Przekazanie nieruchomości na rzecz wspólników likwidowanej spółki kapitałowej – co z VAT i CIT

Ryszard Kubacki doradca podatkowy
Anna Koleśnik doradca podatkowy

W związku z likwidacją spółki z o.o. zajmującej się obrotem nieruchomościami cały jej majątek (jedynie nieruchomości) zostanie przekazany przez likwidatora na rzecz wspólników likwidowanej spółki.
Czy to przekazanie będzie podlegało VAT? Czy spółka zostanie z tego tytułu obciążona podatkiem dochodowym?

Rozwiązanie spółki z o.o. następuje m.in. w przypadku podjęcia uchwały wspólników o jej rozwiązaniu, stwierdzonej protokołem sporządzonym przez notariusza (art. 270 pkt 2 Ksh).

  • US – urząd skarbowy
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • updop – ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
  • Kc – Kodeks cywilny
  • Ksh – Kodeks spółek handlowych
  • KRS – Krajowy Rejestr Sądowy
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa

Majątek pozostały po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli dzieli się między wspólników w stosunku do ich udziałów, przy czym umowa spółki może określać inne zasady podziału (art. 286 Ksh).

Skutki w VAT

Na wstępie należy odpowiedzieć na pytanie, czy mamy tutaj jeszcze do czynienia z podatnikiem, bo jedynie jego czynności podlegają VAT. Według art. 272 Ksh rozwiązanie spółki następuje dopiero po przeprowadzeniu likwidacji, z chwilą wykreślenia spółki z KRS, zaś art. 290 stanowi, że o rozwiązaniu spółki likwidator powinien zawiadomić właściwy US, przekazując odpis sprawozdania likwidacyjnego.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są m.in. osoby prawne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na jej cel lub rezultat. Spółka w zakresie czynności przekazania majątku likwidacyjnego na rzecz swojego wspólnika będzie działać w charakterze podatnika VAT. W chwili przekazania nieruchomości zachowuje więc jeszcze status podatnika VAT.

Trzeba jednak także zbadać, czy mamy tu do czynienia z czynnością opodatkowaną. Gdy przedmiotem przekazania wspólnikowi – po likwidacji spółki kapitałowej – jest zespół składników stanowiący przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kc, to czynność ta zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT nie podlega opodatkowaniu. Z pytania nie wynika jednak, abyśmy mieli do czynienia z taką sytuacją.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT przez dostawę towarów rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w tym:

  • przekazanie/zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
  • wszelkie inne darowizny,

jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów.

Przepisy te stanowią więc, że przeznaczenie przez podatnika towarów, z którymi związane było prawo do odliczenia VAT do celów innych niż prowadzona przez niego działalność, uznawane jest za odpłatną dostawę towarów. Tak też należy rozumieć użyte w art. 7 ust. 2 pkt 2 sformułowanie „wszelkie inne darowizny”. Obejmuje ono wszelkie rozporządzenia towarami podatnika pod tytułem darmym w celach innych niż prowadzenie przez niego działalności.

Tak więc, jeśli likwidowanej spółce przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego przy zakupie przekazywanych nieruchomości, zaś jej wspólnik otrzymuje towar nieodpłatnie (a więc nie ponosi ekonomicznego ciężaru podatku VAT), przekazanie musi być potraktowane jako odpłatna dostawa towarów.

Dodać też należy, że opisywany problem przez wiele lat stanowił przedmiot kontrowersji również w orzecznictwie podatkowym, jednak począwszy od wyroku NSA z 20.03.2014 (I FSK 1062/13), dominuje pogląd zbieżny ze stanowiskiem przedstawionym powyżej.

Skutki w CIT

Z kolei na gruncie CIT przedmiotem wątpliwości jest, czy wydanie majątku likwidacyjnego powoduje po stronie spółki powstanie przychodu, o którym mowa w art. 14a updop, a w konsekwencji na likwidowanej spółce spoczywa obowiązek odprowadzenia i zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu.

W myśl ww. przepisu w przypadku gdy podatnik przez wykonanie świadczenia niepieniężnego reguluje w całości lub w części zobowiązanie, w tym z tytułu zaciągniętej pożyczki (kredytu), dywidendy, umorzenia albo zbycia w celu umorzenia udziałów/akcji, przychodem podatnika jest wysokość zobowiązania uregulowanego w następstwie takiego świadczenia. Jeżeli jednak wartość rynkowa świadczenia niepieniężnego jest wyższa niż wysokość zobowiązania nim uregulowanego, przychód ten określa się w wysokości wartości rynkowej świadczenia niepieniężnego. Koszt uzyskania tego przychodu ustala się jak przy odpłatnym zbyciu składników majątku rzeczowego lub praw majątkowych.

Organy podatkowe twierdziły dotąd, że u likwidowanej spółki powstaje taki przychód (np. pismo KIS z 12.09.2018, 0111-KDIB2-3.4010.210.2018.2.HK), a ich stanowisko poparła część sądów administracyjnych – m.in. NSA w wyroku z 27.06.2017 (II FSK 658/17).

Ostatnio w orzecznictwie NSA przeważa jednak odmienny pogląd, zaprezentowany w wyrokach z 31.07.2018 (II FSK 2049/16), 30.08.2018 (II FSK 2353/16), 31.01.2019 (II FSK 370/17 i II FSK 227/17), 20.02.2019 (II FSK 396/17) i 5.03.2019 (II FSK 668/17). Czytamy w nich: Podział majątku likwidowanej spółki między wspólników jest czynnością odrębną i o innym charakterze niż regulowanie zobowiązań, do czego wprost nawiązuje treść art. 14a updop. Podział pozostałego po uregulowaniu zobowiązań majątku spółki pomiędzy jej wspólników następuje niejako automatycznie i wynika wprost z odpowiednich przepisów Ksh. Nie poprzedza go powstanie zobowiązania spółki wobec wspólnika. Tymczasem art. 14a updop nakazuje rozpoznanie przychodu w przypadku regulowania zobowiązań wynikających z zawarcia odpowiednich umów, np. umowy pożyczki, które spowodowały zaciągnięcie przez spółkę określonych zobowiązań. (...) Likwidacyjne wydanie majątku spółki nie jest stosunkiem umownym pomiędzy wierzycielem i dłużnikiem. Tylko taka relacja mogłaby stanowić o wystąpieniu przychodu. Jest to czynność techniczna będąca częścią procesu likwidacyjnego. Wydanie majątku jest ostatnią czynnością spółki związaną z jej mieniem. Przypisanie jej przychodotwórczego charakteru wymagałoby tworzenia w spółce rezerw pieniężnych na zapłatę podatku oraz opóźniałoby proces likwidacyjny.

Spór w tym zakresie nadal trudno jednak uznać za rozstrzygnięty, bo wciąż zdarzają się sprzeczne z tym poglądem interpretacje KIS i wyroki przychylające się do stanowiska fiskusa (np. wyrok WSA w Gliwicach z 26.03.2019, I SA/Gl 1292/18).

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Więcej na temat: „VAT”
Zmiana interpretacji

Nie tylko polski, ale też unijny VAT jest neutralny dla rozliczenia podatku dochodowego

Anna Koleśnik
Podatek od wartości dodanej zapłacony do zagranicznego US, a także naliczony przy zakupach w innych krajach UE nie jest odpowiednio przychodem ani kosztem uzyskania przychodów polskich przedsiębiorców – to najnowsze stanowisko organów podatkowych. Wcześniej przez lata twierdziły co innego, wbrew orzecznictwu sądów administracyjnych.

W myśl updop i updof do przychodów podatkowych nie zalicza się należnego podatku od towarów i usług (VAT). Odpowiednio podatek naliczony (z pewnymi wyjątkami) nie jest kosztem uzyskania przychodów. Literalnie odczytując przepisy, organy podatkowe uważały jeszcze do niedawna, że wyłączenia te dotyczą tylko polskiego podatku od towarów i usług, który w ustawie o VAT jest zdefiniowany odrębnie od podatku od wartości dodanej obowiązującego w innych krajach UE (np. pisma KIS z 8.02.2019, 0111-KDIB1-1.4010.519.2018.2.SG, i 24.09.2018, KI0111-KDIB3-3.4018.5.2018.2.MS).


VAT

Obsługa krótkich wyjazdów służbowych – czy podlega procedurze VAT marża

Mateusz Kaczmarek
Ustawa o VAT nie definiuje pojęcia „usługi turystyczne”, co jest przyczyną sporów między podatnikami i organami podatkowymi, w sytuacjach gdy usługi związane z organizacją wyjazdów nie mają cech turystycznych w powszechnym tego słowa znaczeniu.

Zgodnie z art. 119 ust. 1–3 ustawy o VAT podstawą opodatkowania przy wykonywaniu usług turystyki jest kwota marży pomniejszona o kwotę należnego podatku. Przez marżę rozumie się różnicę między kwotą, którą ma zapłacić nabywca usługi, a faktycznymi kosztami poniesionymi przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty. Przez usługi dla bezpośredniej korzyści turysty rozumie się usługi stanowiące składnik świadczonej usługi turystyki, a w szczególności transport, zakwaterowanie, wyżywienie, ubezpieczenie.


VAT

Rozliczanie VAT przy sprzedaży felg samochodowych

Jak jest opodatkowana VAT działalność w zakresie sprzedaży felg samochodowych?

Zgodnie z nowym brzmieniem ustawy o VAT od 1.09.2019 podatnicy, których przedmiotem działalności gospodarczej jest m.in. handel felgami samochodowymi, nie mogą korzystać z tzw. zwolnienia podmiotowego w VAT do limitu obrotów 200 tys. zł rocznie (przysługującego na mocy art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT).


VAT

Zmiany w VAT w 2019 i 2020 r. (cz. II)

Tomasz Krywan
Nowa matryca stawek VAT, wprowadzenie wiążącej informacji stawkowej, zastąpienie deklaracji VAT-7 i VAT-7K nowym przekształconym plikiem JPK_VAT oraz zakaz wystawiania faktur z NIP nabywcy do paragonów bez NIP to tylko niektóre z licznych zmian przepisów ustawy o VAT, wchodzących w życie pod koniec tego i na początku przyszłego roku.

Nowości te wprowadzają dwie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw z:

  • 4.07.2019 r. (dalej nowelizacja z 4.07.2019 r.),
  • 9.08.2019 r. (dalej nowelizacja z 9.08.2019 r.).

Większość tych, które będą stosowane w 2019 r., została omówiona w pierwszej części niniejszego artykułu[4], z wyjątkami dotyczącymi zmiany stawek VAT na gazety, książki i czasopisma, oraz wiążącej informacji stawkowej, które są opisane dalej.


Podatki i prawo gospodarcze

Jaka stawka VAT przy sprzedaży mieszkania wykorzystywanego na biuro spółki

Mateusz Kaczmarek
Spółka była właścicielką lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 130 m2, znajdującego się w budynku mieszkalnym w Warszawie. Lokal stanowił odrębną własność. Spółka użytkowała go wyłącznie na potrzeby własnej działalności gospodarczej (jako biuro), wprowadziła go do ewidencji środków trwałych i amortyzowała. Od wydatków bieżących związanych z lokalem był odliczany VAT, a kwoty netto księgowano w koszty uzyskania przychodów. Niedawno spółka sprzedała lokal. Sprzedaż podlegała VAT. Nabywcą jest czynny podatnik VAT, a nabycie nastąpiło w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.
W prowadzonej dla lokalu księdze wieczystej jego przeznaczenie zostało oznaczone jako mieszkalne. Także z opisu lokalu w księdze wynika, że ma on charakter typowo mieszkalny. W księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości gruntowej, na której posadowiony jest budynek, w którym znajduje się ten lokal, jako sposób korzystania wpisano „tereny mieszkaniowe”. Status budynku także oznaczono jako mieszkalny, podobnie jak status kilkudziesięciu wyodrębnionych w nim lokali (takich jak lokal spółki).
Jaka stawka VAT była właściwa dla opisanej transakcji?

Procedury

Nowy wykaz podatników VAT

Łukasz Chłond Krzysztof Hałub
Od 1.09.2019 działa jeden elektroniczny wykaz podatników VAT, udostępniony przez Szefa KAS. Ma on ułatwić przedsiębiorcom weryfikację kontrahentów.

VAT

Moment ujęcia w rozliczeniu VAT usług medycznych w ramach nadwykonań

Marcin Szymankiewicz
Przychodnia lekarska – czynny podatnik VAT – świadczy m.in. usługi opieki medycznej na rzecz NFZ, objęte zwolnieniem z VAT. Zdarza się, że w ich ramach dochodzi do tzw. nadwykonań (ponad zakontraktowaną wartość świadczeń medycznych). Są to głównie usługi ratujące życie, ale zdarzają się także nadwykonania innych usług. Przychodnia na początku każdego roku podpisuje umowę z NFZ, w której zakontraktowany jest limit jednostek danego świadczenia na ten rok. Realizując usługi, nie ma pewności, czy NFZ ureguluje należność z tytułu nadwykonań. Mogą one nie zostać opłacone (Fundusz przedstawia propozycję ugody, na którą przychodnia może się nie zgodzić).
Czy usługi opieki medycznej świadczone w ramach nadwykonań powinny być ujęte w rozliczeniu VAT w dacie faktycznego ich wykonania (tzn. konieczna jest korekta rozliczenia wstecz), czy w dacie wystawienia faktury na NFZ, po uznaniu nadwykonanych usług?

VAT

Zmiany w VAT w 2019 i 2020 r. (cz. I)

Tomasz Krywan
Likwidacja odwrotnego obciążenia w transakcjach krajowych i wprowadzenie obowiązkowej podzielonej płatności VAT, zastąpienie deklaracji VAT-7 i VAT-7K nowym plikiem JPK_VAT, zakaz wystawiania faktur z NIP nabywcy do paragonów bez NIP, wprowadzenie nowej definicji pierwszego zasiedlenia i ograniczenie zwolnienia podmiotowego to tylko niektóre z licznych zmian przepisów ustawy o VAT, wchodzących w życie w najbliższych miesiącach.

Nowości te wprowadzają dwie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw:

  • z 4.07.2019 r. (dalej nowelizacja z 4.07.2019 r.),
  • z 9.08.2019 r. (dalej nowelizacja z 9.08.2019 r.).

Podatki i prawo gospodarcze

VAT od odszkodowania za przedłużające się prace budowlane

Marcin Szymankiewicz
Spółka i deweloper zawarli umowę przedwstępną sprzedaży i wykończenia lokalu niemieszkalnego. Spółka zawarła jednocześnie z inną firmą przedwstępną umowę najmu tego lokalu.
Umowa z deweloperem, przenosząca własność, miała być zawarta do końca stycznia 2019 r.
Inwestycja nie została jednak zrealizowana w terminie. Termin wydania lokalu zmieniono aneksem na 31.08.2019 r. Analogicznie zmieniono umowę najmu. Strony ustaliły, że deweloper od lutego 2019 r. do końca miesiąca, w którym podpisze akt notarialny przenoszący własność lokalu, będzie comiesięcznie wypłacał spółce równowartość miesięcznego czynszu najmu, w celu wynagrodzenia jej utraconych korzyści na skutek przesunięcia terminu świadczenia usług najmu (w zamian nie skorzysta ona z prawa odstąpienia od umowy i nie będzie żądać zapłaty kary przewidzianej w umowie przedwstępnej). Czy od otrzymanego od dewelopera odszkodowania spółka powinna odprowadzić VAT?

Zmiana prawa

Nowości w VAT od września 2019

Krzysztof Hałub
Nowa definicja pierwszego zasiedlenia, ograniczenie stosowania zwolnienia podmiotowego i ułatwienia dla nabywców produktów rolnych od rolników ryczałtowych to niektóre z licznych zmian w ustawie o VAT, wchodzących w życie od 1.09.2019.

VAT

Dokumenty potwierdzające WDT pobrane z portalu internetowego firmy spedycyjnej

Ewelina Majewska-Howis
Spółka dokonuje licznych WDT. Transport najczęściej odbywa się za pośrednictwem firmy spedycyjnej, która udostępnia dane dotyczące przesyłki na swoim portalu (tzw. parcel tracking). Po wpisaniu numeru przesyłki istnieje możliwość wygenerowania automatycznego raportu zawierającego następujące informacje: data nadania i odbioru, adres i dane firmy odbierającej.
Czy taki raport (niezawierający podpisów, pieczątek ani innych danych autoryzacyjnych) może stanowić potwierdzenie WDT dla celów zastosowania zerowej stawki VAT?

VAT

Rozliczenie faktury korygującej do faktury „odwrotne obciążenie”

Tomasz Krywan
W lipcu 2019 przedsiębiorca (czynny podatnik VAT) wystawił fakturę korygującą zmniejszającą do faktury „odwrotne obciążenie” z grudnia 2018.
Czy w związku z tym powinien skorygować deklarację VAT-7 za grudzień 2018, czy uwzględnić tę fakturę w bieżącej deklaracji?

VAT

Ujęcie usług finansowych w deklaracji VAT

Ewelina Majewska-Howis
Spółka udziela podmiotom powiązanym oprocentowanych pożyczek. Noty odsetkowe wystawiane są kwartalnie.
W jaki sposób wykazać te noty w deklaracji VAT-7 (podatek rozliczany miesięcznie)?

VAT

Odszkodowanie z tytułu likwidacji parkingu – czy podlega VAT

Ryszard Kubacki
Spółka użytkuje parking samochodowy, który wybudowała na gruncie należącym do gminy. Gmina zaplanowała w tej samej lokalizacji inwestycję.
Czy odszkodowanie, które zostanie wypłacone przez gminę na rzecz spółki z tytułu likwidacji parkingu, będzie podlegało VAT?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....