Udostępnienie podpisu elektronicznego nie świadczy o aktywności zawodowej

Aleksander Woźniak

Posługiwanie się przez pracowników kancelarii podpisem elektronicznym z nazwiskiem doradcy podatkowego nie jest dowodem wykonywania przez niego pracy zarobkowej w czasie choroby.

Tak orzekł 19.10.2020 Sąd Okręgowy w Łodzi (VIII Ua 59/20).

Utratę prawa do zasiłku chorobowego powoduje:

  • ustawa zasiłkowa – ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
  • US – Urząd Skarbowy
  • SN – Sąd Najwyższy
  • So – sąd okręgowy
  • wykonywanie pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy lub
  • wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem.

W takiej sytuacji ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Identycznie jest z utratą prawa do świadczenia rehabilitacyjnego (art. 22).

Spory z ZUS z reguły dotyczą tego, jaka aktywność zawodowa rzeczywiście powoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego.

W rozpatrywanej sprawie sąd rejonowy ustalił, że doradca ma dwa kwalifikowane podpisy elektroniczne, z których korzysta zarówno on sam, jak i pracownicy jego kancelarii podatkowej. Podpisy są wystawione na jego nazwisko, ale upoważnił on (ustnie) do korzystania z nich swoich pracowników. Z kolei deklaracje podatkowe są generowane i wysyłane do US automatycznie za pośrednictwem programu komputerowego, na podstawie danych wprowadzonych przez pracowników. Deklaracje te są opatrzone podpisem elektronicznym, a klucz służący do identyfikacji osoby nim się posługującej (w postaci pendrive’a) jest dostępny dla pracowników kancelarii i używany przez nich do składania deklaracji oraz pism z upoważnienia doradcy, np. w czasie jego choroby.

ZUS twierdził, że nie ma prawnych możliwości udostępnienia osobie trzeciej danych służących do składania podpisu elektronicznego. Uznał więc, że w czasie choroby doradca wykonywał pracę zarobkową.

Nie zgodziły się z tym sądy obu instancji. Zwróciły uwagę, że podpis uwierzytelniający (kwalifikowany podpis elektroniczny) jest składany automatycznie i nie służy do składania oświadczeń woli. Mogą z niego korzystać również pracownicy kancelarii, by wysyłać e-deklaracje. Posługiwanie się przez nich podpisem elektronicznym wystawionym na nazwisko doradcy podatkowego nie świadczy o wykonywaniu pracy zarobkowej przez samego doradcę.

SO w Łodzi wyjaśnił, że pracą zarobkową w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej jest praca w potocznym tego słowa znaczeniu, czyli wszelka aktywność ludzka, która zmierza do uzyskania zarobku, nawet gdyby miała polegać na czynnościach nieobciążających w istotny sposób organizmu ubezpieczonego. Są to czynności wykonywane na podstawie różnych stosunków prawnych: stosunku pracy, stosunków o charakterze cywilnoprawnym, a także prowadzenie własnej działalności gospodarczej, samozatrudnienie.

Jednocześnie – jak podkreślił SO – mimo że praca ma mieć charakter „zarobkowy”, to przepisy nie wymagają, aby była podjęta „w celu zarobkowym”. Wystarczy podjęcie jakiejkolwiek czynnej działalności, zmierzającej do uzyskania wynagrodzenia lub dochodu, by mówić o pracy zarobkowej rodzącej skutek w postaci utraty prawa do zasiłku chorobowego przez ubezpieczonego, który korzystając ze zwolnienia lekarskiego, pracę taką podejmuje.

Sąd powołał się także na wyroki SN z 9.05.2018 (III UK 72/17), 3.10.2008 (II UK 26/08), 20.01.2005 (II UK 154/04).

Jednak – jak stwierdził SO – nie każdy przejaw aktywności stanowi wypełnienie przesłanki art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Sporadyczna, incydentalna lub wymuszona okolicznościami sprawy aktywność zawodowa może usprawiedliwiać zachowanie prawa do zasiłku chorobowego (co potwierdził SN w wyrokach m.in. z 6.02.2014, II UK 274/13, 3.03.2010, III UK 71/09 oraz w postanowieniach z 25.01.2016, III UK 82/15, i 6.06.2012, I UK 70/12).

Co innego, gdy czynności, choć incydentalne, wykraczają poza to, co jest konieczne do „zachowania” działalności gospodarczej (wyrok SN z 5.06.2008, III UK 11/08). SO uznał, że w tej sprawie nie było podstaw do odmowy doradcy podatkowemu prawa do zasiłku chorobowego.

Temat: „Biuro rachunkowe na wokandzie”
Biuro rachunkowe

Za błąd odpowiada zarówno ubezpieczyciel, jak i właściciel biura rachunkowego

Za szkodę powstałą wskutek błędu biura rachunkowego odpowiadają w równej mierze ubezpieczyciel i właściciel biura, z tym że spełnienie świadczenia przez jednego z nich zwalnia drugiego z tego obowiązku.

W tej sprawie błąd popełniony przez biuro rachunkowe kosztował klientów niemal 250 tys. zł. Biuro było ubezpieczone od odpowiedzialności cywilnej, lecz ubezpieczyciel próbował dowieść, że szkoda powstała wskutek czynności nieobjętej polisą.

Biuro rachunkowe

Zakupy do biura oraz sporadyczne wykonywanie usług to również działalność gospodarcza

ZUS nie może twierdzić, że właścicielka biura rachunkowego nie podlega ubezpieczeniom społecznym, skoro w innej sprawie domagał się zwrotu nienależnie pobranych zasiłków, dowodząc, że działalność gospodarcza była jednak prowadzona.

Taką niekonsekwencję ZUS wytknął SO w Łodzi w wyroku z 31.03.2020 (VIII U 2077/19). W rezultacie orzekł, że księgowa podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.

Biuro rachunkowe

Pakiet przewozowy nie mieści się w zakresie doradztwa podatkowego

Doradca podatkowy nie może reprezentować podatnika w sprawach dotyczących naruszenia przepisów pakietu przewozowego.

Biuro rachunkowe nie może odmówić wydania dokumentacji klienta

Aleksander Woźniak
Za odmowę wydania organom podatkowym dokumentacji klienta grozi biuru rachunkowemu kara porządkowa, nawet jeśli klient nie zapłacił za wykonane usługi.

Biuro rachunkowe

Zarzuty niezadowolonego klienta nie mogą być ogólnikowe ani gołosłowne

Aleksander Woźniak
Biuro rachunkowe nie zapłaci za wynagrodzenie swego następcy, który na nowo wprowadził dokumenty księgowe i złożył skorygowane deklaracje, jeżeli nie wiadomo, jakiego okresu one dotyczyły i z czego ta korekta wynikała.

Biuro rachunkowe

Obowiązek wydania dokumentów księgowych w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec klienta

Aleksander Woźniak
Organ egzekucyjny może żądać dokumentów księgowych od doradcy będącego pełnomocnikiem podatnika w postępowaniu egzekucyjnym. Jednak żądane informacje muszą być niezbędne do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Usługi księgowe są usługami ciągłymi

Aleksander Woźniak
Nie można samodzielnie decydować o momencie powstania przychodu ani pomijać żadnych wpłat klientów.

Tak orzekł NSA w wyroku z 3.10.2018 (II FSK 3070/16).

Od właściciela biura rachunkowego wymaga się szczególnej staranności i profesjonalizmu przy rozliczeniach podatkowych, w tym własnych. Orzeczenie NSA, podobnie jak i sądu I instancji wskazuje, że i w tej branży zdarzają się uchybienia.


Biuro rachunkowe

Brak winy zwalnia właściciela biura z odpowiedzialności

Aleksander Woźniak
Biuro rachunkowe nie ponosi odpowiedzialności za brak zmiany zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, jeżeli klient swoimi działaniami dąży do zachowania dotychczasowego statusu ubezpieczeniowego – wynika z wyroku SO w Olsztynie z 7.11.2018 (IX Ca 724/18).

Biuro rachunkowe

Kara za przywłaszczenie mienia klienta i podrabianie jego dokumentów

Aleksander Woźniak
Pobranie od klienta kwot z tytułu zaliczek na podatek dochodowy i VAT i nieodprowadzenie ich na konto US to przywłaszczenie, a podpisywanie się za niego jego imieniem i nazwiskiem na deklaracjach podatkowych to podrabianie dokumentów. Oba czyny są zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 mies. do 5 lat.

Biuro rachunkowe

Umowa o świadczenie usług księgowych zawarta z przyszłym przedsiębiorcą

Aleksander Woźniak
Jeżeli klient biura rachunkowego ma dopiero zamiar rozpocząć działalność gospodarczą, to podpisana z nim umowa jest umową z konsumentem. To zaś oznacza większe rygory związane z ochroną praw konsumenckich.

Biuro rachunkowe

Sądowy finał awantury w biurze rachunkowym

Aleksander Woźniak
300 zł grzywny nałożył sąd na klienta biura rachunkowego za to, że krzyczał na właścicielkę biura, używał wobec niej obraźliwych słów, popychał ją i odmówił opuszczenia biura.

Biuro rachunkowe

Umowa ustna lub dorozumiana jest równie ważna jak pisemna

Aleksander Woźniak
Wniosek o dofinansowanie nie jest częścią sprawozdania finansowego i jego przygotowanie nie mieści się w obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Kto się jednak podejmie jego sporządzenia, choćby w sposób dorozumiany, musi ponieść konsekwencje własnych zaniedbań.

Biuro rachunkowe

Księgowanie nie jest dziełem

Aleksander Woźniak
Wykonywanie na zlecenie biura rachunkowego dużej liczby jednakowych, powtarzających się czynności, w długim okresie i w sposób ciągły, wskazuje na umowę zlecenia, a nie umowy o dzieło.

Biuro rachunkowe zatrudniało księgową (emerytkę), zawierając z nią liczne umowy o dzieło. Były one podpisywane cyklicznie – co 2 tygodnie lub co miesiąc – na kilkunastodniowe okresy. Wynagrodzenie określano kwotowo, a jego wysokość zależała od ilości dokumentacji do przeanalizowania. Wypłacano je na podstawie wystawionych rachunków.


Kontakty z urzędem

Niewydanie ksiąg nie zawsze jest wykroczeniem skarbowym

Aleksander Woźniak
Nie każdy księgowy lub doradca podatkowy popełnia wykroczenie skarbowe, gdy odmawia udostępnienia organom podatkowym dokumentacji podatkowej swojego klienta.

Sąd I instancji uznał doradcę podatkowego za winnego popełnienia wykroczenia skarbowego z art. 83 § 2 Kks. Przepis ten przewiduje grzywnę za nieokazanie księgi lub innego dokumentu dotyczącego prowadzonej działalności gospodarczej. Jest to traktowane jako udaremnianie lub utrudnianie wykonania czynności służbowej osobie uprawnionej do przeprowadzenia:


Biuro rachunkowe

Obowiązek wydania dokumentacji podatkowej klienta

Aleksander Woźniak
Biuro rachunkowe musi udostępnić organom podatkowym dokumentację podatkową swojego klienta. Odmowa jest zagrożona karą do 2800 zł.

W tym wypadku mają zastosowanie art. 262 § 1 i § 3 Op. W świetle § 1 karą do 2800 zł mogą zostać ukarani: strona (podatnik), pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach.


Biuro rachunkowe

Podwyższenie składki wypadkowej na skutek pomyłki biura rachunkowego

Aleksander Woźniak
Pomyłka to nie powód, by wymierzać dotkliwą sankcję płatnikowi składek, zwłaszcza gdy przekazał on do biura rachunkowego prawidłowe dane.

Spółka zawarła z biurem rachunkowym umowę zlecenia na obsługę księgowo-płacową i na tej podstawie przekazuje mu wykazy pracowników z informacją o wysokości wynagrodzenia i przerw w pracy. Do obowiązków biura należy m.in. sporządzanie deklaracji ZUS IWA, przekazywanych do ZUS.


Biuro rachunkowe

Czy biuro rachunkowe może reprezentować przedsiębiorcę w sporze sądowym z ZUS

Aleksander Woźniak
Księgowy i doradca podatkowy mogą być pełnomocnikami procesowymi w sporze z ZUS tylko w tym zakresie, w którym stale obsługiwali klienta.

Biuro rachunkowe

Konflikt z biurem rachunkowym nie uzasadnia wstrzymania zapłaty

Aleksander Woźniak
Klient biura rachunkowego nie może jednostronnie, według własnego uznania, odmówić zapłaty wynagrodzenia za wykonane usługi, nawet jeśli ma zastrzeżenia do ich jakości – wynika z wyroku SR Szczecin – Centrum w Szczecinie.

Spór powstał pomiędzy księgową prowadzącą samodzielnie usługi księgowe a spółką z o.o., która werbowała pracowników i oddelegowywała ich do pracy za granicą. Praca polegała na opiekowaniu się pacjentami. Umowy z tymi ostatnimi podpisywała niemiecka firma, której polska spółka wystawiała faktury. Wynikające z nich należności obejmowały wynagrodzenie pracowników, należności publicznoprawne (podatki, składki ZUS) i koszty administracyjne.


Biuro rachunkowe

Odpowiedzialność za niezłożenie sprawozdania finansowego w KRS

Aleksander Woźniak
Czy właściciel biura rachunkowego może odpowiadać karnie za niezłożenie do sądu sprawozdania finansowego klienta?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....