Ubezpieczenie zdrowotne członków rodziny w przypadku likwidacji lub zawieszenia działalności firmy

Krzysztof Tandecki

Osoba, która straci pracę albo zawiesi bądź zlikwiduje działalność, powinna pamiętać o ubezpieczeniu zdrowotnym – swoim i członków rodziny. Jest to szczególnie ważne w czasie pandemii.
  • ustawa zdrowotna – ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Jeśli pracownik, zleceniobiorca czy przedsiębiorca traci źródło zarobkowania, musi zostać wyrejestrowany z ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego. W tym samym terminie z ubezpieczenia zdrowotnego zostają też wyrejestrowane osoby, które zgłosił do tego ubezpieczenia jako członków swojej rodziny. W takiej sytuacji zarówno ubezpieczony, jak i członkowie jego rodziny mają prawo do świadczeń opieki zdrowotnej tylko przez 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.

Zabezpieczone dzieci i ciężarne

Jest to szczególnie istotne w przypadku osób dorosłych. Dzieciom i młodzieży do ukończenia 18. roku życia prawo do bezpłatnego leczenia przysługuje bez względu na to, czy są ubezpieczeni, czy nie. Choć dotyczy ich obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego (jako członka rodziny, podopiecznego instytucji bądź jako ucznia), to brak zgłoszenia nie wpływa na prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.

W przypadku dorosłych o ubezpieczenie nie muszą się martwić tylko kobiety ciężarne i w połogu – mają prawo do świadczeń zdrowotnych nawet bez ubezpieczenia. Każda inna osoba pełnoletnia ma prawo do opieki zdrowotnej, pod warunkiem że została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego – z własnego tytułu lub jako członek rodziny.

Samo podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu (np. jako członek rodziny) nie oznacza jeszcze, że osoba nim objęta ma prawo do świadczeń z powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. Nabywa je dopiero po tym, jak zostanie zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego. Dlatego fakt zgłoszenia odgrywa bardzo istotną rolę w ustaleniu prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej.

Ubezpieczenie bezrobotnego…

Osoba, która w czasie pandemii straci pracę bądź też zawiesi lub zlikwiduje działalność, może się zarejestrować w urzędzie pracy jako bezrobotna. Wtedy, od pierwszego dnia, do ubezpieczenia zdrowotnego zgłosi ją urząd pracy. W takiej sytuacji były pracownik, zleceniobiorca czy przedsiębiorca może zgłosić przy swoim ubezpieczeniu zdrowotnym również członków rodziny (przekazując ich dane urzędnikowi).

…albo członka rodziny

Osobę, która nie zarejestruje się w urzędzie pracy jako bezrobotna, do ubezpieczenia zdrowotnego może zgłosić ubezpieczony małżonek (wypełniając druk ZUS ZCNA). Może on też „przejąć” innych członków rodziny, zgłaszanych dotąd do ubezpieczenia zdrowotnego przez męża/żonę. Liczba członków rodziny zgłoszonych do tego ubezpieczenia nie ma przy tym wpływu na wysokość opłacanej składki.

Ubezpieczony może do ubezpieczenia zdrowotnego zgłosić również swoich wstępnych – matkę czy ojca, a nawet dziadków, którzy utracili własny tytuł do objęcia tym ubezpieczeniem. Warunkiem jest jednak, aby pozostawał z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym.

Kogo można zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny

Członek rodziny ubezpieczonego Warunki
Dziecko:
– własne
– przysposobione
– małżonka
– obce, dla którego ustanowiono opiekę
– obce przyjęte w ramach rodziny zastępczej albo rodzinnego domu dziecka
– wnuk
do ukończenia 18 bądź 26 lat – gdy nadal uczy się w szkole lub kształci się w zakładzie kształcenia nauczycieli, na uczelni lub w szkole doktorskiej, albo bez względu na wiek – gdy ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub inne równorzędne

dziadkowie mogą zgłosić wnuka tylko wtedy, gdy żaden z jego rodziców nie jest:
– objęty obowiązkowo ubezpieczeniem zdrowotnym,
– uprawniony do świadczeń na podstawie przepisów o koordynacji z tytułu wykonywania pracy lub pracy na własny rachunek,
– objęty dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym
Małżonek
Wstępny, np. matka, ojciec, babka, dziadek pozostawanie z ubezpieczonym we wspólnym gospodarstwie domowym

Umowa z NFZ

Osoba, która nie może zostać zgłoszona do ubezpieczenia jako członek rodziny, a jednocześnie nie może się zarejestrować jako bezrobotna (np. wykonuje umowę o dzieło), może się zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego dobrowolnie. W tym celu zawiera umowę z NFZ. Składka na to ubezpieczenie nie jest jednak niska – obecnie to ok. 500 zł miesięcznie (9% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wypłatami z zysku, w poprzednim kwartale). Ponadto do zawarcia takiej umowy konieczne jest wniesienie opłaty dodatkowej, tj. od 20 do 200% dochodów przyjętych jako podstawa wymiaru składki, w zależności od tego, jak długo trwała przerwa w ubezpieczeniu zdrowotnym.

Brak uprawnień

Zaniedbując obowiązki związane z ubezpieczeniem zdrowotnym, ryzykuje się jednak znacznie wyższe koszty. Osoba, która nie jest ubezpieczona, musi pokryć koszty swojego ew. leczenia.

Brak prawa do korzystania z usług powszechnej służby zdrowia jest szczególnie groźny w dobie pandemii, gdy konieczna może się okazać nie tylko pomoc lekarza, ale i hospitalizacja. Co prawa Ministerstwo Zdrowia zapewnia, że zarówno wykonanie testów, jak i leczenie związane z zakażeniem koronawirusem będzie w przypadku osób nieubezpieczonych finansowane z budżetu państwa (zgodnie z art. 38 ustawy z 5.12.2008 o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, DzU z 2019 poz. 1239) w zw. z art. 12 pkt 6 ustawy zdrowotnej.

Wątpliwości wynikają jednak z tego, że osoba, która jest leczona w związku z zakażeniem wirusem COVID-19, może cierpieć na inne dolegliwości, jak np. cukrzyca, choroby układu krążenia czy autoimmunologiczne. Takie osoby są w grupie najwyższego ryzyka i w razie zakażenia grożą im najpoważniejsze powikłania. A wtedy już nie ma pewności, jak NFZ zakwalifikuje leczenie tych współistniejących chorób.

Na szczęście od 12.01.2017 przepisy odróżniają sytuację, gdy dana osoba nie ma tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego, od tej, gdy nie dopełniono formalności zgłoszenia jej do tego ubezpieczenia. Jeśli brak zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego wynika tylko z niedopełnienia formalności, pacjent uniknie zwrotu kosztów leczenia, gdy zostanie do tego ubezpieczenia zgłoszony „wstecznie” w ciągu 30 dni od dnia:

  • skorzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej,
  • poinformowania przez NFZ o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu tych kosztów.

Tak stanowi art. 50 ust. 18a i 18b ustawy zdrowotnej.

To rozwiązanie pozwala uniknąć zwrotu kosztów leczenia przede wszystkim osobom, które – przez zaniedbanie formalności – nie zostały zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego jako członkowie rodziny.

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Temat: „Koronawirus”
Koronawirus

Antykryzysowe zwolnienie od składek ZUS należnych za pracowników a koszty uzyskania przychodów

Anna Koleśnik
Jak po uzyskaniu zwolnienia z ZUS – w ramach tarczy antykryzysowej – rozliczyć w kosztach podatkowych wynagrodzenie brutto za miesiące objęte zwolnieniem oraz składki ZUS, które powinien opłacić pracodawca? Czy stanowią one koszty uzyskania przychodów, tak jak dotychczas?
Nieopłacone do ZUS składki na ubezpieczenia społeczne za pracowników i zleceniobiorców, a także członków rad nadzorczych (RN) spółek w części finansowanej przez płatnika składek nie są kosztami uzyskania przychodów. Natomiast wynagrodzenie brutto stanowi taki koszt – także, jak się wydaje, w części odpowiadającej składkom ZUS i składce zdrowotnej, które finansuje pracownik.

Koronawirus

Zasiłki opiekuńcze i wynagrodzenie przestojowe za czas niewykonywania pracy z powodu epidemii koronawirusa – zmiany wprowadzone w ramach tarczy antykryzysowej

Izabela Nowacka
Opisujemy zasady przyznawania świadczeń z ubezpieczenia społecznego pracownikom, którzy zostali w domach, aby opiekować się młodszymi dziećmi w okresie zamknięcia placówek oświatowych czy też w czasie kwarantanny, a także zasady obliczania wynagrodzenia za okres niewykonywania pracy z powodu zamknięcia zakładu pracy oraz udzielania pomocy państwa w razie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy.

Od 12.03.2020 r. z powodu zagrożenia koronawirusem zostały zawieszone zajęcia w szkołach, przedszkolach, żłobkach, początkowo na 2 tyg. – do 25 marca, a następnie okres ten przedłużono do 10 kwietnia. Zamknięcie tych placówek oznacza dla pracowników rodziców konieczność zorganizowania opieki młodszym dzieciom, które zostają w domu.


Koronawirus

Badania wstępne i okresowe w czasie pandemii

Krzysztof Tandecki
Jeżeli pracownikowi skończy się ważność badań profilaktycznych, może je wykonać, gdy minie zagrożenie epidemiologiczne. Bez badań wstępnych i kontrolnych nadal nie wolno dopuścić do pracy, ale łatwiej je przeprowadzić.

Ustawa z 31.03.2020 o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 568) wprowadza na czas stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii kilka rozwiązań związanych z badaniami profilaktycznymi pracowników.


Koronawirus

Zmiany w przepisach podatkowych wprowadzone w związku z epidemią koronawirusa

Robert Woźniacki
W ramach tzw. tarczy antykryzysowej weszły w życie liczne zmiany m.in. w ustawach o podatku dochodowym i ustawie o VAT, a także w Ordynacji podatkowej w zakresie procedury i sporów z fiskusem.

Wprowadza je obowiązująca od 31.03.2020 r. ustawa z tego samego dnia, którą zmieniono ustawę z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (dalej specustawa).


Koronawirus

ZUS odroczy składki bez dodatkowych opłat

Krzysztof Tandecki
Przedsiębiorcy, których koronawirus wpędził w kłopoty finansowe, mogą się starać o odroczenie składek albo rozłożenie ich na raty bez naliczania opłaty prolongacyjnej. Dotyczy to tylko składek należnych od stycznia 2020.

Innym rodzajem pomocy jest umorzenie składek, ale nie wszyscy spełniają warunki do tej ulgi.

Ustawa z 31.03.2020 o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 568) uprawnia płatników składek, którzy z powodu rozprzestrzeniania się koronawirusa mają problem z uregulowaniem składek, do ubiegania się o ich odroczenie albo rozłożenie na raty na korzystnych zasadach. ZUS nie będzie bowiem naliczał przy umowach o te ulgi opłaty prolongacyjnej. To opłata doliczana zamiast odsetek w wysokości 50% stawki odsetek za zwłokę obowiązującej w dniu podpisania z ZUS umowy o odroczenie lub układu ratalnego.


Koronawirus

Antykryzysowe dopłaty do pensji zatrudnionych

Renata Majewska
Przedsiębiorcy, którzy z powodu COVID-19 mierzą się ze spadkiem obrotów, mogą uzyskać z FGŚP i FP dofinansowanie do wynagrodzeń wypłacanych pracownikom.

Przewiduje je jedna z pozycji rządowej tarczy antykryzysowej – ustawa z 31.03.2020 o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 568; większość jej przepisów weszła w życie z dniem ogłoszenia, czyli 31.03.2020).


Koronawirus

Jak w dobie pandemii sporządzać listę płac

Renata Majewska
Abolicja składkowa dla firm zatrudniających poniżej 10 osób, zwiększenie limitów zwolnień z podatku dla świadczeń socjalnych i przesunięcie terminu zapłaty PIT za pracowników to rozwiązania tzw. tarczy antykryzysowej, na które powinny zwrócić uwagę służby kadrowo-płacowe firm.

Wprowadziła je nowelizacja z 31.03.2020 r. wielu ustaw, w tym tzw. specustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, która w przeważającej mierze weszła w życie z tą datą.


Koronawirus

Tarcza antykryzysowa – dla kogo zwolnienie ze składek ZUS na 3 mies.

Krzysztof Tandecki
Samozatrudniony oraz przedsiębiorca, który zgłasza do ubezpieczeń społecznych do 9 osób, nie muszą opłacać składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za marzec, kwiecień i maj 2020. Warunkiem jest złożenie wniosku o zwolnienie z tego obowiązku.

Z ulgi skorzystają tylko ci przedsiębiorcy, którzy byli zgłoszeni jako płatnicy składek przed 1.02.2020. Te dwie grupy uprawnionych będą jednak musiały spełnić nieco inne warunki.


Koronawirus

Przesunięcie terminów sprawozdań finansowych

Ukazało się rozporządzenie MF z 31.03.2020 w sprawie określenia innych terminów wypełniania obowiązków w zakresie ewidencji oraz w zakresie sporządzenia, zatwierdzenia, udostępnienia i przekazania do właściwego rejestru, jednostki lub organu sprawozdań lub informacji.

Koronawirus

Świadczenie za kwarantannę graniczną – na podstawie oświadczenia pracownika

Renata Majewska
Białorusin pracujący w polskiej spółce (zatrudniony na mocy pozwolenia na pracę sezonową) wracał 21.03.2020 z Białorusi po urlopie i na granicy dostał polecenie obowiązkowej 2-tygodniowej kwarantanny domowej.
Czy przysługuje mu za ten czas wynagrodzenie chorobowe (jeszcze z niego w tym roku nie korzystał), czy może jest to nieobecność usprawiedliwiona (NU) bez prawa do wynagrodzenia? Jak ten miesiąc rozliczyć na liście płac? Czy i gdzie to zgłosić? Jaki kod podać w dokumentach składanych do ZUS (czy 331)? Dodam, że firma jest płatnikiem zasiłków dla załogi, a wynagrodzenia płaci na bieżąco – do 28. dnia danego miesiąca.

Po zakończeniu kwarantanny obcokrajowiec powinien złożyć pracodawcy – w ciągu 3 dni roboczych – oświadczenie stanowiące podstawę przyznania prawa do świadczeń chorobowych. Za marzec 2020 należy w tym przypadku złożyć ZUS RCA, ujmując tylko wynagrodzenie za pracę za okres od 1.03.2020 do 20.03.2020 i ew. „zerowy” ZUS RSA z kodem 331 za okres od 21.03.2020 do 31.03.2020. Pełne wynagrodzenie chorobowe z racji kwarantanny trzeba wykazać w dokumentach ubezpieczeniowych za kwiecień 2020.


Koronawirus

Więcej czasu na złożenie CIT-8 i zapłatę podatku

Krzysztof Hałub
Do 31.05.2020 przedłużono termin na złożenie deklaracji CIT-8 oraz wpłaty podatku przez podatników CIT. Podatnicy, którzy osiągali wyłącznie dochody zwolnione przedmiotowo z CIT albo u których przychody z działalności pożytku publicznego stanowią co najmniej 80% łącznych przychodów, mają na to czas do 31.07.2020.

Wynika tak z rozporządzenia MF z 27.03.2020 w sprawie przedłużenia terminu do złożenia zeznania o wysokości dochodu osiągniętego (straty poniesionej) i wpłaty należnego podatku przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych (DzU poz. 542).


Koronawirus

„Postojowe” i dofinansowania dla przedsiębiorców i samozatrudnionych

Postojowe dla przedsiębiorców i samozatrudnionych to świadczenie, które ma przysługiwać z tytułu przestoju ekonomicznego spowodowanego koronawirusem. Dla przedsiębiorców przewidziano także dwie inne formy dofinansowania.

Zakłada je projekt nowelizacji ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (DzU z 2020 poz. 374, w skrócie specustawa), a także niektórych innych ustaw.


Koronawirus

Wdrażanie PPK odłożone w czasie

Renata Majewska
Z powodu epidemii koronawirusa pracodawcy 50+ (spoza budżetówki) zyskają półroczne przesunięcie ostatecznych terminów na założenie u siebie pracowniczych planów kapitałowych (PPK).

To jedno z rozwiązań tzw. tarczy antykryzysowej, czyli ustawy z 31.03.2020 o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 568). Większość jej przepisów, w tym te dotyczące PPK, weszła w życie z dniem ogłoszenia, czyli 31.03.2020.


Koronawirus

Uproszczony wniosek dla ubiegających się o odroczenie składek ZUS

ZUS zdecydował, że odroczenie płatności składek nie stanowi pomocy publicznej i przygotował uproszczony wniosek dla przedsiębiorców ubiegających się o tę formę wsparcia.

Uproszczony wniosek jest przeznaczony dla wszystkich przedsiębiorców – niezależnie od sposobu prowadzenia przez nich księgowości.


Koronawirus

Zasady wykonywania pracy zdalnej określa pracodawca

Renata Majewska
Po zamknięciu szkół i przedszkoli oraz ogłoszeniu zagrożenia epidemicznego spółka handlowa wdraża pracę zdalną w jak najszerszym zakresie. Do wytypowanych do niej pracowników prezes skieruje pisemne polecenia realizacji zadań w domach – na razie przez 3 tyg., z ewentualnością przedłużenia tego okresu w razie pogłębienia się kryzysu.
Czy w tym piśmie możemy zobowiązać zatrudnionych do pozostawania w dyspozycji e-mailowej i telefonicznej w godzinach pracy oraz do przesyłania bieżących raportów, jakie zadania danego dnia wykonali?

Pracodawca ma prawo żądać od „zdalnego” pracownika pozostawania w dyspozycji e-mailowej i telefonicznej w godzinach pracy pod warunkiem, że dostarczy mu służbowy komputer i telefon. Może też wymagać, aby codziennie komunikował mu wyniki pracy.


Koronawirus

Czasowa zmiana miejsca pracy niepełnosprawnego – tylko za jego zgodą

Renata Majewska
Z powodu epidemii koronawirusa przedsiębiorca chce – na podstawie art. 42 § 4 Kp – czasowo powierzyć inne obowiązki pracownikowi z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Po zmianie swoje zadania wykonywałby on w tej samej miejscowości, ale pod innym adresem niż określony w umowie o pracę.
Czy zgodnie z przywołanym przepisem wystarczy wydać mu polecenie, czy jednak należy uzyskać jego zgodę?

Nie można szybko przenieść niepełnosprawnego do innego miejsca pracy, choćby przejściowo, w trybie polecenia pracodawcy. Do tego potrzebna jest pisemna akceptacja pracownika, a więc zmiana angażu na mocy porozumienia stron (aneks) albo wypowiedzenia zmieniającego.


Koronawirus

ZUS odroczy składki przedsiębiorcom, którzy stracili wskutek epidemii

Krzysztof Tandecki
Przedsiębiorcy, których koronawirus wpędził w kłopoty finansowe, mogą się starać o odroczenie płatności składek albo o zawieszenie układów ratalnych. Na razie tylko za 3 mies.

Tak wynika z zarządzenia Prezesa ZUS z 17.03.2020. Na jego podstawie odroczeniem terminu płatności mogą być objęte składki za okres od lutego do kwietnia 2020. Nie ma znaczenia, że termin na uregulowanie składek za luty 2020 już minął (odpowiednio 10. lub 16. marca), a odroczenie może co do zasady dotyczyć tylko składek bieżących bądź przyszłych, których termin płatności jeszcze nie upłynął. W obecnej, wyjątkowej sytuacji ZUS pominie ten warunek.


Koronawirus

Badania okresowe dopiero po pandemii

Krzysztof Tandecki
Pracownik, któremu skończy się ważność badań profilaktycznych, może je wykonać, gdy minie zagrożenie epidemiologiczne. Bez badań wstępnych i kontrolnych nadal nie wolno dopuścić do pracy.

Taki sposób postępowania zaproponował Główny Inspektor Pracy w skierowanym do jednostek Państwowej Inspekcji Pracy stanowisku z 16.03.2020 (GIP-GNN.50.2.2020.1).


Koronawirus

Pandemia a sprawozdanie finansowe

Rozprzestrzenianie się COVID-19 na całym świecie może potencjalnie wpłynąć na działalność firmy w 2020 r. Obecnie wpływ nie jest znany i dlatego nie został uwzględniony przy ocenie kontynuacji działalności.

Pandemia koronawirusa jest groźna nie tylko dla ludzi, wpływa na światowe rynki, w tym na stabilność kursów. Nie ma wątpliwości, że pandemia będzie miała konsekwencje makroekonomiczne, które w mniejszym lub większym stopniu wpłyną na działalność większości polskich przedsiębiorstw w 2020 r. Stowarzyszenie Księgowych w Polsce podpowiada, w jaki sposób w sprawozdaniu finansowym za rok 2019 poinformować o zagrożeniach kontynuacji działalności jednostki.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....