. rachunek wirtualny, połączony z rachunkiem rozliczeniowym. Rachunek rozliczeniowy figuruje na „białej liście” podatników VAT, natomiast numeru rachunku wirtualnego tam nie ma (nie jest on rachunkiem rozliczeniowym).
Czy dokonując płatności na rachunek wirtualny, spółka może zaliczyć ten wydatek do kosztów uzyskania przychodów? Jednorazowa wartość transakcji przekracza 15 tys. zł brutto.

Podatki i prawo gospodarcze

Sprzedaż przez fundację darowanego budynku a prawo do zwolnienia z CIT

Piotr Kaim
W 2017 r. fundacja otrzymała darowiznę w postaci własności budynku wraz z własnością działki, na której ten budynek wzniesiono. Wartość nieruchomości została uwzględniona w przychodach z 2017 r., a wykazany w tym samym roku dochód przeznaczono na cel statutowy fundacji, jakim jest działalność w zakresie dobroczynności. W efekcie, w 2017 r. fundacja skorzystała ze zwolnienia z CIT, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 updop. Dochód objęty zwolnieniem nie został jeszcze wydatkowany na zadeklarowany cel statutowy, a w 2020 r. fundacja zamierza sprzedać otrzymaną nieruchomość.
Czy sprzedaż nieruchomości doprowadzi do utraty zwolnienia podatkowego, z którego fundacja skorzystała w roku jej otrzymania? Czy fundacja może skorzystać z takiego samego zwolnienia, jeżeli wykaże dodatkowy dochód w związku ze sprzedażą?

Interpretacja ogólna MF

Jak ustalić dochód zwolniony z CIT i PIT w przypadku nowej inwestycji

Anna Koleśnik
Wprowadzona w 2018 ulga w podatku dochodowym z tytułu wsparcia nowych inwestycji może – pod pewnymi warunkami – obejmować także dochody z działalności prowadzonej z wykorzystaniem dotychczasowych składników majątku, rozbudowanych w wyniku nowej inwestycji.

Rozliczenie roczne

Nowe formularze CIT za 2019

Opublikowano wzory zeznań CIT-8 i CIT-8AB wraz z innymi deklaracjami oraz informacjami w zakresie rozliczeń podatku dochodowego od osób prawnych, mające zastosowanie do dochodów (przychodów, strat) uzyskanych (poniesionych) od 1.01.2019.

CIT i PIT

Aport nieruchomości do spółki cywilnej małżonków – czy konieczna jest forma aktu notarialnego

Anna Koleśnik
Małżonkowie chcą wnieść jako wkład do założonej przez siebie spółki cywilnej nieruchomość (budynek), stanowiącą ich współwłasność (objętą wspólnością majątkową małżeńską).
Czy aby wniesienie wkładu było skuteczne i w ramach spółki można było naliczać odpisy amortyzacyjne od tego budynku (zaliczane do kosztów uzyskania przychodów), musi być zachowana forma aktu notarialnego?

CIT i PIT

Moment sprawdzenia, czy płatność nastąpiła na rachunek wskazany na „białej liście” podatników VAT

Tomasz Krywan
Spółka często zleca płatności z datą przyszłą. Czy również w takich przypadkach ocena, czy płatność została dokonana na rachunek wskazany na tzw. białej liście, powinna nastąpić na dzień zlecenia przelewu?

CIT i PIT

Zmiana roku podatkowego podatnika CIT

Marek Barowicz
Większość podatników CIT jako swój rok podatkowy przyjmuje rok kalendarzowy. Niekiedy jednak dobrym rozwiązaniem może być zmiana okresu rozliczeniowego dla celów podatku dochodowego. Przyjrzyjmy się możliwościom i warunkom dokonania takiej zmiany.

Rachunkowość

Odroczony podatek dochodowy – czy można go ustalić tylko od wybranych różnic

Jesteśmy spółką z o.o. spełniającą określone w uor kryteria wielkościowe dla jednostki małej. Korzystamy z uproszczenia dotyczącego odroczonego podatku dochodowego i nie ustalamy aktywów ani rezerw z tego tytułu. Okazało się jednak, że wykorzystanie wynikającej z updop możliwości jednorazowego odpisania ceny nabycia:
• składników majątku o cechach środków trwałych lub wnip, nieprzekraczającej 10 tys. zł,
• fabrycznie nowych maszyn i urządzeń do łącznej kwoty 100 tys. zł rocznie,
wpływa ujemnie na wysokość zysku i dywidendy oraz wskaźniki rentowności warunkujące uzyskanie kredytu.
Aby skorzystać ze stwarzanej przez updop możliwości, a zarazem złagodzić skutki, jakie jednorazowe odpisy wywierają na wynik finansowy, chcielibyśmy częściowo stosować podatek odroczony. Dotyczyłby on tylko amortyzacji. Od pozostałych tytułów różnic przejściowych, których wielkości są zresztą nieistotne (np. rezerw na koszty, różnic kursowych, odsetek), nie ustalalibyśmy aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku.
Czy rozwiązanie takie byłoby zgodne z uor?

Rozliczenie roczne

Podatnicy ze skróconym rokiem podatkowym złożą CIT-8 do końca grudnia

Podatnicy CIT, których rok podatkowy rozpoczął się w 2019 i zakończył przed 1 września tego roku, mają więcej czasu na złożenie zeznania rocznego (CIT-8 lub CIT-8AB) – zamiast w ciągu 3 mies., złożą je do końca 2019.

Rozliczenie roczne

Powrót papierowych zeznań CIT od 25.10.2019

Podatnicy osiągający wyłącznie dochody zwolnione z podatku oraz niezatrudniający pracowników/wykonawców cywilnoprawnych nie muszą składać CIT-8 w formie elektronicznej.

Własne samochody wspólników używane w działalności spółki cywilnej – skutki w podatku dochodowym

Krzysztof Hałub
Spółka cywilna ma dwóch wspólników. Każdy z nich wykorzystuje na potrzeby działalności gospodarczej prowadzonej w ramach spółki własny samochód osobowy (którego współwłaścicielem jest małżonek wspólnika). Czy w związku z tym wspólnicy uzyskują przychód z nieodpłatnych świadczeń?
Czy wydatki na eksploatację tych pojazdów (np. koszty zakupu paliwa, napraw i remontów, przeglądy techniczne), a także na ubezpieczenie mogą być zaliczone do kosztów podatkowych? Jeśli tak, to czy każdy wspólnik uwzględnia tylko „własne” koszty, czy też koszty te podlegają sumowaniu i podziałowi proporcjonalnie do udziału w zysku spółki?

W wyniku intercyzy małżonek nie nabywa nieruchomości

Aleksander Woźniak
Intercyzy nie można utożsamiać ze zbyciem ani z nabyciem poszczególnych składników majątku, ani też z nabyciem w nim udziałów.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....