Remanent w trakcie roku a zaliczka na PIT

Aleksander Woźniak

Przedsiębiorca prowadzi pkpir. W ubiegłym roku kupił towar, a wydatek zaliczył do kosztów uzyskania przychodów. Towaru jednak nie sprzedał i na koniec roku, wskutek przeprowadzonego remanentu, musiał wykluczyć ten wydatek z kosztów. Towar sprzedał w bieżącym roku. Nie chciałby czekać z remanentem na koniec roku, tylko zrobić go już teraz, żeby móc ponownie zaliczyć wydatek do kosztów i uwzględnić go w bieżącej zaliczce na PIT.
Czy może tak postąpić, a jeśli tak, to czy musi powiadomić US o remanencie?

Spis z natury można przeprowadzić w trakcie roku, a jego wynik uwzględnić w bieżącej zaliczce na podatek dochodowy.

  • MF – Minister Finansów
  • US – urząd skarbowy
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • pkpir – podatkowa księga przychodów i rozchodów

Zgodnie z art. 44 ust. 2 updof u podatników prowadzących pkpir dochodem stanowiącym podstawę obliczenia zaliczki jest różnica pomiędzy przychodem i kosztami jego uzyskania. Zasadniczo więc nie uwzględnia się różnic remanentowych. Jeżeli jednak podatnik na koniec miesiąca sporządza remanent (lub jego sporządzenie zarządzi naczelnik US), to dochód ustala się wg zasad określonych w art. 24 ust. 2 updof. Przepis odsyła więc do regulacji, która mówi, jak obliczać dochód z uwzględnieniem różnic remanentowych.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 updof u podatników prowadzących pkpir dochodem jest różnica pomiędzy przychodem a kosztami jego uzyskania:

  • powiększona o różnicę pomiędzy wartością remanentu końcowego i początkowego – jeżeli wartość remanentu końcowego jest wyższa niż wartość remanentu początkowego,
  • pomniejszona o różnicę pomiędzy wartością remanentu początkowego i końcowego, jeżeli wartość remanentu początkowego jest wyższa.

Odsyłając do tych zasad, art. 44 ust. 2 updof nie mówi, na koniec którego miesiąca podatnik może sporządzić remanent. Nie wyklucza sporządzenia go w dowolnym momencie roku podatkowego.

Niektóre organy podatkowe uzależniają jednak przeprowadzenie remanentu w trakcie roku od zawiadomienia naczelnika US. Powołują się na § 28 ust. 4 rozporządzenia pkpir. Przepis ten zwalnia z obowiązku zawiadamiania naczelnika US o zamiarze sporządzenia spisu z natury tylko wtedy, gdy jest on sporządzany na 1 stycznia, 31 grudnia lub na dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej. W pozostałych przypadkach nakazuje zawiadamiać naczelnika US o zamiarze sporządzenia spisu z natury na co najmniej 7 dni przed datą jego sporządzenia.

Z tego powodu – braku zawiadomienia – WSA w Olsztynie zgodził się z organami podatkowymi, że podatnik nie miał prawa uwzględnić różnic remanentowych przy obliczaniu zaliczki za grudzień. Zarówno sąd, jak i organy przyjęły, że był to remanent roczny, który jest uwzględniany dopiero w zeznaniu rocznym, składanym do 30 kwietnia następnego roku.

Inaczej orzekł NSA (wyrok z 29.11.2016, II FSK 2957/14). Zwrócił uwagę, że 31 grudnia jest nie tylko końcem roku podatkowego, lecz także końcem (ostatnim dniem) grudnia. A z § 28 ust. 4 rozporządzenia wprost wynika brak obowiązku zawiadamiania o remanencie sporządzanym na 31 grudnia.

Także Ministerstwo Finansów, wypowiadając się na łamach prasy, podzieliło ten pogląd, stwierdzając jednocześnie, że podatnik może, ale nie musi uwzględniać sporządzany na 31 grudnia remanent przy obliczaniu zaliczki za grudzień, niezależnie od tego, czy zawiadomił naczelnika US o jego sporządzeniu, czy też nie.

Zarówno wyrok NSA, jak i wyjaśnienia MF odnosiły się jednak wyłącznie do zaliczki za grudzień i remanentu sporządzanego na 31 grudnia. Pytanie Czytelnika dotyczy natomiast remanentów sporządzanych w innych miesiącach roku. Zasadniczo z § 28 ust. 4 rozporządzenia pkpir wynika obowiązek zawiadamiania naczelnika US o zamiarze sporządzenia spisu z natury na co najmniej 7 dni przed datą jego sporządzenia. Organy podatkowe mogą się więc powoływać na ten wymóg.

Argumentem przeciwko takiej wykładni może być uzasadnienie wspomnianego wyroku NSA oraz uzasadnienie projektu nowelizacji rozporządzenia pkpir (projekt z 5.03.2018). Ministerstwo Finansów planuje bowiem uchylenie § 28 ust. 4 rozporządzenia. W uzasadnieniu do tej zmiany napisano, że art. 44 ust. 2 i art. 24 ust. 2 updof nie uzależniają obowiązku obliczenia zaliczki z uwzględnieniem remanentu, jeżeli podatnik sporządza go na koniec miesiąca, od zawiadomienia naczelnika US o zamiarze jego sporządzenia.

Należy zatem uznać, że § 28 ust. 4 rozporządzenia nakłada obowiązek o charakterze informacyjnym. Uchylenie tego obowiązku zapobiegnie w przyszłości powstawaniu wątpliwości, czy brak takiego zawiadomienia ma wpływ na sposób obliczenia zaliczki na podatek – stwierdziło Ministerstwo.

NSA podobnie zinterpretował przepisy updof. Pożądane jest, aby zaliczki na poczet podatku dochodowego za dany rok podatkowy były jak najbardziej zbliżone do rzeczywistej wysokości dochodu za dany rok podatkowy. Cel ten najpełniej realizuje obliczenie dochodu z uwzględnieniem różnic remanentowych, o których stanowi art. 24 ust. 2 updof – orzekł sąd.

Temat: „Książka Przychodów i Rozchodów”
Księga przychodów i rozchodów

Spis z natury u dewelopera prowadzącego pkpir

Przedsiębiorca świadczy usługi budowlane. PIT rozlicza na podstawie pkpir. Jest właścicielem gruntu, na którym wznosi budynek mieszkalny wielorodzinny przeznaczony na sprzedaż. Grunt jest wpisany w kolumnie 10 księgi, jako towar handlowy. Zakończenie całej inwestycji nastąpi za ok. 2 lata. W 2020 przedsiębiorca poniósł wydatki na przystosowanie terenu pod budowę (prace projektowe, geodezyjne, przyłącza), wykopy i fundamenty, zrealizowane przez firmy zewnętrzne. Za wykonane prace otrzymał już faktury. Po zakończeniu budowy będzie sprzedawał poszczególne lokale mieszkalne jako gotowy produkt (wyrób).
W jakich kolumnach pkpir należało wpisać dotychczasowe wydatki na budowę? Czy należało je ująć w spisie z natury sporządzonym na 31.12.2020?

Budowane przez przedsiębiorcę budynki mieszkalne stanowią w momencie zakończenia budowy wyrób gotowy przeznaczony do sprzedaży, a przed jej zakończeniem – produkcję niezakończoną.

Księgi rachunkowe

Jakie księgi podatkowe przy prowadzeniu kilku firm

Czy osoba fizyczna, która w poprzednim roku podatkowym prowadziła indywidualną działalność gospodarczą (przychody przekraczały równowartość 2 mln euro) i księgi rachunkowe, może w kolejnym roku, po przekształceniu tej działalności w spółkę z o.o., zarejestrować w CEIDG drugą firmę i prowadzić dla niej podatkową księgę przychodów i rozchodów?

W myśl art. 24a ust. 4 updof obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dotyczy osób fizycznych, spółek cywilnych i jawnych takich osób, oraz spółek partnerskich, jeżeli ich przychody, w rozumieniu art. 14, za poprzedni rok podatkowy wyniosły w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości.

Księga przychodów i rozchodów

Nieodpłatnie uzyskane od małżonka towary mogą być kosztem, jednak trzeba je ująć w remanencie

Towary handlowe przekazane żonie przez męża w ramach darowizny przedsiębiorstwa mogą stanowić dla niej koszty uzyskania przychodów. Obdarowana ma obowiązek ujęcia ich w pkpir w wartości spisu z natury na dzień rozpoczęcia działalności.
Temat miesiąca

Podatkowa księga przychodów i rozchodów w 2020

Zasady prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (pkpir) reguluje nowe rozporządzenie MF. Likwiduje obowiązek prowadzenia ewidencji wyposażenia oraz kart przychodów pracowników.

Poza tym nowe rozporządzenie (z 23.12.2019, DzU poz. 2544) niewiele różni się od dotychczasowego (z 26.08.2003, DzU z 2017 poz. 728), które 1.01.2020 straciło moc. Podobnie jak poprzednie zawiera wzory z objaśnieniami:

  • pkpir,
  • pkpir przeznaczonej dla rolników prowadzących działalność gospodarczą,

a ponadto cztery rozdziały, z tego trzy tak samo zatytułowane (przepisy ogólne, sposób prowadzenia księgi przez podatników niebędących rolnikami, sposób prowadzenia księgi przez rolników). Ostatni, czwarty rozdział zawiera przepisy: końcowy, przejściowy i dostosowujący.

Księga przychodów i rozchodów

Korekta kosztów po przeniesieniu przedsiębiorstwa spółki cywilnej do indywidualnej działalności

Likwidacja spółki cywilnej małżonków oraz przekazanie materiałów i towarów handlowych do działalności gospodarczej jednego z nich wymaga odpowiednich zapisów w księdze przychodów i rozchodów.

Podatnik i jego żona są jedynymi wspólnikami spółki cywilnej o profilu produkcyjnym. Istnieje między nimi rozdzielność majątkowa. Spółka prowadzi działalność w lokalu stanowiącym odrębną własność męża. Ani nieruchomości, ani ograniczone prawa rzeczowe na nieruchomościach nie stanowią majątku spółki. Tworzą go natomiast: wyroby, których produkcja i sprzedaż są przedmiotem działalności spółki, materiały służące do produkcji, środki trwałe (maszyny, samochody, sprzęt komputerowy itp.), a także wyposażenie.

Księga przychodów i rozchodów

Zapłata dostawcom za otrzymane w spadku towary handlowe – czy jest kosztem podatkowym

W marcu 2019 zmarła osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. Towary handlowe należące do jej firmy przejął w spadku syn. Za część z nich zmarły nie zapłacił, w związku z czym syn poniósł ten koszt.
Czy może go uznać za swój koszt uzyskania przychodów?
Księga przychodów i rozchodów

Remont lokalu mieszkalnego przeznaczonego do odsprzedaży – ujęcie w księdze przychodów i rozchodów

Wydatki na zakup usług budowlanych dotyczących remontu mieszkania będącego towarem handlowym należy ująć w kolumnie 10 pkpir.
Księga przychodów i rozchodów

Dokumentowanie wydatków na zakup metali formularzem przyjęcia odpadów

Podatnik prowadzi skup złomu. Czy jego zakup od osób fizycznych może dokumentować – w celu ujęcia w pkpir – za pomocą formularza przyjęcia odpadów metali?
Zmiana rozporządzenia pkpir

Nie trzeba zawiadamiać US o remanencie w trakcie roku

Likwidacja przepisów określających obowiązek sporządzania spisu z natury w trakcie roku oraz zawiadamiania US o prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów to główne zmiany w rozporządzeniu pkpir, które weszły w życie 15.09.2018.
Księga przychodów i rozchodów

Ujęcie w księdze przychodów i rozchodów przedmiotów kolekcjonerskich nabytych przed rozpoczęciem działalności gospodarczej

Osoba fizyczna od ponad 20 lat kolekcjonuje monety. Zamierza rozpocząć działalność gospodarczą, w ramach której będzie sprzedawać je przez internet.
Czy nabyte wcześniej monety może ująć w remanencie początkowym, skoro nie ma dokumentów ich zakupu? Jeżeli tak, to czy będzie dopuszczalna wycena tych monet we własnym zakresie na podstawie aktualnych cen rynkowych?
Ewidencje

Podatkowa księga przychodów i rozchodów – zmiana rozporządzenia

Likwidacja przepisów określających obowiązek zawiadamiania US o prowadzeniu księgi, a także o sporządzaniu spisu z natury w trakcie roku to główne zmiany w rozporządzeniu w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, które weszły w życie 15.09.2018.
Księga przychodów i rozchodów

Kwity autostradowe jako dowody księgowe

Przedsiębiorca odbywa podróże służbowe samochodem osobowym stanowiącym środek trwały w prowadzonej działalności. Ponosi m.in. koszty przejazdów płatnymi polskimi autostradami, udokumentowane kwitami autostradowymi. Czy na podstawie tych kwitów może ujmować koszty w pkpir?
Księga przychodów i rozchodów

Ujęcie w księdze przychodów i rozchodów zakupu „zielonych certyfikatów”

Osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji energii elektrycznej z odnawialnych źródeł oraz obrotu tzw. zielonymi certyfikatami.
W jakiej kolumnie pkpir należy księgować zakupy zielonych certyfikatów w celu odsprzedaży?
Księga przychodów i rozchodów

Dokumentowanie kosztów zakupu złota i srebra w celu ujęcia w pkpir

Przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie skupu i sprzedaży wyrobów ze złota i srebra. Ewidencjonuje przychody i koszty w pkpir.
Czy zakupy tych metali od ludności mogą być dokumentowane dowodami wewnętrznymi?
Księga przychodów i rozchodów

Dokumentowanie na potrzeby pkpir zakupu aluminiowych puszek

Firma prowadzi skup złomu oraz puszek aluminiowych.
Czy koszty zakupu puszek od osób prywatnych można księgować w pkpir na podstawie dowodów wewnętrznych?
Księga przychodów i rozchodów

Remanent w zakładzie fryzjerskim – jak wycenić częściowo zużyte kosmetyki

Naczelnik US zarządził sporządzenie remanentu przez osobę fizyczną prowadzącą zakład fryzjerski (na pkpir).
Na jakich zasadach sporządza się taki spis? Czy trzeba w nim ująć otwarte materiały, np. żele, szampony, odżywki (nieprzeznaczone do odsprzedaży)? Jeżeli tak, jaką ich wartość przyjąć?
Księga przychodów i rozchodów

Ujęcie w pkpir duplikatu faktury, która nie wpłynęła do firmy

Pod koniec kwietnia 2018 przedsiębiorca otrzymał duplikat faktury za usługę transportową, wystawionej 28.11.2017. Jej oryginał nie dotarł do przedsiębiorcy (zaginął).
Jak ująć otrzymany duplikat w pkpir i ewidencji VAT?
Księga przychodów i rozchodów

Księgowanie w pkpir kosztów paliwa dotyczących konkretnych zleceń

Przedsiębiorca prowadzi firmę budowlaną. W wielu przypadkach może przypisać koszty zużytego paliwa do poszczególnych zleceń.
Koszty te powinny być księgowane w kolumnie 10 czy 13 pkpir? Czy paliwo należy wykazywać w remanencie?
Księga przychodów i rozchodów

Wprowadzenie kupionej „prywatnie” kryptowaluty do pkpir

Osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej w ostatnich 2 latach kupowała kryptowaluty (m.in. Bitcoin).
Czy po założeniu firmy może wprowadzić do niej nabyte kryptowaluty, a następnie sprzedać je w ramach działalności gospodarczej, dla której prowadzona będzie pkpir? Jeżeli tak, w jaki sposób to zrobić?

Co do zasady przychody ze sprzedaży kryptowalut są uznawane za przychody z praw majątkowych (zob. np. interpretacja KIS z 20.03.2017, 0461- ITPB1.4511.27.2017.2.MR). Mimo to organy podatkowe niekiedy zgadzają się na traktowanie ich jako przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (zob. np. interpretacja KIS z 24.11.2017, 0114-KDIP3-1.4011.281.2017.1.EC).

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....