Rachunkowość małych i średnich przedsiębiorstw – tło dla zmian

Anna Karmańska

1. Przyszłość rachunkowości w erze informacji

[1] W 2006 r., w czasie Zjazdu Katedr Rachunkowości Katedrę autorka niniejszego tekstu wyraziła uargumentowane przekonanie, że „rachunkowość jest na zakręcie”. Bezsprzeczne jest bowiem, że wycena w rachunkowości idzie w kierunku szerokiej akceptacji „teraźniejszej” wartości ekonomicznej. Wartość ta wynika z oceny szeroko rozumianej użyteczności zasobów (aktywów) dla przyszłych zamierzeń (działań) przedsiębiorstwa. Sprawia to, że wartość ekonomiczna w rachunkowości finansowej staje się elementem podatnym na różne manipulacje (miękkim), wrażliwym na różne prognozy i leżące u ich podstaw założenia. Wyczuwając ten kierunek zmian zasad wyceny bilansowej i mając jednocześnie na uwadze ustawiane zmiany otoczenia współczesnego przedsiębiorstwa, dostrzegane są zagrożenia dla „trafności” i przydatności decyzyjnej wyceny, które maleją wraz z wydłużaniem się okresu, którego decyzja dotyczy. Można sądzić, że z czasem rachunkowość będzie zmuszona szukać wartości bardziej zobiektywizowanych niż opartych na szacunkach, które z konieczności, będą coraz bardziej skomplikowane, a tym samym coraz bardziej kosztowne. Jeżeli miałoby się rzeczywiście tak stać, to jesteśmy świadkami, jak rachunkowość w obszarze wyceny wchodzi „w ostry zakręt”. Nie wydaje się jednak, aby nastąpił powrót do kosztu historycznego w dotychczasowym rozumieniu. Bieżące decyzje związane ze sterowaniem kosztami, outsourcing, zmiany technologiczne, dynamiczne zmiany zapotrzebowania konsumentów powodują wysoką rotację aktywów lub wręcz rezygnację z ich utrzymywania. Sprawia to, że w rachunkowości „koszt historyczny” aktywów nie ma wydźwięku historycznego (w sensie odległego w czasie). Koszt ten jest już dziś w dużej mierze bieżący, aktualny.

[2] Szerzej patrz: A. Karmańska, Wiara w liczby. 8-3-6-4-7 – kontekst sprawozdawczości przedsiębiorstwa. Spojrzenie holistyczne. Sympozjum Naukowe Kolegium Zarządzania i Finansów Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, czerwiec 2013.

Tempo zmian w rachunkowości jest niemal lustrzanym odbiciem tempa zmian rzeczywistości gospodarczej. Nie ma jednak potrzeby zastanawiania się nad tym, czy to dobrze, czy źle. Rozwój jest bowiem cechą świata od początku jego istnienia. Można jednak zadać pytanie: dokąd zaprowadzi nas ten rozwój? Czy oby nie tam, gdzie uświadomimy sobie, że rachunkowość straciła już znany nam systemowy charakter, stając się wyrafinowaną inżynierią informacji (zorientowaną na działalność gospodarczą). Zmienia swoje oblicze i dotychczasowe zasady funkcjonowania, przeobrażając się z „modelu starego” w „nowy model rachunkowości”, w którym dane liczbowe stają się jedynie drugoplanowym tłem dla narracji, co prawda nadal dokonywanej przez przedsiębiorstwo, ale kierowanej specjalnie do różnych grup jego interesariuszy. Wiele może na taką właśnie przyszłość rachunkowości wskazywać. Przykładem ważnego czynnika zmian w rachunkowości mogą być działania skierowane na tzw. „zrównoważony rozwój” lub tworzenie „zintegrowanej sprawozdawczości”. W samej rachunkowości – niejako wtórnie – poszerza się liczba informacji uzupełniających sprawozdania finansowe, a zgodnie z sugestiami zarządzających do sprawozdawczości finansowej włączane są, w coraz szerszym zakresie, raporty o niematerialnych zasobach przedsiębiorstwa, takich jak chociażby „kapitał intelektualny”. W takich warunkach, jak się wydaje, jedynym „twardym” dowodem osiągnięć przedsiębiorstwa byłoby zeznanie o dochodzie, rokrocznie składane w urzędzie skarbowym na formularzach CIT lub PIT[1].

Wyświetlono 9% treści artykułu

w sprzedaży

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....