Przewłaszczenie na zabezpieczenie w księgach rachunkowych

Marek Barowicz

Jednym z zabezpieczeń udzielanych pożyczek i kredytów jest instytucja przewłaszczenia (przelewu) na zabezpieczenie. Poniżej przedstawiamy jej skutki księgowe.

Przewłaszczenie na zabezpieczenie należy do tzw. umów nienazwanych. Jest to powiernicze (fiducjarne) przeniesienie prawa własności określonej rzeczy ruchomej (także nieruchomości lub praw) na wierzyciela (fiducjariusza-powiernika, przewłaszczonego) w celu zabezpieczenia wierzytelności, z równoczesnym:

  • upoważnieniem dłużnika do korzystania z tej rzeczy przez czas spłaty wierzytelności w sposób oznaczony w umowie,
  • zobowiązaniem wierzyciela do zwrotnego przeniesienia własności rzeczy lub prawa na dłużnika (fiducjanta-powierzającego, przewłaszczającego), po zaspokojeniu zabezpieczonej wierzytelności (zob. interpretacja IS w Łodzi z 23.07.2014, IPTPB2/415-269/14-2/JR).

Jest to popularna forma zabezpieczenia, stosowana przez banki np. przy sprzedaży ratalnej, udzielaniu kredytów samochodowych czy na zakup maszyn produkcyjnych.

Rzecz/prawo będące przedmiotem zabezpieczenia (z reguły są to ruchomości o znacznej wartości, np. samochody, maszyny produkcyjne) pozostaje cały czas w faktycznym posiadaniu (władaniu) dłużnika i to on ma prawo do jej/jego używania w granicach ustalonych przez strony umowy.

Umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie może się opierać na warunku:

  • rozwiązującym ­– po spełnieniu którego własność automatycznie przechodzi z powrotem na dłużnika,
  • zawieszającym ­– kiedy to istnieje dopiero zobowiązanie do zwrotnego przeniesienia własności, rodzące obowiązek zawarcia oddzielnej umowy przenoszącej tę własność.

Przewłaszczenie pod warunkiem rozwiązującym

  • IS – izba skarbowa
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • updop – ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
  • ustawa o VAT – ustawa o podatku od towarów i usług
  • uor – ustawa o rachunkowości
  • Kc – Kodeks cywilny
  • SN – Sąd Najwyższy

Ten rodzaj przewłaszczenia jest stosunkiem obligacyjnym, na podstawie którego właściciel (dłużnik) przenosi własność rzeczy lub prawa na wierzyciela, pod warunkiem że w razie spłaty przez niego zobowiązania w terminie umowa o przewłaszczenie ulegnie rozwiązaniu i własność rzeczy przejdzie z mocy prawa z powrotem na dłużnika. Przewłaszczenie nie następuje więc z zamiarem trwałego wyzbycia się własności rzeczy. Ma ono charakter tymczasowy. W jego wyniku wierzyciel staje się właścicielem rzeczy należącej wcześniej do dłużnika, ale tylko czasowo, warunkowo – do momentu spłaty przez niego zobowiązania (wówczas własność rzeczy automatycznie przechodzi z powrotem na pierwotnego właściciela-dłużnika). W przypadku jednak niespłacenia długu w terminie (np. w wyniku utraty przez dłużnika płynności finansowej) własność rzeczy przechodzi ostatecznie, z mocy prawa, na wierzyciela. Wierzyciel – jako właściciel rzeczy – może wtedy podjąć czynności prowadzące do zaspokojenia się z tej rzeczy, w celu umorzenia w całości lub części zabezpieczonej wierzytelności (np. przez jej sprzedaż). Wierzyciel ma zatem obowiązek rozliczenia się z dłużnikiem z uzyskanej ceny, w szczególności zwrócenia mu nadwyżki pozostałej po zaspokojeniu wierzytelności (wyrok SA w Lublinie z 7.11.2013, I ACa 478/13).

W razie braku odpowiednich postanowień umownych wierzycielowi przysługuje prawo zaspokojenia swoich roszczeń z przewłaszczonej rzeczy wg swego wyboru, w każdy sposób, który nie jest sprzeczny z treścią stosunku prawnego łączącego strony, umową lub zasadami współżycia społecznego. Może on zatem taką rzecz również zatrzymać, wynająć bądź wydzierżawić.

Przewłaszczenie pod warunkiem zawieszającym

W tym przypadku wierzyciel staje się definitywnym właścicielem rzeczy/prawa już z chwilą zawarcia umowy przewłaszczenia, jednocześnie zobowiązując się do przeniesienia jej własności z powrotem na dłużnika, w razie spełnienia przez niego przyjętego zobowiązania. Do zwrotnego przeniesienia własności konieczne jest złożenie przez dłużnika oświadczenia woli o przeniesienie własności (postanowienie SN z 21.03.2013, II CSK 396/12).

Jeżeli dłużnik nie wywiąże się z obowiązku spłaty długu, to wygasa warunek złożenia oświadczenia co do zwrotnego przeniesienia na niego własności przedmiotu przewłaszczenia. Wierzyciel jako bezwarunkowy właściciel przewłaszczonej rzeczy przestaje być ograniczony w zakresie rozporządzania nią.

Podobnie jak w przypadku przewłaszczenia pod warunkiem rozwiązującym wierzyciel może – w celu zaspokojenia swoich roszczeń – definitywnie zachować przewłaszczoną rzecz i zaliczyć jej wartość w całości na poczet zabezpieczonego roszczenia, sprzedać ją (przy równoczesnym zwrocie dłużnikowi ew. nadwyżki ponad wartość nieuregulowanej przez niego wierzytelności) lub też wynająć (oddać do odpłatnego użytkowania osobie trzeciej) i uzyskane pożytki, jakie ta rzecz wygeneruje, zaliczyć na poczet zabezpieczonego roszczenia (sposób rozliczenia stron w razie zaspokojenia się wierzyciela z przedmiotu przewłaszczenia powinna określać umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie).

Przewłaszczenie nieruchomości na zabezpieczenie

W świetle orzecznictwa SN (por. wyroki z 29.05.2000, III CKN 246/00 i 8.03.2002, III CKN 748/00) dopuszczalne jest też przewłaszczanie nieruchomości na zabezpieczenie. Niemniej ze względu na obowiązujący w polskim prawie zakaz przenoszenia własności nieruchomości pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu (art. 157 § 1 Kc) umowa przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie musi zakładać bezwarunkowe przeniesienie własności nieruchomości na wierzyciela. Wywiera ona specyficzne skutki prawne (por. postanowienie SN z 21.03.2013, II CSK 396/12).

Wierzyciel uzyskuje własność bezwarunkowo, stając się powiernikiem dłużnika co do jego nieruchomości (zob. interpretacja IS w Bydgoszczy z 29.07.2014, ITPB2/415-450/14/MK). Sama spłata długu nie stanowi natomiast warunku, lecz przesłankę, której powstanie uprawnia dłużnika do żądania od wierzyciela spełnienia obowiązku przeniesienia na niego z powrotem własności nieruchomości.

Umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie, przenosząca własność na wierzyciela – co do zasady – może być zawarta w dowolnej formie, chyba że przepis prawa przewiduje dla ważności określonej czynności prawnej szczególną formę (np. w zw. z art. 158 Kc dla przeniesienia własności nieruchomości konieczne jest sporządzenie umowy przewłaszczenia w formie aktu notarialnego).

Skutki podatkowe

Dopóki dłużnik (pożyczkobiorca lub kredytobiorca) spłaca swój dług (pożyczkę lub kredyt) oraz korzysta z przedmiotu przewłaszczenia (np. z programu komputerowego lub maszyny produkcyjnej, których nabycie zostało sfinansowane pożyczką lub kredytem), dopóty może dokonywać od niego odpisów amortyzacyjnych na ogólnych zasadach, dotyczących wnip oraz środków trwałych (art. 22f ust. 5 updof, art. 16f ust. 4 updop).

Dla celów podatku dochodowego nie stanowi przychodu podatkowego odpłatne zbycie rzeczy/prawa na podstawie umowy przewłaszczenia w celu zabezpieczenia wierzytelności (w tym pożyczki lub kredytu) do czasu ostatecznego przeniesienia własności przedmiotu tej umowy (art. 14 ust. 3 pkt 8 updof, art. 12 ust. 4 pkt 13 updop).

Organy podatkowe potwierdzają, że przepis ten ma zastosowanie także w odniesieniu do przewłaszczenia pod warunkiem zawieszającym, a więc mimo że w tym przypadku własność przedmiotu zabezpieczenia od razu przechodzi na pożyczkodawcę. Przychód podatkowy pojawi się dopiero wtedy, gdy podmiot zobowiązany do zwrotu zaciągniętej pożyczki (kredytu) nie wykona ciążącego na nim obowiązku (np. interpretacje IS w Poznaniu z 31.05.2012, ILPB2/415-218/12-2/WM i 24.01.2014, ILPP2/443-992/13-4/AK oraz Katowicach z 15.06.2015, IBPBII/2/4511-346/15/MM).

Dochodem (stratą) dla celów podatkowych będzie różnica między przychodem z tytułu przeniesienia własności przedmiotu przewłaszczenia na pożyczkodawcę (równym niespłaconej kwocie pożyczki powiększonej o ew. nadwyżkę zwróconą przez wierzyciela po zaspokojeniu się z przedmiotu zabezpieczenia) a wydatkami na nabycie (wytworzenie) przedmiotu przewłaszczenia pomniejszonymi o sumę dokonanych od nich odpisów amortyzacyjnych.

Samo zawarcie umowy przewłaszczenia nie jest czynnością opodatkowaną VAT (także przy przewłaszczeniu pod warunkiem zawieszającym – zob. np. interpretacja IS w Warszawie z 29.09.2014, IPPP2/443-580/14-7/MM). Jednak gdy dłużnik nie wywiązuje się ze spłaty długu, następuje wydanie rzeczy wierzycielowi, a u dłużnika powstaje obowiązek podatkowy w VAT (o ile jest on podatnikiem VAT, a przedmiot przewłaszczenia został nabyty w związku z działalnością gospodarczą). W takim przypadku dłużnik jest zobligowany udokumentować fakturą przekazanie wierzycielowi przedmiotu przewłaszczenia oraz odprowadzić podatek należny (jeżeli nie przysługuje zwolnienie od VAT na podstawie odrębnych przepisów, np. dotyczących sprzedaży towarów używanych).

Podstawę opodatkowania VAT w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT stanowi wszystko to, co jest zapłatą za przewłaszczenie rzeczy, czyli wartość długu plus ew. nadwyżka – jest to bowiem cena równa rzeczywiście uzyskanym korzyściom ekonomicznym z tej transakcji (interpretacja IS w Warszawie z 9.04.2014, IPPP1/443-165/14-3/MP).

Przewłaszczenie na zabezpieczenie a PCC

Przeniesienie własności przedmiotu przewłaszczenia na pożyczkodawcę celem zabezpieczenia spłaty pożyczki oraz zwrotne przeniesienie jego własności na pożyczkobiorcę, po zwrocie pożyczki jako czynności niewymienione w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC nie podlegają temu podatkowi (zob. interpretacje IS w Warszawie z 30.04.2015, IPPB2/4514-109/15-2/MZ i 8.08.2014, IPPB2/436-338/14-4/MZ).

Ewidencja księgowa

Ewidencja skutków zawarcia umowy przewłaszczenia w księgach rachunkowych dłużnika zależy od jej treści oraz sposobu zaspokojenia wierzyciela z przewłaszczonej rzeczy.

Ze względu na to, że przez czas spłaty kredytu lub pożyczki dłużnik sprawuje kontrolę nad przedmiotem lub prawem stanowiącym przedmiot przewłaszczenia i ew. czerpie korzyści z jego użytkowania, przedmiot przewłaszczenia na zabezpieczenie ujmuje się w ewidencji pozabilansowej po stronie Ma pozabilansowego konta „Zobowiązania warunkowe” (zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 28 uor przez zobowiązania warunkowe należy rozumieć obowiązek wykonania świadczeń, których powstanie jest uzależnione od zaistnienia określonych zdarzeń). Ewidencja rozliczenia należności z wierzycielem (np. bankiem) w przypadku gdy dłużnik nie spłaca długu, przebiega za pośrednictwem konta rozrachunków 24 „Pozostałe rozrachunki” zgodnie z zapisem:

1. Otrzymanie faktury z tytułu nabycia środka trwałego

Wn konto 08 „Środki trwałe w budowie”

Wn konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”

Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki”

2. Wpływ środków z tytułu zaciągniętego długu (kredyt bankowy) na rachunek bankowy

Wn konto 13 „Rachunki i kredyty bankowe” – „Rachunek bieżący” (kwota netto udzielonego kredytu po odliczeniu prowizji bankowej – wartość środków pieniężnych, które wpłynęły na rachunek)

Wn konto 08 „Środki trwałe w budowie” (potrącona prowizja bankowa zwiększająca wartość początkową środka trwałego)

Ma konto 13 „Rachunki i kredyty bankowe” – „Kredyty bankowe” (kwota brutto udzielonego kredytu)

3. Przyjęcie środka trwałego do używania

Wn konto 01 „Środki trwałe”

Ma konto 08 „Środki trwałe w budowie”

4. Wystawienie na rzecz wierzyciela faktury dokumentującej przeniesienie własności rzeczy lub prawa, np. środka trwałego, wobec zaprzestania spłaty kredytu

Wn konto 24 „Pozostałe rozrachunki”

Ma konto 76-0 „Pozostałe przychody operacyjne”

Ma konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne” (VAT)

5. Wycofanie z ewidencji bilansowej środka trwałego

Wn konto 07 „Odpisy umorzeniowe środków trwałych” (dotychczasowe odpisy amortyzacyjne)

Ma konto 01 „Środki trwałe” (wartość początkowa) oraz

Wn konto 76-1 „Pozostałe koszty operacyjne” (niezamortyzowana wartość środka trwałego)

Ma konto 01 „Środki trwałe”

6. Dokument potwierdzający spłatę kredytu lub pożyczki wraz z odsetkami

Wn konto 13 „Rachunki i kredyty bankowe” – „Kredyty bankowe”

Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki”

7. Wpływ nadwyżki między wartością rynkową przejętych przedmiotów a faktyczną kwotą zadłużenia wobec wierzyciela

Wn konto 13 „Rachunki i kredyty bankowe” – „Rachunek bieżący”

Ma konto 76-0 „Pozostałe przychody operacyjne”.

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Temat: „Księgi rachunkowe”
Inwestycje w nieruchomości

O inwestycjach w nieruchomości raz jeszcze – głos w dyskusji (cz. I)

Stanisław Hońko
Wzrost udziału nieruchomości w aktywach i ich różna rola w działalności jednostki-posiadacza sprawiają, że coraz bardziej istotna staje się kwestia właściwego ujęcia nieruchomości w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym.

W ostatnich latach wartość nieruchomości (głównie gruntów, budynków i budowli) wciąż się zwiększa, zarówno ze względu na liczbę oddawanych do użytku nieruchomości, jak i wzrost cen; rosną stawki czynszów lokali mieszkalnych. Względnie stabilny poziom wykazują natomiast stawki czynszów nieruchomości komercyjnych (biurowców, centrów handlowych, zaplecza magazynowego itp.).


Pytania i odpowiedzi

Zmiana zasad (polityki) rachunkowości w ciągu roku obrotowego

Podczas wstępnego badania sprawozdania finansowego za 2019 r. jednego z przedsiębiorstw stwierdziłem, że w ciągu roku obrotowego (z mocą od 1.09.2019 r.) zmianie uległy zasady (polityka) rachunkowości dotyczące metody wyceny rozchodu zapasów. Przedsiębiorstwo tłumaczy to dyspozycją otrzymaną od jednostki dominującej.
Czy zmiana zasad (polityki) rachunkowości może nastąpić w ciągu roku obrotowego?

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 11 uor przez „zasady (politykę) rachunkowości” rozumie się wybrane i stosowane przez jednostkę rozwiązania dopuszczone uor, w tym określone w MSR, zapewniające wymaganą jakość sprawozdań finansowych (sf).

Jednostki powinny stosować przyjęte przez siebie zasady (politykę) rachunkowości, rzetelnie i jasno przedstawiając sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy (art. 4 ust. 1 uor).


Sprzedaż dodatkowego wyposażenia to sprzedaż towarów czy produktów

Oferujemy sprzedaż wyrobów o rozszerzonym wyposażeniu. Wyposażenie to dostarcza nam inna firma; nie jest ono montowane w wyrobach. Wyroby dostarczamy w nieprzetworzonej postaci, łącznie z wyposażeniem.
Jak wykazać w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym sprzedaż tego dodatkowego wyposażenia – jako przychód ze sprzedaży produktów czy towarów?

Sposób ujęcia w księgach oraz wykazania w rachunku zysków i strat wyposażenia obcej produkcji, wchodzącego w skład wytworzonych przez Czytelnika wyrobów, zależy – naszym zdaniem – od konstrukcji katalogu (cennika) wyrobów oraz przyjętych zasad fakturowania.


Księgi rachunkowe

Zakup i używanie roweru – rozliczenie podatkowe i ujęcie w księgach

Aneta Szwęch
Spółka z o.o. planuje zakup rowerów elektrycznych dla pracowników. Taki środek transportu umożliwi sprawne poruszanie się po mieście, ułatwiając dojazd do klientów z ominięciem utrudnień komunikacyjnych. Przemawiają za tym też względy ekonomiczne – utrzymanie roweru jest z pewnością tańsze niż eksploatacja motocykla czy samochodu.
Jakie będą skutki podatkowe i księgowe takiej operacji?

Księgi rachunkowe

Zakup i używanie motocykla – rozliczenie podatkowe i ujęcie księgowe

Aneta Szwęch
Spółka chce dla swoich pracowników kupić motocykle, które będą wykorzystywane do celów służbowych. Ze względu na krótki czas przejazdu, niskie koszty eksploatacji oraz łatwość parkowania dojazd pracowników spółki do klientów będzie bardziej ekonomiczny niż jazda samochodem.
Jak taki zakup rozliczyć podatkowo i bilansowo?

Dla celów podatkowych motocykl jest uznawany za pojazd samochodowy (samochód osobowy), co powoduje, że wydatki z nim związane mogą być objęte limitami określonymi w ustawie o VAT oraz w updof i updop.

Jeżeli wydatki poniesione na zakup oraz późniejsze używanie motocykla służą wykonywanym przez przedsiębiorcę czynnościom opodatkowanym, to zasadniczo przysługuje mu pełne prawo do odliczenia VAT. Dla celów VAT motocykl jest jednak uznawany za pojazd samochodowy, o którym mowa w art. 86a ust. 1 ustawy o VAT (patrz ramka), co powoduje, że w odniesieniu do wydatków z nim związanych stosuje się ograniczenie w odliczeniu VAT do wysokości 50% kwoty podatku.


Inwestycje w nieruchomości

Zakres nieruchomości inwestycyjnych – głos w dyskusji

Jerzy Gierusz
Kluczowym problemem, jaki musi rozwiązać księgowy, aby prawidłowo ująć w księgach i przedstawić w sprawozdaniu finansowym nieruchomości inwestycyjne, jest określenie, co kwalifikować do tej kategorii.

W „Rachunkowości” nr 12/2019 ukazał się artykuł dr Katarzyny Trzpioły „Nieruchomości inwestycyjne – wyodrębnianie, ujęcie i prezentacja według ustawy o rachunkowości”. Przedstawione w nim problemy uważam za ważne i zarazem trudne z dwóch powodów:

  • niestabilność rynków finansowych sprawia, że wiele podmiotów lokuje wolne środki pieniężne w nieruchomościach, uznając takie inwestycje za bezpieczniejsze i bardziej zyskowne niż zakup akcji, udziałów czy obligacji,
  • polskie uregulowania w omawianym zakresie, od 2002 r. stopniowo ewoluują w stronę rozwiązań przyjętych w MSR 40 Nieruchomości inwestycyjne, jednak wciąż pozostają lakoniczne – nasze prawo bilansowe poświęca nieruchomościom inwestycyjnym niewiele miejsca.

Rachunkowość

Zaliczka otrzymana na poczet dywidendy lub udziału w zysku

Spółka kapitałowa mająca udziały w innej spółce kapitałowej oraz w spółce osobowej otrzymuje zaliczki na poczet dywidendy, a także na poczet udziału w zysku.
Czy wpływ zaliczek (Wn konto 13) wykazać jako:
⋅ przychód finansowy (Ma konto 75-0), czy
⋅ pozostałe rozrachunki i zobowiązania (Ma konto 24)?

Zaliczki na poczet dywidendy oraz na poczet udziału w zysku mają charakter tymczasowy. Jeżeli przekraczają ostateczną wysokość należnej udziałowcowi dywidendy lub udziału w zysku, to podlegają zwrotowi. Dlatego – do czasu zatwierdzenia sprawozdania finansowego oraz podjęcia uchwały o sposobie podziału zysku i wysokości dywidendy (udziału w zysku) należnej poszczególnym udziałowcom/wspólnikom – zaliczkę traktuje się jako zobowiązanie (Ma konto 24, Wn konto 13).


Księgi rachunkowe

Opłata wstępna w rozliczeniach międzyokresowych czynnych – skutki bilansowe i podatkowe

Aneta Szwęch
Firma zawarła umowę leasingu operacyjnego, której przedmiotem jest maszyna produkcyjna. Ze względu na uproszczenia wynikające z ustawy o rachunkowości umowa jest uznawana także dla celów bilansowych za leasing operacyjny. Na podstawie obowiązujących w firmie zasad (polityki) rachunkowości opłata wstępna jest rozliczana za pośrednictwem konta rozliczeń międzyokresowych czynnych.
Czy wobec takiego sposobu księgowego rozliczania opłaty wstępnej firma w tym samym czasie powinna kwalifikować miesięczne odpisy do kosztów podatkowych? Jak ująć opłatę wstępną w księgach rachunkowych i rozliczyć dla celów podatku dochodowego?

Uor nie określa szczegółowo zasad ewidencjonowania oraz rozliczania tej opłaty. Zazwyczaj stanowi ona istotną część sumy opłat leasingowych i na podstawie art. 39 ust. 1 i 3 uor – jako opłata dotycząca przyszłych okresów – jest odpisywana sukcesywnie w ciężar kosztów przez okres trwania umowy leasingu.

Szczegółowe rozwiązania określa KSR 5 Leasing, najem i dzierżawa, który w pkt 5.1 i 5.3 stanowi, że opłatę wstępną rozlicza się przez okres leasingu metodą liniową i obciąża nią równomiernie, w jednakowej wysokości, koszty poszczególnych miesięcy lub kwartałów objętych okresem leasingu, co może wymagać dokonywania czynnych lub biernych rozliczeń międzyokresowych.


Rachunkowość

Uproszczenia księgowe dla małych jednostek

Które jednostki małe mogą korzystać z uproszczeń polegających na: • rezygnacji z zachowania zasady ostrożności przy wycenie aktywów i pasywów oraz odstąpieniu od dokonywania odpisów aktualizujących – art. 7 ust. 2b uor,
• możliwości dokonywania odpisów amortyzacyjnych według zasad określonych w przepisach podatkowych – art. 32 ust. 7 uor,
• nietworzeniu biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów dotyczących przyszłych świadczeń na rzecz pracowników – art. 39 ust. 6 uor?

Księgi rachunkowe

Spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego – ujęcie w księgach rachunkowych

Marek Barowicz
Spółka zamierza kupić spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego. Niewykluczone, że następnie – po dokonaniu nakładów na adaptację – lokal zostanie przez nią wynajęty.
Jak ująć takie operacje w księgach rachunkowych? Spółka korzysta z uproszczenia polegającego na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami podatkowymi (art. 32 ust. 7 uor).

Spółka zamierza kupić spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego. Niewykluczone, że następnie – po dokonaniu nakładów na adaptację – lokal zostanie przez nią wynajęty.

Jak ująć takie operacje w księgach rachunkowych? Spółka korzysta z uproszczenia polegającego na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami podatkowymi (art. 32 ust. 7 uor).

Spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego zalicza się – zgodnie z art. 244 Kc – do ograniczonych praw rzeczowych, których cechą charakterystyczną jest, że są to prawa związane z rzeczą-nieruchomością (właścicielem budynku, w którym znajduje się lokal użytkowy, wykorzystywany na podstawie prawa spółdzielczego, pozostaje spółdzielnia).


Księgi rachunkowe

Sprzedaż towaru w promocji – podatki i ewidencja księgowa

Aneta Szwęch
Sprzedaż towarów po promocyjnej cenie (niższej od regularnej ceny stosowanej przez sprzedawcę, ceny rynkowej lub ceny zakupu) bądź wręcz za symboliczną złotówkę jest często stosowanym narzędziem marketingowym służącym pozyskaniu nowych klientów oraz zatrzymaniu dotychczasowych.
Przyjrzyjmy się, w jaki sposób rozliczyć ją dla celów VAT oraz podatku dochodowego, i jak ująć w księgach rachunkowych.

Inwestycje

Nieruchomości inwestycyjne – wyodrębnienie, ujęcie i prezentacja według ustawy o rachunkowości

Katarzyna Trzpioła
Po prawie dwudziestu latach doświadczeń warto się zastanowić, jak jednostki, sporządzając sprawozdanie finansowe, rozumieją istotę nieruchomości inwestycyjnych i stosują wymogi uor dotyczące ich kwalifikacji i ujmowania, wyceny, prezentacji oraz ujawniania danych. W artykule odniesiono się do wybranych problemów, jakie rodzi ujmowanie i wycena nieruchomości, które mogą być uznane za nieruchomości inwestycyjne.

Od 2002 r. w dziale A bilansu, w ramach grupy IV „Inwestycje długoterminowe”, wyodrębniono poz. 1 „Nieruchomości”. Kolejna nowelizacja uor umożliwiła amortyzację tych obiektów, a więc usankcjonowała ich wycenę w cenie nabycia; następna zaś zmiana – która weszła w życie od 2009 r. – wprowadziła możliwość ich wyceny w wartości rynkowej bądź inaczej ustalonej wartości godziwej.


Rachunkowość

Odroczony podatek dochodowy – czy można go ustalić tylko od wybranych różnic

Jesteśmy spółką z o.o. spełniającą określone w uor kryteria wielkościowe dla jednostki małej. Korzystamy z uproszczenia dotyczącego odroczonego podatku dochodowego i nie ustalamy aktywów ani rezerw z tego tytułu. Okazało się jednak, że wykorzystanie wynikającej z updop możliwości jednorazowego odpisania ceny nabycia:
• składników majątku o cechach środków trwałych lub wnip, nieprzekraczającej 10 tys. zł,
• fabrycznie nowych maszyn i urządzeń do łącznej kwoty 100 tys. zł rocznie,
wpływa ujemnie na wysokość zysku i dywidendy oraz wskaźniki rentowności warunkujące uzyskanie kredytu.
Aby skorzystać ze stwarzanej przez updop możliwości, a zarazem złagodzić skutki, jakie jednorazowe odpisy wywierają na wynik finansowy, chcielibyśmy częściowo stosować podatek odroczony. Dotyczyłby on tylko amortyzacji. Od pozostałych tytułów różnic przejściowych, których wielkości są zresztą nieistotne (np. rezerw na koszty, różnic kursowych, odsetek), nie ustalalibyśmy aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku.
Czy rozwiązanie takie byłoby zgodne z uor?

Rachunkowość

Elektroniczne uzgodnienie sald aktywów i pasywów

Agnieszka Baklarz
Jaką postać powinno przybrać i jak powinno przebiegać elektroniczne uzgodnienie sald? Czy wymagany jest elektroniczny podpis?

Księgi rachunkowe

Przelew z rachunku VAT na rachunek US w celu zapłaty zaliczki na CIT – sposób księgowania

Aneta Szwęch
Spółka oprócz rachunku rozliczeniowego w banku ma także rachunek VAT. Dotychczas dość często się zdarzało, że na rachunku VAT znajdowało się więcej środków niż na rachunku rozliczeniowym, ale spółka nie mogła ich rozchodować na cele inne niż związane z VAT.
Podobno pojawiła się możliwość regulowania z rachunku VAT zobowiązań publicznoprawnych innych niż VAT. Jak w takim razie będzie przebiegała np. zapłata zaliczki CIT z tego rachunku?
Jakie będą tego skutki podatkowe i bilansowe?

Rachunkowość

Sprawdzenie dowodu księgowego (wyciągu bankowego) przez głównego księgowego

Kto (czy główny księgowy) sprawdza w gminnej jednostce budżetowej dowody księgowe mające postać wyciągów bankowych?

Rachunkowość

Ewidencja kosztów tłumaczeń i notarialnych poświadczeń podpisów

Jesteśmy jednostką budżetową. Jak ująć w ewidencji księgowej koszty wykonania tłumaczenia przez tłumacza przysięgłego na potrzeby postępowania prokuratorskiego oraz notarialnych poświadczeń podpisów pism do ubezpieczycieli o wypłatę kwot gwarancyjnych? Tłumaczenie i poświadczenie podpisów dotyczy zadania, dla którego otwarty jest tytuł inwestycyjny.

Księgi rachunkowe

Rekompensata za koszty odzyskiwania należności od dłużnika – ujęcie księgowe i podatkowe

Przedsiębiorca prowadzący księgi rachunkowe ma kilku kontrahentów, którzy uporczywie, mimo monitów, zwlekają z zapłatą za kupione towary i usługi. Zastanawia się nad obciążeniem ich – poza odsetkami za zwłokę – dodatkową rekompensatą o równowartości 40 euro za koszty odzyskiwania należności.
Jakie będą tego skutki podatkowe i bilansowe?

Wierzycielowi, który po spełnieniu swojego świadczenia nie otrzymał od dłużnika zapłaty w określonym umownie terminie, przysługuje, bez wezwania:

  • rekompensata za koszty odzyskiwania należności o równowartości 40 euro,
  • zwrot, w uzasadnionej wysokości, poniesionych kosztów odzyskiwania należności przewyższających równowartość 40 euro – gdy faktycznie poniesione koszty odzyskiwania należności przekraczają tę kwotę.

Rachunkowość

Zaprzestanie ustalania odroczonego podatku dochodowego

Nasza spółka z o.o. była dotychczas zaliczana do dużych jednostek, tworzyliśmy m.in. rezerwę i ustalaliśmy aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Po podwyższeniu progów kwalifikujemy się do jednostek małych i chcielibyśmy (od 1.01.2019 r.) skorzystać z przewidzianego w uor uproszczenia, polegającego na nieustalaniu odroczonego podatku dochodowego. W naszych księgach rachunkowych (i sprawozdaniu finansowym za poprzedni rok) figurują jeszcze aktywa i rezerwy z tego tytułu.
Czy możemy je wyksięgować w całości, a jeżeli tak, to w jaki sposób?

Rachunkowość

Jak liczyć wskaźnik rentowności sprzedaży

Mam wątpliwość, jak obliczyć jeden ze wskaźników finansowych stosowanych przez Komisję ds. Analizy Finansowej Rady Naukowej Stowarzyszenia Księgowych w Polsce w corocznie zamieszczanych na łamach „Rachunkowości” wykazach sektorowych wskaźników finansowych.
Chodzi o wskaźnik rentowności sprzedaży. Komisja definiuje rentowność sprzedaży jako wynik ze sprzedaży × 100/przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów.
Jak dokładnie rozumieć termin „wynik ze sprzedaży”? Czy chodzi o pozycję „Zysk (strata) ze sprzedaży” z (poz. F) rachunku zysków i strat, czy też o inną wielkość?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....