Trwałe odłączenie komponentów środka trwałego – ujęcie w księgach

Marek Barowicz

Często zdarza się, że komponenty środka trwałego są wymieniane, dołączane do niego lub odłączane i następnie likwidowane bądź sprzedawane. Przyjrzyjmy się księgowym skutkom takich operacji.

Komponenty środka trwałego to części składowe, dodatkowe lub peryferyjne. Części składowe warunkują kompletność danego środka trwałego, dzięki czemu spełnia on warunki techniczne (pod względem konstrukcyjnym) i prawne przewidziane dla danej kategorii środków trwałych. O jego kompletności nie decydują natomiast dołączone do niego części dodatkowe lub peryferyjne.

Definicja części

  • IS – izba skarbowa
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • updop – ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
  • uor – ustawa o rachunkowości
  • Kc – Kodeks cywilny
  • KSR – Krajowe Standardy Rachunkowości

W myśl prawa bilansowego część składowa stanowi nieodłączny element środka trwałego, warunkujący jego użytkowanie (np. silnik w samochodzie, fundament pod budynek, płyta główna w zespole komputerowym), który nie może być od niego odłączany bez istotnego uszczerbku dla zdatności środka trwałego do użytkowania. W przypadku niektórych rodzajów środków trwałych przepisy prawne określają wykaz części składowych, które muszą one posiadać, aby można było je uznać za kompletne, a w konsekwencji dopuścić do użytkowania.

Część składowa jest powiązana fizycznie (wchodzi fizycznie w skład danego środka trwałego) lub prawnie ze środkiem trwałym – pkt 4.17 Krajowego Standardu Rachunkowości (KSR) 11 Środki trwałe. W myśl Kc częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego (art. 47 § 2 Kc).

Częścią dodatkową (dodatkowym wyposażeniem) jest – zgodnie z wykładnią prawa bilansowego – element środka trwałego, który zwiększa jego walory użytkowe, ale nie jest niezbędny do jego funkcjonowania lub nie powoduje ograniczenia w jego użytkowaniu (np. koło zapasowe, klimatyzacja lub radio zamontowane w samochodzie, rolety antywłamaniowe w budynku). Część dodatkowa wchodzi fizycznie w skład środka trwałego lub jest z nim w inny sposób trwale związana (fizycznie lub prawnie). Wchodzi ona w skład wartości księgowej brutto środka trwałego, z którym jest związana, ponieważ sama nie może być uznana za kompletny składnik aktywów.

Częścią peryferyjną jest z kolei element fizycznie (konstrukcyjnie) niewchodzący w skład środka trwałego, który realizuje samodzielnie określone funkcje użytkowe (np. drukarka komputerowa, ogrodzenie obiektu budowlanego służące wyłącznie jednemu obiektowi). Część peryferyjna nie warunkuje możliwości użytkowania środka trwałego, z którym ma być powiązana, a jej brak nie ogranicza jego właściwości użytkowych.

W zależności od decyzji przedsiębiorcy może ona stanowić odrębny środek trwały, wchodzić w skład środka trwałego, z którym jest powiązana, lub być użytkowana w powiązaniu z więcej niż jednym środkiem trwałym (pkt 4.19 i 4.20 KSR 11).

W rozstrzygnięciach organów podatkowych dominuje pogląd, że część peryferyjna to rzecz zbliżona swym charakterem do przynależności zdefiniowanej w art. 51 § 1 Kc, przynależnościami są zaś rzeczy ruchome potrzebne do korzystania z innej rzeczy (rzeczy głównej) zgodnie z jej przeznaczeniem, jeżeli pozostają z nią w faktycznym związku odpowiadającym temu celowi (interpretacje IS w Warszawie z 26.10.2016, 1462-IPPB5.4510.887.2016.1.MR, i Bydgoszczy z 19.08.2015, ITPB3/4510-235/15/AW).

Części dodatkowe i peryferyjne – w przeciwieństwie do składowych – mogą być po przyjęciu środka trwałego do używania dołączane do niego, odłączane, likwidowane, przyłączone do innego środka trwałego lub mogą stanowić przedmiot sprzedaży.

Likwidacja części składowej

Wymaga równoczesnej likwidacji środka trwałego i zaprzestania ujmowania go w ewidencji księgowej (jeżeli trwale przestaje on być kompletny i zdatny do używania) oraz wykazania skutków likwidacji części składowej (korekta wartości księgowej brutto i dotychczasowego umorzenia środka trwałego o wartość brutto i kwotę umorzenia przypadające na likwidowaną część składową). Powoduje to zapisy:

Wn konto 07 „Odpisy umorzeniowe środków trwałych”

Wn konto 76-1 „Pozostałe koszty operacyjne”

Ma konto 01 „Środki trwałe”.

Wpływają one na wynik finansowy (zmniejszenie kosztu/straty z tytułu rozchodu środka trwałego o możliwą do uzyskania cenę sprzedaży netto odłączonej części składowej).

W razie braku możliwości wiarygodnego ustalenia wartości likwidowanej części składowej (lub gdy jej oszacowana wartość jest nieistotna) na przedsiębiorcy ciąży obowiązek przeprowadzenia testu na utratę wartości środka trwałego (zgodnie z KSR 4 Utrata wartości aktywów) oraz dokonania – o ile taka utrata wartości wystąpi – ew. odpisu z tytułu trwałej utraty wartości środka trwałego (Wn konto 76-1 „Pozostałe koszty operacyjne”, Ma konto 07-2 „Odpisy z tytułu trwałej utraty wartości środków trwałych”). Zgodnie bowiem z art. 32 ust. 4 w zw. z art. 28 ust. 7 uor oraz pkt 2.4. KSR 4 Utrata wartości aktywów, przeznaczenie środka trwałego do likwidacji lub wycofanie go z używania wskutek trwałej utraty wartości uzasadnia dokonanie – w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych – odpowiedniego odpisu aktualizującego jego wartość.

Dla przypomnienia: trwała utrata wartości zachodzi, gdy istnieje duże prawdopodobieństwo, że kontrolowany przez przedsiębiorcę środek trwały nie przyniesie w przyszłości oczekiwanych korzyści ekonomicznych (w znaczącej części lub w całości).

Wymiana części składowych środka trwałego

W zależności od celu, jakiemu ma służyć – może być uznana za:

  • remont tego środka trwałego, obciążający – bez względu na jego wysokość – koszty operacyjne bieżącego okresu (gdy celem wymiany jest utrzymanie założonego pierwotnie okresu użytkowania środka trwałego oraz jego wartości użytkowej, mierzonej m.in. kosztami eksploatacji, poziomem zdolności produkcyjnych czy jakością wytworzonych za jego pomocą produktów; zadaniem remontu mającego charakter odtworzeniowy jest przywrócenie początkowego stanu technicznego środka trwałego, utraconego wskutek fizycznego zużycia, spowodowanego upływem czasu i eksploatacją),
  • ulepszenie, zwiększające wartość początkową środka trwałego (gdy celem wymiany jest modernizacja, przebudowa, rozbudowa lub rekonstrukcja środka trwałego, powodująca wzrost jego wartości użytkowej).

Koszty remontu księguje się:

Wn konto 40 „Koszty według rodzajów” lub odpowiednie konto zespołu 5, Ma konto 21 „Rozrachunki z dostawcami” lub konto 30 „Rozliczenie zakupu”),

Koszty ulepszenia księguje się:

Wn konto 08 „Środki trwałe w budowie”, Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki” lub konto 30 „Rozliczenie zakupu” oraz Wn konto 01 „Środki trwałe”, Ma konto 08 „Środki trwałe w budowie”).

Wydatki na likwidację (utylizację) wymienionej („starej”, wyeksploatowanej) części składowej środka trwałego ujmuje się w księgach rachunkowych zapisem:

Wn konto 76-1 „Pozostałe koszty operacyjne”

Ma konto 21 „Rozrachunki z dostawcami” lub konto 24 „Pozostałe rozrachunki” bądź konto 30 „Rozliczenie zakupu”.

Trwałe odłączenie części dodatkowej lub peryferyjnej

Takie odłączenie tej części od danego środka trwałego i jej ujęcie jako składnika materiałów, przedmiotu likwidacji lub przyłączenie do innego środka trwałego powoduje zmniejszenie wartości księgowej brutto i dotychczasowego umorzenia tego środka o wartość brutto i kwotę umorzenia odłączanej od niego części (pod warunkiem że – podobnie jak w przypadku likwidowanej części składowej środka trwałego – wartość tej części jest wiarygodnie ustalona i istotna).

Odłączenie księguje się:

Wn konto 07 „Odpisy umorzeniowe środków trwałych”

Wn konto 76-1 „Pozostałe koszty operacyjne”

Ma konto 01 „Środki trwałe”.

Zapisy te wpływają na wynik finansowy jako koszt (strata) z tytułu rozchodu środka trwałego.

Jeżeli trwale odłączona część dodatkowa lub peryferyjna zostaje przeznaczona do zbycia, to możliwa do uzyskania cena jej sprzedaży netto, po której zostanie objęta – do momentu sprzedaży – ewidencją materiałów (Wn konto 31 „Materiały”) skoryguje koszt (stratę) z tytułu rozchodu środka trwałego (Ma konto 76-1).

Gdy odłączana/przełączana część dodatkowa lub peryferyjna nie była przedmiotem ewidencji pomocniczej w ramach ewidencji środków trwałych, jej wartość księgową brutto ustala się na podstawie dokumentów księgowych, a w razie ich braku – na podstawie szacunku.

Z kolei kwota umorzenia środka trwałego przypadająca na część dodatkową lub peryferyjną powinna być obliczana przy pomocy metody i stóp amortyzacji, które były stosowane do amortyzowania środka trwałego.

Księgowania w przypadku sprzedaży trwale odłączonych komponentów środka trwałego (na podstawie faktury) będą następujące:

Wn konto 24 „Pozostałe rozrachunki”

Ma konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne” (VAT)

Ma konto 76-0 „Pozostałe przychody operacyjne”.

Przełączanie części dodatkowych lub peryferyjnych

W razie przełączania części dodatkowych lub peryferyjnych między środkami trwałymi kwota zmniejszająca wartość księgową brutto i umorzenie środka trwałego, od którego odłączono te części, stanowi równocześnie kwotę zwiększającą wartość księgową brutto i umorzenie środka trwałego, do którego je dołączono (przełączono).

Jeżeli część peryferyjna samodzielnie spełnia definicję środka trwałego, ale jej wartość powiększała uprzednio wartość księgową brutto innego środka trwałego (np. jako składnik obiektu zbiorczego, w skład którego mogą wchodzić obiekty zespolone funkcjonalnie lub rodzajowo), wtedy wartość takiej części po odłączeniu będzie stanowiła wartość początkową odrębnego środka trwałego.

Wartość początkowa – wartość księgowa brutto

Jeżeli odłączana część peryferyjna była objęta ewidencją pomocniczą w ramach ewidencji środka trwałego, w skład którego wchodziła, wówczas jej wartość początkowa odpowiadająca wartości księgowej netto wynika z tej ewidencji pomocniczej (której podlega wartość początkowa, suma odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych, a w konsekwencji wartość księgowa netto części peryferyjnej).

W przeciwnym razie wartość księgową brutto tej części peryferyjnej ustala się na podstawie dokumentów księgowych, a w razie ich braku – na podstawie szacunku, a następnie oblicza się część kwoty umorzenia środka trwałego przypadającą na odłączaną część przy pomocy metody i stóp amortyzacji, które stosowane były do amortyzowania środka trwałego (pamiętać przy tym należy, że ustalając okres użytkowania i stawkę amortyzacji środka trwałego, w skład którego wchodzą części składowe, dodatkowe lub peryferyjne, można uwzględnić zróżnicowanie okresu ekonomicznej użyteczności poszczególnych części lub sposobu konsumowania wynikających z nich korzyści ekonomicznych; w takim razie można ustalić dla środka trwałego stawkę lub stopę amortyzacji, stanowiącą wypadkową stawek (stóp) amortyzacji wyodrębnionych części składowych, dodatkowych i peryferyjnych; w przypadku metody liniowej amortyzacji tak ustalona stawka lub stopa amortyzacji stanowi średnią ważoną stawek lub stóp amortyzacji wydzielonych części (vide pkt 9.17 w zw. z pkt 5.4 i 8.26 KSR 11).

Pamiętać również należy, że jednostka obniża wartość księgową brutto środka trwałego o kwotę odpowiadającą wartości brutto (stanowiącej wartość początkową) odłączanej części peryferyjnej. Równocześnie pomniejsza umorzenie środka trwałego o wartość umorzenia przypadającego na część (vide pkt 9.16 KSR 11).

W przypadku natomiast gdy środek trwały, ujęty uprzednio w księgach rachunkowych jako pojedynczy obiekt inwentarzowy, zostaje dołączony do innego środka trwałego, jako jego część dodatkowa lub peryferyjna (np. z uwagi na włączenie go w skład obiektu zbiorczego), wówczas jego wartość księgową brutto oraz dotychczasowe umorzenie zwiększa wartość początkową i umorzenie tego obiektu inwentarzowego, w skład którego go włączono.

Dla celów podatku dochodowego w przypadku trwałego odłączenia od danego środka trwałego części składowej lub peryferyjnej wartość początkową (tzw. wartość księgową brutto) tego środka zmniejsza się – od następnego miesiąca po odłączeniu – o różnicę między ceną nabycia (kosztem wytworzenia) odłączonej części a przypadającą na nią – w okresie połączenia – sumą odpisów amortyzacyjnych obliczoną przy zastosowaniu metody amortyzacji i stawki amortyzacyjnej stosowanej do obliczania odpisów amortyzacyjnych tego środka trwałego.

Pomniejszanie wartości początkowej środków trwałych, wskutek trwałego odłączenia od nich ich części składowych/peryferyjnych można ująć w ewidencji księgowej:

Wn konto 76-1 „Pozostałe koszty operacyjne”

Ma konto 01 „Środki trwałe”.

Jeżeli natomiast odłączona część zostanie następnie przyłączona do innego środka trwałego, wówczas – w miesiącu połączenia – zwiększa się wartość początkową tego innego środka trwałego o ww. różnicę (art. 22g ust. 20 w zw. z ust. 21 updof, art. 16g ust. 16 w zw. z ust. 17 updop).

Operację taką odzwierciedla zapis:

Wn konto 01 „Środki trwałe”

Ma konto 76-0 „Pozostałe przychody operacyjne”.

Ulepszenie poprzez dołączenie części

Jeżeli środki trwałe (już użytkowane w firmie) uległy ulepszeniu w wyniku przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji, ich wartość początkową powiększa się o sumę wydatków na ulepszenie, w tym także o wydatki na nabycie części składowych lub peryferyjnych, których jednostkowa cena nabycia przekracza 10 tys. zł.

Zapisy w księgach są następujące:

Wn konto 08 „Środki trwałe w budowie”

Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki” lub konto 30 „Rozliczenie zakupu”

Wn konto 01 „Środki trwałe”

Ma konto 08 „Środki trwałe w budowie”.

Środek trwały uważa się za ulepszony, gdy suma wydatków poniesionych na jego przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację w danym roku podatkowym przekracza 10 tys. zł, a wydatki te powodują wzrost wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środka trwałego do używania, mierzonej w szczególności okresem używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych za pomocą ulepszonych środków trwałych i kosztami ich eksploatacji (art. 22g ust. 17 updof, art. 16g ust. 13 updop).

Jeżeli jednostkowa cena nabycia części składowych lub peryferyjnych (mających za zadanie ulepszenie środka trwałego) jest w ocenie przedsiębiorcy nieistotna (nie przekracza 10 tys. zł), może on zastosować – na podstawie art. 4 ust. 4 uor – uproszczenie w ramach przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, polegające na zaliczeniu takich części bezpośrednio w ciężar kosztów:

Wn konto 40 „Koszty według rodzajów” lub odpowiednie konto zespołu 5

Ma konto 21 „Rozrachunki z dostawcami” lub konto 30 „Rozliczenie zakupu”.

Remont i uzdatnienie do użytku poprzez dołączenie części

Wydatek na nabycie części składowej lub peryferyjnej – niezależnie od jednostkowej ceny jej nabycia:

  • obciąża bezpośrednio koszty podatkowe, jeżeli dotyczy środków trwałych już przyjętych do używania i równocześnie ma charakter nakładów remontowych, odtworzeniowych; zapis księgowy tej operacji będzie następujący: Wn konto  40 „Koszty według rodzajów” lub odpowiednie konto zespołu 5, Ma konto 21 „Rozrachunki z dostawcami” lub konto 30 „Rozliczenie zakupu” bądź
  • zwiększa – zgodnie z art. 22g ust. 2–6 updof oraz art. 16g ust. 2–6 updop – wartość początkową środka trwałego, nieoddanego jeszcze do użytkowania (niewprowadzonego do ewidencji środków trwałych): Wn konto 08 „Środki trwałe w budowie”, Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki” lub konto 30 „Rozliczenie zakupu” oraz Wn konto 01 „Środki trwałe”, Ma konto 08 „Środki trwałe w budowie”.

W tym drugim przypadku wydatek taki – jako związany z przystosowaniem, przysposobieniem środka trwałego do użytku – nie może być zaliczony bezpośrednio w ciężar kosztów podatkowych, tylko będzie rozliczany w drodze odpisów amortyzacyjnych dokonywanych od środka trwałego, którego wartość zwiększa, po jego przyjęciu do używania (Wn konto 40 „Koszty według rodzajów – amortyzacja” lub odpowiednie konto zespołu 5, Ma konto 07 „Odpisy umorzeniowe środków trwałych”).

W myśl bowiem art. 22a ust. 1 updof i art. 16a ust. 1 updop przedsiębiorca może przyjąć do użytkowania wyłącznie kompletne i zdatne do użytku środki trwałe. Powyższa zasada jest zgodna z prawem bilansowym (art. 3 ust. 1 pkt 15 uor).

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Temat: „Księgi rachunkowe”
Księgi rachunkowe

Zakup i używanie motocykla – rozliczenie podatkowe i ujęcie księgowe

Aneta Szwęch
Spółka chce dla swoich pracowników kupić motocykle, które będą wykorzystywane do celów służbowych. Ze względu na krótki czas przejazdu, niskie koszty eksploatacji oraz łatwość parkowania dojazd pracowników spółki do klientów będzie bardziej ekonomiczny niż jazda samochodem.
Jak taki zakup rozliczyć podatkowo i bilansowo?

Dla celów podatkowych motocykl jest uznawany za pojazd samochodowy (samochód osobowy), co powoduje, że wydatki z nim związane mogą być objęte limitami określonymi w ustawie o VAT oraz w updof i updop.

Jeżeli wydatki poniesione na zakup oraz późniejsze używanie motocykla służą wykonywanym przez przedsiębiorcę czynnościom opodatkowanym, to zasadniczo przysługuje mu pełne prawo do odliczenia VAT. Dla celów VAT motocykl jest jednak uznawany za pojazd samochodowy, o którym mowa w art. 86a ust. 1 ustawy o VAT (patrz ramka), co powoduje, że w odniesieniu do wydatków z nim związanych stosuje się ograniczenie w odliczeniu VAT do wysokości 50% kwoty podatku.


Inwestycje w nieruchomości

Zakres nieruchomości inwestycyjnych – głos w dyskusji

Jerzy Gierusz
Kluczowym problemem, jaki musi rozwiązać księgowy, aby prawidłowo ująć w księgach i przedstawić w sprawozdaniu finansowym nieruchomości inwestycyjne, jest określenie, co kwalifikować do tej kategorii.

W „Rachunkowości” nr 12/2019 ukazał się artykuł dr Katarzyny Trzpioły „Nieruchomości inwestycyjne – wyodrębnianie, ujęcie i prezentacja według ustawy o rachunkowości”. Przedstawione w nim problemy uważam za ważne i zarazem trudne z dwóch powodów:

  • niestabilność rynków finansowych sprawia, że wiele podmiotów lokuje wolne środki pieniężne w nieruchomościach, uznając takie inwestycje za bezpieczniejsze i bardziej zyskowne niż zakup akcji, udziałów czy obligacji,
  • polskie uregulowania w omawianym zakresie, od 2002 r. stopniowo ewoluują w stronę rozwiązań przyjętych w MSR 40 Nieruchomości inwestycyjne, jednak wciąż pozostają lakoniczne – nasze prawo bilansowe poświęca nieruchomościom inwestycyjnym niewiele miejsca.

Rachunkowość

Zaliczka otrzymana na poczet dywidendy lub udziału w zysku

Spółka kapitałowa mająca udziały w innej spółce kapitałowej oraz w spółce osobowej otrzymuje zaliczki na poczet dywidendy, a także na poczet udziału w zysku.
Czy wpływ zaliczek (Wn konto 13) wykazać jako:
⋅ przychód finansowy (Ma konto 75-0), czy
⋅ pozostałe rozrachunki i zobowiązania (Ma konto 24)?

Zaliczki na poczet dywidendy oraz na poczet udziału w zysku mają charakter tymczasowy. Jeżeli przekraczają ostateczną wysokość należnej udziałowcowi dywidendy lub udziału w zysku, to podlegają zwrotowi. Dlatego – do czasu zatwierdzenia sprawozdania finansowego oraz podjęcia uchwały o sposobie podziału zysku i wysokości dywidendy (udziału w zysku) należnej poszczególnym udziałowcom/wspólnikom – zaliczkę traktuje się jako zobowiązanie (Ma konto 24, Wn konto 13).


Księgi rachunkowe

Opłata wstępna w rozliczeniach międzyokresowych czynnych – skutki bilansowe i podatkowe

Aneta Szwęch
Firma zawarła umowę leasingu operacyjnego, której przedmiotem jest maszyna produkcyjna. Ze względu na uproszczenia wynikające z ustawy o rachunkowości umowa jest uznawana także dla celów bilansowych za leasing operacyjny. Na podstawie obowiązujących w firmie zasad (polityki) rachunkowości opłata wstępna jest rozliczana za pośrednictwem konta rozliczeń międzyokresowych czynnych.
Czy wobec takiego sposobu księgowego rozliczania opłaty wstępnej firma w tym samym czasie powinna kwalifikować miesięczne odpisy do kosztów podatkowych? Jak ująć opłatę wstępną w księgach rachunkowych i rozliczyć dla celów podatku dochodowego?

Uor nie określa szczegółowo zasad ewidencjonowania oraz rozliczania tej opłaty. Zazwyczaj stanowi ona istotną część sumy opłat leasingowych i na podstawie art. 39 ust. 1 i 3 uor – jako opłata dotycząca przyszłych okresów – jest odpisywana sukcesywnie w ciężar kosztów przez okres trwania umowy leasingu.

Szczegółowe rozwiązania określa KSR 5 Leasing, najem i dzierżawa, który w pkt 5.1 i 5.3 stanowi, że opłatę wstępną rozlicza się przez okres leasingu metodą liniową i obciąża nią równomiernie, w jednakowej wysokości, koszty poszczególnych miesięcy lub kwartałów objętych okresem leasingu, co może wymagać dokonywania czynnych lub biernych rozliczeń międzyokresowych.


Rachunkowość

Uproszczenia księgowe dla małych jednostek

Które jednostki małe mogą korzystać z uproszczeń polegających na: • rezygnacji z zachowania zasady ostrożności przy wycenie aktywów i pasywów oraz odstąpieniu od dokonywania odpisów aktualizujących – art. 7 ust. 2b uor,
• możliwości dokonywania odpisów amortyzacyjnych według zasad określonych w przepisach podatkowych – art. 32 ust. 7 uor,
• nietworzeniu biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów dotyczących przyszłych świadczeń na rzecz pracowników – art. 39 ust. 6 uor?

Księgi rachunkowe

Spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego – ujęcie w księgach rachunkowych

Marek Barowicz
Spółka zamierza kupić spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego. Niewykluczone, że następnie – po dokonaniu nakładów na adaptację – lokal zostanie przez nią wynajęty.
Jak ująć takie operacje w księgach rachunkowych? Spółka korzysta z uproszczenia polegającego na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami podatkowymi (art. 32 ust. 7 uor).

Spółka zamierza kupić spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego. Niewykluczone, że następnie – po dokonaniu nakładów na adaptację – lokal zostanie przez nią wynajęty.

Jak ująć takie operacje w księgach rachunkowych? Spółka korzysta z uproszczenia polegającego na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami podatkowymi (art. 32 ust. 7 uor).

Spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego zalicza się – zgodnie z art. 244 Kc – do ograniczonych praw rzeczowych, których cechą charakterystyczną jest, że są to prawa związane z rzeczą-nieruchomością (właścicielem budynku, w którym znajduje się lokal użytkowy, wykorzystywany na podstawie prawa spółdzielczego, pozostaje spółdzielnia).


Księgi rachunkowe

Sprzedaż towaru w promocji – podatki i ewidencja księgowa

Aneta Szwęch
Sprzedaż towarów po promocyjnej cenie (niższej od regularnej ceny stosowanej przez sprzedawcę, ceny rynkowej lub ceny zakupu) bądź wręcz za symboliczną złotówkę jest często stosowanym narzędziem marketingowym służącym pozyskaniu nowych klientów oraz zatrzymaniu dotychczasowych.
Przyjrzyjmy się, w jaki sposób rozliczyć ją dla celów VAT oraz podatku dochodowego, i jak ująć w księgach rachunkowych.

Inwestycje

Nieruchomości inwestycyjne – wyodrębnienie, ujęcie i prezentacja według ustawy o rachunkowości

Katarzyna Trzpioła
Po prawie dwudziestu latach doświadczeń warto się zastanowić, jak jednostki, sporządzając sprawozdanie finansowe, rozumieją istotę nieruchomości inwestycyjnych i stosują wymogi uor dotyczące ich kwalifikacji i ujmowania, wyceny, prezentacji oraz ujawniania danych. W artykule odniesiono się do wybranych problemów, jakie rodzi ujmowanie i wycena nieruchomości, które mogą być uznane za nieruchomości inwestycyjne.

Od 2002 r. w dziale A bilansu, w ramach grupy IV „Inwestycje długoterminowe”, wyodrębniono poz. 1 „Nieruchomości”. Kolejna nowelizacja uor umożliwiła amortyzację tych obiektów, a więc usankcjonowała ich wycenę w cenie nabycia; następna zaś zmiana – która weszła w życie od 2009 r. – wprowadziła możliwość ich wyceny w wartości rynkowej bądź inaczej ustalonej wartości godziwej.


Rachunkowość

Odroczony podatek dochodowy – czy można go ustalić tylko od wybranych różnic

Jesteśmy spółką z o.o. spełniającą określone w uor kryteria wielkościowe dla jednostki małej. Korzystamy z uproszczenia dotyczącego odroczonego podatku dochodowego i nie ustalamy aktywów ani rezerw z tego tytułu. Okazało się jednak, że wykorzystanie wynikającej z updop możliwości jednorazowego odpisania ceny nabycia:
• składników majątku o cechach środków trwałych lub wnip, nieprzekraczającej 10 tys. zł,
• fabrycznie nowych maszyn i urządzeń do łącznej kwoty 100 tys. zł rocznie,
wpływa ujemnie na wysokość zysku i dywidendy oraz wskaźniki rentowności warunkujące uzyskanie kredytu.
Aby skorzystać ze stwarzanej przez updop możliwości, a zarazem złagodzić skutki, jakie jednorazowe odpisy wywierają na wynik finansowy, chcielibyśmy częściowo stosować podatek odroczony. Dotyczyłby on tylko amortyzacji. Od pozostałych tytułów różnic przejściowych, których wielkości są zresztą nieistotne (np. rezerw na koszty, różnic kursowych, odsetek), nie ustalalibyśmy aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku.
Czy rozwiązanie takie byłoby zgodne z uor?

Rachunkowość

Elektroniczne uzgodnienie sald aktywów i pasywów

Agnieszka Baklarz
Jaką postać powinno przybrać i jak powinno przebiegać elektroniczne uzgodnienie sald? Czy wymagany jest elektroniczny podpis?

Księgi rachunkowe

Przelew z rachunku VAT na rachunek US w celu zapłaty zaliczki na CIT – sposób księgowania

Aneta Szwęch
Spółka oprócz rachunku rozliczeniowego w banku ma także rachunek VAT. Dotychczas dość często się zdarzało, że na rachunku VAT znajdowało się więcej środków niż na rachunku rozliczeniowym, ale spółka nie mogła ich rozchodować na cele inne niż związane z VAT.
Podobno pojawiła się możliwość regulowania z rachunku VAT zobowiązań publicznoprawnych innych niż VAT. Jak w takim razie będzie przebiegała np. zapłata zaliczki CIT z tego rachunku?
Jakie będą tego skutki podatkowe i bilansowe?

Rachunkowość

Sprawdzenie dowodu księgowego (wyciągu bankowego) przez głównego księgowego

Kto (czy główny księgowy) sprawdza w gminnej jednostce budżetowej dowody księgowe mające postać wyciągów bankowych?

Rachunkowość

Ewidencja kosztów tłumaczeń i notarialnych poświadczeń podpisów

Jesteśmy jednostką budżetową. Jak ująć w ewidencji księgowej koszty wykonania tłumaczenia przez tłumacza przysięgłego na potrzeby postępowania prokuratorskiego oraz notarialnych poświadczeń podpisów pism do ubezpieczycieli o wypłatę kwot gwarancyjnych? Tłumaczenie i poświadczenie podpisów dotyczy zadania, dla którego otwarty jest tytuł inwestycyjny.

Księgi rachunkowe

Rekompensata za koszty odzyskiwania należności od dłużnika – ujęcie księgowe i podatkowe

Przedsiębiorca prowadzący księgi rachunkowe ma kilku kontrahentów, którzy uporczywie, mimo monitów, zwlekają z zapłatą za kupione towary i usługi. Zastanawia się nad obciążeniem ich – poza odsetkami za zwłokę – dodatkową rekompensatą o równowartości 40 euro za koszty odzyskiwania należności.
Jakie będą tego skutki podatkowe i bilansowe?

Wierzycielowi, który po spełnieniu swojego świadczenia nie otrzymał od dłużnika zapłaty w określonym umownie terminie, przysługuje, bez wezwania:

  • rekompensata za koszty odzyskiwania należności o równowartości 40 euro,
  • zwrot, w uzasadnionej wysokości, poniesionych kosztów odzyskiwania należności przewyższających równowartość 40 euro – gdy faktycznie poniesione koszty odzyskiwania należności przekraczają tę kwotę.

Rachunkowość

Zaprzestanie ustalania odroczonego podatku dochodowego

Nasza spółka z o.o. była dotychczas zaliczana do dużych jednostek, tworzyliśmy m.in. rezerwę i ustalaliśmy aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Po podwyższeniu progów kwalifikujemy się do jednostek małych i chcielibyśmy (od 1.01.2019 r.) skorzystać z przewidzianego w uor uproszczenia, polegającego na nieustalaniu odroczonego podatku dochodowego. W naszych księgach rachunkowych (i sprawozdaniu finansowym za poprzedni rok) figurują jeszcze aktywa i rezerwy z tego tytułu.
Czy możemy je wyksięgować w całości, a jeżeli tak, to w jaki sposób?

Rachunkowość

Jak liczyć wskaźnik rentowności sprzedaży

Mam wątpliwość, jak obliczyć jeden ze wskaźników finansowych stosowanych przez Komisję ds. Analizy Finansowej Rady Naukowej Stowarzyszenia Księgowych w Polsce w corocznie zamieszczanych na łamach „Rachunkowości” wykazach sektorowych wskaźników finansowych.
Chodzi o wskaźnik rentowności sprzedaży. Komisja definiuje rentowność sprzedaży jako wynik ze sprzedaży × 100/przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów.
Jak dokładnie rozumieć termin „wynik ze sprzedaży”? Czy chodzi o pozycję „Zysk (strata) ze sprzedaży” z (poz. F) rachunku zysków i strat, czy też o inną wielkość?

Rachunkowość

Sprawdzanie dowodów księgowych

Jednostka budżetowa otrzymała jednocześnie pierwotny dowód księgowy z błędną kwotą i jego korektę.
Czy oba dowody księgowe powinna sprawdzić pod względem merytorycznym, formalno-rachunkowym, zatwierdzić do wypłaty i ująć w księgach rachunkowych – wiedząc, że pierwotny dowód jest błędny? Czy też wystarczy wykonać te czynności tylko w odniesieniu do korekty dowodu księgowego?

Księgi rachunkowe

Korekta kosztów podatkowych po otrzymaniu i zwrocie dotacji

Krzysztof Hałub
Otrzymanie dotacji/refundacji wolnej od podatku dochodowego bądź niezaliczanej do przychodów podatkowych powoduje obowiązek wyłączenia z kosztów podatkowych części wydatków pokrytych tą dotacją (albo odpisów amortyzacyjnych, jeżeli jest ona przeznaczona na pokrycie ceny zakupu środków trwałych i wnip).

Rachunkowość

Ewidencja pracowniczych planów kapitałowych w księgach rachunkowych pracodawcy

Od 1.01.2019 r. obowiązuje nowa ustawa o pracowniczych planach kapitałowych.
W jaki sposób spółka z o.o. – jako pracodawca – powinna ujmować wpłaty na pracownicze plany kapitałowe (PPK) w swoich księgach rachunkowych?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....