Sporadyczna jazda samochodem w czasie pracy może wymagać szerszych badań lekarskich

Renata Majewska Biuro Kadr i Płac

Spółka zamierza zatrudnić na umowę o pracę stacjonarnego przedstawiciela handlowego (w wieku 25 lat). Zasadniczo ma on sprzedawać produkty w siedzibie firmy, jednak okazjonalnie (kilka razy w miesiącu) będzie przewoził towar samochodem do klientów. W tym celu podpisano z nim umowę o używanie prywatnego auta do celów służbowych.
Czy trzeba go skierować na dodatkowe badania lekarskie?

Prawdopodobnie handlowiec przejdzie więcej badań niż „zwykły” pracownik biurowy. Informację o sporadycznym kierowania autem należy podać w skierowaniu na badania lekarskie, w opisie stanowiska pracy, a o poszerzeniu badań zdecyduje lekarz.

Opieka profilaktyczna nad kierowcami

  • Kp – Kodeks pracy

Pracodawca nie może dopuścić zatrudnionego na stanowisko pracy bez ważnych badań lekarskich. Pokrywa koszty tych badań.

Art. 39j ustawy z 6.09.2001 o transporcie drogowym (DzU z 2017 poz. 2200) zaostrza wymogi opieki profilaktycznej nad kierowcami zawodowymi. Kierowcy wykonujący transport drogowy (przewozy drogowe pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t oraz przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą) podlegają badaniom lekarskim w związku ze zdobywaniem kwalifikacji wstępnej i odbywaniem szkoleń okresowych. Muszą oni przechodzić, oczywiście na koszt pracodawcy, badania lekarskie i psychologiczne (znacznie szersze niż „zwykły” pracownik) zasadniczo co 5 lat do ukończenia 60 lat, a przekroczywszy tę granicę wiekową – co 30 mies.

Badania te są równoznaczne z kodeksowymi badaniami profilaktycznymi, a pracodawca ma obowiązek przechowywać przez cały okres zatrudnienia kopie orzeczeń lekarskich i psychologicznych, a po rozwiązaniu stosunku pracy oddać je kierowcy (art. 39l ustawy o transporcie drogowym).

Do pozostałych osób jeżdżących samochodami w czasie pracy stosuje się regulacje kodeksowe (art. 229 i nast. Kp). Dotyczy to obejmujących stanowisko kierowcy (ale niewykonującego transportu drogowego) czy też kierujących pojazdami niejako „przy okazji” (gdy nie należy to do ich głównych obowiązków służbowych, np. mobilny handlowiec, serwisant) albo sporadycznie. Nie znaczy to, że nie zostaną oni dodatkowo przebadani. Jednak to nie pracodawca decyduje o zakresie badań profilaktycznych. Ma obowiązek skierować takich pracowników na odpowiednie badania lekarskie zgodnie z Kp (wstępne, okresowe i kontrolne).

W skierowaniu określa m.in. stanowisko lub stanowiska pracy zajmowane przez daną osobę, w tym podstawowe czynności, sposób i czas ich wykonywania, a ponadto warunki pracy. W opisie stanowiska pracy uwzględnia występujące na nim czynniki niebezpieczne, szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe i inne, wynikające ze sposobu wykonywania pracy, z podaniem wielkości narażenia oraz aktualnych wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, z podziałem na czynniki fizyczne, pyły, chemiczne, biologiczne i inne, w tym niebezpieczne (zał. nr 3a do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30.05.1996 w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy, DzU 2016 poz. 2067).

Zdecyduje lekarz

O zakresie badań i ich częstotliwości decyduje lekarz, kierując się tzw. wskazówkami metodycznymi określonymi w zał. nr 1 do rozporządzenia. Brakuje w nich pozycji „kierowanie pojazdem”, jednak uznaje się, że właściwa jest poz. 2 części V wskazówek zatytułowana „Prace wymagające pełnej sprawności psychoruchowej”.

Lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne może je poszerzyć o dodatkowe specjalistyczne badania konsultacyjne lub o dodatkowe badania, a także wyznaczyć bliższy termin następnego badania, niż zalecają wskazówki metodyczne, jeżeli stwierdzi, że jest to konieczne dla prawidłowej oceny stanu zdrowia osoby przyjmowanej lub pracownika (§ 2 ust. 1–3 rozporządzenia). Kieruje się przy tym informacjami podanymi przez pracodawcę na skierowaniu, wskazówkami metodycznymi oraz zaleceniami dotyczącymi postępowania lekarskiego w stosunku do pracowników poddanych określonym narażeniom, upowszechnianych przez instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy (§ 2 ust. 4 rozporządzenia).

Reasumując: w skierowaniu na wstępne badania lekarskie osoby zatrudnianej na stanowisku handlowca, który sporadycznie będzie wykorzystywał prywatne auto w celach służbowych, pracodawca powinien podać m.in.:

  • w opisie stanowiska pracy – sporadyczne kierowanie autem w celach służbowych, kilka razy w miesiącu, jednorazowo nie dłużej niż 2–3 godz.,
  • w innych czynnikach, w tym niebezpiecznych (pkt V) – prace wymagające pełnej sprawności psychoruchowej.

Lekarz medycyny pracy, biorąc pod uwagę treść skierowania, wskazówki metodyczne, powyższe zalecenia Instytutu oraz stan zdrowia badanego, prawdopodobnie wyśle go na badania ogólnolekarskie, okulistyczne i neurologiczne oraz dodatkowo na badania pomocnicze: testy sprawności psychoruchowej, widzenia zmierzchowego i zjawiska olśnienia oraz poziomu glukozy. Jeśli wszystko będzie w porządku, następne badania okresowe (termin trzeba podać w orzeczeniu lekarskim) wyznaczy mu zapewne za 3–4 lata, a badanie oceniające widzenie zmierzchowe i zjawisko olśnienia – za 4–6 lat.

Po badaniach profilaktycznych wydawane jest orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku albo istnienie przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku (§ 2 ust. 5 rozporządzenia).

Wytyczne dla lekarza

Zgodnie z „Wytycznymi dotyczącymi badań lekarskich pracowników kierujących w ramach obowiązków służbowych pojazdami silnikowymi” opracowanymi przez Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra Jerzego Nofera w Łodzi z 20.10.2014 (dostępne na stronie Instytutu: www.imp.lodz.pl), biorąc pod uwagę bezpieczeństwo pracowników i innych uczestników ruchu drogowego, dodatkowo zaleca się poszerzenie badań o ocenę widzenia zmierzchowego i wrażliwość na olśnienie oraz standardowe przeprowadzanie oceny narządu wzroku przez lekarza okulistę w badaniach okresowych. Badanie oceniające widzenie zmierzchowe i zjawisko olśnienia powinno być wykonywane co 4–6 lat, a po 60. roku życia – co 2–3 lata (...). Biorąc pod uwagę powyższe, standardowy zakres badań lekarskich osób, które nie są zatrudnione na stanowisku kierowcy, a w ramach obowiązków zawodowych kierują pojazdami silnikowymi, powinien obejmować:

a) badania wstępne:

  • badania lekarskie: ogólnolekarskie, okulistyczne, neurologiczne,
  • badania pomocnicze – testy sprawności psychoruchowej, badanie oceniające widzenie zmierzchowe i zjawisko olśnienia, oznaczenie poziomu glukozy,

b) badania okresowe:

  • badania lekarskie: ogólnolekarskie, okulistyczne, w zależności od wskazań neurologiczne,
  • badania pomocnicze: badania oceniające widzenie zmierzchowe i zjawisko olśnienia, oznaczenie poziomu glukozy, w zależności od wskazań teksty sprawności psychoruchowej.

Wg „Wytycznych” badania profilaktyczne w tym przypadku należy wykonywać co 3–4 lata do 50. roku życia, a później co 2 lata.

w sprzedaży

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....