Zamówienie-Koszyk
Dokończ - Edytuj - Anuluj

Droga Użytkowniczko, Drogi Użytkowniku, klikając AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrazisz zgodę na to aby Rachunkowość Sp. z o.o. oraz Zaufani Partnerzy przetwarzali Twoje dane osobowe takie jak identyfikatory plików cookie, adresy IP, otwierane adresy url, dane geolokalizacyjne, informacje o urządzeniu z jakiego korzystasz. Informacje gromadzone będą w celu technicznego dostosowanie treści, badania zainteresowań tematami, dostosowania niektórych treści do lokalizacji z której jest odczytywana oraz wyświetlania reklam we własnym serwisie oraz w wykupionych przez nas przestrzeniach reklamowych w Internecie. Wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Klikając w przycisk AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU wyrażasz zgodę na zapisanie i przechowywanie na Twoim urządzeniu plików cookie. W każdej chwili możesz skasować pliki cookie oraz ograniczyć możliwość zapisywania nowych za pomocą ustawień przeglądarki.

Wyrażając zgodę, pozwalasz nam na wyświetlanie spersonalizowanych treści m.in. indywidualne rabaty, informacje o wykupionych przez Ciebie usługach, pomiar reklam i treści.

AKCEPTUJĘ I PRZECHODZĘ DO SERWISU

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....

1. Zwolnienie „podmiotowe” z VAT z uwagi na wielkość sprzedaży

Ewa Hrebin biegły rewident, doradca podatkowy, lustrator spółdzielczy

Jako osoby prawne prowadzące działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, spółdzielnie są w większości czynnymi podatnikami VAT, co oznacza, że składają zgłoszenie rejestracyjne VAT-R, prowadzą ewidencję VAT, sporządzają JPK_VAT, korzystają z prawa do odliczenia VAT naliczonego i odprowadzają do US należny podatek.

Niektóre małe spółdzielnie nie zarejestrowały się jednak jako czynni podatnicy i korzystają z tzw. zwolnienia podmiotowego z uwagi na wielkość sprzedaży nieprzekraczającą 200 tys. zł rocznie. Niestety, w wielu przypadkach organy podatkowe kwestionują prawidłowość stosowania przez nie tego zwolnienia.

Spór dotyczy sposobu ustalenia wysokości obrotu, a konkretnie tego, czy opłaty pobierane od lokatorów wlicza się do wartości sprzedaży w celu ustalenia, czy nie przekracza ona wyznaczonego limitu.

Art. 113 ust. 1 ustawy o VAT zwalnia od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których jej wartość nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200 tys. zł netto (do wartoś­ci sprzedaży nie wlicza się kwoty VAT). Jeżeli wartość sprzedaży przekroczy tę kwotę w roku podatkowym, to zwolnienie traci moc począwszy od czynności, w wyniku której ją przekroczono.

Do wartości sprzedaży nie wlicza się m.in. (poza WDT i sprzedażą wysyłkową z terytorium kraju oraz na jego terytorium, które przeważnie w spółdzielniach nie występują):

● odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o VAT lub przepisów wydanych na podstawie jej art. 82 ust. 3, z wyjątkiem m.in. transakcji związanych z nieruchomościami – jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych,

● odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie updop są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Ponadto wspomniane zwolnienie nie ma zastosowania m.in. do podatników dokonujących dostaw budynków, budowli lub ich części w przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b ustawy o VAT, oraz terenów budowlanych.

Jak wynika z przytoczonych regulacji, w kwocie 200 tys. zł uwzględnia się zwolnione z VAT transakcje związane z nieruchomościami (jeżeli nie są to transakcje pomocnicze). Powstaje zatem pytanie, czy świadczenie usług przez spółdzielnię na rzecz swoich loka­torów (osób zamieszkujących w lokalach mieszkalnych) za wynagrodzeniem odpowiadającym tzw. opłatom czynszowym, obejmującym również zwrot za media, jest transakcją związaną z nieruchomościami.

Organy podatkowe twierdzą, że tak. Jak czytamy w piś­mie KIS z 7.06.2021 r. (0114-KDIP1-3.4012.201.2021.2.ISK), obroty uzyskane przez spółdzielnie z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 uosm, w oparciu o przepis art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy o VAT, wnioskodawca powinien wliczać do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Jest to bowiem obrót dotyczący transakcji związanych z nieruchomościami, które nie są transakcjami pomocniczymi, lecz związane są z zasadniczą działalnością spółdzielni. Bez znaczenia jest przy tym to, że jest to obrót ze sprzedaży zwolnionej od VAT.

Organ uzasadniał to tym, że czynności spółdzielni, za które pobiera opłaty wynikające z art. 4 uosm, są podstawowymi czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej wnioskodawcy (zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków spółdzielni i ich rodzin), nie mają zatem charakteru transakcji pomocniczych.

Identyczne stanowisko KIS zajęła w interpretacji z 15.02.2021 r. (0113-KDIPT1-1.4012.861.2020.2.MH) w sprawie usług wynajmu nieruchomości mieszkalnych zwolnionych przedmiotowo z podatku od towarów i usług (na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT).

[1] Zdarzają się pisma KIS wyrażające odmienne stanowisko, ale wyłącznie wówczas, gdy poprzedzające je interpretacje zostały zanegowane przez sądy administracyjne (np. pismo z 13.05.2021 r., 2461-IBPP2.4512.1022.2016.13.KO).

[2] Rozporządzenie wykonawcze z 7.10.2013 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 282/2011 w odniesieniu do miejsca świadczenia usług (DzUrz UE L 284 z 26.10.2013 r.).

[3] Wyrok NSA z 28.10.2020 r. (I FSK 189/18).

Podobne wnioski wynikają z interpretacji KIS[1] z:

● 17.04.2018 r. (0112-KDIL2-3.4012.84.2018.1.WB): świadczenia spółdzielni, za które (…) pobiera opłaty wymienione w art. 4 uosm, związane są ściśle z wykorzystywaniem, używaniem i użytkowaniem nieruchomości. Dostawa świadczeń, za które (…) pobiera ww. opłaty – bez nieruchomości – nie może być bowiem realizowana,

● 26.06.2020 r. (0113-KDIPT1-3.4012.349.2020.1.KS): wnioskodawca przy wyliczeniu limitu sprzedaży uprawniającego do korzystania ze zwolnienia powinien uwzględnić czynności związane z dostawą mediów, tj.: centralnego ogrzewania, zimnej wody oraz podgrzewania wody do lokali mieszkalnych wykorzystywanych wyłącznie do celów mieszkaniowych,

● 25.05.2020 r. (0113-KDIPT1-1.4012.199.2020.2.WL): wnioskodawca winien wliczać do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy [o VAT], wartość sprzedaży uzyskanej z tytułu świadczonych usług najmu lokali mieszkalnych i lokali usługowych, tj. zarówno wartość czynszu najmu tych lokali, jak i wartość opłat eksploatacyjnych, obejmujących: centralne ogrzewanie, energię elektryczną, gaz, ciepłą wodę, wodę zimną i odprowadzanie ścieków, wywóz śmieci.

Obecnie w orzecznictwie NSA przeważa odmienna wykładnia (zob. wyroki z 7.02.2019 r., I FSK 141/17, 5.06.2019 r., I FSK 869/17, 18.09.2019 r., I FSK 1033/17, 13.11.2019 r., I FSK 1358/17, 28.10.2020 r., I FSK 189/18, 15.10.2020 r., I FSK 1531/18, i 19.08.2020 r., I FSK 2003/17).

NSA podkreś­la, że dostawa mediów do lokali mieszkalnych ma niewątpliwie związek z nieruchomościami, jednak nie jest to związek bezpośredni. Nieruchomość nie jest elementem konstytutywnym transakcji, podstawowym jej elementem są bowiem: woda, ciepło czy odprowadzanie ścieków. Odsprzedaż mediów nie może być zatem traktowana jako transakcja związana z nieruchomością, a jej wartość nie powinna być uwzględniona w wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Aby można było mówić o bezpośrednim związku, przedmiotem świadczenia usług związanych z nieru­chomościami musi być sama nieruchomość.

NSA zauważa także, że zgodnie z art. 31a rozporządzenia Rady (UE) 1042/2013[2] usługi związane z nieruchomościami obejmują jedynie te usługi, które mają wystarczająco bezpośredni związek z daną nieruchomoś­cią, a w dalszej treści tego przepisu wyszczególniono, o jakie usługi chodzi. Nieruchomość nie jest elementem konstytutywnym transakcji, ponieważ podstawowymi jej elementami są: woda, ciepło czy odprowadzanie ścieków. W konsekwencji odsprzedaż mediów nie może być traktowana jako transakcja związana z nieruchomością, a jej wartość nie może być uwzględniona w wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. (…)

W pojęciu „świadczenia usług związanych z nieruchomościami” nie mieści się każde świadczenie usług, które pozostaje w jakimkolwiek, nawet niewielkim związku z nieruchomością, ponieważ znaczna liczba usług jest mniej lub bardziej związana z nieruchomością, a koniecznym jest, aby przedmiotem świadczenia usług była sama nieruchomość, co ma miejsce, gdy nieruchomość okreś­loną w sposób wyraźny należy uznać za konstytutywny element świadczenia usług, jako że stanowi ona centralny i nieodzowny element tego świadczenia[3].

Biorąc pod uwagę wskazane rozbieżności w orzecznictwie sądowym oraz stanowisko KIS, wciąż otwarta jest kwestia, czy małe spółdzielnie mogą nie uwzględniać obrotów z tytułu opłat za media w limicie 200 tys. zł.

Ale nawet przy przyjęciu korzystnej odpowiedzi na to pytanie, nadal pozostają wątpliwości, czy spółdzielnie mogą korzystać ze zwolnienia na mocy art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Brak jest bowiem rozstrzygnięć sądów administracyjnych, czy pozostałe elementy opłat czynszowych (poza mediami), o których mowa w art. 4 uosm, również nie są usługami związanymi z nieruchomościami, zwłaszcza że w myśl art. 31a ust. 2 lit. h powołanego wyżej rozporządzenia Rady (UE) za usługi związane z nieruchomościami uważa się wynajem lub wydzierżawianie nieruchomości inne niż opisane w ust. 3 lit. c [tj. świadczenie usług reklamowych, nawet jeżeli wiąże się to z wykorzystaniem nieruchomości – przyp. aut.] łącznie z przechowywaniem towarów w wyznaczonej do tego okreś­lonej części nieruchomości przeznaczonej do wyłącznego użytku przez usługobiorcę.

Moim zdaniem korzystanie z lokali mieszkalnych przez właś­cicieli spółdzielczych praw do lokalu czy osoby posiadające odrębną włas­ność takiego lokalu nie jest usługą najmu, co potwierdza odrębne – obok usług wynajmowania i wydzierżawiania nieruchomości – zwolnienie okreś­lone w art. 43 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT. Niemniej dla rozwiania wątpliwości warto wystąpić z wnioskiem o interpretację we włas­nej sprawie, a w razie negatywnej odpowiedzi zaskarżyć ją w postępowaniu sądowoadministracyjnym.


LinkedIn