Przekazanie nieruchomości na rzecz wspólników likwidowanej spółki kapitałowej – co z VAT i CIT

Ryszard Kubacki doradca podatkowy
Anna Koleśnik doradca podatkowy

W związku z likwidacją spółki z o.o. zajmującej się obrotem nieruchomościami cały jej majątek (jedynie nieruchomości) zostanie przekazany przez likwidatora na rzecz wspólników likwidowanej spółki.
Czy to przekazanie będzie podlegało VAT? Czy spółka zostanie z tego tytułu obciążona podatkiem dochodowym?

Rozwiązanie spółki z o.o. następuje m.in. w przypadku podjęcia uchwały wspólników o jej rozwiązaniu, stwierdzonej protokołem sporządzonym przez notariusza (art. 270 pkt 2 Ksh).

  • US – urząd skarbowy
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • updop – ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
  • Kc – Kodeks cywilny
  • Ksh – Kodeks spółek handlowych
  • KRS – Krajowy Rejestr Sądowy
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa

Majątek pozostały po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli dzieli się między wspólników w stosunku do ich udziałów, przy czym umowa spółki może określać inne zasady podziału (art. 286 Ksh).

Skutki w VAT

Na wstępie należy odpowiedzieć na pytanie, czy mamy tutaj jeszcze do czynienia z podatnikiem, bo jedynie jego czynności podlegają VAT. Według art. 272 Ksh rozwiązanie spółki następuje dopiero po przeprowadzeniu likwidacji, z chwilą wykreślenia spółki z KRS, zaś art. 290 stanowi, że o rozwiązaniu spółki likwidator powinien zawiadomić właściwy US, przekazując odpis sprawozdania likwidacyjnego.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są m.in. osoby prawne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na jej cel lub rezultat. Spółka w zakresie czynności przekazania majątku likwidacyjnego na rzecz swojego wspólnika będzie działać w charakterze podatnika VAT. W chwili przekazania nieruchomości zachowuje więc jeszcze status podatnika VAT.

Trzeba jednak także zbadać, czy mamy tu do czynienia z czynnością opodatkowaną. Gdy przedmiotem przekazania wspólnikowi – po likwidacji spółki kapitałowej – jest zespół składników stanowiący przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kc, to czynność ta zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT nie podlega opodatkowaniu. Z pytania nie wynika jednak, abyśmy mieli do czynienia z taką sytuacją.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT przez dostawę towarów rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w tym:

  • przekazanie/zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
  • wszelkie inne darowizny,

jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów.

Przepisy te stanowią więc, że przeznaczenie przez podatnika towarów, z którymi związane było prawo do odliczenia VAT do celów innych niż prowadzona przez niego działalność, uznawane jest za odpłatną dostawę towarów. Tak też należy rozumieć użyte w art. 7 ust. 2 pkt 2 sformułowanie „wszelkie inne darowizny”. Obejmuje ono wszelkie rozporządzenia towarami podatnika pod tytułem darmym w celach innych niż prowadzenie przez niego działalności.

Tak więc, jeśli likwidowanej spółce przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego przy zakupie przekazywanych nieruchomości, zaś jej wspólnik otrzymuje towar nieodpłatnie (a więc nie ponosi ekonomicznego ciężaru podatku VAT), przekazanie musi być potraktowane jako odpłatna dostawa towarów.

Dodać też należy, że opisywany problem przez wiele lat stanowił przedmiot kontrowersji również w orzecznictwie podatkowym, jednak począwszy od wyroku NSA z 20.03.2014 (I FSK 1062/13), dominuje pogląd zbieżny ze stanowiskiem przedstawionym powyżej.

Skutki w CIT

Z kolei na gruncie CIT przedmiotem wątpliwości jest, czy wydanie majątku likwidacyjnego powoduje po stronie spółki powstanie przychodu, o którym mowa w art. 14a updop, a w konsekwencji na likwidowanej spółce spoczywa obowiązek odprowadzenia i zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu.

W myśl ww. przepisu w przypadku gdy podatnik przez wykonanie świadczenia niepieniężnego reguluje w całości lub w części zobowiązanie, w tym z tytułu zaciągniętej pożyczki (kredytu), dywidendy, umorzenia albo zbycia w celu umorzenia udziałów/akcji, przychodem podatnika jest wysokość zobowiązania uregulowanego w następstwie takiego świadczenia. Jeżeli jednak wartość rynkowa świadczenia niepieniężnego jest wyższa niż wysokość zobowiązania nim uregulowanego, przychód ten określa się w wysokości wartości rynkowej świadczenia niepieniężnego. Koszt uzyskania tego przychodu ustala się jak przy odpłatnym zbyciu składników majątku rzeczowego lub praw majątkowych.

Organy podatkowe twierdziły dotąd, że u likwidowanej spółki powstaje taki przychód (np. pismo KIS z 12.09.2018, 0111-KDIB2-3.4010.210.2018.2.HK), a ich stanowisko poparła część sądów administracyjnych – m.in. NSA w wyroku z 27.06.2017 (II FSK 658/17).

Ostatnio w orzecznictwie NSA przeważa jednak odmienny pogląd, zaprezentowany w wyrokach z 31.07.2018 (II FSK 2049/16), 30.08.2018 (II FSK 2353/16), 31.01.2019 (II FSK 370/17 i II FSK 227/17), 20.02.2019 (II FSK 396/17) i 5.03.2019 (II FSK 668/17). Czytamy w nich: Podział majątku likwidowanej spółki między wspólników jest czynnością odrębną i o innym charakterze niż regulowanie zobowiązań, do czego wprost nawiązuje treść art. 14a updop. Podział pozostałego po uregulowaniu zobowiązań majątku spółki pomiędzy jej wspólników następuje niejako automatycznie i wynika wprost z odpowiednich przepisów Ksh. Nie poprzedza go powstanie zobowiązania spółki wobec wspólnika. Tymczasem art. 14a updop nakazuje rozpoznanie przychodu w przypadku regulowania zobowiązań wynikających z zawarcia odpowiednich umów, np. umowy pożyczki, które spowodowały zaciągnięcie przez spółkę określonych zobowiązań. (...) Likwidacyjne wydanie majątku spółki nie jest stosunkiem umownym pomiędzy wierzycielem i dłużnikiem. Tylko taka relacja mogłaby stanowić o wystąpieniu przychodu. Jest to czynność techniczna będąca częścią procesu likwidacyjnego. Wydanie majątku jest ostatnią czynnością spółki związaną z jej mieniem. Przypisanie jej przychodotwórczego charakteru wymagałoby tworzenia w spółce rezerw pieniężnych na zapłatę podatku oraz opóźniałoby proces likwidacyjny.

Spór w tym zakresie nadal trudno jednak uznać za rozstrzygnięty, bo wciąż zdarzają się sprzeczne z tym poglądem interpretacje KIS i wyroki przychylające się do stanowiska fiskusa (np. wyrok WSA w Gliwicach z 26.03.2019, I SA/Gl 1292/18).

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Więcej na temat: „VAT”
Księgi rachunkowe

Spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego – ujęcie w księgach rachunkowych

Marek Barowicz
Spółka zamierza kupić spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego. Niewykluczone, że następnie – po dokonaniu nakładów na adaptację – lokal zostanie przez nią wynajęty.
Jak ująć takie operacje w księgach rachunkowych? Spółka korzysta z uproszczenia polegającego na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami podatkowymi (art. 32 ust. 7 uor).

Spółka zamierza kupić spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego. Niewykluczone, że następnie – po dokonaniu nakładów na adaptację – lokal zostanie przez nią wynajęty.

Jak ująć takie operacje w księgach rachunkowych? Spółka korzysta z uproszczenia polegającego na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami podatkowymi (art. 32 ust. 7 uor).

Spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego zalicza się – zgodnie z art. 244 Kc – do ograniczonych praw rzeczowych, których cechą charakterystyczną jest, że są to prawa związane z rzeczą-nieruchomością (właścicielem budynku, w którym znajduje się lokal użytkowy, wykorzystywany na podstawie prawa spółdzielczego, pozostaje spółdzielnia).


Odliczenie VAT od samochodów osobowych – bez zmian do 2022

W 2020 i dwóch kolejnych latach przedsiębiorcy korzystający z firmowych samochodów osobowych również do celów prywatnych nadal będą odliczać tylko 50% VAT z faktur dokumentujących zakup auta i wydatki na jego używanie (np. paliwo, części, naprawy).


VAT

Dopuszczalność wystawiania faktur do paragonów bez NIP nabywcy od 1.01.2020

Tomasz Krywan
Na żądanie osób prywatnych spółka z o.o. wystawia faktury do sprzedaży udokumentowanej paragonem bez NIP nabywcy.
Czy w 2020 nadal będzie mogła wystawiać takie faktury?

VAT

Zakup towarów od małżonka uprawnia do odliczenia VAT

Krzysztof Hałub
Żona, która na potrzeby własnej działalności kupuje warzywa i kwiaty od męża będącego rolnikiem ryczałtowym, prowadzącego gospodarstwo rolne należące do obojga małżonków, ma prawo do odliczenia VAT z wystawionych na niego faktur VAT RR.

VAT

VAT od usług księgowych na rzecz słowackiego klienta z branży budowlanej

Krzysztof Hałub
Biuro rachunkowe, które świadczy swoje usługi słowackiemu przedsiębiorcy, ale zarejestrowanemu na VAT w Polsce w związku ze świadczeniem tu usług budowlanych, dokumentuje je fakturą bez VAT z adnotacją „odwrotne obciążenie”.

VAT

Rozliczanie VAT od transakcji wewnątrzwspólnotowych (cz. II)

Mateusz Kaczmarek
W związku ze zmianą regulacji unijnych od 1.01.2020 r. zajdą zmiany w opodatkowaniu VAT transakcji transgranicznych na terenie UE. Modyfikacji ulegną m.in. zasady dokumentowania przemieszczenia towarów w ramach WDT, które zostaną ujednolicone w ramach całej UE na mocy rozporządzenia wykonawczego do dyrektywy 112[1].

W pierwszej części artykułu była mowa o tym, jakie transakcje stanowią WNT i WDT, a także o ustalaniu miejsca ich świadczenia (opodatkowania) – w tym o wynikających z dyrektywy nowych regułach dla transakcji łańcuchowych. W tej części przyjrzymy się zarówno zasadom rozliczania VAT od ww. dostaw i nabyć (szczególnie warunkom stosowania zerowej stawki do WDT), jak i opodatkowaniu wewnątrzwspólnotowych transakcji trójstronnych (WTT).


Podatki i prawo gospodarcze

Zakupy u podatnika zwolnionego z VAT – wyłączenie z kosztów płatności na rachunek spoza „białej listy”

Tomasz Krywan
Spółka dokonuje zakupów u kontrahenta zarejestrowanego jako podatnik VAT zwolniony. Znajduje się on w wykazie podatników, jednak nie podano tam numeru jego rachunku bankowego.
Czy w 2020 r. spółka musi się liczyć z ryzykiem wyłączenia z kosztów kwot zapłaconych temu kontrahentowi na jego rachunek spoza wykazu?

Podatki i prawo gospodarcze

Ustalanie kwoty VAT do odliczenia przy zastosowaniu prewspółczynnika w przypadku osiągania przychodów z udziału w zyskach osób prawnych

Marcin Szymankiewicz
Jesteśmy spółką holdingową, która posiada udziały/akcje w innych spółkach kapitałowych. W ramach grupy kapitałowej wykonujemy wszelkie czynności wynikające ze statusu udziałowca/akcjonariusza.
Uzyskujemy zarówno przychody ze świadczenia na rzecz innych spółek usług podlegających VAT, jak i przychody z udziału w zyskach osób prawnych, nieobjęte VAT, takie jak wartość majątku otrzymanego z likwidowanych spółek.
Czy osiąganie tego typu przychodów obliguje nas do stosowania prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT?

Zmiana prawa

Zmiana stawek VAT na prasę i książki oraz wiążąca informacja stawkowa od 1.11.2019

Krzysztof Hałub
e-książki i e-czasopisma korzystają z obniżonej stawki VAT (odpowiednio 5 i 8%). Podatnicy mogą się ubiegać o wydanie przez dyrektora KIS wiążącej informacji stawkowej (WIS).

Rozliczenia

Nowe wzory deklaracji VAT od listopada 2019

Począwszy od rozliczenia za listopad/IV kwartał 2019, obowiązują nowe wzory deklaracji VAT-7, VAT-7K, VAT-8, VAT-9M oraz nowe objaśnienia do nich.

VAT

Płatność za wynajem lokalu użytkowego na rachunek osoby fizycznej nieujawniony w wykazie podatników VAT

Tomasz Krywan
Osoba fizyczna wynajmuje prywatnie dwa lokale użytkowe i jest z tego tytułu zarejestrowana jako czynny podatnik VAT. Nie prowadzi jednak działalności gospodarczej (nie jest przedsiębiorcą). W jej wpisie w wykazie podatników VAT nie ma informacji o numerze rachunku bankowego związanego z działalnością gospodarczą, bo takiego nie posiada.
Czy płacąc jej czynsz za wynajem lokalu, spółka narazi się na ryzyko wyłączenia tych wydatków z kosztów uzyskania przychodów?

Czy adnotację „mechanizm podzielonej płatności” można zamieszczać na wszystkich fakturach

Tomasz Krywan
Od 1.11.2019 niektóre faktury trzeba oznaczać adnotacją „mechanizm podzielonej płatności”. Aby nie narażać się na sankcje i jednocześnie wyłączyć konieczność oceny w każdym przypadku, czy istnieje obowiązek zamieszczenia takiej adnotacji, chcielibyśmy oznaczać w ten sposób wszystkie faktury (bez względu na ich wartość oraz na to, jakich towarów lub usług dotyczą).
Czy możliwe jest przyjęcie takiego rozwiązania?

Rozliczenie VAT w przypadku wydobycia i sprzedaży kryptowaluty

Marcin Szymankiewicz
Spółka zamierza prowadzić platformę internetową (tzw. kopalnię), w ramach której będzie pozyskiwać („wydobywać”) kryptowaluty (np. Bitcoin), a następnie wymieniać je na inne bądź sprzedawać anonimowym (krajowym i zagranicznym nabywcom) na wirtualnej giełdzie wymiany kryptowalut.
Czy są to usługi zwolnione z VAT? W jaki sposób należy określić podstawę opodatkowania w celu ujęcia ich w deklaracji VAT?
Czy spółka może odliczać VAT od zakupów bezpośrednio związanych z wydobywaniem i sprzedażą kryptowaluty (w tym także od zakupu specjalnego sprzętu i oprogramowania komputerowego)?

Przesunięcie towarów z działalności męża do działalności żony – skutki w VAT

Krzysztof Hałub
Choć nieodpłatne przekazanie towarów z firmy prowadzonej przez jednego małżonka do firmy drugiego małżonka jest czynnością podlegającą VAT, to jednak nie powinno być dokumentowane fakturą. Jeśli małżonek ją wystawił, to drugi nie ma prawa do odliczenia wykazanego w niej podatku.

VAT

Rozliczanie VAT od transakcji wewnątrzwspólnotowych (cz. I)

Mateusz Kaczmarek
Od 1.01.2020 r. w związku ze zmianą regulacji unijnych[1] zajdą zmiany w zasadach opodatkowania VAT transakcji transgranicznych dokonywanych na terenie UE[2]. Opiszemy je na naszych łamach, gdy już zostaną uchwalone krajowe przepisy w tym zakresie[3], a na razie przypominamy reguły obowiązujące do końca 2019 r., które – w większości – pozostaną aktualne również w roku przyszłym.

Artykuł zawiera omówienie (wraz z przykładami) przepisów regulujących opodatkowanie VAT transakcji wewnątrzwspólnotowych. Zajmiemy się wyłącznie transakcjami podlegającymi opodatkowaniu, dokonywanymi pomiędzy czynnymi podatnikami VAT. Pominiemy specyfikę magazynu konsygnacyjnego, tzw. sprzedaży wysyłkowej oraz obrotu nowymi środkami transportu, towarami akcyzowymi i bonami, a także dostaw związanych z importem, dostaw towarów na pokładach środków transportu, towarów przeznaczonych dla niektórych sił zbrojnych, dla placówek i personelu dyplomatycznego, dostaw dotyczących statków i samolotów oraz dostaw towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków.


Podatki i prawo gospodarcze

Możliwość kompensaty przy obowiązkowej podzielonej płatności VAT

Aneta Szwęch
Posiadamy – ujęte w księgach rachunkowych – należności i zobowiązania wobec tego samego kontrahenta. Dotychczas w takich przypadkach następowała kompensata wzajemnych należności i zobowiązań. Mamy jednak wątpliwości, ponieważ nie możemy wykluczyć, że dana należność lub zobowiązanie będą dotyczyły towarów i usług wymienionych w zał. nr 15 do ustawy o VAT, co od 1.11.2019 r. zasadniczo skutkuje obowiązkiem ich zapłaty w ramach mechanizmu podzielonej płatności (MPP).
Czy obowiązek ten wyklucza możliwość kompensaty?

Zmiana interpretacji

Nie tylko polski, ale też unijny VAT jest neutralny dla rozliczenia podatku dochodowego

Anna Koleśnik
Podatek od wartości dodanej zapłacony do zagranicznego US, a także naliczony przy zakupach w innych krajach UE nie jest odpowiednio przychodem ani kosztem uzyskania przychodów polskich przedsiębiorców – to najnowsze stanowisko organów podatkowych. Wcześniej przez lata twierdziły co innego, wbrew orzecznictwu sądów administracyjnych.

W myśl updop i updof do przychodów podatkowych nie zalicza się należnego podatku od towarów i usług (VAT). Odpowiednio podatek naliczony (z pewnymi wyjątkami) nie jest kosztem uzyskania przychodów. Literalnie odczytując przepisy, organy podatkowe uważały jeszcze do niedawna, że wyłączenia te dotyczą tylko polskiego podatku od towarów i usług, który w ustawie o VAT jest zdefiniowany odrębnie od podatku od wartości dodanej obowiązującego w innych krajach UE (np. pisma KIS z 8.02.2019, 0111-KDIB1-1.4010.519.2018.2.SG, i 24.09.2018, KI0111-KDIB3-3.4018.5.2018.2.MS).


VAT

Obsługa krótkich wyjazdów służbowych – czy podlega procedurze VAT marża

Mateusz Kaczmarek
Ustawa o VAT nie definiuje pojęcia „usługi turystyczne”, co jest przyczyną sporów między podatnikami i organami podatkowymi, w sytuacjach gdy usługi związane z organizacją wyjazdów nie mają cech turystycznych w powszechnym tego słowa znaczeniu.

Zgodnie z art. 119 ust. 1–3 ustawy o VAT podstawą opodatkowania przy wykonywaniu usług turystyki jest kwota marży pomniejszona o kwotę należnego podatku. Przez marżę rozumie się różnicę między kwotą, którą ma zapłacić nabywca usługi, a faktycznymi kosztami poniesionymi przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty. Przez usługi dla bezpośredniej korzyści turysty rozumie się usługi stanowiące składnik świadczonej usługi turystyki, a w szczególności transport, zakwaterowanie, wyżywienie, ubezpieczenie.


VAT

Rozliczanie VAT przy sprzedaży felg samochodowych

Jak jest opodatkowana VAT działalność w zakresie sprzedaży felg samochodowych?

Zgodnie z nowym brzmieniem ustawy o VAT od 1.09.2019 podatnicy, których przedmiotem działalności gospodarczej jest m.in. handel felgami samochodowymi, nie mogą korzystać z tzw. zwolnienia podmiotowego w VAT do limitu obrotów 200 tys. zł rocznie (przysługującego na mocy art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT).


VAT

Zmiany w VAT w 2019 i 2020 r. (cz. II)

Tomasz Krywan
Nowa matryca stawek VAT, wprowadzenie wiążącej informacji stawkowej, zastąpienie deklaracji VAT-7 i VAT-7K nowym przekształconym plikiem JPK_VAT oraz zakaz wystawiania faktur z NIP nabywcy do paragonów bez NIP to tylko niektóre z licznych zmian przepisów ustawy o VAT, wchodzących w życie pod koniec tego i na początku przyszłego roku.

Nowości te wprowadzają dwie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw z:

  • 4.07.2019 r. (dalej nowelizacja z 4.07.2019 r.),
  • 9.08.2019 r. (dalej nowelizacja z 9.08.2019 r.).

Większość tych, które będą stosowane w 2019 r., została omówiona w pierwszej części niniejszego artykułu[4], z wyjątkami dotyczącymi zmiany stawek VAT na gazety, książki i czasopisma, oraz wiążącej informacji stawkowej, które są opisane dalej.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....