Sposoby promowania postaw etycznych w MŚP

Kamila Kaniowska
Małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) wyróżnia szereg cech, które wpływają na sposób, w jaki stawiają one czoła wyzwaniom związanym z etyką i korupcją w świecie biznesu.
Gary R. Weaver

Ze względu na swą wielkość MŚP zwykle nie są w stanie – na wzór dużych organizacji – opracować formalnych zasad i procedur służących zapobieganiu korupcji czy propagowaniu etycznych postaw. Większość z nich nie posiada odpowiednich zasobów pozwalających na rozbudowane szkolenia czy praktyki typowe dla dużych organizacji. Mimo to właśnie MŚP mają realną możliwość uzyskania przewagi nad dużymi organizacjami w zakresie przestrzegania zasad etyki i zapobiegania korupcji.

Niewielki rozmiar tych przedsiębiorstw powoduje, że pracownicy mają bliski kontakt z kierownictwem. Liczne badania dowodzą zaś, że kierownictwo odgrywa istotną rolę w tworzeniu klimatu sprzyjającego przyjmowaniu etycznych postaw wewnątrz firmy.

Bliski kontakt z pracownikami pozwala kierownictwu przekazywać odpowiednie komunikaty, a także dawać dobre przykłady etycznego postępowania. Ponadto, w MŚP zwykle nie stosuje się skomplikowanych procedur podejmowania decyzji. Z drugiej strony może to wiązać się z ryzykiem, ponieważ biurokratyzacja procedur, w tym także w zakresie kontroli, rewizji finansowej itd., pomaga niekiedy zapobiegać niewłaściwym zachowaniom i korupcji.

Dzięki swojej wielkości MŚP zyskują na elastyczności działania i zdolności szybszego podejmowania decyzji, co pozwala im sprawniej i odpowiednio wcześniej reagować na problemy z zakresu etyki. Przy odpowiedniej motywacji ze strony kierownictwa, typowa dla MŚP wymiana obowiązków i poczucie wspólnego zaangażowania pozwalają na włączenie wszystkich pracowników w przestrzeganie zasad etyki. Dlaczego etyka i zapobieganie korupcji powinno być ważne dla MŚP? Czemu służy taka postawa, skoro konkurenci postępują niekiedy inaczej?

Otóż MŚP współpracują nie tylko z innymi MŚP, ale niejednokrotnie również z dużymi korporacjami i agendami rządowymi. Większe organizacje często stosują sformalizowane podejście do poszanowania zasad etyki i zapobiegania korupcji i dlatego wymagają niekiedy od swoich dostawców i odbiorców przestrzegania ustalonych norm. Innymi słowy – duże organizacje zwracają coraz większą uwagę na to, co dzieje się na przestrzeni całego łańcucha tworzenia wartości (w przypadku niektórych firm jest to wymagane prawem).

Jeśli zatem MŚP stanowi ogniwo takiego łańcucha tworzenia wartości, to duże organizacje będą interesowały się stosowanymi przez nie rozwiązaniami. Ponadto przedsiębiorstwo przestrzegające zasad etyki w biznesie jest bardziej atrakcyjne dla konsumentów, klientów i pracowników oraz w mniejszym stopniu zagrożone konfliktami z prawem czy problemami wizerunkowymi; w rezultacie poprawia to jego konkurencyjność.

MŚP na co dzień borykają się z szeregiem problemów z zakresu etyki – np. łapownictwem – uważanym powszechnie za niezgodne z prawem. W związku z tym wszyscy pracownicy powinni dokładnie wiedzieć, co jest dozwolone a co nie, jak również być silnie zmotywowani do etycznego postępowania. Nieprzestrzeganie zasad etyki i korupcja powodują zaburzenia równowagi sił rynkowych, mogą pociągać za sobą dodatkowe koszty oraz prowadzić do niewłaściwego lokowania zasobów i błędnych decyzji. Konsekwencją wysiłków podejmowanych przez poszczególne MŚP na rzecz przestrzegania zasad etyki i zapobiegania korupcji jest stworzenie przyjaznego klimatu do etycznego postępowania.

W jaki sposób MŚP mogą zatem zachęcać swój personel do etycznego postępowania i unikania praktyk korupcyjnych? Istnieje szereg możliwości, lecz najważniejsze z nich to te, które nie wymagają rozbudowanych procedur, typowych dla dużych organizacji. Przedstawiono je poniżej:

1. Omawiaj potencjalne problemy i wyzwania, zanim jeszcze się pojawią. Pozwoli to nie tylko przygotować kierownictwo i pracowników na wyzwania, jakie rodzi przestrzeganie zasad etyki, ale umożliwi również wczesne wykrywanie zagrożeń, zanim przekształcą się w poważne problemy. Poruszanie kwestii etyki i korupcji uświadomi pracownikom, że przedsiębiorstwo i jego kierownictwo traktują ten temat poważnie. Nie ograniczaj się do poruszania tych tematów wyłącznie z pracownikami. Zapoznaj z obowiązującymi standardami również osoby z zewnątrz, dostawców i odbiorców, aby uniknąć sytuacji, w której firma zewnętrzna, świadcząca usługi na rzecz przedsiębiorstwa, stosuje niedozwolone praktyki, co może powodować naruszenie prawa przez samo przedsiębiorstwo.

W wielu krajach to przedsiębiorstwo ponosi odpowiedzialność za zachowania korupcyjne swoich przedstawicieli, a opinia publiczna ocenia je również przez pryzmat praktyk stosowanych przez jego dostawców i odbiorców.

2. Nie stosuj kar wobec osób, które postępują zgodnie z zasadami. Krytykowanie pracownika, który stracił klienta, ponieważ nie chciał naruszyć zasad etyki, to wyraźny sygnał, że prawidłowe postępowanie nie ma dla przedsiębiorstwa większej wartości. Co więcej – nie nagradzaj osób, które osiągają oczekiwane rezultaty przy użyciu niedozwolonych środków.

3. Pozwalaj pracownikom zadawać pytania oraz zgłaszać zastrzeżenia do działań podejmowanych przez przedsiębiorstwo. Jeden z głównych wniosków płynących z badań dotyczących etyki w biznesie mówi, że zniechęcanie pracowników do zadawania pytań i zgłaszania wątpliwości – lub uniemożliwianie im tego, zwiększa prawdopodobieństwo pojawienia się problemów związanych z przestrzeganiem zasad etyki. Dzieje się tak dlatego, że postępując w ten sposób, przedsiębiorstwo zamyka się na informacje o potencjalnych problemach.

4. Stanowisko kierownicze pociąga za sobą obowiązek dawania dobrego przykładu. W małych przedsiębiorstwach pracownicy szczególnie uważnie obserwują kierownictwo w oczekiwaniu na wzorce postępowania i myślenia. Należy też pamiętać, że zarówno zachowanie, jak i wypowiedzi kierownictwa odzwierciedlają ich stosunek do poszanowania zasad etyki i zapobiegania korupcji. Bez pozytywnej postawy trudno oczekiwać właściwego podejścia ze strony pracowników. Może się okazać, że nie do końca rozumieją oni wymagania stawiane przez kierownictwo.

5. Miej na uwadze umiejętność rozwiązywania przez pracowników problemów z zakresu etyki i zapobiegania korupcji. Na przykład, jeśli dany klient lub konsument ma szczególnie wygórowane oczekiwania i stwarza problemy, nie należy przydzielać do jego obsługi nowego, niedoświadczonego pracownika. Lepiej powierzyć obowiązki osobie posiadającej gruntowną wiedzę na temat standardów etyki stosowanych w przedsiębiorstwie oraz umiejętności negocjacyjne niezbędne przy współpracy z trudnymi klientami.

Tego rodzaju praktyki mają podstawowe znaczenie dla prowadzenia działalności w sposób etyczny i wolny od korupcji. Niejednokrotnie są o wiele ważniejsze od programów i procedur stosowanych przez duże organizacje. Ze względu na małą wielkość i mniej sformalizowaną organizację MŚP mogą w dość łatwy sposób wdrożyć te praktyki pod warunkiem, że kierownictwo wykazuje odpowiednie zaangażowanie.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....