Przyszłość zawodu biegłego rewidenta – debata

Biegły rewident (audytor, Wirtschaftsprüfer, expert comptable itp.) zaistniał w Europie Kontynentalnej jako członek odrębnego zawodu zaufania publicznego w latach 30. XX w. po wielkim załamaniu giełd. W Polsce Kodeks handlowy z 1934 r. powołał instytucję biegłych rewidentów do badania bilansów spółek akcyjnych, jednak wobec niewydania rozporządzeń wykonawczych instytucja ta nie rozpoczęła działalności do wybuchu II wojny światowej.

[1] W PRL działali dyplomowani biegli księgowi, badający – w ramach zajęć ubocznych – zamknięcia roczne przedsiębiorstw państwowych i spółdzielczych. Wielu z nich, po przeszkoleniu, stało się biegłymi rewidentami.

Dopiero ustawą z 19.10.1991 r. o badaniu i ogłaszaniu sprawozdań finansowych oraz biegłych rewidentach i ich samorządzie powołano do życia instytucję biegłych rewidentów[1] jako warunek działania reaktywowanej giełdy.

Obecnie na prowadzonej przez PIBR liście osób mających uprawnienia biegłych rewidentów figuruje 6150 osób, w tym 3943 kobiet, a średnia ich wieku wynosi niespełna 54 lata. Czynnych zawodowo jest 3047 biegłych rewidentów, prowadzących firmy audytorskie lub w nich zatrudnionych (1530 firm).

Zważywszy że rocznica 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości jest dogodną okazją do refleksji, Redakcja miesięcznika „Rachunkowość” i dodatku Audytor zwróciła się do PIBR z prośbą o przedstawienie poglądu na sprawy nurtujące środowisko biegłych rewidentów. Władze samorządu ustosunkowały się pozytywnie do tej inicjatywy i zorganizowały dyskusję nt. przyszłości zawodu biegłego rewidenta. Wzięli w niej udział członkowie KRBR: Marek Błaszczak (MB), Lublin; prezes KRBR Krzysztof Burnos (KB), Łódź; Henryk Drewniak (HD), Gorzów Wielkopolski; Monika Kaczorek (MK), Warszawa; wiceprezes KRBR Barbara Misterska-Dragan (BMD), Warszawa; Maciej Ostrowski (MO), Poznań. Skrót debaty zamieszczamy poniżej.

Jaka będzie przyszłość zawodu biegłego rewidenta? Co będzie on badał i w jakich firmach pracował? Kto będzie kontrolował jego pracę?

KB: Dziś rynek stwierdza, że badanie samych informacji finansowych jest niewystarczające, a w raporcie trzeba umieścić jeszcze dodatkowe informacje co do strategii badanej firmy czy ładu korporacyjnego. Co więcej, pojawiła się koncepcja kapitałów innych niż tylko finansowy. Zintegrowana sprawozdawczość ma objąć raport stanowiący rozliczenie się z gospodarki kapitałem finansowym, ludzkim, intelektualnym, naturalnym, relacyjnym. W sprawozdaniu trzeba będzie pokazać, w jaki sposób przedsiębiorstwo długoterminowo kształtuje swoją wartość. Rola audytora również się zatem zmienia – wciąż oceniamy prawidłowość raportów, ale ponieważ się one zmieniają, zakres naszej pracy rozszerza się o kolejne obszary. Oczywiście to nie my określamy zakres raportowania zintegrowanego i jego zasady. Musimy je jednak znać, żeby móc zweryfikować, czy informacje przedstawione przez firmę rzeczywiście są przygotowane zgodnie z kryteriami wyznaczonymi przez właściwe instytucje. Myślę, że to jest klucz do zrozumienia, jaka będzie w przyszłości rola audytora.

Czy to znaczy, że w przyszłości ten sam audytor, który dziś ocenia poprawność sprawozdania finansowego, będzie musiał znać się na ochronie środowiska, informatyce czy zagadnieniach z zakresu relacji panujących w firmie?

BMD: Sprawozdania się zmieniają i audytorzy będą się zmieniać. Jeżeli takie okażą się oczekiwania użytkowników co do efektów naszej pracy, to będziemy zwiększać nasze kompetencje po to, by być w stanie ocenić informacje ujęte w sprawozdaniu – np. zapisy dotyczące ochrony środowiska. Z drugiej strony nasza profesja jest zawodem bardzo regulowanym. To regulator określa zakres naszej pracy, a także to, co mamy oceniać i w jaki sposób.

W przypadku oceny danych niefinansowych, która jest już niedaleką przyszłością, oczekuje się od biegłego rewidenta odpowiednich kompetencji, wiedzy. Powinny temu towarzyszyć również standardy i wytyczne, które zunifikują metodologię i pomogą wydać opinię.

MK: Ta dyskusja dotyczy tylko pewnego wycinka naszej przyszłości. Tak naprawdę kwestia przyszłości naszego zawodu i naszych kompetencji wiąże się z innym podstawowym pytaniem: kim ma być audytor? Czy ma atestować i potwierdzać, czy też biznes będzie chciał korzystać z jego kompetencji jako doradcy?

Wyświetlono 19% treści artykułu

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Więcej na temat: „Audytor”
Audytor

Ranking firm audytorskich

Jak co roku dziennik „Rzeczpospolita” przygotował – na podstawie nadesłanych ankiet – ranking najlepszych firm audytorskich (opublikowany w „Rz” z 12.04.2019 r.).


Audytor

Obowiązek posiadania strony internetowej przez firmę audytorską

Prowadzę niewielką firmę audytorską w formie działalności gospodarczej. Dotychczas nie założyłem strony internetowej firmy.
Czy ciąży na mnie taki obowiązek? Jeżeli tak, to czy jestem również zobowiązany przekazać adres takiej strony do PIBR?

Współczesne problemy rachunkowości, rewizji finansowej i podatków

XXVI Konferencja Naukowo-Zawodowa pod powyższym tytułem, zorganizowana przez Regionalny Oddział Polskiej Izby Biegłych Rewidentów (ROPIBR) we Wrocławiu oraz Instytut Rachunkowości Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu (UEW), odbyła się 06.12.2018 r. i zgromadziła 217 osób: biegłych rewidentów, pracowników naukowo-dydaktycznych, studentów UEW, doradców podatkowych oraz praktyków.

Konferencję zagaiła Prezes Regionalnej Rady RO PIBR we Wrocławiu dr Jadwiga Szafraniec, która powitała gości i stałych uczestników. Szczególnie serdecznie powitała członka KRBR i Prezesa RO PIBR w Poznaniu Macieja Ostrowskiego, Przewodniczącego Krajowej Komisji Nadzoru PIBR dr Władysława Fałowskiego oraz studentów Koła Naukowego Rachunkowości „AUDYTOR”.

Konferencję otworzył w imieniu władz uczelni, Dyrektor Instytutu Rachunkowości UEW, Prezes Oddziału Dolnośląskiego SKwP we Wrocławiu, prof. dr hab. inż. Zbigniew Luty, który stwierdził, że tego typu konferencje łączące praktykę i naukę dają niewymierne korzyści zarówno praktykom jak i pracownikom naukowym UEW. Zwrócił uwagę na stałe zmiany w otoczeniu, co wpływa na miejsce rachunkowości i rewizji finansowej w biznesie. Szczególnej uwagi wymagają nowe technologie – cyfryzacja, robotyzacja i sztuczna inteligencja.


Audytor

Sprawozdanie biegłego rewidenta z badania rocznego sprawozdania finansowego

Barbara Misterska-Dragan Joanna Żukowska-Kalita
W artykule omówiono zasady sporządzania sprawozdania z badania zgodnie z obowiązującymi KSB i uobr. Przybliżono też zagadnienia związane z komunikowaniem przez biegłych rewidentów wyników badania sf i zwrócono uwagę na zmiany, jakie wprowadzają wiążące obecnie KSB (Z).

Sprawozdanie finansowe (sf) jednostki jest podstawowym źródłem informacji o jej sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowym, z którego korzysta wielu różnych użytkowników.

Prawdziwość i zgodność danych sf z obowiązującymi przepisami uwiarygadnia sprawozdanie biegłego rewidenta z badania sf. Badanie takie wymaga przeprowadzenia przez sprawdzonego, niezależnego fachowca – biegłego rewidenta – zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz standardami badania i kontroli jakości, przy zachowaniu zawodowego sceptycyzmu i zasad etyki zawodowej.


Audytor

Jak naprawdę przebiega badanie sprawozdania finansowego

Józef Dudek
Badanie rocznych (i nie tylko) sprawozdań finansowych jest przeprowadzane od wielu lat. Należałoby odpowiedzieć sobie na pytanie, czy i jakie zmiany mogą być bądź są nieodzowne w zakresie wykonywania tych czynności i ich udokumentowania. Trzeba przy tym uwzględnić oczywistą konieczność spełnienia wymogów unijnych.

Regulacje prawne są dziś tworzone w pośpiechu, bez uprzedniej konsultacji z kompetentnymi, zawodowymi gremiami czy uznanymi fachowcami. Bywa też gorzej – konsultacje sobie, a regulacje sobie. W takich okolicznościach, w dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości, prawodawca nie może przewidzieć i uregulować pełnej gamy sytuacji i skutków, które poddaje prawnej modyfikacji. Tak też się dzieje w obszarze rachunkowości, w tym sporządzania i badania rocznych sprawozdań finansowych (sf).

Nie wydaje się, by istotnie się zmienił cel badania sf. Ma ono potwierdzić, że sprawozdanie jest wiarygodne, bo sporządzono je stosownie do wiążących przepisów prawa, na podstawie prawidłowych ksiąg rachunkowych, przedstawiających rzetelnie i jasno stan majątkowy, finansowy oraz wynik finansowy jednostki. Sporządzone przez biegłego rewidenta sprawozdanie z badania, zawierające opinię o wiarygodności zbadanego sf, ma rangę kompetentnego potwierdzenia spełniania przez nie powyższych wymogów, służącego zarówno samej jednostce i jej organom, jak i podmiotom zewnętrznym – uprawnionym bądź zainteresowanym.


Audytor

Identyfikacja zbadanego sprawozdania finansowego w sprawozdaniu z badania – głos w dyskusji

Agnieszka Baklarz
Od 1.10.2018 r. przedsiębiorstwa prowadzące księgi na podstawie uor i wpisane do rejestru przedsiębiorców KRS mają obowiązek sporządzania elektronicznego sprawozdania finansowego (sf) w postaci pliku w formacie XML. Niestety, utrudnia to wskazanie w sprawozdaniu biegłego rewidenta z badania, co dokładnie było jego przedmiotem.

W świetle uwag zgłaszanych do sprawozdań biegłych rewidentów niezwykle istotne wydaje się, aby sprawozdanie to precyzyjne wskazywało, jakie informacje zawiera zbadane sf.

W myśl art. 83 ust. 3 uobr, który określa treść sprawozdania biegłego rewidenta z badania, identyfikacja zbadanego sf polega na wskazaniu nazwy jednostki, której sf podlegało badaniu, i określeniu jego rodzaju (jednostkowe/skonsolidowane). Uobr nie wymaga identyfikacji elementów składających się na sf, nad czym można by dyskutować.


Audytor

XIX Doroczna Konferencja Audytingu (DKA) – „Firma audytorska dziś i jutro”

Przedstawiamy relację z wydarzenia, które odbyło się 22–24.10.2018 r. w Jachrance.

Konferencję otworzył Krzysztof Burnos, prezes KRBR, podkreślając, że priorytetem działań samorządu w ostatnich latach były małe i średnie firmy audytorskie oraz upowszechnienie nowych technologii znacząco wpływających na sposób wykonywania badań.

Obowiązkiem samorządu jest dbałość o rozwój firm audytorskich i ich wspieranie, przy uwzględnieniu zmian zachodzących na rynku.


Pytania i odpowiedzi

Powierzenie badania podwykonawcy niebędącemu firmą audytorską

Prowadzę niewielką firmę audytorską. Pojawiła się możliwość podpisania kilku umów o badanie sprawozdań finansowych za 2018 r. (nie są to jzp), ale mógłbym mieć problemy z fizycznym wykonaniem tych zleceń ze względu na nieliczny personel mojej firmy. Stąd zastanawiam się nad powierzeniem – w formie podwykonawstwa – części ew. przyjętych badań współpracującej ze mną kancelarii księgowej, niebędącej firmą audytorską.
Czy to możliwe? Jeżeli tak, to jakich przepisów muszę przestrzegać?

Powierzenie – w formie podwykonawstwa – części badań kancelarii księgowej, niebędącej firmą audytorską, nie jest możliwe, bo zgodnie z art. 48 uobr przeprowadzająca badanie sprawozdania finansowego firma audytorska może – na podstawie pisemnej umowy – powierzyć osobie fizycznej, prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, wpisanej na listę firm audytorskich, wykonanie w jej imieniu i na jej rzecz niektórych czynności badania (dalej podwykonawca).

Ustawa wskazuje zatem wprost, że podwykonawcą może być wyłącznie firma audytorska. Ponadto przez podwykonawcę nie może być wykonane całe badanie, a jedynie „niektóre czynności badania”. PIBR wyjaśniła, że skoro uobr nie określa zakresu „niektórych czynności badania”, to dopóki firma audytorska będąca podwykonawcą nie wykonuje „wszystkich czynności badania” objętych zleceniem badania, dopóty wykonuje „niektóre czynności badania”.


Z działalności Polskiej Izby Biegłych Rewidentów

Na posiedzeniach, które odbyły się między 1.10.2018 a 31.12.2018 r., KRBR podjęła:

  • 422 uchwały ⇒ LINK, w tym dotyczące:
    • powołania oraz trybu działania Komisji ds. komunikacji (por. dalej),
    • zmiany zasad finansowania działalności regionalnych oddziałów PIBR; począwszy od 2019 r. będą otrzymywać 70% (dotychczas 75%) wpływów z tytułu składek członkowskich biegłych rewidentów należących do danego oddziału, z przeznaczeniem na pokrycie kosztów działalności statutowej, w tym funkcjonowanie biura i jego obsługę,

Audytor

Wymogi szczególne, jakim powinna odpowiadać dokumentacja każdego badania sprawozdania finansowego

Antoni Kwasiborski
KSB stawiają liczne wymogi dokumentacji badania sprawozdania finansowego (sf). Wiele z tych wymogów ma charakter powszechny, bo dotyczą dokumentacji każdego badania, stanowiącej element akt badania określonych – wraz z innymi zbiorami dokumentacji firmy audytorskiej – w uobr2. Obowiązek spełnienia przez dokumentację badania innych, szczególnych wymogów powstaje, jeśli badane (sf) zawiera określone informacje oraz gdy badana jednostka spełnia warunki wskazane w KSB.
Te szczególne wymogi są przedmiotem niniejszego opracowania.

Z działalności Polskiej Izby Biegłych Rewidentów

  • Posiedzenia KRBR
  • Uchwały Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Biegłych Rewidentów
  • Wyróżnienia dla najlepiej przeszkolonych oddziałów
  • MF o optymalizacjach i tajemnicy zawodowej
  • Obowiązkowe badania sprawozdań OPP
  • Zmiana przykładowych raportów z przeglądu
  • Konsultacje zmian MSB 315
  • Audytorzy pod wzmocnionym nadzorem
  • Wymóg e-podpisów
  • PIBR poprosił o prognozy przychodów
  • NIK pyta biegłych rewidentów o klauzule w CIT
  • Sprawozdawczość spółek publicznych
  • Dofinansowanie na studia podyplomowe „Raport Zintegrowany”
  • Nowa aplikacja do badania sf
  • IX Krajowy Zjazd Biegłych Rewidentów
  • Ważne dokumenty dotyczące usług wykonywanych przez biegłych rewidentów
  • Spotkania środowiskowe

Pytania i odpowiedzi

Podwykonawstwo przy badaniu sprawozdań finansowych a sieć i powiązanie

Zdarza się, że moja firma audytorska podczas wykonywania badań sprawozdań finansowych korzysta z usług zaprzyjaźnionej firmy audytorskiej, świadczonych w ramach umowy o podwykonawstwo. Słyszałem, że taką współpracę uznaje się za istnienie powiązania między firmami, a także za „sieć”.
Czy to prawda, a jeżeli tak – to czy fakt korzystania z usług podwykonawcy należy gdzieś zgłosić?

W myśl uobr (art. 2 pkt 14) przez pojęcie „sieci” rozumie się strukturę (a więc istnienie organizacji), której celem jest:


Pytania i odpowiedzi

Wymogi dla badań obowiązkowych i dobrowolnych

Uobr zawiera w art. 2 definicję badania ustawowego oraz dobrowolnego.
Czy biegły rewident i firma audytorska, przeprowadzając badanie ustawowe, muszą spełniać inne wymogi niż przy badaniu dobrowolnym?

Jak widać, różnica między badaniem ustawowym a dobrowolnym polega na tym, że badanie ustawowe przeprowadza się zgodnie z KSB (w myśl art. 2 pkt 22 uobr KSB to MSB przyjęte do prawa UE w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej – na dzień dzisiejszy takie standardy nie zostały wydane – oraz KSB, przyjęte przez KRBR i zatwierdzone przez KNA)[1], natomiast badanie dobrowolne może być przeprowadzone zarówno zgodnie z KSB, jak i z innymi standardami badania.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....