Przyszłość zawodu księgowego

Aldona Kamela-Sowińska prof. dr hab., pracownik naukowy Katedry Rachunkowośc, Wydziału Zarządzania Akademii Ekonomicznej w Poznaniu
Pytanie o to, czy zawód księgowego ma przyszłość, może budzić co najmniej zdziwienie. Przecież na końcu łańcucha zdarzeń gospodarczych był, jest i jeszcze długo będzie księgowy[1]. To właśnie on musi na bieżąco rejestrować i ujawniać skutki wszelkich decyzji oraz pomysłów polityków, strategów i taktyków gospodarczych, prezesów i dyrektorów. Musi je również zaprezentować w sprawozdaniu finansowym przedsiębiorstwa, przedstawiając w sposób rzetelny i jasny jego rzeczywiste wartości gospodarcze.

[1] Używając terminu „księgowy”, mam oczywiście na myśli zarówno kobiety, jak i mężczyzn pracujących w tym zawodzie.

Wypowiadane niekiedy, zwłaszcza przy omawianiu rozwoju cyfryzacji i sztucznej inteligencji, prognozy o „śmierci rachunkowości” są mocno przedwczesne. Mimo że głoszą je takie autorytety, jak Baruch Lev i Feng Gu w książce The End of Accounting and the Path Forward for Investors and Managers. Rachunkowość przez wieki pełniła i w dającej się przewidzieć przyszłości nadal będzie pełnić swoje najważniejsze funkcje. O funkcjach tych napisano wiele. Spojrzę na nie jak na obszary obsługi wykonywanej przez księgowego w przedsiębiorstwie.

Księgowy jako filar przedsiębiorstwa

Pierwszym obszarem wykonywanej przez księgowego obsługi jest ochrona i kontrola majątku właścicieli i kapitałodawców, obejmująca także pomiar wyniku będącego efektem wykorzystania tego majątku. Żaden właściciel nie zrezygnuje z narzędzia kontroli nad swoim majątkiem i zobowiązaniami, nad wpływem i wypływem środków pieniężnych.

[2] Stewardship jest elementem etyki, obejmującym rozliczenie się z pla-nowania i zarządzania powierzonymi zasobami.

[3] Teoria agencji przedstawia przedsiębiorstwo jako sieć umów, zwanych związkami agencji, zawartych między poszczególnymi uczestnikami, do których z reguły zalicza się udziałowców, menedżerów i kredytodawców.

W nowej literaturze fachowej funkcje ochronną i rozliczeniową rachunkowości opisują teorie stewardship[2] i agencji[3]. Obie teorie wywodzą się z nauki o zarządza-niu i ogólnie biorąc, wiążą się z ładem korporacyjnym. To, że rachunkowość wykorzystuje do prezentacji i analizy wiele elementów tych teorii, świadczy o jej znaczącej roli i stabilnej przyszłości jako narzędzia kontroli i zarządzania. Rachunkowość dysponuje także właściwymi sobie narzędziami ochrony i kontroli majątku, takimi jak oparta na dokumentach ewidencja majątkowa, inwentaryzacja i inne metody powszechnie znane księgowym. Ochronie i kontroli majątku właściciela, wykonywanej przez księgowych, należy wróżyć długi żywot.

Drugi obszar to obsługa podatków, czyli funkcja ich naliczania i rozliczania. Z oczywistych względów ani państwo, ani samorządy nie zaniechają poboru podatków, a czasy ich naliczania w zależności od wysokości i liczby okien kamienicy bezpowrotnie minęły. Dlatego w roli rejestratora zdarzeń wpływających na wysokość podatków nikt księgowego nie wyręczy. Funkcjonują wprawdzie mniej lub bardziej przydatne programy komputerowe, ale księgowego „szkiełka i oka” żaden program nie zastąpi. Poza zarządem tylko księgowy zna na tyle specyfikę przedsiębiorstwa, że potrafi prawidłowo zakwalifikować i zaksięgować przychody i wpłaty ze sprzedaży (podstawa opodatkowania obrotu), przychody oraz koszty będące kosztami uzyskania przychodów i te, które nimi nie są (podstawa opodatkowania zysku), czy stan zasobów (podstawa opodatkowania majątku). Ponieważ – jak powiedział Benjamin Franklin – „Na tym świecie pewne są tylko śmierć i podatki”, logika podpowiada, że zawód księgowego będzie trwał tak długo, jak długo będą istniały podatki.

Trzecim obszarem obsługi jest wsparcie decydentów (zarządów, rad nadzorczych, komitetów audytu) przy ocenie działania przedsiębiorstwa w przeszłości i podejmowaniu decyzji dotyczących przyszłości. Do tego służą wszelkiego rodzaju sprawozdania, raporty, analizy, oceny, zestawienia. Są one potrzebne również dla organów kontroli zewnętrznej, sądów, statystyki, ochrony obrotu gospodarczego oraz budowania planów ekonomicznych w skali krajowej itp. Także ten obsługiwany przez księgowego obszar ma niezachwianą przyszłość.

Wyświetlono 12% treści artykułu

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Nowe artykuły na naszych stronach:
Aktualności

O czym informuje data sporządzenia sprawozdania finansowego

Wprowadzenie do ustrukturyzowanego e-sprawozdania finansowego pozycji „data sporządzenia sprawozdania finansowego” wzbudziło wątpliwości, czy jest ona (i do czego) potrzebna oraz jaką datę należy tam wpisać. Poniżej zamieszczamy wyrażający te wątpliwości list Czytelnika i odpowiedź Redakcji.

Wyjaśnienia Ministerstwa Finansów

Podpis księgowej wyznacza datę sporządzenia sprawozdania finansowego

Datą sporządzenia e-sprawozdania finansowego jest data ujęcia zdarzeń mających wpływ na kształt sprawozdania – znanych jednostce w tej właśnie dacie – przez osobę, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych.

Wyjaśnienia Ministerstwa Finansów

Sprawozdanie finansowe osoby fizycznej – jak sporządzić i przekazać do Szefa KAS

Osoby fizyczne prowadzące księgi rachunkowe w terminie złożenia zeznania rocznego za 2018 (który upływa 30.04.2018) mają obowiązek przesłać Szefowi KAS sprawozdanie finansowe w elektronicznej ustrukturyzowanej formie.

e-sprawozdania

Aplikacja e-Sprawozdania Finansowe także dla przedsiębiorców wpisanych do KS

Nie tylko osoby fizyczne prowadzące księgi rachunkowe, ale także przedsiębiorcy wpisani do KRS, w tym osoby prawne (działające poza sektorem finansowym), mogą sporządzić swoje e-Sprawozdanie Finansowe za pomocą bezpłatnej aplikacji przygotowanej przez Ministerstwo Finansów.

Podpis elektroniczny

Jak podpisać elektroniczne nieustrukturyzowane sprawozdanie finansowe za pomocą podpisu zaufanego ePUAP

Mariusz Sobkowiak
Jestem prezesem zarządu stowarzyszenia, które od tego roku będzie składać do US sprawozdanie finansowe w postaci elektronicznej nieustrukturyzowanej.
W jaki sposób podpisać sprawozdanie za pomocą bezpłatnego podpisu zaufanego zamiast płatnego kwalifikowanego podpisu elektronicznego?
Nasz zarząd liczy 5 osób i nie stać nas na wyrabianie kwalifikowanego podpisu każdemu członkowi zarządu. Na elektronicznej Platformie Usług Administracji Publicznej (ePUAP) nie istnieje elektroniczna wersja sprawozdania, którą można by podpisać za pomocą podpisu zaufanego.
Czy do platformy ePUAP można wprowadzić własne zewnętrzne dokumenty i podpisać je podpisem zaufanym przez kilka osób (wiemy, że można dodawać załączniki, ale same załączniki nie zostają podpisane podpisem zaufanym, a jedynie wniosek, np. w przypadku pisma ogólnego)? Jeśli tak, to w jaki sposób?

Wycena produktów

Wycena zapasu produktów
(cz. I)

Zdzisław Fedak
Artykuł wyjaśnia pojęcia „produkty” i „koszt wytworzenia” stosowane do wyceny ich zapasu na dzień bilansowy oraz wpływu wykorzystania zdolności produkcyjnych na wycenę produktów.
W drugiej części artykułu zostaną przedstawione różne metody ustalania kosztu wytworzenia, zależne od charakteru produkcji i sposobu prowadzenia ewidencji kosztów działalności operacyjnej[1].

W jednostkach zajmujących się produkcją, zwłaszcza przemysłową[2], ważnym zadaniem rachunkowości jest odzwierciedlenie w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym (sf) skutków prowadzenia tej działalności. Następuje to drogą zgromadzenia kosztów działalności operacyjnej, wyodrębniania z nich kosztów sprzedaży, zarządu oraz wytworzenia, a także rozliczenia kosztów wytworzenia między produkty sprzedane oraz pozostające w zapasie.

Pozwala to ustalić wynik działalności ze sprzedaży oraz uzyskać dane do wyznaczenia cen produktów, a gdy nie jest to możliwe, gdyż ceny dyktuje rynek – dane do oceny opłacalności wytwarzania poszczególnych produktów lub ich grup.


e-sprawozdanie finansowe

e-sprawozdania – pierwsze doświadczenia

Marzena Błogosz Teresa Fołta Małgorzata Tadeusiak
1.10.2018 r. weszły w życie przepisy nowelizujące ustawę o KRS[1], które przeniosły raportowanie finansowe i badanie sprawozdań finansowych z ery papierowej do cyfrowej. Przyjrzyjmy się praktycznym skutkom tej zmiany.

Nowelizacja wdrożyła do prawa krajowego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2017/1132 z 14.06.2017 r. w sprawie niektórych aspektów prawa spółek[2]. Dyrektywa ta wprowadziła m.in. obowiązek przechowywania w formie elektronicznej dokumentów wymagających ujawnienia w rejestrze spółek oraz umożliwiła ich składanie do rejestru spółek i udostępnianie także w postaci elektronicznej. Uściślając: dyrektywa mówi o składaniu (przekazywaniu), a nie o sporządzaniu dokumentów w formie elektronicznej.


e-sprawozdania

Sporządzanie e-sprawozdań finansowych oraz e-sprawozdań biegłego rewidenta z badania – wybrane zagadnienia

Andrzej Netter
W artykule omówiono niektóre wymogi i wątpliwości wynikające z obowiązku sporządzania i podpisywania w postaci elektronicznej sprawozdań finansowych i sprawozdań z badania.

Od 1.10.2018 r. obowiązuje wymóg sporządzania sprawozdania finansowego (sf)[1] w postaci elektronicznej oraz jego składania drogą elektroniczną do KRS. Zmianie uległa także uobr, obligując firmy audytorskie do wydawania sprawozdania z badania (szb) w postaci elektronicznej. Są to zmiany idące z duchem czasu, mogące się przyczynić do bardziej efektywnego wykorzystania sf i szb przez ich użytkowników. Jednak wiążą się z nimi nowe, niewystępujące dotychczas ryzyka.

Odpowiedzią biegłego rewidenta na te ryzyka powinno być m.in. odpowiednie dostosowanie do nich procedur badania, a także przygotowanie narzędzi pomocnych w pracach rewizyjnych w nowych warunkach. Może to być trudne, gdyż stosowanie nowo wprowadzonych regulacji budzi wątpliwości, powodujące dodatkowe ryzyko po stronie biegłego rewidenta badającego sf.


Temat miesiąca

Jak zelektronizować dokumentację pracowniczą

Renata Majewska
Od 1.01.2019 pracodawcy prowadzą i przechowują akta osobowe pracowników oraz dokumentację stosunku pracy w postaci papierowej albo w elektronicznej.
Obie postaci zostały zrównane pod względem prawnym.

Początkowo eksperci twierdzili, że oba człony dokumentacji pracowniczej (akta osobowe oraz dokumentacja w sprawach związanych ze stosunkiem pracy, nazywana dokumentacją indywidualną) trzeba gromadzić w jednej postaci (tzn. całe akta osobowe elektroniczne i cała dokumentacja indywidualna elektroniczna, całe akta osobowe papierowe i cała dokumentacja indywidualna papierowa).

Jednak zdaniem resortu pracy pracodawcy mają więcej możliwości. Akta osobowe to integralny element dokumentacji pracowniczej i dlatego trzeba go sporządzać w pełni papierowo bądź w pełni elektronicznie. Jednak dla części zatrudnionych można je prowadzić w postaci papierowej, a dla pozostałych – zdigitalizować. Nie jest jednak dopuszczalne, by akta osobowe danego pracownika miały częściowo charakter papierowy i częściowo elektroniczny (stanowiska MRPiPS z 7.02.2019 i Głównego Inspektora Pracy z 17.01.2019, GIP-GPP.081.6.2019.2).


Badanie sprawozdania finansowego

Mechanizm podzielonej płatności a procedury badania sprawozdania finansowego

Agnieszka Baklarz
1.07.2018 r. weszły w życie przepisy ustawy o VAT dotyczące mechanizmu podzielonej płatności (MPP, split payment). Przyjrzyjmy się, jak wpłynęło to na procedury badania sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta.

O samym MPP napisano już wiele, więc dla porządku przypomnę tylko, że polega on na podziale płatności za dostawy i usługi na 2 części – kwotę netto przelewaną na bieżący rachunek bankowy oraz kwotę VAT przelewaną na rachunek bankowy VAT.

Dokładne wskazania zawiera art. 108a ustawy o VAT, który brzmi następująco:

1. Podatnicy, którzy otrzymali fakturę z wykazaną kwotą podatku, przy dokonywaniu płatności kwoty należności wynikającej z tej faktury mogą zastosować MPP.


Podatki 2019

Dokumentacja cen transferowych – zmiany od 1.01.2019 r.

Magdalena Moczarska
Przepisy regulujące problematykę cen transferowych uległy znaczącym modyfikacjom. Określono nowe progi, których przekroczenie skutkuje powstaniem u przedsiębiorcy obowiązku sporządzenia dokumentacji podatkowej, wydłużono terminy na jej przygotowanie, a także uporządkowano wiele pojęć i definicji.

Zmiany zostały wprowadzone ustawą z 23.10.2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw[1] (dalej nowelizacja).

Nowe regulacje weszły w życie 1.01.2019 r. i mają zastosowanie do transakcji wewnątrzgrupowych zawieranych po 31.12.2018 r.


Podatki 2019

Nowe zasady poboru podatku dochodowego u źródła

Łukasz Chłond
W 2019 r. zaszły spore zmiany w zakresie poboru CIT i PIT u źródła. Firmy wypłacające na rzecz zagranicznych kontrahentów (nierezydentów) dywidendy, należności odsetkowe oraz licencyjne, a także z tytułu nabycia określonych usług niematerialnych, mogą się posługiwać kopiami certyfikatów rezydencji, jednak tylko przy niewielkich wypłatach. Zmienił się również sposób poboru podatku w odniesieniu do krajowych i zagranicznych kontrahentów otrzymujących należności przekraczające rocznie próg 2 mln zł.

Zmiany zostały wprowadzone dwiema ustawami nowelizującymi z 23.10.2018 r.:

  • o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw,
  • o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....