Raportowanie schematów podatkowych (MDR)

Mateusz Kaczmarek doradca podatkowy
1.01.2019 r. wszedł w życie obowiązek informowania Szefa KAS o tzw. schematach podatkowych. Może on dotyczyć m.in. doradców podatkowych czy biegłych rewidentów opracowujących rozwiązania optymalizacyjne, korzystających z tych rozwiązań przedsiębiorców, a w niektórych przypadkach także biur rachunkowych.

Tytułowe zagadnienie, odnoszące się do obowiązku przekazywania administracji skarbowej informacji o schematach podatkowych (dalej sp), zostało całościowo uregulowane w Op (Dział III, rozdz. 11a)[1].

Omawiane przepisy stanowią – według deklaracji prawodawcy – wdrożenie wymogów dyrektywy Rady 2011/16/UE[2] (tzw. dyrektywa MDR[3]). Polskie regulacje są jednak znacznie bardziej restrykcyjne, chociażby z tego powodu, że dotyczą nie tylko sp transgranicznych, ale także krajowych, których wspomniane dyrektywy unijne nie objęły[4].

Ponadto przepisy te są niestety bardzo skomplikowane i niejasne. Nie dość, że ich zrozumienie wymaga wielokrotnej lektury, to sposób redakcji niektórych kwestii może budzić poważne problemy interpretacyjne. Przykładowo samo pojęcie sp zostało tak zdefiniowane, że można mieć wątpliwości, czy spełnienie warunku głównej korzyści podatkowej jest warunkiem sine qua non, czy też niektóre kategorie sp nie muszą go spełniać (prawidłowa jest ta druga interpretacja).

MF, wychodząc naprzeciw zgłaszanym wątpliwościom, 31.01.2019 r. wydał liczące 102 strony objaśnienia do tych regulacji, zatytułowane „Informacje o schematach podatkowych (MDR)”[5] (dalej objaśnienia MF), z którymi warto się zapoznać i na które będę się też powoływać w niniejszym artykule.

Z uwagi na obszerność zagadnienia jego szczegółowe omówienie znacznie przekraczałoby ramy tego artykułu, stąd ograniczę się do zaprezentowania najważniejszych kwestii, aby zapoznać Czytelnika z zakresem obowiązku raportowania MDR i ułatwić mu odpowiedź na pytanie, czy należy do jednej z kategorii podmiotów objętych tym obowiązkiem.

Promotor, korzystający, wspomagający

W rolach głównych występują 3 podmioty. Przede wszystkim mamy tzw. promotora, którym jest każdy podmiot, firma lub osoba – opracowująca, oferująca, udostępniająca, wdrażająca lub zarządzająca wdrażaniem tzw. uzgodnień, tj. czynności mających lub mogących mieć wpływ na powstanie bądź niepowstanie obowiązku podatkowego[6].

Promotorami są przede wszystkim doradcy podatkowi, radcy prawni, adwokaci, pracownicy banku lub instytucji finansowej doradzającej klientom. Może nim też być biegły rewident, który stale współpracując z daną firmą i doskonale znając jej sytuację, podpowiada, jak zmniejszyć obciążenia podatkowe przez podjęcie pewnych działań, np. przeniesienie części biznesu do spółki, która ma niewykorzystaną stratę podatkową.

Nie są promotorami osoby – takie jak główny księgowy, doradca, dyrektor finansowy czy ktokolwiek, kto wymyślił rozwiązanie optymalizacyjne – będące pracownikami (w tym świadczące usługi na podstawie umów cywilnoprawnych), jeśli ich działania w zakresie sp dotyczą wyłącznie pracodawcy. Statusu promotora nie uzyskuje wówczas także sam pracodawca, może jednak zostać uznany za korzystającego.

  • MF – Minister Finansów
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • updop – ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
  • Op – Ordynacja podatkowa
  • KAS – Krajowa Administracja Skarbowa

Jeśli jednak opracowane rozwiązania zostaną przekazane innym podmiotom, np. innym spółkom z grupy kapitałowej czy firmom współpracującym, to taki pracodawca (firma przekazująca) stanie się promotorem. Co ciekawe, zdaniem MF w takim przypadku promotorem jest zarówno firma przekazująca, jak i osoba lub osoby w niej zatrudnione (np. główny księgowy, dyrektor finansowy), które funkcjonalnie i merytorycznie odpowiadają za „zakres przedmiotowy objęty uzgodnieniem”[7].

Z kolei status tzw. korzystającego uzyskuje ten, kto otrzymał uzgodnienie lub wykonał choćby jedną czynność wdrożeniową albo nawet tylko przygotował się do wdrożenia[8]. Korzystającym niewątpliwie będzie firma, o której mowa wyżej, stosująca się do podpowiedzi biegłego rewidenta i podejmująca działania zmierzające do realizacji przygotowanego przez niego sp.

Według MF korzystającym będzie też jednak podatnik, który we własnym zakresie samodzielnie opracuje i wdroży sp albo skopiuje go na wzór rozwiązania zastosowanego przez inny podmiot – np. przedsiębiorca będący osobą fizyczną, który zamierzając sprzedać teren budowlany ze zwolnieniem z VAT, wzniósł na nim budowlę o niewielkiej wartości i odczekał ze sprzedażą 2 lata, aby nie spełniać definicji „pierwszego zasiedlenia” (o takim rozwiązaniu przeczytał na łamach prasy fachowej).

Służby księgowe firm powinny być wyczulone w kwestii sp – to głównie od nich będzie zależało, czy firma rozpozna się jako korzystający i dopełni związanych z tym obowiązków.

Koniecznie trzeba także pamiętać o tzw. wspomagającym, zwłaszcza że dość łatwo można się nim stać nieświadomie. Mówię tu o podmiocie, który pomaga w opracowaniu, rozpowszechnianiu lub wdrażaniu uzgodnienia, np. przez wykonanie zlecenia doradczego, księgowego, konsultingowego, dotyczącego sp. Przykładem może być biuro rachunkowe, któremu promotor lub korzystający zlecił przygotowanie analizy wykazującej różnice w przepływach finansowych, zachodzące między stanem sprzed wdrożenia sp oraz po jego wdrożeniu.

Wyświetlono 12% treści artykułu

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Więcej na temat: „Kontakty z urzędami”

Kto jako pełnomocnik może reprezentować podatnika w postępowaniu podatkowym

Mateusz Kaczmarek
Doradca podatkowy udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego księgowej klienta. Miała ona udać się do US w celu sfotografowania akt toczącego się postępowania podatkowego. US odmówił jej dostępu do akt sprawy, argumentując, że pełnomocnictwo zostało udzielone niezgodnie z prawem. Udostępnił akta dopiero, gdy zarząd klienta udzielił księgowej pełnomocnictwa bezpośrednio, jako swojemu pracownikowi. Przy okazji pouczył ją, że nawet prokurent klienta nie mógłby zostać uznany za uprawnionego, tylko ew. na mocy pełnomocnictwa wydanego w trybie przewidzianym w przepisach podatkowych, a nie jedynie na podstawie faktu bycia prokurentem.
Czy US miał rację?

Reprezentowanie podatników, płatników i inkasentów w postępowaniu przed organami administracji publicznej i w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych w sprawach podatkowych, celnych i egzekucyjnych stanowi czynność doradztwa podatkowego (art. 2 ust. 1 pkt 4 w zw. z pkt 1 ustawy z 5.07.1996 o doradztwie podatkowym, DzU z 2019 poz. 283, dalej uodp).

Nie wszystkie czynności doradztwa podatkowego są zastrzeżone wyłącznie dla podmiotów uprawnionych, ale te wymienione powyżej do takich właśnie należą (art. 2 ust. 2 uodp). Podmiotami uprawnionymi do ich zawodowego wykonywania są wyłącznie osoby fizyczne wpisane na listę doradców podatkowych oraz adwokaci i radcowie prawni (art. 2 ust. 3 uodp).


Kontakty z urzędem

Przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne

Aleksander Kliszewski
Czy zajęcie zabezpieczające zmieni się w egzekucyjne, jeśli po uchyleniu decyzji o zabezpieczeniu przez 6 mies. nie wydano nowej, wydano jednak decyzję określającą zobowiązanie podatkowe?

Kontakty z urzędem

Blokada STIR a wyrejestrowanie podatnika VAT

Aleksander Kliszewski
Czy zablokowanie rachunku bankowego w ramach STIR oznacza automatyczne wyrejestrowanie firmy jako podatnika VAT?

Kontakty z urzędem

Właściwość miejscowa urzędu skarbowego po zmianie siedziby fundacji

Mariusz Sobkowiak
Pod koniec 2018 zmieniliśmy nazwę oraz siedzibę naszej fundacji (co do końca roku zostało ujawnione w KRS), w związku z czym zmienił się też US, któremu podlegamy.
Czy w deklaracji CIT-8 za 2018 (składanej pod koniec marca 2019) powinniśmy podać nową nazwę i aktualny adres, czy też dotychczasowe dane? Do którego US należy złożyć CIT-8?

Kontakty z urzędem

Jak ZUS powinien skorygować oczywisty błąd w decyzji

Ewa Markiewicz
Przedsiębiorca zatrudniający pracowników przez kilka miesięcy nie odprowadzał składek na ubezpieczenia społeczne (z powodu nakładów finansowych na modernizację firmy, które nadwyrężyły fundusze). Otrzymał z ZUS decyzję o zadłużeniu, które musi spłacić wraz z odsetkami. Występuje w niej jednak błąd w nazwie firmy, a właściwie w nazwisku przedsiębiorcy – dodano jedną literę. Jego zdaniem decyzja zawierająca taki błąd jest nieważna, o czym powiadomił ZUS. Ten wprawdzie przyznał się do błędu, ale zamiast nowej decyzji wydał postanowienie, w którym skorygował nazwisko. Przedsiębiorca chciał się odwołać, jednak w postanowieniu ZUS zaznaczył, że nie przysługuje mu odwołanie do sądu. Przedsiębiorca uważa, że jest to istotny błąd w dokumencie i dopóki ZUS nie wyda decyzji z poprawnym nazwiskiem adresata, nie jest zobowiązany do spłaty zadłużenia.
Czy ma rację? Jak wpłynąć na zmianę stanowiska ZUS, skoro nie można się odwołać?

Jeżeli w decyzji ZUS występuje błąd polegający na dodaniu jednej litery w nazwisku adresata decyzji, należy go potraktować jako oczywistą omyłkę. Zgodnie z art. 113 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej Kpa), jeżeli w decyzji wydanej przez organ administracji publicznej znalazły się błędy pisarskie i rachunkowe lub inne oczywiste omyłki, organ ten może je skorygować na żądanie strony lub z urzędu.

Nieprawidłowość musi być tzw. błędem oczywistym. Tylko taki błąd ZUS może usunąć w drodze sprostowania. Dlatego należy w pierwszej kolejności ustalić, czy opisany błąd można potraktować jako oczywisty. Można tak uznać np. gdy w pozostałej części decyzji nazwa firmy, a jednocześnie inne jej dane, jak NIP, REGON i adres, są podane prawidłowo.


Zmiany w obowiązkach płatników PIT w 2019 i 2020 r.

Aleksander Woźniak
Od 2019 r. wszyscy płatnicy PIT będą przesyłać informacje PIT-11 i PIT-8C do US do końca stycznia, czyli o miesiąc wcześniej niż dotychczas, i wyłącznie elektronicznie. Tylko elektroniczną postać będzie też mieć informacja IFT-1R składana do końca lutego, a także deklaracje zbiorcze PIT-4R i PIT-8AR, sporządzane do końca stycznia.

Kontakty z urzędem

Ile czasu ma organ podatkowy na wydanie decyzji określającej stratę

Piotr Kaim
Spółka z o.o. wykazała stratę w CIT za rok podatkowy 2012 (rokiem podatkowym spółki jest rok kalendarzowy). Strata została rozliczona przez odliczenie od dochodu osiągniętego w latach 2013 i 2014.
Czy po zakończeniu 2018 organy podatkowe będą uprawnione do wydania decyzji korygującej wysokość straty za 2012 i spółka będzie nadal zobowiązana do przechowywania ksiąg rachunkowych za 2012?

Który organ rozpatrzy wniosek o stwierdzenie nadpłaty po wszczęciu kontroli celno-skarbowej

Aleksander Kliszewski
Po złożeniu przez firmę do naczelnika US wniosku o stwierdzenie nadpłaty w VAT naczelnik UCS wszczął kontrolę celno-skarbową.
Czy to on rozpatrzy wniosek o stwierdzenie nadpłaty?

Dołączenie pliku XAdES warunkiem złożenia skutecznego podpisu elektronicznego

Aleksander Kliszewski
Przesłałem do US pismo podpisane elektronicznie, jednak urząd stwierdził, że brakuje podpisu, gdyż nie załączyłem do niego pliku z rozszerzeniem XAdES.
Czy zarzut US jest słuszny?

Kontakty z urzędem

Kontrola skarbowa czy celno-skarbowa po kolejnej korekcie rozliczenia

Aleksander Kliszewski
Kontrola skarbowa (prowadzona przez UKS) zakończyła się przed 1.03.2017. Firma złożyła korektę deklaracji VAT, w całości uwzględniając nieprawidłowości. W 2018 złożyła kolejną korektę deklaracji, „anulującą” poprzednią korektę.
Czy prawidłowe było podjęcie zakończonego postępowania kontrolnego? Czy powinna to być kontrola celno-skarbowa? Jakie są skutki zastosowania błędnego trybu?

Kontakty z urzędem

Blokada środków na rachunku VAT

Krzysztof Hałub
Blokada przez organy podatkowe rachunku rozliczeniowego podatnika uniemożliwi w praktyce także korzystanie z rachunku VAT, na który trafiają środki odpowiadające kwocie należnego podatku za sprzedane towary i usługi, na skutek zastosowania mechanizmu podzielonej płatności.

Kontakty z urzędem

Kontrola celno-skarbowa stwierdzająca wystawienie fikcyjnych faktur – czy może być przekształcona w postępowanie podatkowe

Aleksander Kliszewski
Kontrola celno-skarbowa przestrzegania przepisów VAT została zakończona wynikiem kontroli stwierdzającym, że firma wystawiała fikcyjne faktury. Dodatkowo stwierdzono, że zaniżyła ona kwotę zobowiązania podatkowego w deklaracji. Firma w całości zgodziła się z ustaleniami kontroli i złożyła korektę deklaracji VAT, zmniejszając podstawy opodatkowania VAT i kwoty podatku należnego o wartości wynikające z zakwestionowanych faktur oraz zwiększając zobowiązanie podatkowe z innych tytułów.
Czy kontrola celno-skarbowa może zostać przekształcona w postępowanie podatkowe:
– z tego powodu, że firma nie zapłaciła VAT na podstawie art. 108 ustawy o VAT, chociaż korekta deklaracji została przyjęta przez organ?
– w celu ustalenia 20% dodatkowego zobowiązania podatkowego?

Kontakty z urzędem

Nadpłatą w CIT nie można uregulować zobowiązania w podatku od nieruchomości

Anna Koleśnik
W zeznaniu CIT-8 za 2017 spółka z o.o. wykazała nadpłatę podatku. Do zeznania dołączyła wniosek o przekazanie tej nadpłaty na rachunek urzędu gminy na poczet podatku od nieruchomości. US odmówił.
Czy miał rację?

Kontakty z urzędem

Wpłata na poczet decyzji określającej dług celny – naliczanie odsetek za zwłokę

Na poczet przyszłej decyzji określającej dług celny, przed zakończeniem kontroli, spółka wpłaciła zaniżoną przez nią kwotę cła. Czy zwolni ją to od naliczenia odsetek za zwłokę za okres od dokonania wpłaty?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....