Sąd może kwestionować podstawę wymiaru składek przedsiębiorcy, który pobierał wysoki zasiłek

Magdalena Januszewska radca prawny

Ustalając podleganie ubezpieczeniom ze spornego tytułu, sąd może jednocześnie weryfikować podstawę wymiaru składek.

Tak wynika z wyroku SN z 5.09.2018 (I UK 208/17).

  • SN – Sąd Najwyższy

Pani X zarejestrowała 22.05.2015 działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży internetowej. Równocześnie do 1.07.2015 była zatrudniona na umowę o pracę. W lipcu 2015 była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych z umowy zlecenia. Od 1.08.2015 zgłosiła się do ubezpieczeń społecznych, w tym dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z pozarolniczej działalności, deklarując podstawę wymiaru składek w kwocie 9897,50 zł, a składki pokrywała z dochodów męża oraz oszczędności.

Od 4.09.2015 była na zwolnieniu chorobowym, a 5.12.2015 urodziła dziecko. W okresie działalności gospodarczej założyła kilka domen internetowych, ogłaszała założoną firmę na portalach internetowych, kupiła folię tablicową, która miała być pomocna przy prowadzeniu szkoleń. W sierpniu 2015 przeprowadziła szkolenie za 600 zł, a we wrześniu 2015 – za 400 zł. Ponadto sprzedała jedną wykonaną przez siebie tablicę pamiątkową za 59 zł. Z tytułu działalności gospodarczej w 2015 wykazała w PIT-36 przychód w wysokości 1073,50 zł, koszty uzyskania 1863,11 zł i stratę 789,61 zł. Innych dochodów z działalności gospodarczej nie osiągnęła.

ZUS zakwestionował tytuł do ubezpieczenia, tzn. prowadzenie działalności gospodarczej – jako zatrudnienie pozorne, mające na celu wyłącznie uzyskanie wysokich świadczeń z ZUS.

Zdaniem SN należy zbadać, czy działalność gospodarcza miała charakter zorganizowany i ciągły – w znaczeniu jej uruchamiania i kontynuowania w celach zarobkowych, w tym także po zakończeniu okresu opieki nad dzieckiem – a nie została założona wyłącznie w celu nabycia nienależnych lub ewidentnie zawyżonych świadczeń z ubezpieczenia społecznego z tytułu opłaconych składek, które były oderwane od deklarowanej, a nawet wykonywanej działalności gospodarczej, generującej wyłącznie stratę.

Zawarcie umowy o pracę lub podjęcie pozarolniczej działalności i zadeklarowanie wygórowanej podstawy wymiaru składek społecznych, w sytuacji gdy osoba zgłaszająca się do ubezpieczeń w krótkim czasie korzysta ze zwolnień lekarskich lub innych świadczeń z ubezpieczenia społecznego, może podlegać ocenie jako wykreowanie pozornego lub fikcyjnego tytułu podlegania ubezpieczeniom.

Uznanie, że działalność była wykonywana, nie uchyla obowiązku sądowej weryfikacji zadeklarowanej – w maksymalnej ustawowej wysokości – podstawy wymiaru składek. Wysokość należnych świadczeń powinna uwzględniać nie tylko zasadę ich solidarnej proporcjonalności do wysokości opłaconych składek, ale także zasadę niedyskryminacji innych ubezpieczonych, którzy na ogół opłacają składki bez widocznego celu skorzystania z zawyżonych świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

Sądy są uprawnione do korygowania zadeklarowanej wysokości składek, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostały opłacone w ewidentnie zawyżonej wysokości z zamiarem oczywistego obejścia prawa w celu nabycia świadczeń w nienależnej wysokości.

Także ZUS może kontrolować oraz korygować zawyżone podstawy wymiaru składek z każdego tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym w celu zapobieżenia nabywaniu nienależnie zawyżonych świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na manipulacyjne zawyżenie podstawy wymiaru oczekiwanych świadczeń z tego ubezpieczenia, tj. w sposób sprzeczny z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzający do obejścia prawa ubezpieczeń społecznych.

Temat: „ZUS - działalność”
Koronawirus

ZUS odroczy składki bez dodatkowych opłat

Krzysztof Tandecki
Przedsiębiorcy, których koronawirus wpędził w kłopoty finansowe, mogą się starać o odroczenie składek albo rozłożenie ich na raty bez naliczania opłaty prolongacyjnej. Dotyczy to tylko składek należnych od stycznia 2020.

Innym rodzajem pomocy jest umorzenie składek, ale nie wszyscy spełniają warunki do tej ulgi.

Ustawa z 31.03.2020 o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 568) uprawnia płatników składek, którzy z powodu rozprzestrzeniania się koronawirusa mają problem z uregulowaniem składek, do ubiegania się o ich odroczenie albo rozłożenie na raty na korzystnych zasadach. ZUS nie będzie bowiem naliczał przy umowach o te ulgi opłaty prolongacyjnej. To opłata doliczana zamiast odsetek w wysokości 50% stawki odsetek za zwłokę obowiązującej w dniu podpisania z ZUS umowy o odroczenie lub układu ratalnego.


Koronawirus

ZUS odroczy składki przedsiębiorcom, którzy stracili wskutek epidemii

Krzysztof Tandecki
Przedsiębiorcy, których koronawirus wpędził w kłopoty finansowe, mogą się starać o odroczenie płatności składek albo o zawieszenie układów ratalnych. Na razie tylko za 3 mies.

Tak wynika z zarządzenia Prezesa ZUS z 17.03.2020. Na jego podstawie odroczeniem terminu płatności mogą być objęte składki za okres od lutego do kwietnia 2020. Nie ma znaczenia, że termin na uregulowanie składek za luty 2020 już minął (odpowiednio 10. lub 16. marca), a odroczenie może co do zasady dotyczyć tylko składek bieżących bądź przyszłych, których termin płatności jeszcze nie upłynął. W obecnej, wyjątkowej sytuacji ZUS pominie ten warunek.


ZUS przedsiębiorcy

Kiedy składki z kontraktu menedżerskiego, a kiedy z tytułu prowadzenia firmy

Krzysztof Tandecki
Z członkiem zarządu spółka zawarła umowę o świadczenie usług zarządzania (kontrakt menedżerski). Prowadzi on działalność gospodarczą zgłoszoną w CEIDG w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem.
Czy to oznacza, że spółka musi opłacać za niego tylko składkę zdrowotną, a ubezpieczenia społeczne będą obowiązkowe z działalności?

Odpowiedź na pytanie zależy od tego, czy w ramach działalności menedżer osiąga wyłącznie przychód z tytułu świadczenia usług zarządzania, czy również inne przychody.

Dla menedżera, który ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej w zakresie zarządzania i jednocześnie zawarł kontrakt menedżerski na zarządzanie, przychód uzyskiwany z tej umowy jest traktowany jak przychód z działalności wykonywanej osobiście, odrębny od przychodów z działalności gospodarczej. Tym samym umowa o zarządzanie jest traktowana jak odrębny tytuł do ubezpieczeń społecznych, a nie jak umowa wykonywana w ramach działalności pozarolniczej.


Ubezpieczenia

Nowości w formularzach ZUS w 2020

Renata Majewska
Zmiany druków wynikają z konieczności dostosowania do nowych przepisów nakładających na płatników składek dodatkowe formalności. Nastąpią od 1 lutego, 1 marca i 1 czerwca.

Wprowadzają je dwie nowelizacje rozporządzenia MPRiPS w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych oraz innych dokumentów:


Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne

Nowa wysokość składek ZUS przedsiębiorców w 2020

Począwszy od lutego (za styczeń) przedsiębiorcy płacą składki do ZUS – za siebie i osoby współpracujące – w nowej wysokości. Podstawa ich wymiaru znacznie w tym roku wzrosła, za sprawą wzrostu przeciętnej i najniższej pensji.

Dla zobowiązanych do deklarowania kwoty nie niższej niż 60% przeciętnego wynagrodzenia minimalna podstawa wymiaru wynosi obecnie 3136,20 zł (dotychczas 2859 zł). Dla korzystających z preferencyjnej podstawy wymiaru (przez 24 mies. od rozpoczęcia działalności lub od wyczerpania okresu zwolnienia z obowiązku opłacania składek w ramach tzw. ulgi na start) minimalna podstawa (wynosząca 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę) to 780 zł (dotychczas 675 zł). Wzrost podstawy przekłada się na wzrost składek społecznych (odpowiednio o prawie 88 zł – przy składkach „zwykłych” i ponad 33 zł – przy preferencyjnych).

Za styczeń 2020 prowadzący działalność na mniejszą skalę mogą opłacić składki od ustalonej indywidualnie podstawy wymiaru – tzw. mały ZUS.


„Mały ZUS” po urodzeniu dziecka

Magdalena Januszewska
Aby skorzystać z „małego ZUS”, trzeba złożyć wniosek z właściwym kodem w 7-dniowym terminie. Po urlopie macierzyńskim może być już na to za późno.

Pani X z tytułu działalności gospodarczej od 13.03.2017 obowiązkowo podlegała ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu. Jako początkujący przedsiębiorca opłacała preferencyjne składki na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, obliczane od podstawy wynoszącej 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne (kod ubezpieczenia 05 70 00 – składki na zasadach preferencyjnych).


Składki ZUS

Małżonek zatrudniony na etacie jako zastępca notarialny jest osobą współpracującą

Magdalena Januszewska
Nawet jeśli przepisy narzucają zatrudnienie na umowę o pracę, nie wyklucza to ubezpieczenia społecznego członka rodziny jako osoby współpracującej przy działalności gospodarczej.

Tak wynika z decyzji ZUS z 19.07.2019 (WPI/200000/43/670/2019). O interpretację wystąpił pan X, który jest notariuszem i prowadzi kancelarię notarialną. Chce zatrudnić w niej żonę jako zastępcę notarialnego. X prowadzi z żoną wspólne gospodarstwo domowe (wspólność majątkowa małżeńska). Uznał, że z uwagi na specyfikę zawodu i szczególne przepisy prawa żona powinna zostać zatrudniona na umowę o pracę, a to oznacza, że nie znalazłby zastosowania art. 8 ust. 11 usus, czyli nie doszłoby do współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej.


Ubezpieczenia społeczne

Warunki korzystania z „małego ZUS plus” od lutego 2020

Krzysztof Tandecki
Ze zmodyfikowanej wersji „małego ZUS” może skorzystać przedsiębiorca (także prowadzący działalność w formie spółki cywilnej), któremu działalność przyniosła w 2019 nie więcej niż 120 tys. zł przychodu. Składkę będzie naliczał od podstawy równej połowie ubiegłorocznego przeciętnego dochodu.

Tzw. mały ZUS plus to przyjaźniejsza wersja wprowadzonej od 1.01.2019 ulgi nazywanej mały ZUS. Prawie dwukrotnie zwiększono limit przychodu, który decyduje o możliwości skorzystania z tej ulgi. Prawo do małego ZUS w styczniu 2020 miał przedsiębiorca, który z działalności osiągnął w 2019 przychód w wysokości do 67 500 zł. Od lutego 2020 limit przychodu za 2019 wynosi zaś 120 000 zł.


Procedury

Przelew składek do ZUS z rachunku VAT

Krzysztof Tandecki
Od 1.11.2019 składki ZUS można opłacać z rachunku VAT. Należy to robić tradycyjnym przelewem na indywidualny rachunek składkowy w ZUS (NRS).

Tylko minimalna płaca zwalnia ze składek z działalności gospodarczej

Krzysztof Hałub
Osoba fizyczna prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. Nie opłaca z tego tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, bo równocześ- nie pracuje na etacie. Od stycznia 2020 pracodawca chce jej jednak zmniejszyć wymiar czasu pracy, zamiast podnieść wynagrodzenie do nowej stawki minimalnej (2600 zł).
Skoro osoba ta uzyska więcej niż minimalne wynagrodzenie proporcjonalne do etatu, to czy wpłynie to na obowiązek opłacania składek w ZUS?

Obniżone składki ZUS dla początkujących przedsiębiorców – wzrost podstawy wymiaru od 1.01.2020

Renata Majewska
W nowym roku preferencyjna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, wynosząca 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę, osiągnie pułap 780 zł (w 2019 było to 675 zł).

ZUS przedsiębiorcy

Niezawinione opóźnienie w zapłacie nie może skutkować utratą ulgi abolicyjnej

Magdalena Januszewska
Układ ratalny to umowa cywilnoprawna. Jeśli zatem przedsiębiorca narusza wskazany w nim termin zapłaty, należy to oceniać w kategoriach niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Może on zatem podnosić, że nie jest winny opóźnienia.

Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu – najnowsze interpretacje ZUS

Magdalena Januszewska
Przedstawiamy przegląd interpretacji dotyczących składek ubezpieczeniowych. Są one wydawane przez terenowe oddziały Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (w Lublinie i Gdańsku) w indywidualnych sprawach ubezpieczonych i płatników składek, na ich wniosek.

Nie podlegają oskładkowaniu kwoty wypłacane z tytułu rozwiązanej umowy zlecenia z osobą, która prowadziła w tym zakresie działalność gospodarczą – decyzja ZUS z 10.05.2019 r. (WPI/200000/43/1508/2017).

Radca prawny prowadzący działalność gospodarczą (zleceniobiorca) w latach 2011–2015 świadczył na rzecz spółdzielni (zleceniodawcy) obsługę prawną na umowę zlecenie. W okresie trwania umowy otrzymywał stałe wynagrodzenie miesięczne płatne na podstawie faktury VAT. Niezależnie od tego był uprawniony do otrzymywania kwoty zastępstwa procesowego brutto – zasądzonego przez sąd lub inne organy orzekające prawomocnym wyrokiem albo przyznanego ugodą – płatnego po wyegzekwowaniu tej kwoty. W 2017 r. przestał wykonywać działalność gospodarczą i przeszedł na emeryturę.


ZUS przedsiębiorcy

Wciąż można pozbyć się starego długu wobec ZUS

Krzysztof Tandecki
Przedsiębiorca, który otrzyma decyzję z naliczoną kwotą nieopłaconych składek na własne ubezpieczenia społeczne za okres od 1.01.1999 do 28.02.2009, nadal może wnioskować o ich umorzenie na podstawie ustawy abolicyjnej.

Taką możliwość mają również spadkobiercy i osoby trzecie odpowiadające za dług przedsiębiorcy. Czas na złożenie wniosku to 12 mies. od dnia uprawomocnienia się decyzji.

Ustawa z 9.11.2012 o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (DzU poz. 1551), nazywana ustawą abolicyjną, obowiązuje od 15.01.2013. Pozwoliła wielu przedsiębiorcom, a także ich spadkobiercom pozbyć się długu z tytułu nieopłaconych składek za okres od stycznia 1999 do końca lutego 2009.


Ulga „na start” a grunty rolne

Magdalena Januszewska
Posiadanie ziemi rolnej nie wyklucza zwolnienia z oskładkowania przez pierwsze 6 mies. prowadzenia działalności gospodarczej.

Przystąpienie do spółki z byłym pracodawcą nie pozbawia prawa do ulgowych składek

Magdalena Januszewska
Były pracownik spółki cywilnej, a obecnie jej wspólnik, może korzystać z preferencji składkowych.

Strażak-biznesmen zwolniony od składek ZUS

Magdalena Januszewska
Funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej prowadzący działalność gospodarczą nie musi od niej odprowadzać składek społecznych.

ZUS przedsiębiorcy

Abolicja długu wobec ZUS a prawo do świadczenia wypadkowego

Magdalena Januszewska
Płatnik, który ma zadłużenie składkowe, ale korzysta z abolicji lub zawarł układ ratalny, może pobierać zasiłek chorobowy – jednak dopiero, gdy zwróci dług.

ZUS przedsiębiorcy

Właściwe ustawodawstwo ustalają instytucje ubezpieczeniowe

Magdalena Januszewska
Ostateczne ustalenie właściwego ustawodawstwa przez państwo miejsca zamieszkania ubezpieczonego jest dla wszystkich wiążące. Ew. zmiana wymaga kolejnego porozumienia między instytucjami ubezpieczeniowymi państw UE.

ZUS przedsiębiorcy

Świadczenie rodzicielskie a ZUS z własnej firmy

Magdalena Januszewska
Kto decyduje się na otworzenie firmy podczas pobierania tzw. Kosiniakowego, musi się liczyć z obciążeniem składkami.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....