Świadczenie za kwarantannę graniczną – na podstawie oświadczenia pracownika

Renata Majewska Biuro Kadr i Płac

Białorusin pracujący w polskiej spółce (zatrudniony na mocy pozwolenia na pracę sezonową) wracał 21.03.2020 z Białorusi po urlopie i na granicy dostał polecenie obowiązkowej 2-tygodniowej kwarantanny domowej.
Czy przysługuje mu za ten czas wynagrodzenie chorobowe (jeszcze z niego w tym roku nie korzystał), czy może jest to nieobecność usprawiedliwiona (NU) bez prawa do wynagrodzenia? Jak ten miesiąc rozliczyć na liście płac? Czy i gdzie to zgłosić? Jaki kod podać w dokumentach składanych do ZUS (czy 331)? Dodam, że firma jest płatnikiem zasiłków dla załogi, a wynagrodzenia płaci na bieżąco – do 28. dnia danego miesiąca.

Po zakończeniu kwarantanny obcokrajowiec powinien złożyć pracodawcy – w ciągu 3 dni roboczych – oświadczenie stanowiące podstawę przyznania prawa do świadczeń chorobowych. Za marzec 2020 należy w tym przypadku złożyć ZUS RCA, ujmując tylko wynagrodzenie za pracę za okres od 1.03.2020 do 20.03.2020 i ew. „zerowy” ZUS RSA z kodem 331 za okres od 21.03.2020 do 31.03.2020. Pełne wynagrodzenie chorobowe z racji kwarantanny trzeba wykazać w dokumentach ubezpieczeniowych za kwiecień 2020.

  • MPiPS – Minister Pracy i Polityki Społecznej

Od 15.03.2020 do odwołania w ruchu osobowym oraz realizowanym autami osobowymi w kierunku wjazdowym do Polski na lotniczych, morskich i drogowych przejściach granicznych mogą się przemieszczać wyłącznie: obywatele polscy oraz cudzoziemcy będący małżonkami albo dziećmi obywateli Polski; osoby pozostające pod ich stałą opieką; legitymujący się Kartą Polaka; szefowie misji dyplomatycznych oraz członkowie personelu dyplomatyczno-konsularnego misji (czyli osoby posiadające stopień dyplomatyczny oraz członkowie ich rodzin); mający w Polsce prawo stałego lub czasowego pobytu bądź prawo do pracy; prowadzący środek transportu służący do przewozu osób lub towarów, pod warunkiem że ich przejazd następuje w ramach czynności zawodowych polegających na transporcie towarów lub przewozie osób; inni, wpuszczeni w szczególnie uzasadnionych przypadkach za zgodą Komendanta Głównego Straży Granicznej (§ 3 rozporządzenia MSWiA z 13.03.2020 w sprawie czasowego zawieszenia lub ograniczenia ruchu granicznego na określonych przejściach granicznych, DzU poz. 435 ze zm.).

Od 20.03.2020 do odwołania obowiązuje w Polsce stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (§ 1 rozporządzenia MZ z 20.03.2020 w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, DzU poz. 491, dalej rse).

Od 20.03.2020 każda osoba przybywająca do RP (nie tylko obcokrajowiec) musi:

  • odbyć 2-tygodniową kwarantannę, biegnącą od następnego dnia po przekroczeniu granicy, począwszy od 31.03.2020 – wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi lub gospodarującymi,
  • przekazać funkcjonariuszowi Straży Granicznej informacje o adresie miejsca zamieszkania lub pobytu podczas kwarantanny oraz numer telefonu do kontaktu (dane te podlegają udostępnieniu MSWiA, MZ, NFZ, Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ZUS, KRUS, wojewodom i Policji).

Nakaz ten wynika odpowiednio z rse, następnie z dwóch kolejnych rozporządzeń RM z 31.03.2020 i z 10.04.2020 w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii: pierwsze obowiązywało od 31.03.2020 do 9.04.2020, a drugie od 10.04.2020 do odwołania (odpowiednio DzU poz. 566 i 658, dalej ron). Ostatnie rozporządzenie przedłużyło obowiązek kwarantanny granicznej do 26.04.2020.

Odosobnienie graniczne w trybie uproszczonym

Kwarantanna to forma odosobnienia osoby zdrowej, która była narażona na zakażenie, w celu zapobieżenia szerzeniu się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych (art. 12 pkt 12 ustawy z 5.12.2008 o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, DzU z 2019 poz. 1239, dalej uchz). W praktyce polega na pozostawaniu w domu, bez wychodzenia na zewnątrz, a w miarę możliwości bez kontaktu z członkami rodziny. Standardowo kwarantannę zarządza na mocy decyzji państwowy powiatowy albo państwowy graniczny inspektor sanitarny, z rygorem natychmiastowej wykonalności (art. 33 ust. 1 i 3 uchz).

Od 1.04.2020 decyzje inspektora wydawane w przypadku podejrzenia zakażenia lub choroby szczególnie niebezpiecznej i wysoce zakaźnej, stanowiącej bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia innych osób:

  • mogą być przekazywane adresatowi w każdy możliwy sposób zapewniający dotarcie decyzji do adresata, w tym ustnie, a następnie doręczone na piśmie po ustaniu przyczyn to uniemożliwiających,
  • nie wymagają uzasadnienia.

Decyzja inspektora jest ew. podstawą przyznania osobie odosobnionej świadczenia chorobowego (art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z 25.06.1999 o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, DzU z 2019 poz. 645). Jednak objęcie kwarantanną graniczną opisaną w pytaniu następuje w trybie uproszczonym, bez wydawania decyzji przez inspektora – na podstawie oświadczenia samego zainteresowanego (jest o tym mowa dalej). Dopiero jej skrócenie albo całkowite zwolnienie spod niej wymaga decyzji.

Kto bez kwarantanny

Obowiązku objęcia kwarantanną graniczną i podania miejsca jej odbycia nie stosuje się w razie przekraczania granicy RP: w celu prac w gospodarstwie rolnym leżącym po obu stronach granicy; przez żołnierzy wojsk polskich i sojuszniczych; przez wykonujących zadania służbowe funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa; przez członków misji dyplomatycznych, urzędów konsularnych i przedstawicieli organizacji międzynarodowych, także członków ich rodzin, którzy przekraczają tę granicę w celu odbycia tranzytu do innego państwa, trwającego nie dłużej niż 24 godz. liczone od momentu przekroczenia granicy RP, oraz w ramach realizacji czynności zawodowych przez:

  • załogę statku powietrznego w rozumieniu Prawa Lotniczego oraz załogę statku w rozumieniu przepisów o bezpieczeństwie morskim,
  • rybaków w rozumieniu ustawy o pracy na statkach rybackich lub marynarzy w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy o pracy na morzu, w tym zatrudnionych zgodnie z art. 46 lub art. 108 tej ustawy, a także marynarzy po upływie okresu pracy na statku, schodzących z niego w polskim porcie celem bezzwłocznej repatriacji poza terytorium RP,
  • osoby wykonujące pracę lub świadczące usługi na morskich platformach wydobywczych i wiertniczych zlokalizowanych na obszarze Polskiej Wyłącznej Strefy Ekonomicznej Morza Bałtyckiego na podstawie innego stosunku niż marynarska umowa o pracę,
  • członków załogi, o których mowa w ustawie o żegludze śródlądowej,
  • osoby wykonujące w Polsce lub w państwie sąsiadującym prace związane z przygotowaniem lub realizacją inwestycji w zakresie terminalu lub inwestycji towarzyszących, strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, strategicznych inwestycji w sektorze naftowym, w rozumieniu odrębnych ustaw,
  • kierowców wykonujących przewóz drogowy w ramach międzynarodowego transportu drogowego lub międzynarodowego transportu kombinowanego w rozumieniu przepisów o transporcie drogowym,
  • kierowców wykonujących przewóz drogowy w ramach międzynarodowego transportu drogowego lub międzynarodowego transportu kombinowanego w rozumieniu przepisów o transporcie drogowym, powracających z zagranicy innymi środkami transportu niż pojazd, którym jest wykonywany transport drogowy, w celu odbioru tu odpoczynku bądź po odebraniu odpoczynku za granicą oraz po przerwach w świadczeniu pracy z powodu m.in. choroby, urlopu wypoczynkowego czy prowadzenia pojazdu wyłączonego z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR,
  • obsadę pociągu oraz innych pracowników niezbędnych do wykonywania usług przewozu towarowego w ramach międzynarodowego transportu kolejowego, wykonujących czynności zawodowe w RP lub w państwie sąsiadującym, na podstawie listy stanowiącej wykaz tych osób, przekazanej przez przewoźnika do Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, który przekazuje ją do Komendanta Głównego Straży Granicznej (od 25.03.2020),
  • kierowców wykonujących przewóz drogowy pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy (od 25.03.2020).

Powiadomienie pracodawcy

Osoba poddana kwarantannie granicznej, jeśli jest pracownikiem, ma obowiązek powiadomić o tym pracodawcę, za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, w tym przez telefon. Przepisy ron nie wskazują terminu, w jakim ma to zrobić – należy posiłkowo sięgnąć do § 2 rozporządzenia MPiPS z 15.05.1996 w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (DzU z 2014 poz. 1632).

Zgodnie z tym przepisem w razie zaistnienia przyczyn uniemożliwiających stawienie się do pracy pracownik ma obowiązek zawiadomić zakład pracy o przyczynie nieobecności i przewidywanym okresie jej trwania, najpóźniej w drugim dniu absencji. Niedotrzymanie tego terminu pracodawca powinien usprawiedliwić, jeśli zatrudniony umotywuje je szczególnymi okolicznościami uniemożliwiającymi jego dochowanie, zwłaszcza obłożną chorobą połączoną z brakiem domowników czy innym zdarzeniem losowym; termin 2 dni biegnie wówczas od ustania przeszkody.

Białorusin powinien zatem poinformować pracodawcę o kwarantannie i czasie jej trwania (22.03.2020–4.04.2020) najpóźniej 24.03.2020. Dokumentem usprawiedliwiającym wskazaną nieobecność jest oświadczenie o obowiązku odbycia kwarantanny granicznej, jakie pracownik składa w celu uzyskania świadczeń chorobowych (patrz niżej). Jednak oświadczenie to pracodawca dostanie dopiero w ciągu 3 dni roboczych po zakończeniu kwarantanny, czyli maksymalnie do 8.04.2020.

Wobec tego w dniu uzyskania od pracownika informacji (zapewne telefonicznej) o przyczynie absencji i jej długości można w karcie ewidencji czasu pracy za marzec zaznaczyć – na razie ołówkiem – NUK (nieobecność usprawiedliwiona z powodu kwarantanny), a potem – po uzyskaniu na początku kwietnia oświadczenia zatrudnionego – zapisać to długopisem. Jeśli firma prowadzi kartę ewidencji czasu pracy w postaci elektronicznej, notkę o nieobecności kwarantannowej Białorusina może wprowadzić dopiero po uzyskaniu od niego wskazanego oświadczenia, a w dniu uprzedzenia przez niego o nieobecności (najpóźniej 24.03.2020) należy sporządzić o tym notatkę i wpiąć ją do części B jego akt osobowych.

Jakie świadczenie za domowe odosobnienie

Za czas kwarantanny granicznej pracownikowi przysługuje odpowiednio wynagrodzenie chorobowe finansowane przez zakład pracy (łącznie przez 33 albo 14 dni w roku kalendarzowym, jeśli chodzi o pracownika po 50. roku życia) albo zasiłek chorobowy. W tym przypadku, skoro pracownik nie korzystał jeszcze w 2020 ze świadczeń chorobowych, należy mu się wynagrodzenie chorobowe w wysokości 80% podstawy wymiaru. W celu jego uzyskania zatrudniony składa płatnikowi, w ciągu 3 dni po zakończeniu kwarantanny, pisemne oświadczenie potwierdzające jej odbycie.

Oświadczenie można złożyć za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. Oświadczenie zawiera dane odosobnionego (imię i nazwisko, PESEL, jeśli go ma, serię i numer paszportu, gdy został okazany Straży Granicznej w ramach kontroli), dzień rozpoczęcia i zakończenia obowiązkowej kwarantanny, podpis pracownika.

Płatnik składek, który nie jest zobowiązany do wypłaty świadczeń chorobowych swojej załodze (bo 30.11.2019 zatrudniał nie więcej niż 20 osób), przekazuje je niezwłocznie do ZUS. Pracodawca może wystąpić do Państwowej Inspekcji Sanitarnej z uzasadnionym wnioskiem o weryfikację danych zawartych w oświadczeniu (§ 3 ust. 3–6 rse).

Rozliczenie z ZUS

Za marzec 2020 pracodawca powinien złożyć za wskazanego pracownika raport imienny ZUS RCA, rozliczając w nim wyłącznie wynagrodzenie wypłacone mu w okresie od 1.03.2020 do 20.03.2020, i ew. raport imienny ZUS RSA z okresem nieobecności od 22.03.2020 do 31.03.2020, kodem 331 (wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy z powodu choroby, finansowane ze środków pracodawcy) i zerową kwotą świadczenia. Oświadczenie o odbyciu kwarantanny pracodawca powinien dostać najpóźniej 8.04.2020. Za kwiecień powinien za niego przekazać do ZUS raport imienny:

  • ZUS RCA, wykazując wynagrodzenie z odprowadzonymi od niego składkami,
  • ZUS RSA, wpisując okres 22.03.2020–4.04.2020, kod świadczenia 331 i kwotę tego świadczenia.

Uwaga: od 14.03.2020 do 20.03.2020 obowiązywał w Polsce stan zagrożenia epidemicznego, wprowadzony rozporządzeniem MZ z 13.03.2020 (DzU poz. 433). Przewidywało ono również od 15.04.2020 kwarantannę graniczną w trybie uproszczonym (bez decyzji inspektora sanitarnego), jednak nie regulowało trybu składania płatnikowi oświadczenia o okresie jej trwania, w celu uzyskania świadczenia chorobowego. W konsekwencji nie było wiadomo, czy i na jakiej podstawie ubezpieczonemu podlegającemu takiej kwarantannie przysługuje to świadczenie.

Aby wypełnić tę lukę, obecne rse (przepis przejściowy § 13) zastrzega, że zawarte w nim zasady (opisane wyżej) stosuje się do każdej obowiązkowej kwarantanny granicznej, która rozpoczęła się po 15.03.2020. Reasumując: po każdej kwarantannie granicznej wyznaczonej podczas zagrożenia epidemicznego osoba odosobniona powinna złożyć płatnikowi oświadczenie o jej odbyciu, co jest podstawą przyznania jej świadczenia chorobowego. Przypomnijmy, że stan zagrożenia epidemicznego został odwołany rozporządzeniem MZ z 20.03.2020 (DzU poz. 490).

OŚWIADCZENIE
o odbywaniu obowiązkowej kwarantanny po przekroczeniu granicy
Instrukcja
1. Wypełnić WIELKIMI LITERAMI.
2. Wypełnić kolorem czarnym lub niebieskim (nie ołówkiem).
3. Podać adres do korespondencji w tej sprawie.
Dane osoby odbywającej kwarantannę
...........................................................
PESEL
...........................................................
Seria i numer paszportu, jeżeli był okazywany Straży Granicznej w ramach kontroli
...........................................................
Imię i nazwisko
...........................................................
Ulica
Numer domu ...... Numer lokalu ......
Kod pocztowy ...... Miejscowość ......
Zagraniczny kod pocztowy ...........
Podaj, jeśli Twój adres jest inny niż polski
Nazwa państwa ...........
Podaj, jeśli Twój adres jest inny niż polski
Numer telefonu ........... Adres poczty elektronicznej ...........
Podaj numer telefonu i adres e-mail – to ułatwi nam kontakt w sprawie
Rachunek bankowy, na który ma być przekazywane świadczenie
...............................................................
Dane dotyczące obowiązkowej kwarantanny
od .......... do .........
Data rozpoczęcia i zakończenia kwarantanny
Zobowiązuję się poinformować płatnika zasiłku chorobowego (płatnika składek lub ZUS) o skróceniu lub zwolnieniu mnie z obowiązku odbycia kwarantanny przez państwowego inspektora sanitarnego.
............................
(miejscowość)
............................
(data)
............................
(czytelny podpis)
Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Temat: „Koronawirus - zasiłek chorobowy”
Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Przeliczenie podstawy wymiaru zasiłków w razie zmiany wymiaru czasu pracy w związku z COVID-19

Nasza spółka zatrudnia ponad 50 pracowników. W stosunku do niektórych w ciągu ostatniego roku nastąpiła zmiana wymiaru czasu pracy, także w związku z COVID-19.
Mamy wątpliwości, w jakich przypadkach nadal należy stosować art. 40 ustawy zasiłkowej, a w jakich nie. Prosimy o wyjaśnienie.

Ustalenie podstawy wymiaru zasiłków według przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia po zmianie wymiaru czasu pracy, tj. z uwzględnieniem art. 40 ustawy zasiłkowej, następuje w stosunku do pracowników, dla których zmiana ta nie ma związku z COVID-19. Jeżeli natomiast w wyniku przepisów o COVID-19 nastąpiło obniżenie wymiaru czasu pracy lub wprowadzono dla pracowników mniej korzystne warunki zatrudnienia, powołany art. 40 ustawy zasiłkowej nie ma zastosowania.

Świadczenia chorobowe

ZUS poinformuje pracodawcę o kwarantannie i izolacji zatrudnionego

Osoby skierowane na kwarantannę lub objęte izolacją domową i ubiegające się o wypłatę zasiłku nie muszą dostarczać decyzji sanepidu do pracodawcy ani do ZUS. Nie muszą też mieć zwolnienia lekarskiego z powodu przebywania w izolacji domowej.

Dane te pozyskuje ZUS i udostępnia płatnikom składek dla celów wypłaty świadczeń chorobowych. Pracownicy powinni jednak poinformować pracodawcę (np. telefonicznie lub e-mailem) o przyczynie nieobecności w pracy.

Koronawirus

Zasiłki zaniżone przez COVID-19 trzeba wyrównać

Pracownicy, którzy otrzymali niższe świadczenia za czas choroby lub macierzyństwa na skutek tego, że firma obniżyła im etat na podstawie regulacji antykryzysowych, mogą wnioskować o przeliczenie zasiłków i wypłatę wyrównania.

Taką zmianę wprowadza ustawa z 7.10.2020 o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania społeczno-gospodarczym skutkom COVID-19 (DzU poz. 1747). Weszła ona w życie 9.10.2020, jednak regulacje dotyczące ustalania podstawy wymiaru świadczeń chorobowych są zgodne z terminami wejścia w życie poszczególnych przepisów tzw. specustawy (ustawa z 2.03.2020, DzU z 2020 poz. 374), które umożliwiły obniżenie wymiaru czasu pracy lub wprowadzenie mniej korzystnych zasad wynagradzania.

Koronawirus

„Chorobowe” także dla członka rodziny osoby na kwarantannie

Czy wynagrodzenie za czas choroby i zasiłek chorobowy należy się tylko osobom odbywającym kwarantannę, czy również członkom ich rodziny?

Konsekwencją ogłoszenia w Polsce stanu epidemii w związku z zakażeniami wirusem COVID-19 (koronawirus) było wprowadzenie obowiązku 14-dniowej kwarantanny (izolacji) dla osób, które miały kontakt z zakażonymi, a także podejrzanymi o taki kontakt oraz powracającymi z zagranicy (w tym ostatnim przypadku okres obowiązkowej kwarantanny liczy się od dnia następującego po przekroczeniu granicy).

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....