Rezerwy na świadczenia pracownicze

Tomasz Konieczny biegły rewident i partner w PwC, członek KSR
Magdalena Kufel biegły rewident w PwC
Na początku marca 2014 r. Komitet Standardów Rachunkowości (Komitet) znowelizował Krajowy Standard Rachunkowości nr 6 "Rezerwy, bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, zobowiązania warunkowe" (KSR 6) w celu uściślenia sposobu ujęcia zysków i strat aktuarialnych. Przyjęte przez Komitet rozwiązanie różni się od przewidzianego w zmienionym MSR 19[1].
Przyjrzyjmy się zagadnieniu zysków i strat aktuarialnych, w tym nowemu sposobowi ich ustalania i rozliczania, na tle rezerw na świadczenia pracownicze tworzonych w księgach rachunkowych.

Po co tworzy się rezerwy na świadczenia pracownicze?

[1] Międzynarodowy Standard Rachunkowości nr 19 Świadczenia pracownicze.

W dyskusjach fachowych często pojawia się pytanie, jaki jest cel tworzenia rezerwy na świadczenia pracownicze, jeżeli realizacja tych świadczeń nie powoduje odpływu środków pieniężnych (wydatków) z jednostki? Przykładem jest tu rezerwa na niewykorzystany urlop pracownika pobierającego stałą miesięczną pensję (np. pracownika biurowego). Fakt, że na początek roku pracownik miał 10 dni zaległego, niewykorzystanego urlopu za rok poprzedni, a na koniec roku ma 20 dni zaległego, niewykorzystanego urlopu za rok bieżący w żaden sposób nie wpłynął przecież na koszty wynagrodzeń wypłacanych mu w tym roku przez jednostkę.

Z kolei wykorzystanie przez tego pracownika urlopu za rok bieżący w następnym roku nie zmieni kosztów wynagrodzeń, jakie ponosi jednostka w tym okresie, gdyż pensje stanowią koszty stałe, wypłacane zarówno za czas pracy, jak i urlopu, a inni pracownicy wykonają pracę za pracownika będącego na urlopie.

  • MSR – Międzynarodowe Standardy Rachunkowości
  • uor – ustawa o rachunkowości
  • KSR – Krajowe Standardy Rachunkowości

Najprostsza odpowiedź na to pytanie brzmi: bo wynika to z ustawy o rachunkowości (uor), jak i MSR. Ale pewnie takie wyjaśnienie nie zadowoli tych, którzy poddają w wątpliwość potrzebę tworzenia takich rezerw.

Czy dopływ lub rozchód (przepływ) środków pieniężnych może być argumentem przy decyzji o tworzeniu rezerw? Rozpatrując ogólnie kwestię rezerw na świadczenia pracownicze i związanych z nimi przepływów pieniężnych (wpłat i wypłat), można dojść do wniosku, że zwykle rezerwy takie i zmiana ich stanu nie mają większego wpływu na przepływy środków pieniężnych. Często, jeżeli równowartość niewykorzystanych świadczeń jest podobna na początek i koniec okresu, nie wpływa to na wynik finansowy jednostki za ten okres. Jednak jedną z podstawowych zasad rachunkowości jest przedstawianie w sprawozdaniu finansowym (bilansie) i księgach rachunkowych wszystkich aktywów i zobowiązań jednostki istniejących na dzień bilansowy.

Nie ma zaś wątpliwości, że świadczenia pracownicze stanowią albo prawa już nabyte przez pracowników (np. zaległy urlop), albo też prawa nabywane w miarę upływu czasu (np. prawo do świadczeń uzależnionych od stażu pracy, jak nagroda jubileuszowa).

[2] Por. art. 6 uor.

[3] W przypadku gdy żaden z podmiotów nie wykonał swojego obowiązku lub oba podmioty wykonały swój obowiązek w niepełnym stopniu, ale w równej wysokości, to mamy do czynienia z tzw. umową niewykonaną (por. MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe”, WP1(b)) – umowy takie nie są ujmowane w księgach aż do momentu, gdy jedna ze stron wykona swój obowiązek określony w umowie lub gdy umowa rodzi obciążenia.

Wyświetlono 12% treści artykułu

w sprzedaży

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....