Stawka VAT przy najmie lokalu mieszkalnego, w którym najemca zorganizował bursę

Iwona Czauderna doradca podatkowy

Podatnik (osoba fizyczna) wynajmuje lokal mieszkalny. Najemca otworzył w nim bursę – w wynajętym lokalu świadczy na rzecz szkół usługi, które w ustawie o VAT są określone jako usługi zakwaterowania, a nie wynajmu na cele mieszkaniowe.
Czy wynajem lokalu, przeznaczonego przez najemcę na cele mieszkalne uczniów (w ramach bursy), podlega zwolnieniu z VAT?

Nie. Podatnik może skorzystać ze zwolnienia dla usługi najmu nieruchomości (jej części) o charakterze mieszkalnym, przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT, jeśli umowa najmu zawiera m.in. postanowienia, z których w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że dotyczy ona nieruchomości (lokalu) mieszkalnej i najemca może wykorzystywać tę nieruchomość wyłącznie w celach mieszkaniowych.

  • IS – izba skarbowa
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • ustawa o VAT – ustawa o podatku od towarów i usług
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa

Odnosi się to zarówno do umów najmu zawieranych pomiędzy wynajmującym a najemcą, jak i zawieranych z podmiotem trzecim, tj. w relacji wynajmujący – najemca – podnajemca.

Najemca, który w wynajmowanym lokalu zorganizował bursę szkolną, nie świadczy usługi najmu lokali mieszkalnych na rzecz uczniów, lecz usługi zakwaterowania uczniów w bursie szkolnej na podstawie umów zwartych ze szkołami. Nie wykorzystuje więc najmowanego lokalu mieszkalnego „wyłącznie na cele mieszkaniowe”, ponieważ udostępnił go innym podmiotom na mocy zawartych z nimi stosownych umów, świadcząc przez to usługi innego rodzaju.

W takiej sytuacji to nie najemcy, z którym wynajmujący zawarł umowę najmu, ale osobie trzeciej, niezwiązanej z wynajmującym, można przypisać wykorzystywanie lokalu mieszkalnego na cele mieszkaniowe. Świadczona przez podatnika (wynajmującego) usługa nie jest zatem usługą wynajmu nieruchomości mieszkalnej wyłącznie na cele mieszkaniowe, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT, a w konsekwencji powinna być opodatkowana VAT.

Z art. 43 ust. 1 pkt 36 jednoznacznie wynika, że zwolniona z VAT jest usługa najmu nieruchomości (lokalu) o charakterze mieszkalnym „wyłącznie na cele mieszkaniowe”. Oznacza to, że aby zastosować zwolnienie, istotny jest sposób wykorzystywania nieruchomości przez najemcę (usługobiorcę). Jedynie w przypadku, gdy realizuje on własne cele mieszkaniowe, można stwierdzić, że wynajmujący (usługodawca) wynajął nieruchomość na taki właśnie cel.

W opisanym przypadku wynajmujący nie wynajął budynku mieszkalnego na cele mieszkalne, ponieważ najemca wykorzystuje go na potrzeby dalszego wynajmu, stanowiącego przy tym usługę odrębnie skalsyfikowaną na gruncie ustawy o VAT, jako „usługa zakwaterowania”.

W art. 43 ust. 20 tej ustawy poprzez odesłanie do poz. 163 zał. nr 3 wyłączono zastosowanie zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 36 dla usług związanych z zakwaterowaniem, do których należą usługi świadczone przez bursy szkolne. Wiążąc to z odrębnym zwolnieniem zawartym w art. 43 ust. 1 pkt 30 lit. a ustawy o VAT, obejmującym usługi zakwaterowania w bursach i internatach świadczone na rzecz uczniów i wychowanków szkół prowadzących te bursy i internaty – nie można uznać, że najemca, prowadząc bursę szkolną, realizuje „wyłącznie cele mieszkaniowe”, a w konsekwencji – że podatnik wynajął lokal na taki właśnie cel.

Prowadzenie bursy szkolnej przez najemcę służy celom gospodarczym, a nie zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych. Takie stanowisko zajął również NSA w wyroku z 10.01.2018 (I FSK 1576/16).

Stawka VAT, gdy najemcą jest firma udostępniająca mieszkania własnym pracownikom

Z większości interpretacji organów podatkowych wynika, że realizację własnych celów mieszkaniowych należy postrzegać szeroko w tym znaczeniu, że obejmuje ona również np. udostępnienie mieszkań pracownikom najemcy, w tym na podstawie umów podnajmu (np. interpretacja IS w Bydgoszczy z 19.08.2014, ITPP1/443-561/14/JP, interpretacje KIS z 12.12.2018, 0115-KDIT1-1.4012.750.2018.1.AJ, 10.01.2019, 0112-KDIL2-1.4012.654.2018.1.MC, 29.03.2019, 0112-KDIL1-1.4012.43.2019.2.MJ, 3.04.2019, 0111-KDIB3-1.4012.54.2019.2.RSZ i 15.04.2019, 0113-KDIPT1-3.4012.130.2019.1.MWJ), niemniej NSA nie zgodził się z takim stanowiskiem (zob. wyrok NSA z 8.05.2018, I FSK 1182/16).

Także w kilku tegorocznych interpretacjach KIS wyraziła odmienny pogląd (pisma z 8.02.2019, 0115-KDIT1-1.4012.889.2018.1.JP, 18.02.2019, 0114-KDIP1-1.4012.800.2018.1.KOM, 21.02.2019, 0112-KDIL2-3.4012.676.2018.2.WB, i 15.03.2019, 0115-KDIT1-1.4012.98.2019.2.JP). W pierwszym z ww. pism czytamy: usługa wynajmu świadczona przez wnioskodawcę na rzecz firmy X nie realizuje celu mieszkaniowego, bowiem bezpośrednim celem w tym przypadku nie jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych najemcy, lecz realizacja przez niego celu gospodarczego, w tym zarobkowego. Dopiero zakwaterowani w lokalu przez firmę pracownicy będą realizowali cel mieszkaniowy.

Wynajmujący powinien więc w takiej sytuacji wystąpić o wydanie interpretacji we własnej sprawie – inaczej naraża się na ryzyko zakwestionowania prawidłowości wystawianych faktur i to bez względu na to, czy wykaże na nich usługę objęta zwolnieniem z VAT, czy 23% stawką. Także firma będąca najemcą mieszkań powinna wystąpić o interpretację potwierdzającą prawo do odliczenia VAT, jeśli zostanie on wykazany na fakturze wystawionej przez wynajmującego.

Więcej na temat: „VAT”
VAT

Anulowanie faktury zaliczkowej po odstąpieniu od umowy i zwrocie zaliczki

Ewelina Majewska-Howis
Po otrzymaniu zaliczki na poczet usługi wystawiliśmy fakturę zaliczkową. Zgodnie z umową kontrahent miał 14 dni na ew. odstąpienie od umowy bez utraty zaliczki (pobieramy wtedy opłatę administracyjną w wysokości 5%). Skorzystał z tego prawa i poprosił nas o anulowanie otrzymanej faktury oraz zwrot zaliczki.
W jaki sposób rozliczyć to podatkowo (w zakresie VAT)?

VAT

Anulowanie faktury zaliczkowej, gdy nie doszło do wpłaty zaliczki

Krzysztof Hałub
Nie jest możliwe anulowanie faktury zaliczkowej wystawionej – zgodnie z umową stron – przed dokonaniem wpłaty zaliczki, mimo że wpłata nie nastąpiła, a kontrahent odesłał fakturę.

VAT

Usługi transportowe świadczone w sposób ciągły – rozliczenie VAT

Aleksander Woźniak
Firma wykonuje usługi transportowe. Z niektórymi klientami zawiera kontrakty na cykliczny transport, na podstawie pojedynczych zleceń przewozowych. Zlecenia wpływają na bieżąco, zależnie od potrzeb kontrahenta. Ze względu na ich częstotliwość firma umawia się z nim, że wykonane usługi będą rozliczane co 45 dni. Tak też będzie płacone wynagrodzenie. Przewozy nie są takimi usługami jak najem czy dostawa prądu. Można określić, kiedy dany przewóz się zaczyna, a kiedy kończy. Są to więc świadczenia jednorazowe.
Czy mimo tego można je rozliczać dopiero po upływie okresu rozliczeniowego, czyli 45 dni?

VAT

Rozpoczęcie przez wynajmującego działalności gospodarczej w trakcie roku – limit zwolnienia podmiotowego z VAT

Tomasz Krywan
Osoba fizyczna niebędąca podatnikiem VAT wynajęła 25.01.2019 „prywatnie” mieszkanie (najem wyłącznie na cele mieszkaniowe). Od września zamierza rozpocząć działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług budowlanych. Chce przy tym skorzystać ze zwolnienia podmiotowego od VAT (z uwagi na niewielkie obroty).
Jak obliczyć obowiązujący ją limit tego zwolnienia?

Podatki i prawo gospodarcze

Wydanie bankowi samochodu będącego przedmiotem zastawu rejestrowego – skutki w VAT

Tomasz Krywan
Spółka, będąca czynnym podatnikiem VAT, zawarła z bankiem umowę pożyczki w celu sfinansowania zakupu samochodu ciężarowego. Umowa została zabezpieczona zastawem rejestrowym ustanowionym na samochodzie. Na skutek utraty płynności finansowej spółka zaprzestała spłacania rat pożyczki, w związku z czym bank wypowiedział jej umowę i wezwał do wydania mu samochodu.
Czy takie wydanie stanowi czynność podlegającą VAT? Czy spółka jest obowiązana do korekty części lub całości VAT odliczonego z faktury zakupu pojazdu?

Podatki i prawo gospodarcze

Miejsce opodatkowania VAT usług typu fulfilment

Marcin Szymankiewicz
Spółka zawarła z francuskim kontrahentem (tamtejszym podatnikiem VAT) umowę o świadczenie usług typu fulfilment (pakowania zamówień, w tym na prezent, wysyłki przesyłek do odbiorców). Usługi fizycznie są wykonywane w Polsce. Spółka nie magazynuje produktów, nie kontroluje ich jakości, nie prowadzi inwentaryzacji ani nie świadczy usług transportowych na rzecz francuskiego kontrahenta – te są zlecane innym podmiotom.
Czy prawidłowo uznała, że jej usługi nie podlegają VAT w Polsce, lecz w kraju siedziby usługobiorcy, czyli we Francji?

Zgodnie z zasadą terytorialności VAT podlega m.in. odpłatne świadczenie usług, ale tylko gdy miejscem ich świadczenia jest terytorium Polski (art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy o VAT).


VAT

Przełomowe orzeczenie TSUE w sprawie momentu wykonania usługi budowlanej

Krzysztof Hałub Aleksander Woźniak
W przypadku usług budowlanych i budowlano-montażowych obowiązek podatkowy może – pod pewnymi warunkami – powstać dopiero z chwilą podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego.

Orzeczenie TSUE

Odliczenie VAT od usług noclegowych i gastronomicznych w branży turystycznej

Krzysztof Hałub
Podatnik świadczący usługi turystyki może odliczać VAT zawarty w cenie nabywanych usług noclegowych i gastronomicznych, refakturowanych następnie na rzecz innych podatników – wynika z wyroku TSUE z 2.05.2019 w sprawie Grupy Lotos (C-225/18).

W związku z tym orzeczeniem Ministerstwo Finansów wydało 27.05.2019 komunikat, w którym – biorąc pod uwagę przedstawione przez Trybunał wskazówki – stwierdziło, że prawo do odliczenia VAT naliczonego zależy od celu nabywanych usług noclegowych lub gastronomicznych.


VAT

Nagrody pieniężne przeznaczone dla sprzedawców

Ryszard Kubacki
Spółka prowadzi hurtową sprzedaż materiałów budowlanych. W celu aktywizacji sprzedaży przewiduje nagrody pieniężne dla najlepszych przedstawicieli regionalnych (oddzielne podmioty, z którymi zawierane są umowy o pośrednictwo w sprzedaży).
Czy te nagrody będą podlegać VAT?

VAT

Spóźnione rozliczenie zakupu usług reklamowych z zagranicy

Edyta Głębicka
Przedsiębiorca (osoba fizyczna), niezarejestrowany jako czynny podatnik VAT (korzystający ze zwolnienia podmiotowego), prowadzący pkpir, kupił w 2018 usługi reklamowe z zagranicy – od podmiotów z Irlandii (Google, Facebook). Daty wystawionych przez nie faktur to 30.09.2018, 24.10.2018 i 31.10.2018. Kwoty są mało istotne, żadna nie przekracza 40 zł. Faktury nie zostały ujęte w rozliczeniach VAT i PIT.
Jak rozliczyć zakup tych usług, gdyby zdecydowano się na to teraz? Przedsiębiorca ma certyfikaty rezydencji podatkowej obu podmiotów.

VAT

Protokół zakończenia budowy ma znaczenie dla ustalenia momentu rozliczenia podatku

Przemysław Powierza
Po wielu latach sporu wyjaśniła się wreszcie rola protokołu odbioru prac przy rozliczeniu VAT od usług budowlanych i budowlano-montażowych. Może to być istotne także dla innych branż (np. IT), których specyfiką jest ustalenie wysokości wynagrodzenia dopiero po odbiorze przez zamawiającego wykonanych prac.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej 2.05.2019 r. wydał istotny nie tylko dla branży budowlanej wyrok w polskiej sprawie, rozstrzygając spór spółki Budimex S.A. z MF (C-224/18). Spółka zamierzała rozliczać VAT z tytułu wykonywanych usług budowlanych i budowlano-montażowych w dacie podpisania przez zamawiającego protokołu odbioru prac. MF był tymczasem zdania[1], że data podpisania protokołu jest bez znaczenia, bo decyduje dzień rzeczywistego wykonania prac.


Podatki i prawo gospodarcze

Kserokopia faktury to nie duplikat

Ewelina Majewska-Howis
Kontrahent upomniał się o płatność za wykonaną usługę. Wówczas okazało się, że jego faktura nigdy do nas nie dotarła (wysłał ją na błędny adres). Poprosiliśmy o duplikat faktury, a kontrahent przysłał nam kserokopię oryginału z adnotacją „duplikat”.
Czy możemy potraktować tę kopię na równi z duplikatem?

Niestety, nie. Duplikat podlega ścisłym regulacjom prawnym, ponieważ ma taką samą moc jak faktura pierwotna. Prawidłowo wystawiony duplikat zawiera słowo „duplikat” oraz datę jego wystawienia.


Podatki i prawo gospodarcze

Rozliczenie transakcji jako WNT, gdy unijny kontrahent nie posłużył się numerem VAT UE

Marcin Szymankiewicz
Spółka (zarejestrowany czynny podatnik VAT i podatnik VAT-UE) nabyła towary (podzespoły elektroniczne) w innym państwie UE, które w wyniku dostawy zostały przewiezione do Polski. Od unijnego kontrahenta (podatnika podatku od wartości dodanej) otrzymała fakturę potwierdzającą dostawę. Wystawiając ją, kontrahent nie posłużył się numerem VAT UE.
Czy mimo to spółka powinna rozliczyć WNT?

Interpretacja MF

Komornik sądowy nie jest już podatnikiem VAT

Krzysztof Hałub
W świetle przepisów obowiązujących od 1.01.2019 komornicy sądowi nie wykonują samodzielnie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, a więc nie są podatnikami tego podatku.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....