Sąd może kwestionować podstawę wymiaru składek przedsiębiorcy, który pobierał wysoki zasiłek

Magdalena Januszewska radca prawny

Ustalając podleganie ubezpieczeniom ze spornego tytułu, sąd może jednocześnie weryfikować podstawę wymiaru składek.

Tak wynika z wyroku SN z 5.09.2018 (I UK 208/17).

  • SN – Sąd Najwyższy

Pani X zarejestrowała 22.05.2015 działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży internetowej. Równocześnie do 1.07.2015 była zatrudniona na umowę o pracę. W lipcu 2015 była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych z umowy zlecenia. Od 1.08.2015 zgłosiła się do ubezpieczeń społecznych, w tym dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z pozarolniczej działalności, deklarując podstawę wymiaru składek w kwocie 9897,50 zł, a składki pokrywała z dochodów męża oraz oszczędności.

Od 4.09.2015 była na zwolnieniu chorobowym, a 5.12.2015 urodziła dziecko. W okresie działalności gospodarczej założyła kilka domen internetowych, ogłaszała założoną firmę na portalach internetowych, kupiła folię tablicową, która miała być pomocna przy prowadzeniu szkoleń. W sierpniu 2015 przeprowadziła szkolenie za 600 zł, a we wrześniu 2015 – za 400 zł. Ponadto sprzedała jedną wykonaną przez siebie tablicę pamiątkową za 59 zł. Z tytułu działalności gospodarczej w 2015 wykazała w PIT-36 przychód w wysokości 1073,50 zł, koszty uzyskania 1863,11 zł i stratę 789,61 zł. Innych dochodów z działalności gospodarczej nie osiągnęła.

ZUS zakwestionował tytuł do ubezpieczenia, tzn. prowadzenie działalności gospodarczej – jako zatrudnienie pozorne, mające na celu wyłącznie uzyskanie wysokich świadczeń z ZUS.

Zdaniem SN należy zbadać, czy działalność gospodarcza miała charakter zorganizowany i ciągły – w znaczeniu jej uruchamiania i kontynuowania w celach zarobkowych, w tym także po zakończeniu okresu opieki nad dzieckiem – a nie została założona wyłącznie w celu nabycia nienależnych lub ewidentnie zawyżonych świadczeń z ubezpieczenia społecznego z tytułu opłaconych składek, które były oderwane od deklarowanej, a nawet wykonywanej działalności gospodarczej, generującej wyłącznie stratę.

Zawarcie umowy o pracę lub podjęcie pozarolniczej działalności i zadeklarowanie wygórowanej podstawy wymiaru składek społecznych, w sytuacji gdy osoba zgłaszająca się do ubezpieczeń w krótkim czasie korzysta ze zwolnień lekarskich lub innych świadczeń z ubezpieczenia społecznego, może podlegać ocenie jako wykreowanie pozornego lub fikcyjnego tytułu podlegania ubezpieczeniom.

Uznanie, że działalność była wykonywana, nie uchyla obowiązku sądowej weryfikacji zadeklarowanej – w maksymalnej ustawowej wysokości – podstawy wymiaru składek. Wysokość należnych świadczeń powinna uwzględniać nie tylko zasadę ich solidarnej proporcjonalności do wysokości opłaconych składek, ale także zasadę niedyskryminacji innych ubezpieczonych, którzy na ogół opłacają składki bez widocznego celu skorzystania z zawyżonych świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

Sądy są uprawnione do korygowania zadeklarowanej wysokości składek, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostały opłacone w ewidentnie zawyżonej wysokości z zamiarem oczywistego obejścia prawa w celu nabycia świadczeń w nienależnej wysokości.

Także ZUS może kontrolować oraz korygować zawyżone podstawy wymiaru składek z każdego tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym w celu zapobieżenia nabywaniu nienależnie zawyżonych świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na manipulacyjne zawyżenie podstawy wymiaru oczekiwanych świadczeń z tego ubezpieczenia, tj. w sposób sprzeczny z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzający do obejścia prawa ubezpieczeń społecznych.

Więcej na temat: „ZUS - działalność”
ZUS przedsiębiorcy

Podjęcie w trakcie roku zawieszonej działalności gospodarczej – prawo do ulgi mały ZUS

Barbara Staszyńska
Przedsiębiorca prowadzi firmę od czerwca 2016. Przez 2 lata (bez przerw) opłacał preferencyjne składki ZUS. Od 1.07.2018 zawiesił działalność, ale w kwietniu 2019 planuje ją podjąć. Nie złożył w styczniu zgłoszenia na tzw. mały ZUS.
Czy po podjęciu działalności będzie miał prawo do opłacania niższych składek?

Prawo do opłacania niższych składek na ubezpieczenia społeczne w ramach małego ZUS jest uzależnione przede wszystkim od wielkości przychodów z działalności gospodarczej, jakie przedsiębiorca uzyskał w poprzednim roku.

Limit przychodów za 2018 wynosi 63 tys. zł (30-krotność najniższego wynagrodzenia obowiązującego w grudniu 2018).

Przedsiębiorcy, którzy nie prowadzili działalności przez cały rok, limit ustalają proporcjonalnie do liczby dni, tj. 63 000 : 365 × liczba dni prowadzenia działalności.


ZUS przedsiębiorcy

Ulga „na start” w przypadku współpracy ze spółką powiązaną z byłym pracodawcą

Magdalena Januszewska
Powiązania osobowe nie muszą wykluczać prawa do nieopłacania składek społecznych (i zdrowotnej) przez pierwsze 6 mies. prowadzenia działalności gospodarczej.

ZUS przedsiębiorcy

Błędna kwota przychodów w DRA cz. II – sposób i skutki korekty

Barbara Staszyńska
Przedsiębiorca korzystający z tzw. małego ZUS pomylił się w DRA cz. II i podał niewłaściwą kwotę przychodów. Co robić?

ZUS przedsiębiorcy

Przedsiębiorca na „małym ZUS” a obowiązek składania deklaracji DRA

Barbara Staszyńska
Do końca grudnia 2018 przedsiębiorca był zwolniony z obowiązku składania deklaracji DRA co miesiąc. W styczniu 2019 zgłosił się z kodem 0590, żeby skorzystać z tzw. małego ZUS.
Czy nadal będzie zwolniony z comiesięcznego składania deklaracji?

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Skutki zapłaty składek ZUS z rachunku prywatnego zamiast firmowego

Mariusz Sobkowiak
Omyłkowo dokonano zapłaty składek ZUS – za pracowników zatrudnionych w spółce – z prywatnego rachunku bankowego osoby spoza spółki zamiast z konta firmy. W przelewie zleceniodawcą jest oczywiście osoba fizyczna.
Czy taki przelew, wykonany przez inny podmiot niż spółka, ZUS potraktuje jako prawidłowe wywiązanie się z obowiązku uregulowania należności?

Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne

Nowa wysokość składek ZUS dla przedsiębiorców w 2019

Krzysztof Hałub Barbara Staszyńska
Miesięczna składka na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność gospodarczą jest w 2019 o 22,38 zł wyższa niż w roku ubiegłym. Wzrosła też miesięczna kwota minimalnych standardowych składek społecznych (o nieco ponad 88 zł) i obliczanych od preferencyjnej podstawy wymiaru (o prawie 37 zł).

Suma wszystkich składek (społecznych, zdrowotnej i na FP) przedsiębiorcy naliczanych od standardowej podstawy wymiaru wynosi w 2019:

  • 1246,92 zł – bez dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego,
  • 1316,97 zł – z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.

ZUS przedsiębiorcy

Podwyższając składki społeczne, zdrowotną można pozostawić bez zmian

Magdalena Januszewska
Podwyższenie podstawy wymiaru może dotyczyć tylko składek na ubezpieczenia społeczne. Nie musi jednocześnie obejmować składek zdrowotnych.

Tak wynika z decyzji ZUS z 8.05.2018 (WPI/200000/43/527/2018).

Pani X, prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, opłaca składki wyliczone od podstawy wymiaru nie niższej niż minimalna ogłaszana przez ZUS. Zamierza podwyższyć podstawę ubezpieczenia chorobowego, by zapewnić sobie w przyszłości wyższe świadczenia w związku z planowanym przejściem na zasiłek macierzyński.


ZUS przedsiębiorcy

Praca na Słowacji i działalność w Polsce – czy ZUS może zdecydować o obowiązku zapłaty składek

Magdalena Januszewska
Jeśli ZUS wie, że dana osoba jest zatrudniona za granicą, to nie może samodzielnie wydać decyzji o podleganiu ubezpieczeniom w Polsce.

Tak wynika z wyroku SN z 11.07.2018 (II UK 209/17). Pan X od 1.09.2007 prowadzi w Polsce działalność gospodarczą. W 2010 zatrudnił się na umowę o pracę w kolejnych 2 słowackich firmach. Jako miejsce wykonywania pracy wskazano w nich terytorium Słowacji. X otrzymywał wynagrodzenie za pracę w kwotach 130–140 zł miesięcznie. Nie przedstawił w ZUS zaświadczenia ze słowackiej instytucji zabezpieczenia społecznego, potwierdzającego obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym na Słowacji. Spór dotyczył tego, gdzie po zatrudnieniu się na Słowacji pan X podlegał ubezpieczeniom i czy ZUS mógł samodzielnie to ustalać.


Dokumenty ZUS

Mały ZUS – jak wypełnić dokumenty rozliczeniowe

Do 11.02.2019 do ZUS zostaną złożone pierwsze dokumenty rozliczeniowe za styczeń 2019, w których należy rozliczyć składki od indywidualnie ustalonej podstawy wymiaru, tzw. mały ZUS.

Z preferencyjnych składek na mały ZUS można przejść także w trakcie roku

Anna Koleśnik
Z wyjaśnień ZUS wynika, że przedsiębiorcy kończący w trakcie roku korzystanie ze starej ulgi składkowej polegającej na obliczaniu – przez 24 mies. działalności – składek społecznych od preferencyjnej podstawy wymiaru (30% minimalnego wynagrodzenia) od razu mogą być objęci tzw. małym ZUS. Nie muszą czekać do początku następnego roku.

Przedsiębiorcy, których przychody z 2018 zmieściły się w limicie 63 tys. zł, mogą od 2019 skorzystać z obniżonych składek społecznych (tzw. małego ZUS), zależnych od wysokości uzyskiwanego przychodu.

Z przepisów wynika, że nowa ulgowa podstawa wymiaru składek jest ustalana na dany rok kalendarzowy. Na łamach „RiP” nr 10/2018 nasz ekspert pisał, że w związku z tym z ulgi nie można zacząć korzystać w trakcie roku, co powoduje, że osoby stosujące starą ulgę składkową, dla których 24-miesięczny okres korzystania z niej upłynie w trakcie roku, do końca tego roku będą musiały opłacać składki w standardowej wysokości, a na mały ZUS mogą przejść dopiero od początku następnego roku.


Mały ZUS – zgłoszenie tylko do 8 stycznia

Przedsiębiorcy, których przychody z 2018 zmieściły się w limicie 63 tys. zł, mogą w 2019 skorzystać z obniżonych składek społecznych (tzw. małego ZUS), zależnych od wysokości uzyskiwanego przychodu. Pod warunkiem jednak, że zgłoszą to do ZUS w odpowiednim terminie.

ZUS przedsiębiorcy

Ulga na start po przejęciu praw wspólnika spółki cywilnej na skutek śmierci męża

Magdalena Januszewska
Obowiązująca od kwietnia 2018 ulga w opłacaniu składek dotyczy też wspólnika spółki cywilnej, który stał się nim w wyniku spadkobrania.

Tak wynika z decyzji ZUS z 8.08.2018 (WPI/200000/43/898/2018).

Pani X od września 2015 do stycznia 2016 jako żona wspólnika była zatrudniona na zlecenie przez spółkę cywilną, a potem na pół etatu. W czerwcu 2018 zmarł jej mąż. Zgodnie z postanowieniami umowy spółki na mocy art. 872 Kc pani X, będąc spadkobiercą, weszła do spółki cywilnej jako wspólnik. Zgłosiła się więc do odpowiednich rejestrów, w tym do CEIDG i ZUS. Pytała, czy w takiej sytuacji, pomimo wcześniejszej współpracy ze spółką, przysługuje jej ulga na start.


ZUS przedsiębiorcy

Po uzyskaniu renty rodzinnej można nie płacić składek z tytułu prowadzenia firmy

Magdalena Januszewska
Jeśli wdowa wykonuje działalność gospodarczą na niewielką skalę, to może nie płacić nie tylko składek społecznych, ale też zdrowotnej.

Potwierdza to decyzja ZUS z 25.09.2018 (DI/100000/43/1008/2018).

Pani X prowadziła działalność gospodarczą i nie była zatrudniona na umowę o pracę ani na umowę cywilnoprawną. Z działalności opłacała składki społeczne i zdrowotną, korzystając z prawa do tzw. małego ZUS. W 2018 po śmierci męża uzyskała prawo do renty rodzinnej (wychowuje 2 niepełnoletnie, uczące się córki).


ZUS przedsiębiorcy

Własna firma i spółka partnerska – zasady opłacania składek ZUS

Magdalena Januszewska
Podjęcie działalności gospodarczej w spółce nie wpływa na prawo do opłacania preferencyjnych składek z racji prowadzenia jednoosobowej firmy.

Podjęcie działalności gospodarczej w spółce nie wpływa na prawo do opłacania preferencyjnych składek z racji prowadzenia jednoosobowej firmy.

Radca prawny X zarejestrował 11.07.2017 indywidualną działalność gospodarczą (działalność prawnicza). Od tego momentu opłaca tzw. preferencyjne składki społeczne dla nowych przedsiębiorców (art. 18a ust. 1 usus). Może z nich korzystać do końca lipca 2019 (pełne 24 mies.).

X planuje przystąpić do spółki partnerskiej i nadal prowadzić działalność prawniczą. Spółka ma zostać zawiązana na potrzeby wykonywania wolnego zawodu radców prawnych. X nie zamierza jednak likwidować ani zawieszać indywidualnej działalności – chce ją kontynuować w zakresie nieobjętym działalnością spółki.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....