Rozliczenie VAT w przypadku wydobycia i sprzedaży kryptowaluty

Marcin Szymankiewicz doradca podatkowy

Spółka zamierza prowadzić platformę internetową (tzw. kopalnię), w ramach której będzie pozyskiwać („wydobywać”) kryptowaluty (np. Bitcoin), a następnie wymieniać je na inne bądź sprzedawać anonimowym (krajowym i zagranicznym nabywcom) na wirtualnej giełdzie wymiany kryptowalut.
Czy są to usługi zwolnione z VAT? W jaki sposób należy określić podstawę opodatkowania w celu ujęcia ich w deklaracji VAT?
Czy spółka może odliczać VAT od zakupów bezpośrednio związanych z wydobywaniem i sprzedażą kryptowaluty (w tym także od zakupu specjalnego sprzętu i oprogramowania komputerowego)?

Sprzedaż lub zamiana kryptowalut (walut wirtualnych) nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, gdyż jednostki walut wirtualnych nie są towarem. Jest to natomiast świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Zarówno w przypadku wymiany waluty wirtualnej na walutę tradycyjną, jak i na wirtualną (barter) mamy do czynienia ze świadczeniem za wynagrodzeniem. W każdym z tych przypadków będzie także istniał bezpośredni konsument.

Zwolnienie z VAT

  • TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
  • ustawa o VAT – ustawa o podatku od towarów i usług
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa

Art. 43 ust. 1 pkt 7 ustawy o VAT zwalnia od VAT transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące walut, banknotów i monet używanych jako prawny środek płatniczy, z wyłączeniem banknotów i monet będących przedmiotami kolekcjonerskimi, za które uważa się monety ze złota, srebra lub z innego metalu oraz banknoty, które nie są zwykle używane jako prawny środek płatniczy lub które mają wartość numizmatyczną.

TSUE w wyroku z 22.10.2015 (C264/14) stwierdził, że:

  • wymiana waluty tradycyjnej na jednostki wirtualnej waluty Bitcoin i odwrotnie, dokonywana za zapłatą kwoty odpowiadającej marży wynikającej z różnicy pomiędzy ceną, po jakiej dany przedsiębiorca nabywa waluty, a ceną, po jakiej je sprzedaje klientom, jest odpłatnym świadczeniem usług w rozumieniu 112 dyrektywy,
  • świadczenie takich usług stanowi transakcję zwolnioną z podatku od wartości dodanej w rozumieniu art. 135 ust. 1 lit. e 112 dyrektywy.

Powyższe tezy wyroku TSUE nie ograniczają się wyłącznie do waluty Bitcoin i dotyczą (po spełnieniu warunków wskazanych w wyroku) także innych kryptowalut (zob. pkt 49 uzasadnienia ww. orzeczenia).

Należy zatem przyjąć, że obrót jednostkami kryptowaluty w ramach wirtualnych giełd podlega VAT jako świadczenie usług i jednocześnie korzysta ze zwolnienia z tego podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 ustawy o VAT – jeżeli miejscem świadczenia tych czynności, a zarazem ich opodatkowania jest terytorium Polski.

Miejsce świadczenia należy ustalić zgodnie z:

  • art. 28b ustawy o VAT (według siedziby usługobiorcy w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika),
  • art. 28c ustawy o VAT (według siedziby usługodawcy w przypadku świadczenia usług na rzecz nie-podatnika),
  • art. 28l pkt 5 ustawy o VAT (według siedziby usługobiorcy w przypadku świadczenia usług finansowych na rzecz nie-podatnika spoza UE).

Jeżeli zgodnie z tymi przepisami miejscem świadczenia usługi nie jest terytorium Polski, to nie podlega ona VAT w Polsce.

Podstawa opodatkowania

W świetle art. 29a ust. 1 ustawy o VAT i art. 73 dyrektywy 112 jako podstawę opodatkowania należy przyjąć otrzymaną przez usługodawcę zapłatę, wynagrodzenie za świadczone usługi. W przypadku transakcji wymiany kryptowalut wynagrodzeniem świadczącego takie usługi jest zwykle różnica między ceną zakupu a ceną sprzedaży kryptowaluty. Usługi związane z kryptowalutami należy na gruncie VAT traktować analogicznie jak usługi dotyczące walut tradycyjnych (zbliżone do usług kantorowych).

W odniesieniu do tych ostatnich TSUE w wyroku z 14.07.1998 (C-172/96) orzekł, że kwoty waluty będące przedmiotem transakcji wymiany walut, pomimo iż są dostarczane pomiędzy stronami transakcji, nie stanowią płatności za usługę. Wynagrodzeniem dla banku jest zysk, który generuje na tych transakcjach. Za podstawę opodatkowania VAT sprzedaży lub zamiany kryptowaluty należy zatem przyjąć dodatni wynik różnicy pomiędzy kwotą otrzymaną z tytułu zbycia kryptowalut a kwotą, za jaką je nabyto.

W rozpatrywanym przypadku ceny sprzedawanej kryptowaluty nie można jednak porównać z ceną jej nabycia, bo nie była ona przedmiotem zakupu, lecz „wydobycia”, a tym samym nie występuje marża. Podstawę opodatkowania należy więc ustalić zgodnie z art. 29a ust. 1 w zw. z ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT, tj. jako wynagrodzenie rzeczywiście otrzymane w zamian za sprzedaż (zamianę) jednostek kryptowaluty, pomniejszone o kwotę podatku należnego.

Odliczenie VAT od zakupów

Skoro zakupy związane bezpośrednio z wydobyciem oraz sprzedażą kryptowaluty (dla której miejscem świadczenia jest terytorium Polski) będą wykorzystywane do wykonywania czynności zwolnionych od VAT, to nie są spełnione warunki odliczenia VAT naliczonego na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.

Prawo do odliczenia nie będzie też przysługiwać spółce, gdy miejscem świadczenia (i opodatkowania) sprzedaży kryptowaluty będzie terytorium innego państwa UE – z uwagi na niespełnienie przesłanki określonej w art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT (brak związku z czynnościami opodatkowanymi).

Pozostaje rozpatrzyć, czy prawo do odliczenia może przysługiwać na podstawie art. 86 ust. 9 ustawy o VAT, w sytuacji gdy miejscem opodatkowania usług sprzedaży lub zamiany kryptowalut będzie terytorium państwa trzeciego (spoza UE). Zgodnie z tym przepisem podatnik ma również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (…), jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą czynności zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 (...), wykonywanych na terytorium kraju, w przypadku gdy miejscem świadczenia tych usług zgodnie z art. 28b lub art. 28l ustawy o VAT jest terytorium państwa trzeciego (...), pod warunkiem że podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami.

Niestety, najprawdopodobniej spółka nie będzie mieć możliwości uzyskania danych identyfikujących kontrahentów, z którymi zawiera transakcje na giełdzie (będzie bowiem zbywać jednostki kryptowaluty na rzecz anonimowych nabywców). Z tego względu nie będzie w stanie wykazać związku odliczenia z czynnościami, dla których miejscem świadczenia jest kraj trzeci, a więc nie będzie jej przysługiwać prawo do odliczenia VAT.

Zaprezentowane stanowisko podzielają organy podatkowe (zob. interpretacja KIS z 2.08.2019, 0114-KDIP4.4012.247.2019.5.AS).

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Więcej na temat: „VAT”
VAT

Rozliczanie VAT od transakcji wewnątrzwspólnotowych (cz. II)

Mateusz Kaczmarek
W związku ze zmianą regulacji unijnych od 1.01.2020 r. zajdą zmiany w opodatkowaniu VAT transakcji transgranicznych na terenie UE. Modyfikacji ulegną m.in. zasady dokumentowania przemieszczenia towarów w ramach WDT, które zostaną ujednolicone w ramach całej UE na mocy rozporządzenia wykonawczego do dyrektywy 112[1].

W pierwszej części artykułu była mowa o tym, jakie transakcje stanowią WNT i WDT, a także o ustalaniu miejsca ich świadczenia (opodatkowania) – w tym o wynikających z dyrektywy nowych regułach dla transakcji łańcuchowych. W tej części przyjrzymy się zarówno zasadom rozliczania VAT od ww. dostaw i nabyć (szczególnie warunkom stosowania zerowej stawki do WDT), jak i opodatkowaniu wewnątrzwspólnotowych transakcji trójstronnych (WTT).


Podatki i prawo gospodarcze

Zakupy u podatnika zwolnionego z VAT – wyłączenie z kosztów płatności na rachunek spoza „białej listy”

Tomasz Krywan
Spółka dokonuje zakupów u kontrahenta zarejestrowanego jako podatnik VAT zwolniony. Znajduje się on w wykazie podatników, jednak nie podano tam numeru jego rachunku bankowego.
Czy w 2020 r. spółka musi się liczyć z ryzykiem wyłączenia z kosztów kwot zapłaconych temu kontrahentowi na jego rachunek spoza wykazu?

Podatki i prawo gospodarcze

Ustalanie kwoty VAT do odliczenia przy zastosowaniu prewspółczynnika w przypadku osiągania przychodów z udziału w zyskach osób prawnych

Marcin Szymankiewicz
Jesteśmy spółką holdingową, która posiada udziały/akcje w innych spółkach kapitałowych. W ramach grupy kapitałowej wykonujemy wszelkie czynności wynikające ze statusu udziałowca/akcjonariusza.
Uzyskujemy zarówno przychody ze świadczenia na rzecz innych spółek usług podlegających VAT, jak i przychody z udziału w zyskach osób prawnych, nieobjęte VAT, takie jak wartość majątku otrzymanego z likwidowanych spółek.
Czy osiąganie tego typu przychodów obliguje nas do stosowania prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT?

Zmiana prawa

Zmiana stawek VAT na prasę i książki oraz wiążąca informacja stawkowa od 1.11.2019

Krzysztof Hałub
e-książki i e-czasopisma korzystają z obniżonej stawki VAT (odpowiednio 5 i 8%). Podatnicy mogą się ubiegać o wydanie przez dyrektora KIS wiążącej informacji stawkowej (WIS).

Rozliczenia

Nowe wzory deklaracji VAT od listopada 2019

Począwszy od rozliczenia za listopad/IV kwartał 2019, obowiązują nowe wzory deklaracji VAT-7, VAT-7K, VAT-8, VAT-9M oraz nowe objaśnienia do nich.

VAT

Płatność za wynajem lokalu użytkowego na rachunek osoby fizycznej nieujawniony w wykazie podatników VAT

Tomasz Krywan
Osoba fizyczna wynajmuje prywatnie dwa lokale użytkowe i jest z tego tytułu zarejestrowana jako czynny podatnik VAT. Nie prowadzi jednak działalności gospodarczej (nie jest przedsiębiorcą). W jej wpisie w wykazie podatników VAT nie ma informacji o numerze rachunku bankowego związanego z działalnością gospodarczą, bo takiego nie posiada.
Czy płacąc jej czynsz za wynajem lokalu, spółka narazi się na ryzyko wyłączenia tych wydatków z kosztów uzyskania przychodów?

Czy adnotację „mechanizm podzielonej płatności” można zamieszczać na wszystkich fakturach

Tomasz Krywan
Od 1.11.2019 niektóre faktury trzeba oznaczać adnotacją „mechanizm podzielonej płatności”. Aby nie narażać się na sankcje i jednocześnie wyłączyć konieczność oceny w każdym przypadku, czy istnieje obowiązek zamieszczenia takiej adnotacji, chcielibyśmy oznaczać w ten sposób wszystkie faktury (bez względu na ich wartość oraz na to, jakich towarów lub usług dotyczą).
Czy możliwe jest przyjęcie takiego rozwiązania?

Przesunięcie towarów z działalności męża do działalności żony – skutki w VAT

Krzysztof Hałub
Choć nieodpłatne przekazanie towarów z firmy prowadzonej przez jednego małżonka do firmy drugiego małżonka jest czynnością podlegającą VAT, to jednak nie powinno być dokumentowane fakturą. Jeśli małżonek ją wystawił, to drugi nie ma prawa do odliczenia wykazanego w niej podatku.

VAT

Rozliczanie VAT od transakcji wewnątrzwspólnotowych (cz. I)

Mateusz Kaczmarek
Od 1.01.2020 r. w związku ze zmianą regulacji unijnych[1] zajdą zmiany w zasadach opodatkowania VAT transakcji transgranicznych dokonywanych na terenie UE[2]. Opiszemy je na naszych łamach, gdy już zostaną uchwalone krajowe przepisy w tym zakresie[3], a na razie przypominamy reguły obowiązujące do końca 2019 r., które – w większości – pozostaną aktualne również w roku przyszłym.

Artykuł zawiera omówienie (wraz z przykładami) przepisów regulujących opodatkowanie VAT transakcji wewnątrzwspólnotowych. Zajmiemy się wyłącznie transakcjami podlegającymi opodatkowaniu, dokonywanymi pomiędzy czynnymi podatnikami VAT. Pominiemy specyfikę magazynu konsygnacyjnego, tzw. sprzedaży wysyłkowej oraz obrotu nowymi środkami transportu, towarami akcyzowymi i bonami, a także dostaw związanych z importem, dostaw towarów na pokładach środków transportu, towarów przeznaczonych dla niektórych sił zbrojnych, dla placówek i personelu dyplomatycznego, dostaw dotyczących statków i samolotów oraz dostaw towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków.


Podatki i prawo gospodarcze

Możliwość kompensaty przy obowiązkowej podzielonej płatności VAT

Aneta Szwęch
Posiadamy – ujęte w księgach rachunkowych – należności i zobowiązania wobec tego samego kontrahenta. Dotychczas w takich przypadkach następowała kompensata wzajemnych należności i zobowiązań. Mamy jednak wątpliwości, ponieważ nie możemy wykluczyć, że dana należność lub zobowiązanie będą dotyczyły towarów i usług wymienionych w zał. nr 15 do ustawy o VAT, co od 1.11.2019 r. zasadniczo skutkuje obowiązkiem ich zapłaty w ramach mechanizmu podzielonej płatności (MPP).
Czy obowiązek ten wyklucza możliwość kompensaty?

Zmiana interpretacji

Nie tylko polski, ale też unijny VAT jest neutralny dla rozliczenia podatku dochodowego

Anna Koleśnik
Podatek od wartości dodanej zapłacony do zagranicznego US, a także naliczony przy zakupach w innych krajach UE nie jest odpowiednio przychodem ani kosztem uzyskania przychodów polskich przedsiębiorców – to najnowsze stanowisko organów podatkowych. Wcześniej przez lata twierdziły co innego, wbrew orzecznictwu sądów administracyjnych.

W myśl updop i updof do przychodów podatkowych nie zalicza się należnego podatku od towarów i usług (VAT). Odpowiednio podatek naliczony (z pewnymi wyjątkami) nie jest kosztem uzyskania przychodów. Literalnie odczytując przepisy, organy podatkowe uważały jeszcze do niedawna, że wyłączenia te dotyczą tylko polskiego podatku od towarów i usług, który w ustawie o VAT jest zdefiniowany odrębnie od podatku od wartości dodanej obowiązującego w innych krajach UE (np. pisma KIS z 8.02.2019, 0111-KDIB1-1.4010.519.2018.2.SG, i 24.09.2018, KI0111-KDIB3-3.4018.5.2018.2.MS).


VAT

Obsługa krótkich wyjazdów służbowych – czy podlega procedurze VAT marża

Mateusz Kaczmarek
Ustawa o VAT nie definiuje pojęcia „usługi turystyczne”, co jest przyczyną sporów między podatnikami i organami podatkowymi, w sytuacjach gdy usługi związane z organizacją wyjazdów nie mają cech turystycznych w powszechnym tego słowa znaczeniu.

Zgodnie z art. 119 ust. 1–3 ustawy o VAT podstawą opodatkowania przy wykonywaniu usług turystyki jest kwota marży pomniejszona o kwotę należnego podatku. Przez marżę rozumie się różnicę między kwotą, którą ma zapłacić nabywca usługi, a faktycznymi kosztami poniesionymi przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty. Przez usługi dla bezpośredniej korzyści turysty rozumie się usługi stanowiące składnik świadczonej usługi turystyki, a w szczególności transport, zakwaterowanie, wyżywienie, ubezpieczenie.


VAT

Rozliczanie VAT przy sprzedaży felg samochodowych

Jak jest opodatkowana VAT działalność w zakresie sprzedaży felg samochodowych?

Zgodnie z nowym brzmieniem ustawy o VAT od 1.09.2019 podatnicy, których przedmiotem działalności gospodarczej jest m.in. handel felgami samochodowymi, nie mogą korzystać z tzw. zwolnienia podmiotowego w VAT do limitu obrotów 200 tys. zł rocznie (przysługującego na mocy art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT).


VAT

Zmiany w VAT w 2019 i 2020 r. (cz. II)

Tomasz Krywan
Nowa matryca stawek VAT, wprowadzenie wiążącej informacji stawkowej, zastąpienie deklaracji VAT-7 i VAT-7K nowym przekształconym plikiem JPK_VAT oraz zakaz wystawiania faktur z NIP nabywcy do paragonów bez NIP to tylko niektóre z licznych zmian przepisów ustawy o VAT, wchodzących w życie pod koniec tego i na początku przyszłego roku.

Nowości te wprowadzają dwie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw z:

  • 4.07.2019 r. (dalej nowelizacja z 4.07.2019 r.),
  • 9.08.2019 r. (dalej nowelizacja z 9.08.2019 r.).

Większość tych, które będą stosowane w 2019 r., została omówiona w pierwszej części niniejszego artykułu[4], z wyjątkami dotyczącymi zmiany stawek VAT na gazety, książki i czasopisma, oraz wiążącej informacji stawkowej, które są opisane dalej.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....