Sto lat niepodległości


W tym roku przypada 100. rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości po 123 latach niewoli, jaką naszej ojczyźnie zgotowały ostatecznie w 1795 r. trzy ościenne, wrogie mocarstwa. Święto Niepodległości, ustanowione w 1937 r., wskazuje 11 listopada jako datę określającą rocznicę tego wydarzenia, co tylko nawiązuje do daty zawarcia rozejmu kończącego walki I wojny światowej, bowiem odzyskiwanie niepodległości było procesem trwającym dziesięciolecia.

Dążenie do odzyskania niepodległości – oprócz powszechnego podtrzymywania nadziei i narodowej świadomości w społeczeństwie – przejawiało się w różnych działaniach. Na obszarach zaboru rosyjskiego wybuchały zbrojne powstania. W zaborze austriackim szczególnie troszczono się o zachowanie kultury narodowej i oświaty, nawet przez wchodzenie w struktury władz i administracji. W zaborze pruskim realizowano pracę organiczną i usilne dążenie do ochrony atrybutów polskości, w tym do zachowania ojczystego języka. Gotowość do walki zbrojnej w zaborach austriackim i pruskim nie była wykluczona, lecz stawiano ją na drugim planie, jakby oczekując warunków jej powodzenia.

Warunki skutecznej walki o odzyskanie niepodległości przez Polskę zaistniały jako rezultat wielkich wydarzeń historycznych w Europie – I wojny światowej oraz rewolucji lutowej i październikowej w Rosji w 1917 r. Na ziemiach polskich podejmowano w tym okresie przygotowania do czynu zbrojnego, które ujawniły się z siłą w ostatnich miesiącach 1918 r. Najwyraźniejszym ich przejawem było powstanie wielkopolskie, zakończone zwycięstwem i włączeniem Wielkopolski do Polski. Spontanicznie podjęte działania zbrojne we wszystkich zaborach określiły pierwszy kształt terytorium odradzającego się państwa. O międzynarodowe potwierdzenie niepodległości i ustanowienie granic trzeba było jeszcze walczyć na polu dyplomatycznym, w czasie konferencji pokojowej zwołanej we Francji w 1919 r. Podpisany na jej zakończenie traktat wersalski zawiera zapis o Polsce jako niepodległym państwie, jednak bez pełnego określenia oczekiwanych granic. O ich końcowy kształt toczyły się walki zarówno w plebiscytach, jak i na polach bitew.

Wymienienie tylko kilku istotnych wydarzeń – a nie ich opis i ocena, gdyż te należą do historyków – służy podkreśleniu doniosłości starań i czynów, które zaowocowały powrotem naszego państwa na mapę Europy. To wielkie dzieło odzyskania niepodległości należy wspominać, aby złożyć wyrazy życzliwej pamięci oraz hołdu i wdzięczności wszystkim, którzy swoją pracą i walką przyczynili się do ponownego odrodzenia Polski.

Obchodząc w tym roku jubileusz odzyskania niepodległości, częściej niż zazwyczaj powracamy myślami nie tylko do historycznych wydarzeń 1918 r., ale do wszystkich lat tego 100-lecia – do wielkiego czynu tworzenia substancji naszego państwa przez wiele pokoleń obywateli, również do okresów trudnych i tragicznych, a także do dokonań oraz osiągniętego rozwoju gospodarczego i społecznego.

Minione 100-lecie skłania także do refleksji nad rachunkowością i zawodem księgowego w tym okresie. Pierwsze lata były szczególnie trudne dla odradzającego się państwa, gdyż trzeba było tworzyć od nowa m.in. regulacje prawne – w każdym z trzech zaborów były one inne. Olbrzymia praca musiała być wykonana dla ujednolicenia zasad rachunkowości. Ich upowszechnienie wymagało szkolenia kadr i wydawania publikacji instruktażowych. Dużą rolę odgrywała w nich zawodowa organizacja księgowych – Związek Buchalterów, który już w 1919 r. zaoferował Ministerstwu Przemysłu i Handlu współudział w opiniowaniu zasad prowadzenia ksiąg rachunkowych. Związek Księgowych w Polsce – bo taką nazwę wkrótce przyjął Związek Buchalterów – prowadził szeroką akcję szkoleniową i organizacyjną, a także wydawał miesięcznik „Czasopismo Księgowych w Polsce”.

Reagując na potrzeby gospodarki, a także w trosce o rangę zawodu, Związek przedłożył władzom państwowym projekty dokumentów ws. powołania funkcji biegłego księgowego.

Patrząc z perspektywy wielu dziesiątków lat na te trudne początki nowej państwowości, organizującej się gospodarki, a także na zawód księgowego spełniający wobec niej służebną funkcję, możemy wyraźnie dostrzec i docenić olbrzymie przemiany, jakie nastąpiły we wszystkich dziedzinach.

Jako wyznaczniki tych przemian w zawodzie księgowego można wskazać m.in., że księgowość – polegająca uprzednio jedynie na starannym prowadzeniu zapisów ewidencyjnych w księgach handlowych – przebyła długą drogę rozwoju do dzisiejszej rachunkowości, w której zagadnienia ewidencji są tylko jej częścią. Dziś obejmuje ona złożone sprawy wyceny aktywów i pasywów, niekiedy przy zastosowaniu skomplikowanych metod i szacunków, rozbudowaną sprawozdawczość finansową, wielofunkcyjny rachunek kosztów oraz rachunkowość zarządczą.

Coraz bardziej skomplikowane życie gospodarcze, sukcesywne pojawianie się nowych zjawisk i odmian zdarzeń gospodarczych, nowych instrumentów finansowych oraz wielu innych narzędzi zarządzania i finansowania, a także podatków podążających za zmianami w gospodarce, powoduje rozrost regulacji prawnych. Skutkuje to potrzebą ustalania sposobu ich ujmowania w rachunkowości – najpierw co do zasad, a następnie w praktycznych działaniach. Przysparza to zadań i coraz to nowszych obowiązków pracownikom finansowo-księgowym. Równocześnie rozwijają się liczne funkcje rachunkowości, a w szczególności jej funkcja informacyjna, służąca licznym interesariuszom wewnętrznym i coraz częściej zewnętrznym, co wiąże się z otwartym charakterem działalności podmiotów gospodarczych.

Te przemiany były siłą sprawczą wzrostu rangi zawodu księgowego i jego wizerunku – przejścia od funkcji rejestratora zaszłości do funkcji analityka i doradcy biznesowego, dysponującego zasobem informacji pochodzących z przetwarzania danych rachunkowości, cennych dla wspomagania zarządzania.

Nie można pominąć faktu, że awansowi zawodu księgowego sprzyjał w ostatnich dziesięcioleciach dynamiczny postęp techniczny i technologiczny, który objął także rachunkowość. Od liczydeł poprzez maszyny liczące i księgujące przeszliśmy do ery elektroniki. Poza olbrzymim ułatwieniem wykonywania czynności o charakterze techniczno-ewidencyjnym i wewnętrznego uzgadniania ksiąg (zniknęła zmora „poszukiwania grosza”) nowoczesna technika umożliwiła szybkie, bezbłędne przetwarzanie dużej liczby danych i to w krótkim czasie, co z kolei pozwala na bieżąco uzyskiwać wiele informacji.

Taki skok jakościowy spowodował, że wykonywanie zawodu księgowego, zwłaszcza na samodzielnych stanowiskach, stawia księgowym wysokie wymagania w zakresie kwalifikacji, tj. wiedzy, umiejętności jej stosowania oraz etyki zawodowej. Osoby pracujące w naszym zawodzie wiedzą, że dla jego właściwego wykonywania niezbędne jest posiadanie wiedzy nie tylko z podstawowych dziedzin rachunkowości i finansów, ale także z zakresu mikroekonomii, organizacji działalności przedsiębiorstw, prawa, podatków, analizy finansowej i rachunkowości zarządczej. Co więcej, dziś konieczne jest posiadanie umiejętności posługiwania się narzędziami informatycznymi. Aby praca ta dawała satysfakcję, potrzebne są osobiste predyspozycje odpowiadające wymaganiom tego zawodu, a także praktyczne stosowanie zasady, że uczyć trzeba się przez całe życie.

W przeobrażeniach zawodu, a przede wszystkim w przygotowaniu kadr księgowych do wykonywania coraz bardziej złożonych zadań oraz do sprostania wyzwaniom postępu i zmieniających się potrzeb, wielką rolę odgrywa zawodowa organizacja księgowych: od 1907 r. – Związek Buchalterów, od 1926 r. – Związek Księgowych w Polsce, a od 1957 r. – Stowarzyszenie Księgowych w Polsce.

Kontynuując dobrą tradycję, Stowarzyszenie służy pomocą szerokim kręgom osób związanych zawodowo z rachunkowością. To upoważnia je do występowania w imieniu środowiska zawodowego. Dlatego władze naczelne SKwP oraz przedstawiciele jego innych organów i jednostek organizacyjnych, zgromadzeni w Poznaniu na uroczystej sesji poświęconej obchodom 100. rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę, przyjęli deklarację, oddając w niej hołd pokoleniom Polaków – w tym także ludziom naszego zawodu – którzy wywalczyli dla nas wolność i państwowość, a następnie wielkim zbiorowym wysiłkiem przyczynili się do rozwoju naszego kraju.

Zadeklarowaliśmy, że będziemy dbać o dobro i rozwój niepodległej Polski, gdyż utożsamiamy się z piękną myślą wyrażoną przez Cypriana Kamila Norwida: Ojczyzna to wielki, zbiorowy obowiązek.

Deklaracja

Świętując setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości, jesteśmy wdzięczni tym, którzy wywalczyli dla nas wolność po 123 latach zaborów.

Składamy hołd pokoleniom Polaków, którzy dla nas tę wolność i państwowość zachowali, pomimo wielu zawirowań dziejowych, wymagających poświęceń i bohaterskich czynów.

Oddajemy hołd wszystkim, którzy wielkim zbiorowym wysiłkiem, często znosząc wyrzeczenia i ograniczenia, przyczynili się do rozwoju niepodległej Polski.

Dziś, po stu latach, nasza wdzięczność i radość z wolności i posiadania wolnej Ojczyzny nie maleje.

Pragniemy kontynuować nieustanną pracę nad zachowaniem niepodległej, dostatniej Rzeczpospolitej dla następnych pokoleń.

Deklarujemy rzetelną pracę na rzecz naszej Ojczyzny jako najwyższej dla nas wartości, kontynuację i utrwalanie najważniejszych zasad, pozwalających zachować Polskę jako wspólnotę wszystkich, pragnących żyć w pokoju, wzajemnej tolerancji i solidarności.

Czasy współczesne stawiają przed nami nowe wyzwania, którym jesteśmy zobowiązani sprostać.

Wzorem poprzednich pokoleń, w tym reprezentowanej przez nas społeczności księgowych, uznając obywatelskie powinności wobec naszej Ojczyzny, będziemy dbać o wszechstronny rozwój i dobro niepodległej Polski.

Nowe artykuły na naszych stronach:
Ubezpieczenia społeczne

Warunki korzystania z „małego ZUS plus” od lutego 2020

Krzysztof Tandecki
Ze zmodyfikowanej wersji „małego ZUS” może skorzystać przedsiębiorca (także prowadzący działalność w formie spółki cywilnej), któremu działalność przyniosła w 2019 nie więcej niż 120 tys. zł przychodu. Składkę będzie naliczał od podstawy równej połowie ubiegłorocznego przeciętnego dochodu.

Tzw. mały ZUS plus to przyjaźniejsza wersja wprowadzonej od 1.01.2019 ulgi nazywanej mały ZUS. Prawie dwukrotnie zwiększono limit przychodu, który decyduje o możliwości skorzystania z tej ulgi. Prawo do małego ZUS w styczniu 2020 miał przedsiębiorca, który z działalności osiągnął w 2019 przychód w wysokości do 67 500 zł. Od lutego 2020 limit przychodu za 2019 wynosi zaś 120 000 zł.


Podatki 2020

Limit 15 tys. zł w odniesieniu do wartości transakcji i kwoty z faktury

Aleksander Woźniak
Od 1.01.2020 r. istotnego znaczenia w transakcjach między przedsiębiorcami nabrała kwota 15 tys. zł, wyznaczająca limit, po przekroczeniu którego trzeba dopilnować określonych obowiązków w celu uniknięcia negatywnych konsekwencji (sankcji) podatkowych. W związku z tym aktualny stał się problem, co rozumieć przez „wartość transakcji”.

Wspomniane konsekwencje powstają w zakresie:

  • podatku dochodowego (brak u nabywcy kosztu uzyskania przychodów),
  • VAT (dodatkowe zobowiązanie podatkowe u nabywcy i sprzedawcy),
  • podatkowej odpowiedzialności osób trzecich, przewidzianej w Op (solidarna odpowiedzialność nabywcy towaru/usługi za zaległości w VAT dostawcy lub usługodawcy).

Podatki

Ograniczanie zatorów płatniczych (cz. I) – ulga w podatku dochodowym dla wierzycieli i sankcja dla dłużników

Aneta Szwęch
Od 1.01.2020 r., jeżeli minie 90 dni od upływu terminu zapłaty za dostarczone towary lub wykonaną usługę, wierzyciel ma prawo, a dłużnik obowiązek skorygowania podstawy opodatkowania CIT bądź PIT. Przepisy wprowadzające tę ulgę i sankcję są dość skomplikowane, a ich właściwa interpretacja może sprawiać problem.

Sprzedaż bezgotówkowa z odroczonym terminem zapłaty jest niemal standardem wśród przedsiębiorców. Jednak brak zapłaty w uzgodnionym terminie może być przyczyną kłopotów finansowych w firmie wierzyciela, zwłaszcza jeżeli skala należności nieuregulowanych przez dłużników jest duża. Zaleganie z płatnościami działa jak zator lodowy na rzece, powodując piętrzenie się problemów płatniczych u kolejnych przedsiębiorców. Wierzyciel, który sam nie otrzymał zapłaty, nie ma środków na uregulowanie własnych zobowiązań.


Rachunkowość zarządcza

Analiza rentowności działalności handlowej (cz. I)

Monika Łada
Analiza rentowności jest podstawowym narzędziem oceny efektywności działalności podmiotów gospodarczych, w tym przedsiębiorstw prowadzących działalność handlową, gdyż ich dobry wynik finansowy zależy przede wszystkim od stosowania właściwych marż na sprzedaży towarów, dostarczanych im przez odpowiednie kanały dystrybucji.

W artykule przedstawiono metody przeprowadzania okresowych analiz rentowności działalności handlowej. Ilustruje je przykład zastosowania analizy rentowności w bardzo dynamicznie rozwijającym się polskim przedsiębiorstwie, dla którego działalność handlowa stanowi ważny element ekspansji rynkowej.


Rachunkowość

Nowe schemy e-sprawozdań finansowych – którą wybrać

Agnieszka Baklarz
Na stronie internetowej BIP Ministerstwa Finansów dostępne są następujące schemy rocznych sprawozdań finansowych (rsf):
• Jednostka Inna,
• Jednostka Mikro,
• Jednostka Mała,
• Jednostka Op (organizacja pozarządowa),
• ASI (alternatywna spółka inwestycyjna, o której mowa w art. 45 ust. 3b i 3c uor),
• Skonsolidowana Jednostka Inna.
Czym powinna się kierować jednostka sporządzająca rsf zgodnie z uor, wybierając jedną z tych schem?

Rachunkowość

Doprowadzenie stanu aktywów stwierdzonego drogą inwentaryzacji do stanu na dzień bilansowy

Na czym powinno polegać dopisanie lub odpisanie – od stanu stwierdzonego drogą spisu z natury bądź potwierdzenia salda – przychodów i rozchodów (zwiększeń i zmniejszeń), jakie nastąpiły między datą spisu lub potwierdzenia salda a dniem ustalenia stanu wynikającego z ksiąg rachunkowych?
Mowa o tym w art. 26 ust. 3 pkt 1 uor.

Rachunkowość

Uproszczenia księgowe dla małych jednostek

Które jednostki małe mogą korzystać z uproszczeń polegających na: • rezygnacji z zachowania zasady ostrożności przy wycenie aktywów i pasywów oraz odstąpieniu od dokonywania odpisów aktualizujących – art. 7 ust. 2b uor,
• możliwości dokonywania odpisów amortyzacyjnych według zasad określonych w przepisach podatkowych – art. 32 ust. 7 uor,
• nietworzeniu biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów dotyczących przyszłych świadczeń na rzecz pracowników – art. 39 ust. 6 uor?

Podatki i prawo gospodarcze

Ulga IP Box w przypadku tworzenia programów komputerowych w ramach podwykonawstwa

Mateusz Kaczmarek
Nasza spółka świadczy usługi programistyczne. Systematycznie działamy jako podwykonawca firmy X z siedzibą w Polsce, będącej generalnym wykonawcą usług informatycznych świadczonych firmie Y z siedzibą w innym kraju UE. Ta ostatnia specjalizuje się w rozwijaniu i tworzeniu modułów oprogramowania typu Business Intelligence dla firm z sektora bankowego.
Spółka projektuje algorytmy (modele), a następnie tworzy program komputerowy do ich realizacji. Są to odpowiednio niżej opisane algorytmy (programy) predykcyjne, dotyczące danych rejestru kredytowego oraz danych finansowych związanych z przeciwdziałaniem praniu brudnych pieniędzy:
• moduł Kreditprocess to nowoczesne rozwiązanie pozwalające na zmniejszenie ryzyka związanego z udzielaniem pożyczek i kredytów; algorytmy pomogą w wyszukiwaniu klientów (i żyrantów), którzy w przyszłości mogą mieć problemy ze spłatą zaciągniętych zobowiązań (lub wypełnieniem gwarancji),
• moduł Kreditregister to kluczowy element tworzonego przez firmę Y scentralizowanego rejestru kredytów i kredytobiorców, którego celem jest ukrócenie nadużyć polegających na zaciąganiu zobowiązań przekraczających zdolność kredytową kredytobiorców; tworzenie modułu polega na wykonywaniu prac analitycznych i programistycznych mających na celu znalezienie optymalnych algorytmów przesyłania, przetwarzania i analizy wielkiej ilości danych do/w centralnym rejestrze,
• moduł Anti-Money Laundry ma służyć wczesnemu wykrywaniu i zapobieganiu wykorzystywania systemu bankowego do prania brudnych pieniędzy oraz wykonywania nielegalnych transferów finansowych; jego tworzenie wymaga opracowania metody ładowania do tworzonego systemu ogromnej ilości danych o bardzo złożonych strukturach, a także stworzenia algorytmów analizujących dane w czasie rzeczywistym, wykrywających podejrzane operacje finansowe.
Oczywiście nad tymi samymi projektami pracuje wiele innych firm i osób, a każda z nich, tak jak nasza spółka, odpowiada jedynie za pewną ich część, którą projektuje (tworzy algorytmy) i oprogramowuje (tworzy program komputerowy wykonujący algorytm).
Efektem pracy spółki są więc algorytmy (modele) oraz stworzone do nich oprogramowanie, sprzedawane firmie X. Ta integruje je z efektami pracy innych podwykonawców i sprzedaje firmie Y, która wbudowuje je w jeszcze większy system informatyczny.
Czy spółka ma w związku z tym prawo do korzystania z ulgi IP Box?

Ulga IP Box polega na tym, że podatek dochodowy (PIT lub CIT) od osiągniętego przez podatnika w ramach działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5% podstawy opodatkowania. Kwalifikowanym prawem własności intelektualnej jest m.in. autorskie prawo do programu komputerowego, podlegające ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw, o ile przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej[1].


Podatki i prawo gospodarcze

Nieodliczony VAT od raty leasingu samochodu osobowego – czy jest kosztem

Marcin Szymankiewicz
W styczniu 2020 r. spółka z o.o. zawarła na 48 mies. umowę leasingu operacyjnego samochodu osobowego o wartości brutto 246 000 zł. Raty leasingowe to łącznie 5289 zł (4300 zł netto i 989 zł VAT), w tym rata kapitałowa: 4200 zł netto i 966 zł VAT, oraz rata odsetkowa: 100 zł netto i 23 zł VAT.
Spółka zajmuje się wyłącznie działalnością opodatkowaną VAT, jednak samochód ma służyć w tzw. działalności mieszanej (dozwolony jest – w zakresie określonym w regulaminie użytkowania samochodów firmowych – użytek na potrzeby osobiste pracownika, prezesa spółki). Z tego względu spółka odlicza jedynie 50% VAT (tj. 494,50 zł od każdej raty). Rata leasingu nie obejmuje opłat eksploatacyjnych. Ponieważ wartość samochodu przekracza 150 tys. zł, spółka zalicza do kosztów uzyskania przychodów ratę kapitałową zgodnie z proporcją obliczoną na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 49a updop (150 000/246 000, czyli 60,9756%). Rata odsetkowa w całości jest kosztem uzyskania przychodów.
Czy nieodliczony VAT od raty kapitałowej podlega limitowi, o którym mowa w ww. przepisie updop, czy też w całości może być uznany za koszt podatkowy?

W myśl art. 16 ust. 1 pkt 49a updop nie uważa się za koszty uzyskania przychodów dotyczących samochodu osobowego opłat wynikających z umowy leasingu, o której mowa w art. 17a pkt 1 updop, umowy najmu, dzierżawy lub innej o podobnym charakterze, z wyjątkiem opłat z tytułu składek na ubezpieczenie samochodu osobowego, w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w takiej proporcji, w jakiej kwota 150 tys. zł pozostaje do wartości samochodu osobowego będącego przedmiotem tej umowy.


Podatki i prawo gospodarcze

Opodatkowanie VAT usług szkoleniowych związanych z dostawą urządzeń

Marcin Szymankiewicz
Spółka z o.o. zamierza złożyć ofertę – w ramach zamówień publicznych – na dostawę specjalistycznych urządzeń. W jej zakres wchodzi również przeprowadzenie dla personelu klienta szkoleń z zakresu eksploatacji i obsługi urządzeń. Spółka wystawi certyfikaty potwierdzające ukończenie szkolenia. Nie jest jednostką oświatową ani uczelnią, nie ma też akredytacji w zakresie organizacji szkoleń.
Umowa w całości będzie finansowana ze środków publicznych. Dostawa urządzeń i szkolenia zostaną objęte jedną umową (dominującym świadczeniem, m.in. z uwagi na wartość, będzie dostawa urządzeń). Świadczenia te są ze sobą powiązane, gdyż łącznie realizują cel planowanej umowy. Program szkoleń oraz ich cel odnoszą się do urządzeń będących przedmiotem dostawy. Zamawiający nie nabywałby usług szkoleniowych, gdyby nie kupował urządzeń. Przeprowadzenie szkoleń stanowi warunek dostawy urządzeń. Celem i świadczeniem głównym umowy jest zapewnienie zamawiającemu możliwości nieprzerwanego i bezpiecznego korzystania z dostarczonych urządzeń.
Czy usługi szkoleniowe związane z dostawą urządzeń mogą korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT? Same urządzenia są opodatkowane stawką VAT 23%.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....