Ubezpieczenie zdrowotne członków rodziny w przypadku likwidacji lub zawieszenia działalności firmy

Krzysztof Tandecki

Osoba, która straci pracę albo zawiesi bądź zlikwiduje działalność, powinna pamiętać o ubezpieczeniu zdrowotnym – swoim i członków rodziny. Jest to szczególnie ważne w czasie pandemii.
  • ustawa zdrowotna – ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Jeśli pracownik, zleceniobiorca czy przedsiębiorca traci źródło zarobkowania, musi zostać wyrejestrowany z ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego. W tym samym terminie z ubezpieczenia zdrowotnego zostają też wyrejestrowane osoby, które zgłosił do tego ubezpieczenia jako członków swojej rodziny. W takiej sytuacji zarówno ubezpieczony, jak i członkowie jego rodziny mają prawo do świadczeń opieki zdrowotnej tylko przez 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.

Zabezpieczone dzieci i ciężarne

Jest to szczególnie istotne w przypadku osób dorosłych. Dzieciom i młodzieży do ukończenia 18. roku życia prawo do bezpłatnego leczenia przysługuje bez względu na to, czy są ubezpieczeni, czy nie. Choć dotyczy ich obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego (jako członka rodziny, podopiecznego instytucji bądź jako ucznia), to brak zgłoszenia nie wpływa na prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.

W przypadku dorosłych o ubezpieczenie nie muszą się martwić tylko kobiety ciężarne i w połogu – mają prawo do świadczeń zdrowotnych nawet bez ubezpieczenia. Każda inna osoba pełnoletnia ma prawo do opieki zdrowotnej, pod warunkiem że została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego – z własnego tytułu lub jako członek rodziny.

Samo podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu (np. jako członek rodziny) nie oznacza jeszcze, że osoba nim objęta ma prawo do świadczeń z powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. Nabywa je dopiero po tym, jak zostanie zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego. Dlatego fakt zgłoszenia odgrywa bardzo istotną rolę w ustaleniu prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej.

Ubezpieczenie bezrobotnego…

Osoba, która w czasie pandemii straci pracę bądź też zawiesi lub zlikwiduje działalność, może się zarejestrować w urzędzie pracy jako bezrobotna. Wtedy, od pierwszego dnia, do ubezpieczenia zdrowotnego zgłosi ją urząd pracy. W takiej sytuacji były pracownik, zleceniobiorca czy przedsiębiorca może zgłosić przy swoim ubezpieczeniu zdrowotnym również członków rodziny (przekazując ich dane urzędnikowi).

…albo członka rodziny

Osobę, która nie zarejestruje się w urzędzie pracy jako bezrobotna, do ubezpieczenia zdrowotnego może zgłosić ubezpieczony małżonek (wypełniając druk ZUS ZCNA). Może on też „przejąć” innych członków rodziny, zgłaszanych dotąd do ubezpieczenia zdrowotnego przez męża/żonę. Liczba członków rodziny zgłoszonych do tego ubezpieczenia nie ma przy tym wpływu na wysokość opłacanej składki.

Ubezpieczony może do ubezpieczenia zdrowotnego zgłosić również swoich wstępnych – matkę czy ojca, a nawet dziadków, którzy utracili własny tytuł do objęcia tym ubezpieczeniem. Warunkiem jest jednak, aby pozostawał z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym.

Kogo można zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny

Członek rodziny ubezpieczonego Warunki
Dziecko:
– własne
– przysposobione
– małżonka
– obce, dla którego ustanowiono opiekę
– obce przyjęte w ramach rodziny zastępczej albo rodzinnego domu dziecka
– wnuk
do ukończenia 18 bądź 26 lat – gdy nadal uczy się w szkole lub kształci się w zakładzie kształcenia nauczycieli, na uczelni lub w szkole doktorskiej, albo bez względu na wiek – gdy ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub inne równorzędne

dziadkowie mogą zgłosić wnuka tylko wtedy, gdy żaden z jego rodziców nie jest:
– objęty obowiązkowo ubezpieczeniem zdrowotnym,
– uprawniony do świadczeń na podstawie przepisów o koordynacji z tytułu wykonywania pracy lub pracy na własny rachunek,
– objęty dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym
Małżonek
Wstępny, np. matka, ojciec, babka, dziadek pozostawanie z ubezpieczonym we wspólnym gospodarstwie domowym

Umowa z NFZ

Osoba, która nie może zostać zgłoszona do ubezpieczenia jako członek rodziny, a jednocześnie nie może się zarejestrować jako bezrobotna (np. wykonuje umowę o dzieło), może się zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego dobrowolnie. W tym celu zawiera umowę z NFZ. Składka na to ubezpieczenie nie jest jednak niska – obecnie to ok. 500 zł miesięcznie (9% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wypłatami z zysku, w poprzednim kwartale). Ponadto do zawarcia takiej umowy konieczne jest wniesienie opłaty dodatkowej, tj. od 20 do 200% dochodów przyjętych jako podstawa wymiaru składki, w zależności od tego, jak długo trwała przerwa w ubezpieczeniu zdrowotnym.

Brak uprawnień

Zaniedbując obowiązki związane z ubezpieczeniem zdrowotnym, ryzykuje się jednak znacznie wyższe koszty. Osoba, która nie jest ubezpieczona, musi pokryć koszty swojego ew. leczenia.

Brak prawa do korzystania z usług powszechnej służby zdrowia jest szczególnie groźny w dobie pandemii, gdy konieczna może się okazać nie tylko pomoc lekarza, ale i hospitalizacja. Co prawa Ministerstwo Zdrowia zapewnia, że zarówno wykonanie testów, jak i leczenie związane z zakażeniem koronawirusem będzie w przypadku osób nieubezpieczonych finansowane z budżetu państwa (zgodnie z art. 38 ustawy z 5.12.2008 o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, DzU z 2019 poz. 1239) w zw. z art. 12 pkt 6 ustawy zdrowotnej.

Wątpliwości wynikają jednak z tego, że osoba, która jest leczona w związku z zakażeniem wirusem COVID-19, może cierpieć na inne dolegliwości, jak np. cukrzyca, choroby układu krążenia czy autoimmunologiczne. Takie osoby są w grupie najwyższego ryzyka i w razie zakażenia grożą im najpoważniejsze powikłania. A wtedy już nie ma pewności, jak NFZ zakwalifikuje leczenie tych współistniejących chorób.

Na szczęście od 12.01.2017 przepisy odróżniają sytuację, gdy dana osoba nie ma tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego, od tej, gdy nie dopełniono formalności zgłoszenia jej do tego ubezpieczenia. Jeśli brak zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego wynika tylko z niedopełnienia formalności, pacjent uniknie zwrotu kosztów leczenia, gdy zostanie do tego ubezpieczenia zgłoszony „wstecznie” w ciągu 30 dni od dnia:

  • skorzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej,
  • poinformowania przez NFZ o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu tych kosztów.

Tak stanowi art. 50 ust. 18a i 18b ustawy zdrowotnej.

To rozwiązanie pozwala uniknąć zwrotu kosztów leczenia przede wszystkim osobom, które – przez zaniedbanie formalności – nie zostały zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego jako członkowie rodziny.

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Temat: „Koronawirus - ZUS”
Koronawirus

Zwolnienie z opłacania składek ZUS a koszty płacy wykazywane w deklaracjach do PFRON

Mariusz Sobkowiak
Zatrudniamy dwóch pracowników z niepełnosprawnością. Otrzymujemy z PFRON dofinansowanie do ich wynagrodzeń. Wysokość dofinansowania wiąże się m.in. z kosztami płacy, jakie ponosimy w związku z zatrudnieniem tych osób. Korzystając z zapisów tzw. tarczy antykryzysowej, złożyliśmy do ZUS wniosek RDZ o zwolnienie nas, jako płatnika, z obowiązku opłacania składek ZUS za 3 mies. Składki te są jednak wykazywane w comiesięcznych deklaracjach do ZUS, a wynagrodzenia pracowników brutto są pomniejszane o te składki.
Czy składki społeczne i zdrowotne (finansowane zarówno przez pracownika, jak i przez pracodawcę) za marzec–maj, które zostaną umorzone w związku ze złożeniem do ZUS wniosku RDZ, należy wliczać do kosztów płacy we wniosku Wn-D o dofinansowanie z PFRON, czy też nie?
Co w przypadku, jeśli ZUS nie uwzględni naszego wniosku o umorzenie i w lipcu (po podjęciu przez ZUS decyzji odmownej) zapłacimy składki ZUS za 3 minione miesiące? Czy składki za te 3 mies., które zapłacimy w lipcu, możemy wliczyć do kosztów płac we wniosku Wn-D za lipiec (i czy zostaną przez PFRON uznane za zapłacone terminowo)?

Pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne przysługuje ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.


Koronawirus

Ulgi w składkach ZUS – sposób ujęcia w księgach

Jak zaksięgować przysługującą nam – z uwagi na skutki pandemii koronawirusa – ulgę w składkach ZUS? Jesteśmy spółką zgłaszającą do ubezpieczeń powyżej 9 osób.

Składki ZUS obciążające pracodawcę i pracowników nalicza się i deklaruje w pierwotnej wysokości. Są one księgowane jak dotychczas (jakby ulga nie przysługiwała):


Koronawirus

Bez odsetek od składek począwszy od stycznia 2020

Magdalena Januszewska
Płatnicy, którzy nie odprowadzili składek na czas, mogą wnioskować o darowanie odsetek, powołując się na trudności wywołane epidemią.

To nowa ulga – obowiązująca od 18.04.2020, ale z mocą wsteczną. Zwolnienie nie jest jednak automatyczne, bo wymaga złożenia wniosku. Poza tym zależy od uznania ZUS.


Tarcza antykryzysowa 2.0

Nowa ulga w ZUS i PIT dla pracowników „infrastruktury krytycznej”

Renata Majewska
Świadczenia przyznane na zakwaterowanie i wyżywienie pracowników tzw. infrastruktury krytycznej są wolne do składek oraz podatku dochodowego.

Oprócz tego pracodawcy zarządzający infrastrukturą krytyczną mogą podczas zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii zmienić im system lub rozkład czasu pracy, polecić nadgodziny, odmówić udzielania urlopu, przesunąć ich bądź odwołać, zobowiązać do pozostawania poza normalnymi godzinami roboczymi w gotowości do pracy albo do realizacji odpoczynku w zakładzie pracy bądź w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę.


Tarcza antykryzysowa 2.0

Abolicja składkowa także dla średnich pracodawców

Renata Majewska
Tarcza antykryzysowa 2.0 znacznie rozszerzyła zakres 3-miesięcznego zwolnienia z obowiązku opłacania składek ZUS. Objęło ono nowe grupy płatników. Jednak ci, którzy zgłaszają do ubezpieczeń od 10 do 49 osób, nie zapłacą jedynie połowy należnych składek.

Wynika tak ze znowelizowanych od 18.04.2020 art. 31zo–31zx ustawy z 2.03.2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (DzU poz. 374, dalej specustawa). Zmiany wprowadziła ustawa z 16.04.2020 o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (DzU poz. 695, dalej tarcza antykryzysowa 2.0).


Koronawirus

ZUS nie zwolni z już opłaconych składek

Krzysztof Tandecki
Jeśli w związku z epidemią złożyłem wniosek o zwolnienie ze składek ZUS za marzec–maj 2020, a ZUS na wydanie decyzji o uldze ma czas do końca czerwca, to czy mogę w tych miesiącach nie płacić składek? Czy też muszę je zapłacić, a potem zostaną umorzone? Co jeśli ich nie zapłacę, uznając, że wniosek zostanie przyjęty, a ostatecznie ZUS odmówi?

Wniosek ws. zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od marca do maja 2020 (lub za mniej miesięcy z tego przedziału czasowego) należy złożyć w ZUS do 30.06.2020. Płatnik powinien też złożyć dokumenty rozliczeniowe za te miesiące, chyba że nie ma takiego obowiązku (jak np. osoba prowadząca jednoosobową działalność, opłacająca składki tylko za siebie od najniższej podstawy wymiaru).


Koronawirus

Antykryzysowe zwolnienie od składek ZUS należnych za pracowników a koszty uzyskania przychodów

Anna Koleśnik
Jak po uzyskaniu zwolnienia z ZUS – w ramach tarczy antykryzysowej – rozliczyć w kosztach podatkowych wynagrodzenie brutto za miesiące objęte zwolnieniem oraz składki ZUS, które powinien opłacić pracodawca? Czy stanowią one koszty uzyskania przychodów, tak jak dotychczas?

Nieopłacone do ZUS składki na ubezpieczenia społeczne za pracowników i zleceniobiorców, a także członków rad nadzorczych (RN) spółek w części finansowanej przez płatnika składek nie są kosztami uzyskania przychodów. Natomiast wynagrodzenie brutto stanowi taki koszt – także, jak się wydaje, w części odpowiadającej składkom ZUS i składce zdrowotnej, które finansuje pracownik.


Koronawirus

ZUS odroczy składki bez dodatkowych opłat

Krzysztof Tandecki
Przedsiębiorcy, których koronawirus wpędził w kłopoty finansowe, mogą się starać o odroczenie składek albo rozłożenie ich na raty bez naliczania opłaty prolongacyjnej. Dotyczy to tylko składek należnych od stycznia 2020.

Innym rodzajem pomocy jest umorzenie składek, ale nie wszyscy spełniają warunki do tej ulgi.

Ustawa z 31.03.2020 o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 568) uprawnia płatników składek, którzy z powodu rozprzestrzeniania się koronawirusa mają problem z uregulowaniem składek, do ubiegania się o ich odroczenie albo rozłożenie na raty na korzystnych zasadach. ZUS nie będzie bowiem naliczał przy umowach o te ulgi opłaty prolongacyjnej. To opłata doliczana zamiast odsetek w wysokości 50% stawki odsetek za zwłokę obowiązującej w dniu podpisania z ZUS umowy o odroczenie lub układu ratalnego.


Koronawirus

Jak w dobie pandemii sporządzać listę płac

Renata Majewska
Abolicja składkowa dla firm zatrudniających poniżej 10 osób, zwiększenie limitów zwolnień z podatku dla świadczeń socjalnych i przesunięcie terminu zapłaty PIT za pracowników to rozwiązania tzw. tarczy antykryzysowej, na które powinny zwrócić uwagę służby kadrowo-płacowe firm.

Wprowadziła je nowelizacja z 31.03.2020 r. wielu ustaw, w tym tzw. specustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, która w przeważającej mierze weszła w życie z tą datą.


Koronawirus

Tarcza antykryzysowa – dla kogo zwolnienie ze składek ZUS na 3 mies.

Krzysztof Tandecki
Samozatrudniony oraz przedsiębiorca, który zgłasza do ubezpieczeń społecznych do 9 osób, nie muszą opłacać składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za marzec, kwiecień i maj 2020. Warunkiem jest złożenie wniosku o zwolnienie z tego obowiązku.

Z ulgi skorzystają tylko ci przedsiębiorcy, którzy byli zgłoszeni jako płatnicy składek przed 1.02.2020. Te dwie grupy uprawnionych będą jednak musiały spełnić nieco inne warunki.


Koronawirus

Uproszczony wniosek dla ubiegających się o odroczenie składek ZUS

ZUS zdecydował, że odroczenie płatności składek nie stanowi pomocy publicznej i przygotował uproszczony wniosek dla przedsiębiorców ubiegających się o tę formę wsparcia.

Uproszczony wniosek jest przeznaczony dla wszystkich przedsiębiorców – niezależnie od sposobu prowadzenia przez nich księgowości.


Koronawirus

ZUS odroczy składki przedsiębiorcom, którzy stracili wskutek epidemii

Krzysztof Tandecki
Przedsiębiorcy, których koronawirus wpędził w kłopoty finansowe, mogą się starać o odroczenie płatności składek albo o zawieszenie układów ratalnych. Na razie tylko za 3 mies.

Tak wynika z zarządzenia Prezesa ZUS z 17.03.2020. Na jego podstawie odroczeniem terminu płatności mogą być objęte składki za okres od lutego do kwietnia 2020. Nie ma znaczenia, że termin na uregulowanie składek za luty 2020 już minął (odpowiednio 10. lub 16. marca), a odroczenie może co do zasady dotyczyć tylko składek bieżących bądź przyszłych, których termin płatności jeszcze nie upłynął. W obecnej, wyjątkowej sytuacji ZUS pominie ten warunek.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....