Rozliczenia podatkowe związane z zatrudnieniem członków rodziny

Tomasz Krywan doradca podatkowy

W prowadzeniu działalności gospodarczej przez osoby fizyczne pomagać mogą – jako osoby współpracujące – członkowie ich rodzin. Pojawiają się jednak wówczas wątpliwości co do podatkowych skutków takiej współpracy.

Pojęcie osoby współpracującej definiuje art. 8 ust. 11 usus (patrz ramka). Choć definicja ta została sformułowana na użytek przepisów o ubezpieczeniach społecznych, identyczne rozumienie osób współpracujących zostało przyjęte również dla celów podatkowych.

  • FP – Fundusz Pracy
  • IS – izba skarbowa
  • US – urząd skarbowy
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • Op – Ordynacja podatkowa
  • usus – ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Jeżeli warunki wskazane w tej definicji są spełnione, wymienione osoby uznaje się za osoby współpracujące niezależnie od istnienia podstawy prawnej zatrudnienia, jak również – jeżeli taka podstawa prawna istnieje – od jej rodzaju. Współpraca może być zatem bezumowna i może odbywać się na podstawie umów o pracę oraz cywilnoprawnych (np. zlecenia).

Wynagrodzenia osób współpracujących jako koszty uzyskania przychodów

Koszty zatrudnienia pracowników, w tym osób współpracujących, mogą być – co do zasady – zaliczane przez prowadzące działalność gospodarczą osoby fizyczne do kosztów uzyskania przychodów tej działalności. Wyjątek dotyczy jedynie kosztów zatrudnienia małżonków oraz małoletnich dzieci.

Art. 23 ust. 1 pkt 10 updof wyłącza bowiem wyraźnie wartość pracy takich osób (podobnie jak wartość pracy samego podatnika) z kosztów podatkowych. Przez „wartość pracy” na potrzeby tego przepisu rozumie się wartość wszelkiego rodzaju pracy niezależnie od tego, czy jest ona świadczona na podstawie umowy o pracę, cywilnoprawnej (np. zlecenia, o dzieło), czy też bez podstawy prawnej (bezumownie).

Kto jest osobą współpracującą z przedsiębiorcą

Za osobę współpracującą uważa się:

  • małżonka,
  • dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione,
  • rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające,

jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z przedsiębiorcą i współpracują przy prowadzeniu działalności (wyjątek stanowią osoby, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego – nie uważa się ich za osoby współpracujące).

To, że koszty wynagrodzeń małżonków oraz małoletnich dzieci nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, potwierdzają zarówno sądy administracyjne (zob. np. wyrok WSA w Bydgoszczy z 6.02.2006, I SA/Bd 667/05), jak i organy podatkowe. Przykładowo w interpretacji IS w Bydgoszczy z 30.01.2014 (ITPB1/415-1108/13/AD) czytamy: wartość wynagrodzenia wypłacanego małżonce wraz ze wszystkimi jego składnikami, tj. składkami na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne opłacane przez pracownika, nie będzie dla Pana kosztem uzyskania przychodów (podobnie interpretacja IS w Katowicach z 27.07.2010, IBPBI/1/415-524/10/ESZ).

Zastrzec jednak tu trzeba, że składki społeczne i zdrowotne za osoby współpracujące zatrudnione na etacie są w całości finansowane ze środków przedsiębiorców (podstawą ich wymiaru nie jest wynagrodzenie za pracę). Nie ma zatem składek, o których mowa w cytowanym piśmie (opłacanych przez pracowników będących osobami współpracującymi).

Dodać należy, że wyłączenie, o którym mowa, ma zastosowanie do kosztów wynagrodzeń małżonków niezależnie od istniejącego między małżonkami ustroju majątkowego, a więc m.in. również gdy małżonkowie pozostają w rozdzielności majątkowej (zob. np. interpretacje IS w Poznaniu z 29.10.2008, ILPB1/415-563/08-2/AA i Bydgoszczy z 3.12.2009, ITPB1/415-743/09/PSZ).

Art. 23 ust. 1 pkt 10 updof dotyczy wyłącznie małżonków i małoletnich dzieci. Wynagrodzenia wypłacane innymi członkom rodziny/domownikom (np. pełnoletnim dzieciom czy rodzicom) mogą być na zasadach ogólnych zaliczane do kosztów podatkowych.

Wynagrodzenia wypłacane członkom rodziny wspólnika

W myśl art. 23 ust. 1 pkt 10 updof, w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki cywilnej lub osobowej spółki handlowej (za wyjątkiem ska, która jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych), nie uważa się za koszty uzyskania przychodów także wartości pracy małżonków i małoletnich dzieci wspólników. Przyjmuje się, że przepis ten ma zastosowanie m.in. do wynagrodzeń osób pozostających w stosunku pracy.

W efekcie żaden ze wspólników nie może zaliczać do kosztów uzyskania przychodów nie tylko wynagrodzeń wypłacanych na podstawie umów o pracę zawartych ze swoimi małżonkami i małoletnimi dziećmi, ale również z małżonkami i małoletnimi dziećmi innych wspólników. Jak czytamy w interpretacji IS w Katowicach z 9.06.2008 (IBPB1/415-239/08/ZK), skoro przepis przy prowadzeniu działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej lub osobowej spółki handlowej stanowi o „wspólnikach” (w liczbie mnogiej), a nie o wspólniku, należy uznać, że wyłączenie z kosztów w tej sytuacji dotyczy wszystkich wspólników spółki. W świetle powyższego wartość pracy współmałżonka jednego ze wspólników spółki jawnej nie stanowi kosztów uzyskania przychodów dla wszystkich wspólników tej spółki.

Inaczej jest, gdy chodzi o wynagrodzenie zatrudnionych przez spółki cywilne i osobowe wspólników – tu wyłączenie ma zastosowanie tylko w odniesieniu do zatrudnionego wspólnika, pozostali uznają jego wynagrodzenia za swój koszt podatkowy proporcjonalnie do przypadającego na nich udziału w zysku spółki (zob. np. interpretacje IS w Bydgoszczy z 31.01.2008, ITPB1/415-525/07/DP i Poznaniu z 14.05.2015, ILPB1/4511-1-244/15-2/AMN). Potwierdzają to również sądy administracyjne (por. wyroki NSA z 10.12.2015, II FSK 2561/13 oraz 4.06.2014, II FSK 1933/11 i II FSK 1934/11).

Rozliczanie w kosztach składek ZUS za osoby współpracujące

Kosztami uzyskania przychodów są koszty ponoszone przez podatników w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia ich źródła, z wyjątkiem kosztów wymienionych jako niestanowiące kosztów uzyskania przychodów (art. 22 ust. 1 ustawy o PIT). Na podstawie tego przepisu dopuszcza się co do zasady możliwość zaliczania do kosztów uzyskania przychodów składek na ubezpieczenie społeczne osób współpracujących. Potwierdza to interpretacja IS w Bydgoszczy z 30.01.2014 (ITPB1/415-1108/13/AD): składki na ubezpieczenie społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe) związane z zatrudnieniem małżonki, w części, w której będzie Pan zobowiązany do ich uiszczania jako pracodawca, będą stanowić dla Pana koszty uzyskania przychodów. Koszty uzyskania przychodów stanowią również opłacone składki na FP i FGŚP, jeżeli pracodawca jest zobowiązany do ich opłacania za zatrudnionych pracowników.

Przy rozliczaniu składek społecznych za osoby współpracujące należy też wziąć pod uwagę wyłączenie z kosztów podatkowych, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 56 updof (przepis ten stanowi, że nie uważa się za takie koszty wydatków i kosztów bezpośrednio sfinansowanych z dochodów (przychodów), o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46, 47a, 47d, 116, 122, 129, 136 i 137 updof). Jak czytamy w interpretacji IS w Bydgoszczy z 17.12.2012 (ITPB1/415-1020a/12/WM), do wydatków pokrytych otrzymaną dotacją, zwolnioną od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 129 updof, zastosowanie ma ww. przepis art. 23 ust. 1 pkt 56 tej ustawy. W konsekwencji wydatki poniesione przez wnioskodawcę na opłatę składek na ubezpieczenie społeczne za siebie, jak i osoby współpracujące, które zostały sfinansowane z otrzymanej dotacji – w świetle art. 23 ust. 1 pkt 56 updof – nie mogą stanowić kosztów podatkowych.

Odliczanie składek od dochodu

Alternatywą dla zaliczenia składek społecznych za osoby współpracujące do kosztów podatkowych jest ich odliczenie od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. a updof. Z kolei na mocy art. 27b ust. 1 pkt 1 lit. a updof osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą mogą odliczać od podatku składki zdrowotne opłacone za osoby współpracujące. Wskazuje na to interpretacja IS w Warszawie z 14.08.2012 (IPPB1/415-568/12-2/ES): jeżeli żona wnioskodawcy spełniała (…) wyżej określone warunki, tj. pozostawała z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracowała przy prowadzeniu działalności gospodarczej, wnioskodawca mógł składki na FP zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, składki na ubezpieczenie społeczne zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów lub odliczyć od dochodu, a składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczyć od podatku.

Podobnie w interpretacji IS w Katowicach z 15.10.2010 (IBPBI/1/415-695/10/BK) czytamy, że jeżeli żona wnioskodawcy spełnia wyżej określone warunki [uznania jej za osobę współpracującą – przyp. aut.], tj. pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracuje przy prowadzeniu wskazanej we wniosku działalności gospodarczej, to opłacone przez niego składki na jej ubezpieczenie zdrowotne podlegają odliczeniu od podatku dochodowego wnioskodawcy. Powyższe odliczenie dotyczy zarówno zaliczki miesięcznej na podatek dochodowy, jak również odliczenia dokonywanego w zeznaniu rocznym – do wysokości limitu wskazanego w (…) art. 27b ust. 2 ww. updof, tj. do wysokości 7,75% podstawy wymiaru tej składki.

Kwestią sporną jest przy tym, czy odliczane – odpowiednio od dochodu lub podatku – mogą być opłacane za osoby współpracujące składki społeczne oraz zdrowotne, sfinansowane z otrzymywanych przez przedsiębiorcę dotacji. Według mnie takie odliczenie jest możliwe, co w przypadku składek zdrowotnych potwierdziła IS w Bydgoszczy w interpretacji z 17.12.2012 (ITPB1/415-1020a/12/WM), niemniej jednak jest ono ryzykowne, gdyż organy podatkowe często je kwestionują. Warto tu zwrócić uwagę na interpretację IS w Warszawie z 5.04.2013 (IPPB1/415-103/13-4/KS). IS wskazała w niej na art. 45 ust. 3a updof, zgodnie z którym jeżeli podatnik dokonał odliczeń od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymał zwrot odliczonych kwot (w całości lub części), w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot, dolicza odpowiednio kwoty poprzednio odliczone.

Analizując ten przepis, IS doszła do wniosku, że możliwość odliczenia od dochodu lub podatku odpowiednio składek na ubezpieczenie społecznie lub zdrowotne została ograniczona tylko do poniesionych wydatków na opłacenie przedmiotowych składek, jeżeli nie nastąpił ich zwrot. W sytuacji gdy nastąpił zwrot poniesionych wydatków, wnioskodawca nie ma możliwości odliczania odpowiednio od dochodu lub podatku składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne sfinansowanych otrzymanym wsparciem pomostowym. Przy czym wskazać należy, że w rozpatrywanym przypadku z uwagi na okoliczność, iż wnioskodawca nie może skorzystać z odliczenia od dochodu wydatków poniesionych na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne oraz z możliwości odliczenia od podatku pokrytych ze wsparcia pomostowego składek na ubezpieczenie zdrowotne, jednocześnie nie będzie miał obowiązku doliczenia określonych kwot w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot – art. 45 ust. 3a updof.

Podróże służbowe osób współpracujących

Kosztami ponoszonymi w celu osiągnięcia przychodów z działalności gospodarczej są m.in. wydatki na podróże służbowe odbywane przez osoby współpracujące. Jednocześnie art. 23 ust. 1 updof nie wyłącza ani co do zasady nie ogranicza możliwości zaliczania takich wydatków do kosztów podatkowych.

Wyjątek dotyczy podróży odbywanych przy wykorzystaniu samochodu osobowego niewprowadzonego do ewidencji środków trwałych osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Wydatki na używanie takich samochodów mogą być bowiem kosztami podatkowymi tylko do wysokości tzw. kilometrówki (art. 23 ust. 1 pkt 46 updof). Konieczne jest prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdu; w razie jej braku wydatki te nie będą kosztem (art. 23 ust. 5 updof).

Potwierdza to pismo US w Sopocie z 31.05.2006 (PDDG/415-7/11356/06): wydatki związane z przejazdami w podróży służbowej samochodem osobowym, niestanowiącym środka trwałego firmy, a będącym własnością osoby współpracującej (męża) podlegają limitowaniu. Ich wysokość nie może bowiem przekroczyć kwoty wynikającej z przemnożenia liczby kilometrów faktycznego przebiegu pojazdu oraz stawki za 1 km właściwej dla danego samochodu. Przejechane przez osobę współpracującą kilometry muszą być w takim przypadku udokumentowane w ewidencji przebiegu. Przez stawkę za 1 km rozumie się stawkę określoną dla samochodów osobowych, uwzględniającą odpowiednio pojemność silnika.

Przedsiębiorca może też zaliczyć do swoich kosztów (na podstawie sporządzonego w tym celu dowodu wewnętrznego, zob. § 14 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 rozporządzenia pkpir) wartość diet z tytułu podróży służbowych osób współpracujących, ale tylko w części nieprzekraczającej wysokości diet przysługujących pracownikom (art. 23 ust. 1 pkt 52 updof). Wysokość diet określa rozporządzenie o podróżach służbowych (zob. interpretacje IS w Bydgoszczy z 14.09.2012, ITPB1/415-674/12/AK oraz Warszawie z 26.01.2010, IPPB1/415-910/09-2/JB i 14.09.2012, ITPB1/415-674/12/AK).

W celu zaliczania wydatków na podróże służbowe osoby współpracującej do kosztów podatkowych nie jest konieczne sporządzanie tzw. polecenia wyjazdu służbowego (delegacji). Dla celów dowodowych warto jednak takie dokumenty sporządzać, a także przechowywać dokumenty potwierdzające służbowy charakter wyjazdu (np. notatki z negocjacji, sporządzone protokoły ustaleń z kontrahentami).

Wydatki na kształcenie

Nie jest kwestionowane zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów przedsiębiorców wydatków na ich kształcenie, o ile istnieje związek między kierunkiem kształcenia a prowadzoną działalnością gospodarczą. Podobnie według mnie ma się rzecz z wydatkami na kształcenie osób współpracujących. Uważam, że mogą być zaliczone do kosztów działalności przedsiębiorcy, jeżeli istnieje wyraźny związek między kierunkiem kształcenia a czynnościami wykonywanymi przez osobę współpracującą.

Takie też stanowisko zajmują organy podatkowe. W interpretacji z 21.10.2011 (IPTPB1/415-122/11-2/KSU) IS w Łodzi stwierdziła: wydatek poniesiony w związku ze szkoleniem na technika weterynarii żony wnioskodawcy, będącej osobą współpracującą, choć trudno go przypisać konkretnym przychodom, to jako przydatny do prawidłowego wykonywania obowiązków i zadań przez żonę, może stanowić koszt uzyskania przychodów prowadzonej przez wnioskodawcę pozarolniczej działalności gospodarczej, pod warunkiem jego należytego udokumentowania.

Na to, że brak wyraźnego związku między kierunkiem kształcenia a czynnościami wykonywanymi przez osobę współpracującą uniemożliwia zaliczenie wydatku na jej kształcenie do kosztów firmy, wskazują interpretacje IS w Warszawie z 23.09.2011 (IPPB1/415-619/11-2/IF) oraz Bydgoszczy z 6.04.2012 (ITPB1/415-60/12/HD) i 1.03.2011 (ITPB1/415-1121a/10/DP). W tej ostatniej czytamy: wniosek dotyczy możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatku z tytułu odbycia przez małżonkę wnioskodawcy jako osobę współpracującą studiów podyplomowych w zakresie psychologii zarządzania personelem. Wprawdzie (…) wskazano, że wykształcenie żony będzie przydatne w prowadzonej działalności gospodarczej, a zdobyte kwalifikacje przyczynią się do lepszej pracy z personelem i klientami, jednakże w ocenie tutejszego organu (…) opisany wydatek nie spełnia kryterium celowości wynikającego z art. 22 ust. 1 updof. Wnioskodawca bowiem prowadzi działalność w zakresie handlu detalicznego, a zatrudniony w niej personel to 4 pracowników. Uznać zatem należy, że zarządzanie taką liczbą pracowników, jak i wykonywanie działalności handlowej nie wymaga ukończenia studiów podyplomowych z zakresu psychologii zarządzania personelem. (…) Wydatki związane z dokształcaniem osoby współpracującej należy ocenić jako niespełniające kryterium celowości, o którym mowa w art. 22 ust. 1 updof, a w konsekwencji nie mogą one stanowić kosztów uzyskania przychodów.

Koszty organizacji rodzinnego spotkania integracyjnego

Nie jest obecnie kwestionowane, że wydatki na organizację imprez oraz spotkań integracyjnych dla pracowników stanowią koszty podatkowe, także gdy biorą w nich udział osoby współpracujące z przedsiębiorcą.

Nie dotyczy to jednak przypadków, gdy „imprezy integracyjne” organizowane są wyłącznie dla podatnika oraz członków jego rodziny. Jak czytamy w interpretacji IS w Bydgoszczy z 24.07.2008 (ITPB1/415-269/08/WM), „Imprezę integracyjną” dla pracowników wnioskodawca zamierza zorganizować dla 2 osób z najbliższej rodziny – jedynym pracownikiem jest jego syn, a jego żona występuje jako osoba współpracująca. W tym przypadku trudno mówić w ogóle o spotkaniu integracyjnym, jeżeli jedynymi uczestnikami tego spotkania mają być osoby wywodzące się z najbliższej rodziny właściciela firmy. Niewątpliwie zapewnienie wypoczynku najbliższej rodzinie (synowi i żonie) w przypadku prowadzenia firmy rodzinnej, w której te osoby są zatrudnione, będzie miało wpływ na efektywność pracy. (…) Wypoczynek czy dobra zabawa, rozrywki są potrzebą każdego człowieka, jednakże nie to jest podstawowym celem imprezy integracyjnej. Trudno zaś w przypadku najbliższej rodziny mówić o celu imprezy integracyjnej, jakim jest budowa silniejszych więzi międzyludzkich, wzajemnego zaufania, bliższego poznania się. Tak więc z założenia ten podstawowy cel organizowania imprezy integracyjnej w tym konkretnym przypadku odpada. (…) Ze względu na powyższe stwierdzić należy, że realizacja celów osobistego wypoczynku tak pracodawcy, jak i zatrudnionych u niego wyłącznie członków najbliższej rodziny nie może być uważana za koszt uzyskania przychodu.

Odpowiedzialność członków rodziny za zaległości podatkowe przedsiębiorcy

W Op przewidziano tzw. odpowiedzialność podatkową osób trzecich. Polega ona na tym, że niektóre osoby odpowiadają solidarnie z podatnikiem za jego zaległości podatkowe, a także za odsetki za zwłokę (zob. art. 107 Op). Odpowiedzialność ta nie realizuje się jednak automatycznie, lecz wyłącznie w ściśle określonych przypadkach i pod ściśle określonymi warunkami (zob. art. 110 i nast. Op).

Jedną z kategorii osób odpowiedzialnych za zobowiązania podatkowe są tzw. członkowie rodziny podatnika, za których uważa się zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, małżonków zstępnych, osobę pozostającą w stosunku przysposobienia oraz pozostającą z podatnikiem w faktycznym pożyciu (art. 111 § 3 Op), w tym małżonków, którzy zawarli umowę o ograniczeniu lub wyłączeniu wspólności majątkowej, których wspólność majątkowa została zniesiona przez sąd, oraz małżonków pozostających w separacji (zob. art. 111 § 4 Op).

W świetle powyższego nie wszystkie osoby współpracujące mogą zostać pociągnięte do odpowiedzialności za zaległości podatkowe osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Odpowiadać nie będą np. dzieci drugiego małżonka, macocha ani ojczym, ani też osoby, w stosunku do których – w okresie stałego współdziałania z podatnikiem – na podatniku ciążył obowiązek alimentacyjny (w zakresie wynikającym z obowiązku alimentacyjnego, art. 111 § 2 Op).

Pozostałe osoby współpracujące mogą ponieść odpowiedzialność za zaległości podatkowe przedsiębiorcy, jeżeli z tytułu współpracy osiągają korzyści (art. 111 § 1 Op). Wówczas odpowiadają do wysokości uzyskanych korzyści (art. 111 § 5 pkt 1 Op). Organ podatkowy, prowadząc postępowanie w zakresie odpowiedzialności członka rodziny, powinien więc ustalić całkowity wymiar majątkowych korzyści, jakie przypadły mu w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej razem z podatnikiem.

Osoby trzecie nie odpowiadają za zaległości podatkowe z tytułu podatków niepobranych oraz pobranych, lecz niewpłaconych przez przedsiębiorcę jako płatnika lub inkasenta (zob. art. 111 § 5 pkt 2 Op).

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Temat: „Składki ZUS - pracownicy”
Koronawirus

Zwolnienie z opłacania składek ZUS a koszty płacy wykazywane w deklaracjach do PFRON

Mariusz Sobkowiak
Zatrudniamy dwóch pracowników z niepełnosprawnością. Otrzymujemy z PFRON dofinansowanie do ich wynagrodzeń. Wysokość dofinansowania wiąże się m.in. z kosztami płacy, jakie ponosimy w związku z zatrudnieniem tych osób. Korzystając z zapisów tzw. tarczy antykryzysowej, złożyliśmy do ZUS wniosek RDZ o zwolnienie nas, jako płatnika, z obowiązku opłacania składek ZUS za 3 mies. Składki te są jednak wykazywane w comiesięcznych deklaracjach do ZUS, a wynagrodzenia pracowników brutto są pomniejszane o te składki.
Czy składki społeczne i zdrowotne (finansowane zarówno przez pracownika, jak i przez pracodawcę) za marzec–maj, które zostaną umorzone w związku ze złożeniem do ZUS wniosku RDZ, należy wliczać do kosztów płacy we wniosku Wn-D o dofinansowanie z PFRON, czy też nie?
Co w przypadku, jeśli ZUS nie uwzględni naszego wniosku o umorzenie i w lipcu (po podjęciu przez ZUS decyzji odmownej) zapłacimy składki ZUS za 3 minione miesiące? Czy składki za te 3 mies., które zapłacimy w lipcu, możemy wliczyć do kosztów płac we wniosku Wn-D za lipiec (i czy zostaną przez PFRON uznane za zapłacone terminowo)?

Pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne przysługuje ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.


Tarcza antykryzysowa 2.0

Nowa ulga w ZUS i PIT dla pracowników „infrastruktury krytycznej”

Renata Majewska
Świadczenia przyznane na zakwaterowanie i wyżywienie pracowników tzw. infrastruktury krytycznej są wolne do składek oraz podatku dochodowego.

Oprócz tego pracodawcy zarządzający infrastrukturą krytyczną mogą podczas zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii zmienić im system lub rozkład czasu pracy, polecić nadgodziny, odmówić udzielania urlopu, przesunąć ich bądź odwołać, zobowiązać do pozostawania poza normalnymi godzinami roboczymi w gotowości do pracy albo do realizacji odpoczynku w zakładzie pracy bądź w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę.


Tarcza antykryzysowa 2.0

Abolicja składkowa także dla średnich pracodawców

Renata Majewska
Tarcza antykryzysowa 2.0 znacznie rozszerzyła zakres 3-miesięcznego zwolnienia z obowiązku opłacania składek ZUS. Objęło ono nowe grupy płatników. Jednak ci, którzy zgłaszają do ubezpieczeń od 10 do 49 osób, nie zapłacą jedynie połowy należnych składek.

Wynika tak ze znowelizowanych od 18.04.2020 art. 31zo–31zx ustawy z 2.03.2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (DzU poz. 374, dalej specustawa). Zmiany wprowadziła ustawa z 16.04.2020 o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (DzU poz. 695, dalej tarcza antykryzysowa 2.0).


ZUS

Nowa składka wypadkowa nie dla każdej firmy

Krzysztof Tandecki
Od kwietnia trwa nowy rok składkowy dla ubezpieczenia wypadkowego. Część płatników będzie płacić składkę w nowej wysokości.

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Odszkodowanie lojalnościowe dla byłego menedżera – wyjątkowo bez składek

Renata Majewska
Z końcem stycznia 2020 r. uległa rozwiązaniu umowa o świadczenie usług zarządzania z członkiem zarządu, do którego stosuje się tzw. nową ustawę kominową. Umowa gwarantuje mu odszkodowanie za zakaz konkurencji, wiążący po ustaniu zatrudnienia, płatne w sześciu miesięcznych ratach – po 9 tys. zł brutto. Na infolinii ZUS dowiedziałam się, że umowa ta podlega pełnym składkom. Potrąciłam je zatem z pierwszej raty rekompensaty, uregulowanej pod koniec lutego 2020 r. Jednak w marcu 2020 r. otrzymaliśmy z ZUS interpretację indywidualną zawierającą odpowiedź, że składki się nie należą. Przy okazji wypłaty kolejnej raty odszkodowania chcę poprawić ten błąd, ale nie wiem jak.
Co z zawyżonymi składkami na ubezpieczenie zdrowotne. Jak dokonać kompleksowej korekty?

Koronawirus

ZUS nie zwolni z już opłaconych składek

Krzysztof Tandecki
Jeśli w związku z epidemią złożyłem wniosek o zwolnienie ze składek ZUS za marzec–maj 2020, a ZUS na wydanie decyzji o uldze ma czas do końca czerwca, to czy mogę w tych miesiącach nie płacić składek? Czy też muszę je zapłacić, a potem zostaną umorzone? Co jeśli ich nie zapłacę, uznając, że wniosek zostanie przyjęty, a ostatecznie ZUS odmówi?

Wniosek ws. zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od marca do maja 2020 (lub za mniej miesięcy z tego przedziału czasowego) należy złożyć w ZUS do 30.06.2020. Płatnik powinien też złożyć dokumenty rozliczeniowe za te miesiące, chyba że nie ma takiego obowiązku (jak np. osoba prowadząca jednoosobową działalność, opłacająca składki tylko za siebie od najniższej podstawy wymiaru).


Koronawirus

Antykryzysowe zwolnienie od składek ZUS należnych za pracowników a koszty uzyskania przychodów

Anna Koleśnik
Jak po uzyskaniu zwolnienia z ZUS – w ramach tarczy antykryzysowej – rozliczyć w kosztach podatkowych wynagrodzenie brutto za miesiące objęte zwolnieniem oraz składki ZUS, które powinien opłacić pracodawca? Czy stanowią one koszty uzyskania przychodów, tak jak dotychczas?

Nieopłacone do ZUS składki na ubezpieczenia społeczne za pracowników i zleceniobiorców, a także członków rad nadzorczych (RN) spółek w części finansowanej przez płatnika składek nie są kosztami uzyskania przychodów. Natomiast wynagrodzenie brutto stanowi taki koszt – także, jak się wydaje, w części odpowiadającej składkom ZUS i składce zdrowotnej, które finansuje pracownik.


Koronawirus

ZUS odroczy składki bez dodatkowych opłat

Krzysztof Tandecki
Przedsiębiorcy, których koronawirus wpędził w kłopoty finansowe, mogą się starać o odroczenie składek albo rozłożenie ich na raty bez naliczania opłaty prolongacyjnej. Dotyczy to tylko składek należnych od stycznia 2020.

Innym rodzajem pomocy jest umorzenie składek, ale nie wszyscy spełniają warunki do tej ulgi.

Ustawa z 31.03.2020 o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 568) uprawnia płatników składek, którzy z powodu rozprzestrzeniania się koronawirusa mają problem z uregulowaniem składek, do ubiegania się o ich odroczenie albo rozłożenie na raty na korzystnych zasadach. ZUS nie będzie bowiem naliczał przy umowach o te ulgi opłaty prolongacyjnej. To opłata doliczana zamiast odsetek w wysokości 50% stawki odsetek za zwłokę obowiązującej w dniu podpisania z ZUS umowy o odroczenie lub układu ratalnego.


Składki ZUS

Oskładkowanie wynagrodzenia i odprawy z kontraktu menedżerskiego

Magdalena Januszewska
Jeśli kontrakt menedżerski i umowa o pracę trwały jednocześnie, należy odprowadzić składki od sumy wynagrodzeń. Nie trzeba natomiast ich płacić od odprawy wypłacanej w związku z rozwiązaniem umowy o zarządzanie spółką, nawet jeśli były prezes pozostanie zatrudniony na etacie.

Dotyczyła ona spółki, która zawarła umowę o świadczenie usług zarządzania (kontrakt menedżerski) z prezesem. Wcześniej zatrudniała go na umowę o pracę jako dyrektora technicznego. Na czas trwania kontraktu nie rozwiązano umowy o pracę, a udzielono mu urlopu bezpłatnego.

W 2019 powołano nowego prezesa. Okres wypowiedzenia kontraktu poprzedniego prezesa kończył się z ostatnim dniem czerwca 2019. W lipcu miał on otrzymać odprawę.


Ubezpieczenia społeczne

W nowym roku wyższe składki z wychowawczego

Krzysztof Tandecki
Od stycznia 2020 wzrosły limity wyznaczające najniższą i najwyższą podstawę wymiaru składek za pracowników korzystających z urlopu wychowawczego.

Pracodawcy muszą zweryfikować, od jakiej podstawy opłacają składki na ubezpieczenia za osoby przebywające na urlopie wychowawczym. Choć pracodawca nie finansuje tych składek (pokrywa je budżet państwa), ma obowiązek prawidłowo je naliczać i wykazywać w dokumentach rozliczeniowych.

Dotyczy to każdej firmy – nawet tej, w której na urlopie wychowawczym przebywa jej jedyny pracownik.


Świadczenia pracownicze

Oskładkowanie i opodatkowanie zwrotu kosztów wizy i przyjazdu do Polski pracowników z Ukrainy

Krzysztof Tandecki
Firma chce zatrudnić kilku pracowników z Ukrainy. Ich warunkiem jest jednak, żeby przyszły pracodawca sfinansował wizę i podróż. Firma zgodziła się, ale tylko tym osobom, które zatrudni.
Czy jeśli firma zwróci im te koszty już po podjęciu zatrudnienia, będzie musiała odprowadzić od nich składki na ubezpieczenia pracownicze? A co byłoby, gdyby dopłaciła im również do kosztów noclegu w Polsce przed podpisaniem umów o pracę?

Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników jest przychód w rozumieniu updof z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy (art. 18 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 usus). Należy więc sięgnąć do przepisów podatkowych. Wskazują one, że przychodem ze stosunku pracy są wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężna świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń. W szczególności są to wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych (art. 12 ust. 1 updof).


Składki ZUS

Podwójna wypłata z umowy zlecenia to podwójny limit składki chorobowej

Krzysztof Tandecki
Spółka zatrudniła menedżera na kontrakt menedżerski od 5.11.2019. Wynagrodzenie za listopad w wysokości 12 600 zł zostało mu wypłacone na początku grudnia. Pod koniec grudnia dostanie natomiast pensję za ten miesiąc – 14 000 zł.
Czy opłacając składki ZUS za grudzień, należy ograniczyć podstawę wymiaru składki chorobowej do 11 912,50 zł?

Składki ZUS

Łatwiej o A1 dla cudzoziemca

Krzysztof Tandecki
Rozpatrując możliwość kontynuowania ubezpieczeń w Polsce przez okres delegowania pracownika z państwa trzeciego do innego kraju UE, ZUS nie powinien badać ośrodka interesów życiowych tej osoby.

Składki ZUS

Oskładkowanie zlecenia na mycie okien

Magdalena Januszewska
Zleceniobiorcę trzeba zgłosić do ubezpieczeń od dnia określonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania, choćby nie otrzymał on w danym miesiącu żadnego wynagrodzenia.

Firma chce od października 2019 zatrudnić na umowę zlecenia osobę do mycia okien w biurze – wtedy, gdy są brudne, nie rzadziej niż co trzeci miesiąc. Umowa zostanie zawarta na czas nieokreślony. Wypłata wynagrodzenia nastąpi w miesiącu, w którym okna zostaną umyte. Ze zlecenia w 2019 zleceniobiorca będzie podlegał ubezpieczeniom społecznym w pełnym zakresie. W 2020 będzie zgłoszony tylko do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego (zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych będzie dobrowolne).


Ubezpieczenia społeczne doktorantów od 1.10.2019 r.

Magdalena Januszewska
Uczestnicy szkół doktorskich, którzy rozpoczęli naukę w roku akademickim 2019/2020, są obowiązkowo ubezpieczeni społecznie. Stypendia doktoranckie otrzymywane przez doktorantów, którzy rozpoczęli studia wcześniej, nadal nie będą oskładkowane.

Czy trzeba odprowadzać składkę zdrowotną za ucznia-praktykanta pobierającego stypendium

Magdalena Januszewska
Dla ucznia odbywającego praktyki zawodowe stypendium jest tytułem do ubezpieczenia zdrowotnego. Status członka rodziny nie eliminuje obowiązku ubezpieczeniowego. W przypadku konkretnej osoby może się jednak okazać, że nie trzeba płacić składki z tego tytułu.

Łączenie pracy z urlopem rodzicielskim – zwolnienie z opłacania składek na FP i FGŚP

Pracownica będzie wkrótce korzystała z urlopu rodzicielskiego i złożyła wniosek o łączenie pracy na 1/2 etatu z pobieraniem zasiłku macierzyńskiego. Będzie otrzymywała wynagrodzenie odpowiednio zmniejszone do wielkości etatu, tj. w wysokości 2300 zł, a z umowy zlecenia –15 zł/godz. Ponadto pracodawca chce z nią podpisać dodatkową umowę zlecenia na inny rodzaj prac.
Czy jest zwolniony z opłacania za nią składek na FP i FGŚP? Jeśli tak, to do kiedy będzie przysługiwało zwolnienie i do jakich kwot się ono odnosi?

Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu – najnowsze interpretacje ZUS

Magdalena Januszewska
Przedstawiamy przegląd interpretacji dotyczących składek ubezpieczeniowych. Są one wydawane przez terenowe oddziały Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (w Lublinie i Gdańsku) w indywidualnych sprawach ubezpieczonych i płatników składek, na ich wniosek.

Składki ZUS

Nowa składka na SFWON nie zmieniła zasad rozliczenia u pracodawców niepobierających dofinansowania z PFRON

Krzysztof Tandecki
Obsługuję księgowo małą spółkę cywilną, która zatrudnia kilka osób. Podobno od stycznia 2019 należy odprowadzać nową składkę na niepełnosprawnych.
Czy to prawda? Jak ją rozliczać? Czy muszę sporządzić korekty i dopłacić składki od stycznia br.?

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Jak naliczać odpisy na zfśs za wykonujących pracę „szczególną”

Renata Majewska
Nasza spółka, zatrudniająca ok. 2 tys. pracowników, prowadzi zfśs. Od 10.05.2019 r. jeden z zatrudnionych uzyskał status wykonującego prace w szczególnych warunkach, a inny – wykonującego prace o szczególnym charakterze; obaj pracują na pełny etat. Przeciętną planowaną liczbę zatrudnionych ustaliliśmy już pod koniec kwietnia i na początku maja przelaliśmy pierwszą ratę odpisów na wyodrębnione konto funduszu.
Czy mamy obowiązek zgłoszenia gdzieś faktu angażowania takich osób czy też wpisania ich do jakiegoś rejestru? Czy w celu uzupełnienia środków na koncie zfśs nie powinniśmy jeszcze w maju przeliczyć przeciętnego planowanego stanu zatrudnienia w roku, uwzględniając wykonujących prace „szczególne”? Wcześniej żaden pracownik firmy ich nie wykonywał, a odpisy naliczaliśmy wyłącznie na zatrudnionych w normalnych warunkach.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....