Rozliczenie wyniku spółki komandytowej u jej wspólników – aspekty podatkowe i księgowe

Katarzyna Trzpioła Dr nauk ekonomicznych, adiunkt na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, Katedra Finansów i Rachunkowości, członek Komitetu Standardów Rachunkowości
W artykule przedstawiono zasady podziału wyniku spółki komandytowej, opodatkowania zysku i ujęcia go w księgach rachunkowych wspólników ze szczególnym uwzględnieniem wspólników będących osobami prawnymi.

Spółka komandytowa (dalej sp.k.) jest coraz bardziej popularną formą spółki osobowej prawa handlowego. Zasady jej funkcjonowania regulują art. 102–124 Ksh. W sp.k. musi występować co najmniej dwóch wspólników, w tym jeden o statusie komandytariusza, który odpowiada za zobowiązania spółki jedynie do wysokości sumy komandytowej zadeklarowanej w umowie sp.k. i mogący ją reprezentować tylko jako pełnomocnik, oraz drugi, mający status komplementariusza, odpowiadający za zobowiązania spółki bez ograniczeń i prowadzący jej sprawy.

W przypadku sp.k. często budzi wątpliwości sposób ujmowania w księgach rachunkowych spółek kapitałowych (z o.o. lub akcyjnych) będących ich wspólnikami (komandytariuszami lub komplementariuszami), bieżących rozliczeń podatku dochodowego, zaliczek na poczet zysku, podziału wyniku finansowego sp.k. czy też zysku zatrzymanego w sp.k. Są one wywołane tym, że sp.k. to podmiot, który w myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 uor prowadzi księgi rachunkowe od rozpoczęcia działalności, tj. dnia rejestracji w KRS (z tym dniem powstaje spółka, art. 109 § 1 Ksh). Jednocześnie jednak sp.k., jako osobowa spółka prawa handlowego, nie posiada osobowości prawnej i nie jest podatnikiem podatku dochodowego.

Dochód z działalności sp.k. na potrzeby opodatkowania podatkiem dochodowym jest przyporządkowywany wspólnikom. Ciąży na nich obowiązek naliczenia podatku od przypadającego na nich dochodu (zysku), przy czym zależnie od tego, czy są osobami prawnymi, czy fizycznymi, jest to podatek dochodowy od osób prawnych (CIT) lub fizycznych (PIT).

Udział wspólników w zysku lub w stracie spółki komandytowej

Wysokość udziału wspólników w zysku sp.k. regulują przepisy Ksh dotyczące udziału w zyskach sp.k. obu kategorii wspólników. W przepisach tych, poświęconych bezpośrednio sp.k., odniesiono się jednak tylko do sytuacji komandytariusza. Jak wynika z art. 123 Ksh, komandytariusz uczestniczy w zysku sp.k. proporcjonalnie do wkładu rzeczywiście wniesionego do spółki, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. W razie wątpliwości komandytariusz uczestniczy w stracie jedynie do wartości umówionego wkładu.

Natomiast do udziału w zyskach i stratach sp.k. komplementariuszy stosuje się w myśl art. 103 Ksh odpowiednie przepisy dotyczące spółki jawnej, tj. art. 51–53 Ksh. Zgodnie z art. 51 Ksh każdy wspólnik ma prawo do równego udziału w zyskach i uczestniczy w stratach w takim samym stosunku bez względu na rodzaj i wartość wkładu, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Wspólnicy sp.k. (bez względu na ich status) mogą być zwolnieni od udziału w stratach, gdy tak stanowi umowa spółki (art. 51 § 3 Ksh).

Organ podatkowy może jednak zakwestionować zastosowany, nieproporcjonalny podział zysku, jeżeli uzna go za nierynkowy, i oszacować dochody wspólników proporcjonalnie do wniesionych wkładów. Dotyczy to w szczególności podmiotów powiązanych (szerzej np. wyrok WSA w Gdańsku z 4.02.2015 r., I SA/Gd 1344/14, oraz pismo IS w Katowicach z 18.12.2014 r., IBPBI/1/423-21/14/KB).

Wyświetlono 10% treści artykułu

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Temat: „Podatki Dochodowe CIT i PIT”
Temat miesiąca

Świadczenia dla pracowników i zleceniobiorców mogą mieć różne skutki podatkowe

Aleksander Woźniak
W wielu przepisach – również antykryzysowych – zleceniobiorcy są traktowani na równi z pracownikami. Nie zawsze natomiast skutki zatrudnienia tych osób są identycznie interpretowane przez organy podatkowe. Dotyczy to zarówno kosztów uzyskania przychodów, jak i podstawy opodatkowania VAT.

Kp reguluje prawa i obowiązki pracowników i pracodawców (art. 1). Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę (art. 2). Niektóre ustawy pozwalają jednak traktować zleceniobiorców na równi z pracownikami, uznając jednych i drugich za osoby wykonujące pracę zarobkową (np. ustawa o związkach zawodowych).


CIT i PIT

Rozliczenie kosztów pośrednich w przypadku korzystania z ulgi IP BOX

Tomasz Buchard
Przedsiębiorca (podatnik PIT), który tworzy programy komputerowe, chce skorzystać z ulgi IP Box. Poza kosztami bezpośrednio związanymi z wytworzeniem programu ponosi koszty pośrednie, takie jak koszty leasingu samochodu, najmu lokalu, materiałów biurowych. Służą one także działalności niezwiązanej z IP Box.
Czy je również można rozliczyć w ramach ulgi? Jeśli tak, to w jaki sposób?

Jeśli powyższe koszty są związane z wytworzeniem innowacyjnego programu komputerowego w ramach działalności badawczo rozwojowej (B+R), to można je uwzględnić w rachunku podatkowym. Koszty pośrednie, mimo że nie są związane bezpośrednio z wytworzeniem kwalifikowanych praw własności intelektualnej (dalej kwalifikowane IP), są niezbędne do wytworzenia tych praw i są w ścisłej relacji z uzyskiwanymi przychodami z tych praw. Brak możliwości przypisania kosztów pośrednich do przychodów osiąganych ze sprzedaży kwalifikowanych IP mógłby prowadzić do sytuacji, w której nie zostałyby one rozliczone.


CIT i PIT

Spór o ważność starych zezwoleń na działalność w SSE – in dubio pro tributario

Ewelina Majewska-Howis
W latach 2016 i 2017 straciły ważność zezwolenia strefowe wydane przed 2001, najczęściej na 15–20 lat. W konsekwencji tzw. starzy przedsiębiorcy strefowi w większości nie wykorzystali przysługującego im zwolnienia podatkowego. Walczą o prawo skorzystania z przedawnionego zwolnienia w sądach, a te coraz częściej przyznają im rację.

Przykładem jest nieprawomocny wyrok WSA w Rzeszowie z 2.06.2020 (I SA/Rz 233/20), w którym sąd wydał wyrok nie na podstawie analizy przepisów strefowych (stwierdzając, że rodzą duże trudności interpretacyjne), ale bazując na ogólnej zasadzie podatkowej wyrażonej w art. 2a Op: in dubio pro tributario.


CIT i PIT

Zapłata za wytworzenie dzieła nie musi być kosztem

Aleksander Woźniak
Nie każda umowa o dzieło zawarta przez przedsiębiorcę ma związek z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.

Kwestią sporną była zasadność zaliczenia przez skarżącą spółkę do kosztów uzyskania przychodów wydatków na wyjazdy lekarzy na kongresy oraz na wynagrodzenia z tytułu umów o dzieło. Skarżącą łączyła z zagraniczną spółką B umowa o świadczenie usług reklamowych. Obejmowała ona m.in. świadczenie usług reklamowych, badań rynku i usług doradczych, zaś w załączniku do tej umowy jako jeden z przejawów świadczenia przez skarżącą usług reklamowych wyszczególniono wysyłanie lekarzy na zagraniczne kongresy.


Ceny transferowe

Obowiązki informacyjne w zakresie cen transferowych za 2019 r.

Aleksander Woźniak
Z końcem grudnia 2020 r.[1] mija termin wypełnienia obowiązków informacyjnych w zakresie cen transferowych za ubiegły rok. Wiele wątpliwości budzi, na kim te obowiązki ciążą, a kto jest z nich zwolniony.

Termin realizacji tych obowiązków upływa zasadniczo odpowiednio z końcem dziewiątego miesiąca „po zakończeniu roku obrotowego” (obowiązek złożenia US wspomnianego oświadczenia) i „po zakończeniu roku podatkowego” (przekazanie Szefowi KAS informacji o cenach transferowych). Często pada pytanie o termin sporządzenia samej lokalnej dokumentacji cen transferowych. Updop nie wskazuje go jednoznacznie. Zgodnie z art. 11k ust. 1 podmioty powiązane są obowiązane do sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych „za rok obrotowy”, a dokumentację tę należy przedłożyć na żądanie organów podatkowych w ciągu 7 dni od dnia doręczenia tego żądania (art. 11s ust. 1).


Podatki i prawo gospodarcze

Podatkowe skutki obniżania czynszów przedsiębiorcom w związku z COVID-19

Tomasz Krywan
Jednym z następstw trwającej pandemii jest powszechna od kilku miesięcy praktyka obniżania czynszów najemcom lokali i budynków lub zwalniania ich z obowiązku zapłaty.
Jakie są konsekwencje takich działań w podatku dochodowym i VAT?

Z uwagi na skutki podatkowe – zarówno dla wynajmujących, jak i dla najemców – istotne jest, by obniżenie najemcom czynszów/zwolnienie ich z czynszów miało podstawę w sporządzonych aneksach do umów najmu lub pisemnych porozumieniach. Ogromna większość umów najmu zawierana jest bowiem w formie pisemnej, zaś zmiana umowy wymaga zachowania takiej formy, jaką ustawa lub strony przewidziały w celu jej zawarcia art. 77 § 1 Kc).


Temat miesiąca

Zawieszenie działalności gospodarczej – skutki w podatku dochodowym i VAT

Marcin Szymankiewicz
Epidemia koronawirusa spowodowała, że część przedsiębiorców – przede wszystkim osoby fizyczne niezatrudnianiające pracowników – decyduje się zawiesić działalność na pewien czas. Rzutuje to na ich obowiązki i uprawnienia podatkowe.

Przedsiębiorca niezatrudniający pracowników (z wyjątkami dotyczącymi m.in. osób przebywających na urlopach macierzyńskich czy na urlopie wychowawczym) może na pewien czas zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej (DG) na zasadach określonych w Pp. W okresie zawieszenia nie można wykonywać DG i osiągać z niej bieżących przychodów (art. 25 ust. 1 Pp). Dozwolone czynności wskazano w art. 25 ust. 2 Pp (patrz ramka).


CIT

Zagraniczne zakupy a ulga na złe długi w CIT

Tomasz Krywan
Spółka z o.o. zaopatruje się za granicą w materiały do produkcji. Zdarza się, że płaci za nie z dużym opóźnieniem, przekraczającym 90 dni.
Czy jest obowiązana do zwiększania podstawy opodatkowania CIT o wartość nieuregulowanych zobowiązań?

Od 1.01.2020 obowiązują przepisy nakładające na dłużników obowiązek zwiększania podstawy opodatkowania (zmniejszania straty podatkowej) w przypadku nieuregulowanych świadczeń pieniężnych. Są to art. 18f oraz art. 25 ust. 19–26 updop.


CIT

Moment zaliczenia do kosztów podatkowych wydatków na zakup materiałów marketingowych

Marcin Szymankiewicz
Spółka z o.o. kupuje materiały marketingowe służące wsparciu sprzedaży. W momencie zakupu wprowadza je na stan magazynu, z którego następnie są stop‑ niowo wyprowadzane w miarę zużycia do akcji promocyjnych (jeszcze w tym samym roku lub w latach kolejnych po zakupie).
Od strony rachunkowej wydatki te obciążają konta wynikowe spółki w momencie zakupu (otrzymania faktury). Działania promocyjne, do których wykorzystywa‑ ne są materiały marketingowe, nie mają bezpośredniego powiązania ze sprzedażą (dystrybucją) konkretnych produktów spółki.
Czy prawidłowe jest ujęcie tych wydatków w kosztach uzyskania przychodów w momencie odniesienia ich w ciężar kont o charakterze wynikowym (moment ujęcia w księgach spółki), tj. w chwili ich zakupu i otrzymania faktury?

KIS w interpretacji z 29.04.2020 (0111-KDIB1-2.4010.89.2020.1.BG), powołując się na orzecznictwo sądowe, uznała, że uzależnienie momentu ujęcia kosztów podatkowych od momentu odniesienia wydatku w ciężar kont o charakterze wynikowym w księgach rachunkowych jest nieprawidłowe.


Podatki i prawo gospodarcze

Wypłata zysku w formie rzeczowej wspólnikowi spółki jawnej – skutki w PIT

Tomasz Krywan
Spółka jawna prowadząca działalność deweloperską i mająca trzech wspólników będących osobami fizycznymi chciałaby jednemu z nich zamiast wypłaty zysku przekazać lokal użytkowy (pozostali wspólnicy mają mieć zysk wypłacony w formie pieniężnej).
Czy z tego tytułu u któregokolwiek wspólnika powstanie przychód podlegający PIT?

Na podstawie art. 52 § 1 Ksh wspólnik spółki jawnej może żądać podziału i wypłaty całości zysku z końcem każdego roku obrotowego. Dopuszczalne jest przy tym, aby spółka jawna oraz wspólnicy skorzystali z instytucji świadczenia w miejsce wykonania (zob. art. 453 Kc) i zamiast wypłaty zysku w pieniądzu uzgodnili przekazanie składników majątku spółki, np. lokalu użytkowego.


Podatki i prawo gospodarcze

Podatek u źródła od zagranicznego zakładu polskiego rezydenta

Aleksander Woźniak
Spółka ma w Niemczech zakład (w rozumieniu polsko-niemieckiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania), który na potrzeby swojej działalności kupuje tam usługi reklamowe i badania rynku. Płaci za nie spółka w Polsce, ale ostatecznie, wskutek rozrachunków wewnętrznych, wydatek ten obciąża koszty zakładu.
Czy mimo to należy przy przelewie potrącić w Polsce podatek u źródła? Jeśli tak, to czy wiadomo już, kiedy wejdą w życie zaostrzone przepisy o podatku u źródła, uchwalone w 2018 r.?

Jeżeli zakład wykonuje za granicą rzeczywistą działalność gospodarczą, a kupowane usługi służą tej działalności, to w Polsce nie powstaje obowiązek poboru podatku u źródła. Potwierdził to MF w interpretacji ogólnej z 15.04.2020 r. (SP4.8223.1.2020).


Podatki i prawo gospodarcze

Zwolnienie z PIT dla nagród rzeczowych do 200 zł

Marcin Szymankiewicz
Spółka reklamuje swoje produkty w internecie na platformie marketingowo-szkoleniowej skierowanej do sprzedawców tych produktów (osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, niezwiązanych ze spółką umową o pracę ani umową cywilnoprawną). Spółka przekazuje tam informacje o posiadanym w sprzedaży asortymencie, a także umożliwia sprzedawcom odbywanie szkoleń produktowych. Zgodnie z regulaminem platformy jej użytkownikom – po zdobyciu określonej liczby punktów za aktywność na platformie i udział w szkoleniach – przysługują nagrody od spółki. Ich jednorazowa wartość nie przekracza 200 zł.
Czy nagrody te są objęte zwolnieniem od PIT przewidzianym w art. 21 ust. 1 pkt 68a updof?

W myśl art. 21 ust. 1 pkt 68a updof wolna od podatku dochodowego jest wartość nieodpłatnych świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1 updof (a więc zaliczanych do przychodów z innych źródeł), otrzymanych od świadczeniodawcy w związku z jego promocją lub reklamą – jeżeli jednorazowa wartość tych świadczeń nie przekracza 200 zł. Zwolnienie nie ma zastosowania, jeśli świadczenie jest dokonywane na rzecz pracownika świadczeniodawcy lub osoby pozostającej ze świadczeniodawcą w stosunku cywilnoprawnym.


Wyjaśnienia MF

Brexit – skutki w CIT i PIT

Krzysztof Hałub
Bezumowne zakończenie okresu przejściowego po wystąpieniu Wielkiej Brytanii z UE będzie oznaczać utratę przywilejów w podatku dochodowym, przysługujących firmom i osobom fizycznym będącym tamtejszymi rezydentami.

Na skutki takiego stanu rzeczy wskazało Ministerstwo Finansów w wyjaśnieniach z 30.07.2020 Brexit – Informacja o obowiązywaniu przepisów o podatkach dochodowych w okresie przejściowym i po jego zakończeniu, zamieszczonych na swojej stronie internetowej.


CIT i PIT

Płatności ponad 2 mln zł nieobjęte podatkiem u źródła do końca 2020

MF kolejny raz czasowo wyłączył obowiązek poboru podatku dochodowego u źródła dla płatności powyżej 2 mln zł, przy spełnieniu warunków niepobrania podatku wynikających z przepisów szczególnych lub z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Wyłączenie obejmuje płatności transgraniczne (CIT i PIT) oraz krajowe dywidendy (CIT). Przepisy nakazujące pobór podatku weszły w życie 1.01.2019, jednak ich stosowanie odsunięto w czasie kolejnymi rozporządzeniami MF – najpierw do 1.07.2019, następnie do końca 2019 (tylko dla podatników CIT) i do końca czerwca 2020 (dla podatników CIT i PIT).


CIT i PIT

Korekta przychodów i kosztów po unieważnieniu umowy

Krzysztof Hałub
Zarówno unieważnienie umowy sprzedaży z mocą wsteczną, jak i jej rozwiązanie z momentem zawarcia porozumienia stron, spowodowane problemami finansowymi kontrahenta i zaleganiem przez niego z zapłatą całej ceny, pozwala na bieżącą korektę przychodów (u sprzedawcy) i kosztów (u kupującego).

Potwierdzają to interpretacje KIS z 25.05.2020 (0111-KDIB1-2.4010.140.2020.4.MZA) i 19.03.2020 (0111-KDIB1-1.4010.615.2019.4.SG).


CIT i PIT

Samochód użyczony lub wynajęty przez spółkę jej udziałowcowi – jak ustalić przychód opodatkowany PIT

Aleksander Woźniak
Pracownik, który korzysta ze służbowego samochodu do celów prywatnych, ma przychód w wysokości 250 lub 400 zł miesięcznie, w zależności od pojemności silnika.
Czy dotyczy to również udziałowca spółki, który nieodpłatnie lub za niską odpłatnością korzysta z jej samochodu? Czy on również ma przychód z nieodpłatnych świadczeń, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?

Jeżeli udziałowiec nie jest pracownikiem spółki, to nie ma do niego zastosowania art. 12 ust. 2a updof. Przepis ten określa bowiem zryczałtowaną kwotę przychodu z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych jedynie u pracowników. Nie oznacza to jednak, że pozostałe osoby korzystające z firmowego samochodu nieodpłatnie nie mają z tego tytułu przychodu. Przeciwnie, uzyskują przychód z nieodpłatnych świadczeń, ponieważ są nim, zgodnie z wyrokiem TK z 8.07.2014 (K 7/13), świadczenia, które:


CIT i PIT

Hodowla kotów rasowych jako działalność rolnicza

Krzysztof Hałub
Czy dochód z hodowli kotów rasowych we własnym gospodarstwie rolnym jest dochodem z działów specjalnych produkcji rolnej podlegającym PIT?

Nie. Z art. 2 ust. 1 pkt 1 updof wynika, że przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej.


CIT i PIT

Wynagrodzenie dyrektora przedszkola finansowane dotacją objęte PIT

Aleksander Woźniak
Przychody dyrektora prowadzącego niepubliczne przedszkole są przychodami z działalności gospodarczej.

Spór dotyczył sposobu opodatkowania PIT wynagrodzenia finansowanego z dotacji udzielonej przez jednostkę samorządu terytorialnego, pobieranego z racji pełnienia funkcji dyrektora przedszkola, będącego jednocześnie organem prowadzącym dla tego przedszkola.


Świadczenia pracownicze

Zwrot kosztów dojazdu na posiedzenie rady nadzorczej – jednak bez PIT

Anna Koleśnik
Spółka zwraca członkom rady nadzorczej (niebędącym jej pracownikami) koszty poniesione przez nich z tytułu przejazdów, zakwaterowania i wyżywienia w związku z udziałem w posiedzeniach rady, odbywających się poza miejscem zamieszkania tych osób (w miejscowości, w której znajduje się siedziba spółki, lub poza nią). Zwrot następuje na podstawie przedłożonych przez członków rady rachunków, biletów, faktur i innych dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów.
Czy jako płatnik PIT spółka może stosować zwolnienie przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b updof dla zwrotu kosztów podróży służbowych?

Co do zasady zwrot kosztów podróży (przejazdów, zakwaterowania, wyżywienia) członkom rady nadzorczej (RN) stanowi dla tych osób przychód z działalności wykonywanej osobiście, o którym mowa w art. 13 pkt 7 updof, objęty PIT. Spółka jako płatnik może jednak zastosować zwolnienie od PIT, wskazane w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b updof – jeżeli przychód ten nie przekracza limitów określonych w rozporządzeniu MPiPS z 29.01.2013 w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub w samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (DzU z 2013 poz. 167).


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....