Rozliczenie usług w toku w jednostce prowadzącej konta kosztów według rodzaju wyłącznie w zespole 4

Tadeusz Waślicki biegły rewident

Spółka z o.o. świadczy trwające nie dłużej niż 6 mies. usługi budowlane (nie są one zaliczane do usług długoterminowych). Prowadzi także w niewielkim zakresie nieskomplikowaną produkcję, która często na dzień bilansowy nie jest zakończona. Niezakończone usługi budowlane – wycenione w odpowiednim procencie umówionej ceny, pomniejszonej o przeciętny zysk – księguje na dzień bilansowy zapisem: Wn konto 60, Ma konto 49. Podobnie ujmuje w księgach – wycenione wg cen sprzedaży netto pomniejszonych o przeciętny zysk – wyroby oraz produkcję w toku. Na dzień bilansowy saldo konta 49 przenoszone jest na wynik finansowy.
Czy w następnym roku obrotowym spółka powinna przenieść wartość usług niezakończonych z poprzedniego roku ponownie na konto 49? Jak rozliczyć i zaewidencjonować produkcję w toku na koniec okresu sprawozdawczego? Jak ustalić zmianę stanu produktów?
Spółka prowadzi ewidencję kosztów wyłącznie w zespole 4 „Koszty według rodzajów” oraz stosuje rachunek zysków i strat w wariancie porównawczym.

W opisanym przypadku, gdy prowadzona jest wyłącznie ewidencja kosztów wg rodzaju w zespole 4 Zakładowego Planu Kont (ZPK), a świadczone usługi budowlane nie mają charakteru usług długoterminowych, koszty poniesione na niezakończone na dzień bilansowy zlecenie stanowią koszty usługi w toku.

  • uor – ustawa o rachunkowości

Przy umowach krótkoterminowych nie ustala się na dzień bilansowy, a tym samym nie ujmuje w księgach rachunkowych przychodów z wykonania niezakończonych usług. Poprawność ustalenia kosztu usług w toku powinna zostać zweryfikowana drogą spisu z natury.

Księgowanie usług w kolejnym roku

Jak słusznie zauważa Czytelnik, koszty usług niezakończonych ujmuje się na dzień bilansowy:

Wn konto 60 „Produkty gotowe i półfabrykaty” – w analityce „Usługi niezakończone”,

Ma konto 49 „Rozliczenie kosztów”.

Zgodnie z zasadami ustalania wyniku finansowego saldo konta 49 „Rozliczenie kosztów” jest przeksięgowywane na konto 86 „Wynik finansowy” jako odzwierciedlające zmianę stanu produktów. W porównawczym rachunku zysków i strat powoduje to, że kwota kosztów rodzajowych przeniesionych na konto 86 „Wynik finansowy” z kont zespołu 4 zostaje skorygowana (zmniejszona lub zwiększona) do wielkości odnoszącej się do danego roku obrotowego.

Wartość produkcji (usługi) niezakończonej, ustaloną na koniec poprzedniego okresu, w następnym roku odnosi się ponownie w ciężar kosztów. Następuje to na początku kolejnego okresu sprawozdawczego, na jego koniec, albo bezpośrednio przed ustaleniem nowego stanu produkcji niezakończonej i jego wyceną.

Jednostka, która ujmuje koszty działalności podstawowej wyłącznie w układzie rodzajowym, ustaloną na dzień bilansowy wartość usług w toku odnosi w ciężar kosztów roku następnego, księgując:

Wn konto 49 „Rozliczenie kosztów”,

Ma konto 60 „Produkty gotowe i półfabrykaty” – w analityce „Usługi niezakończone”.

Ewidencja produkcji na koniec okresu sprawozdawczego

Stosowanie w jednostkach produkcyjnych ewidencji kosztów wyłącznie na kontach zespołu 4 ZPK „Koszty według rodzajów i ich rozliczenie” nie jest rozwiązaniem idealnym. Co do zasady taki sposób ewidencji kosztów można uznać za wystarczający jedynie w małych jednostkach wytwarzających nieskomplikowane, jednorodne produkty, w krótkich cyklach produkcyjnych.

Uor nie przesądza o sposobie ewidencjonowania kosztów i przychodów poszczególnych jednostek. Wybór spośród dozwolonych ustawą rozwiązań został pozostawiony kierownikowi jednostki. Nie może on jednak nie uwzględniać istniejących uwarunkowań. Informacje o przyjętych w spółce rozwiązaniach powinny zostać opisane w zasadach (polityce) rachunkowości, o których mowa w art. 10 ust. 1 uor.

Należy zaznaczyć, że stosowanie do ewidencji i rozliczania kosztów wyłącznie kont zespołu 4 ZPK nie powinno wywierać istotnie ujemnego wpływu na przedstawienie obrazu sytuacji majątkowej, finansowej oraz wyniku finansowego jednostki prowadzącej rachunkowość.

Przy ewidencji kosztów wyłącznie w zespole 4 wszystkie poniesione koszty proste na podstawie dowodów źródłowych ujmuje się:

Wn konto 40 „Koszty według rodzajów”, w analityce na kontach wg ich rodzaju,

Ma odpowiednie konta zespołu 0, 1, 2, 3, 8.

Jeżeli poniesione i ujęte na kontach zespołu 4 koszty dotyczą przyszłych okresów, to są one przenoszone na konto 64 „Rozliczenia międzyokresowe kosztów”, w analityce „Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów”, zapisem:

Wn konto 64 „Rozliczenia międzyokresowe kosztów”,

Ma konto 49 „Rozliczenie kosztów”.

Z kolei w okresie, którego dotyczą, księguje się je zapisem odwrotnym (Wn konto 49, Ma konto 64).

Jednostki produkcyjne, które prowadzą ewidencję kosztów wyłącznie na kontach zespołu 4, zazwyczaj wybierają uproszczoną ewidencję wyrobów gotowych, określoną w art. 17 ust. 2 pkt 4 uor, polegającą na odpisywaniu kosztów gotowych, także niesprzedanych produktów, w koszty sprzedanych produktów. W takim przypadku produktów gotowych nie obejmuje się ewidencją bilansową. Metoda ta wiąże się jednak z koniecznością ustalenia stanu produktów i jego wyceny oraz korekty kosztów o wartość tego stanu, nie później niż na dzień bilansowy.

Korekta kosztów o wartość stanu wyrobów gotowych księgowana jest następująco:

Wn konto 60 „Produkty gotowe i półfabrykaty”,

Ma konto 49 „Rozliczenie kosztów”.

Przy tej metodzie ewidencji produktów nie prowadzi się konta 70-1 „Koszty sprzedanych produktów”, natomiast koszty, które dotyczą kosztu wytworzenia, pozostają na kontach zespołu 4 do dnia bilansowego.

Niektóre jednostki pomimo ewidencji kosztów wyłącznie na kontach zespołu 4 decydują się objąć wyroby gotowe bieżącą ewidencją bilansową. W takim przypadku, na podstawie art. 28 ust. 11 pkt 1 uor zapasy wyrobów gotowych na dzień ich powstania ujmuje się w księgach rachunkowych wg kosztów wytworzenia albo cen sprzedaży netto pomniejszonych o zysk.

Aby móc ustalić koszt wytworzenia produktu, konieczne jest uszczegółowienie ewidencji na kontach kosztów rodzajowych tak, żeby na podstawie dokonanych zapisów dało się ustalić kwotę kosztów prostych, które są uwzględniane w koszcie wytworzenia produktu gotowego. Trzeba też wyodrębnić w ewidencji koszty zarządu oraz koszty sprzedaży, które nie są zaliczane do kosztów wytworzenia produktów.

Przyjęcie produktów gotowych z produkcji do magazynu na podstawie odpowiedniego dowodu można księgować zapisem:

Wn konto 60 „Produkty gotowe i półfabrykaty”,

Ma konto 49 „Rozliczenie kosztów”.

W przypadku ewidencji bilansowej wyrobów gotowych na koncie 60 księgowaniu podlega także koszt wytworzenia sprzedanych produktów. Ujmuje się go na koncie 70-1 „Koszty sprzedanych produktów” na podstawie odpowiednich dowodów (np. faktur sprzedaży) zapisem:

Wn konto 70-1 „Koszty sprzedanych produktów”,

Ma konto 60 „Produkty gotowe i półfabrykaty”.

Na mocy art. 34 ust. 2 uor produkty mogą być również, na dzień ich wytworzenia, ujmowane w księgach rachunkowych w cenach przyjętych do ewidencji, z uwzględnieniem różnic między nimi a rzeczywistymi kosztami wytworzenia. Biorąc pod uwagę, że bieżące ustalenie kosztu wytworzenia wyrobów gotowych w przypadku prowadzenia ewidencji wyłącznie na kontach zespołu 4 jest mocno utrudnione, jako cenę ewidencyjną można przyjąć cenę sprzedaży netto.

Trzeba również dodać, że zgodnie z art. 28 ust. 3 uor, jeżeli nie jest możliwe ustalenie kosztu wytworzenia produktu, wycenia się go wg ceny sprzedaży netto takiego samego lub podobnego produktu, pomniejszonej o przeciętnie osiągany przy sprzedaży produktów zysk brutto ze sprzedaży, a w przypadku produktu w toku – także z uwzględnieniem stopnia jego przetworzenia.

Moim zdaniem prowadzenie ewidencji kosztów wyłącznie na kontach zespołu 4 nie powinno być traktowane jako uzasadnienie dla tezy o braku możliwości ustalenia kosztu wytworzenia produktów. Aby możliwa była wycena wyrobów gotowych wg cen sprzedaży netto takiego samego lub podobnego produktu, powinny wystąpić inne, obiektywne ograniczenia uniemożliwiające ustalenie kosztu wytworzenia, niż związane ze świadomym przyjęciem rozwiązania ewidencyjnego, które – w wielu przypadkach – nie powinno być stosowane w jednostce produkcyjnej.

Porównawczy wariant rachunku zysków i strat (jedyny możliwy) przy stosowaniu ewidencji kosztów wyłącznie w układzie rodzajowym przewiduje korektę wyniku finansowego o zmianę stanu produktów, czyli o zmianę stanu na koniec roku w stosunku do stanu na początek roku produktów, produkcji niezakończonej (w toku) i rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Zmiana stanu produktów

Na koniec jeszcze kilka zdań nt. ustalania zmiany stanu produktów. W tym celu pomocne jest stosowanie konta 49 „Rozliczenie kosztów”, ponieważ służy ono do ujmowania:

  • wartości produktów gotowych i produkcji w toku, ustalonej na koniec okresu sprawozdawczego (Wn konto 60, Ma konto 49),
  • wartości produktów gotowych i produkcji w toku, ustalonej na koniec poprzedniego okresu, którą odnosi się ponownie w ciężar kosztów na początku następnego okresu sprawozdawczego lub bezpośrednio przed ustaleniem nowego poziomu produktów gotowych i produkcji w toku (Wn konto 49, Ma konto 60),
  • kosztów rodzajowych podlegających rozliczeniu w czasie, dotyczących następnych okresów sprawozdawczych i rozwiązania biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów utworzonych w poprzednich okresach (Wn konto 64, Ma konto 49),
  • kosztów poniesionych w poprzednich okresach, a obciążających koszty okresu sprawozdawczego, a także utworzenia biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów (Wn konto 49, Ma konto 64).

Saldo konta 49 „Rozliczenie kosztów” powinno zatem przedstawiać prawidłową zmianę stanu produktów. W celu sprawdzenia prawidłowości salda tego konta wskazane jest pozaksięgowe ustalenie zmiany sald kont, na których ujmowane są „produkty” na koniec okresu wobec stanu tych kont na początek okresu (b.o.).

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Więcej na temat: „Księgi rachunkowe”
Księgi rachunkowe

Deputaty pracownicze – ujęcie w księgach rachunkowych

Marek Barowicz
Jak zaksięgować przekazanie pracownikom firmy jej produktów jako bonusu motywacyjnego?

Jak zaksięgować przekazanie pracownikom firmy jej produktów jako bonusu motywacyjnego?

Mamy tu do czynienia z przekazaniem pracownikom świadczenia w naturze (wytwarzanych w firmie produktów) – tzw. deputatu – które jest elementem wynagrodzenia za pracę.


Rachunkowość

Ewidencja księgowa nieruchomości, od których nalicza się podatek od przychodów z budynków

Czy budynek, zaliczany w myśl przepisów podatkowych do tzw. budynków komercyjnych, od których nalicza się podatek od przychodów z budynków, powinien być wykazywany w księgach rachunkowych i bilansie jako inwestycja w nieruchomości?

Od 1.01.2018 r. updop i updof wprowadziły – odpowiednio – w art. 24b i art. 30g regulacje dotyczące podatku od przychodów z budynków, które zostały zmodyfikowane od 1.01.2019 r.


Rachunkowość

Zwrot podatku akcyzowego producentom rolnym w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym urzędu gminy

Jesteśmy urzędem gminy. Prosimy o wskazanie właściwego paragrafu klasyfikacji budżetowej oraz sposobu ujęcia w księgach rachunkowych i prezentacji w sprawozdaniu finansowym zwrotu podatku akcyzowego producentom rolnym.

Księgi rachunkowe

Zaliczkowa wypłata wynagrodzenia za pracę – ujęcie podatkowe i księgowe

Marek Barowicz
W związku z nadzwyczajną sytuacją pracownik zwrócił się do pracodawcy o zaliczkową wypłatę wynagrodzenia.
Jakie są skutki (podatkowe i księgowe) wypłacenia mu takiej zaliczki?

Na wniosek pracownika pracodawca może przekazać mu zaliczkę na poczet przyszłego wynagrodzenia (tzw. wynagrodzenie zaliczkowe) za dany okres (miesiąc). Wypłacona zaliczka pomniejsza przyszłe wynagrodzenie za dany miesiąc. Stanowi częściowe spełnienie przez pracodawcę świadczenia przed terminem jego wymagalności. Wypłacone pracownikom kwoty podlegają zarachowaniu na poczet wynagrodzenia należnego za okres obrachunkowy, a zasady ich rozliczeń powinny wynikać z zawartych z nimi umów o pracę (wyrok SN z 24.07.2001, I PKN 552/00).

Dla pracownika wynagrodzenie zaliczkowe jest przychodem ze stosunku pracy w dacie jego wypłaty lub postawienia do dyspozycji (art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 updof). Na pracodawcy ciąży – zgodnie z art. 31 updof – obowiązek pobrania od niego zaliczki na PIT (otrzymana zaliczka na poczet wynagrodzenia rodzi takie same konsekwencje podatkowe, jak otrzymane wynagrodzenie – zob. interpretacja KIS z 17.05.2017, 0111-KDIB2-2.4011.33.2017.1.IN). Ponadto od wypłaconej pracownikowi zaliczki na poczet wynagrodzenia należy odprowadzić do ZUS składkę zdrowotną oraz składki społeczne (w myśl art. 81 ust. 1 ustawy zdrowotnej oraz art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 usus).


Nowe uproszczenia w rachunkowości

Od 1.01.2019 r. weszły w życie kolejne uproszczenia dotyczące ustawy o rachunkowości. Nie mogą być one jednak stosowane przy sporządzaniu w 2019 r. sprawozdań finansowych za rok obrotowy rozpoczęty w 2018 r.

Wprowadza je art. 9 ustawy z 9.11.2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym.

Główne udogodnienia obejmują:

1. Podwyższenie progów pozwalających uznać jednostkę za małą. Wzrosły one o 50%: z 17 mln do 25,5 mln zł – w przypadku sumy bilansowej na koniec roku obrotowego, oraz z 34 mln do 51 mln zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów w roku obrotowym (bez mian pozostał próg przeciętnego zatrudnienia – 50 osób).


Księgi rachunkowe

Nowe uproszczenia w rachunkowości od 2019

Krzysztof Hałub
Zatwierdzone roczne sprawozdania finansowe będą przechowywane co najmniej przez 5 lat, a nie trwale – jak wynika z dotychczasowych przepisów.

Zatwierdzone roczne sprawozdania finansowe będą przechowywane co najmniej przez 5 lat, a nie trwale – jak wynika z dotychczasowych przepisów.

To jedna ze zmian w ramach pakietu uproszczeń dla przedsiębiorców, wprowadzanego ustawą z 9.11.2018 o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym (DzU poz. 2244). Ustawa ta zawiera także zmiany w uor.

Wśród nich jest właśnie skrócenie okresu przechowywania zatwierdzonych rocznych sprawozdań finansowych. Należy je przechowywać co najmniej 5 lat, licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, w którym zostały zatwierdzone.


Księgi rachunkowe

Jaka forma sprawozdania finansowego, gdy dzień bilansowy przypadł przed 1.10.2018

Anna Koleśnik
Rok obrotowy spółki z o.o. zakończył się 30.09.2018. Czy ma ona obowiązek sporządz enia sprawozdania finansowego (sf) w formie elektronicznej w strukturze logicznej i formacie określonym przez MF?

Rok obrotowy spółki z o.o. zakończył się 30.09.2018. Czy ma ona obowiązek sporządz enia sprawozdania finansowego (sf) w formie elektronicznej w strukturze logicznej i formacie określonym przez MF?

1.10.2018 weszły w życie przepisy nakładające obowiązek sporządzania sf w postaci elektronicznej, a w przypadku przedsiębiorców (wpisanych do rejestru przedsiębiorców KRS, a także będących osobami fizycznymi prowadzącymi księgi rachunkowe) – w kwalifikowanej formie określonej przez MF.


Księgi rachunkowe

Odsetki od udziału kapitałowego wypłacane wspólnikom osobowych spółek handlowych – ujęcie księgowe

Marek Barowicz
W jaki sposób ująć w księgach rachunkowych wypłatę odsetek od udziału kapitałowego przysługujących wspólnikowi spółki jawnej?

Rachunkowość

Inwentaryzacja należności spornych i wątpliwych

W art. 26 ust. 1 pkt 3 uor, poświęconym inwentaryzacji, wskazano, że należności sporne i wątpliwe inwentaryzuje się drogą porównania danych (weryfikacji). Uor nie wyjaśnia, co to są należności sporne i wątpliwe. W art. 35b uor, dotyczącym odpisów aktualizujących należności, jest mowa m.in. o odpisach na należności: kwestionowane przez dłużników, od dłużników postawionych w stan likwidacji lub upadłości oraz w stosunku do których otwarto postępowanie restrukturyzacyjne lub układowe, od dłużników, których wniosek o ogłoszenie upadłości sąd oddalił z uwagi na brak środków na pokrycie kosztów postępowania oraz z zapłatą których dłużnik zalega, a wg oceny jednostki ich spłata w umownej kwocie nie jest prawdopodobna.
Z przepisów o podatku dochodowym wynika z kolei, że nieściągalność należności uznaje się w szczególności za uprawdopodobnioną, gdy:
dłużnik zmarł, został wykreślony z CEIDG, postawiony w stan likwidacji lub upadłości,
zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne, układowe lub ugodowe,
należność została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego,
należność jest kwestionowana przez dłużnika na drodze powództwa sądowego (art. 16 ust. 2 updop oraz art. 23 ust. 3 updof).
Co zatem rozumie się w uor przez należności sporne i wątpliwe? Czy dokonanie odpisu aktualizującego zwalnia od uzgodnienia należności z kontrahentami?

Rachunkowość

Zakup licencji w księgach rachunkowych państwowej jednostki budżetowej

Państwowa jednostka budżetowa prosi o wyjaśnienie, czy zakupione na okres roku licencje (np. na publikacje elektroniczne, programy antywirusowe) kwalifikować w księgach rachunkowych do wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli w następnym roku, od tych samych kontrahentów, ponownie kupuje roczną licencję na aktualizację programów dotyczących publikacji i antywirusowych.

Księgi rachunkowe

Opłaty klimatyczne w księgach rachunkowych

W jaki sposób powinny być ujęte w księgach rachunkowych opłaty klimatyczne pobierane przez hotel na rzecz gminy?

Rachunkowość

Ewidencja cła

Jak zaksięgować cło pobrane od importowanych materiałów? Materiały wyceniamy w cenach zakupu.
Czy cło wchodzi w zakres ceny zakupu, czy ceny nabycia?

Księgi rachunkowe

Księgowe ujęcie podatku od przychodów z budynków

Tadeusz Waślicki
Jak ujmować w księgach rachunkowych tzw. podatek minimalny (od nieruchomości komercyjnych)?
Spółka z o.o., której księgi prowadzę, ma kilka nieruchomości o wartości początkowej przekraczającej 10 mln zł. Moja wątpliwość wynika z tego, że muszę w księgach ująć zarówno zaliczkę na CIT, jak i podatek wynikający z posiadania nieruchomości.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....