Przedsiębiorca wpisany do CEIDG też może ustanowić prokurenta

Renata Ziólkowska

Udzielić prokury mogli dotychczas wyłącznie przedsiębiorcy podlegający obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców. Możliwości tej formalnie byli więc pozbawieni przedsiębiorcy indywidualni i wspólnicy spółek cywilnych. Zmieniło się to wraz z wejściem w życie tzw. Konstytucji biznesu.

Prokura jest szczególną formą pełnomocnictwa. Zgodnie z art. 1091 § 1 Kc obejmuje ona umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Uprawnia więc do wszelkich czynności związanych z wykonywaniem działalności gospodarczej. Status prokurenta dodatkowo wzmacnia art. 1091 § 2 Kc, mówiący, że nie można ograniczyć prokury ze skutkiem wobec osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

  • Kc – Kodeks cywilny
  • CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
  • KRS – Krajowy Rejestr Sądowy

Dotychczasowe ograniczenia

Powoływać prokurentów mogli dotąd – w myśl przepisów – wyłącznie przedsiębiorcy podlegający obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców.

Pojawiały się głosy, że prawo takie mają również osoby wpisane do CEIDG (wykonujące działalność gospodarczą indywidualnie lub w formie spółki cywilnej), gdyż niewątpliwie są to przedsiębiorcy w rozumieniu art. 431 Kc, prowadzący we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Dodatkowo w myśl art. 1097 § 4 Kc prokura nie wygasa w razie śmierci mocodawcy lub utraty przez niego zdolności do czynności prawnych, co ewidentnie odnosi się do osób fizycznych, a więc podmiotów wpisanych do CEIDG.

Zwolennicy poglądu, że osoby fizyczne również mogą powoływać prokurentów, opierali się także na wykładni funkcjonalnej przepisu i braku racjonalnych powodów wyłączenia z tej możliwości osób fizycznych – CEIDG bowiem pod względem funkcjonalnym jest niewątpliwie rejestrem przedsiębiorców.

Szkopuł jednak w tym, że przepis wyraźnie odnosił się do rejestru przedsiębiorców, a ten jest prowadzony w ramach KRS. Wnioskując z przeciwieństwa, należało więc uznać, że możliwość ustanowienia prokurenta nie dotyczyła przedsiębiorców wpisanych do CEIDG (wg terminologii ustawodawcy jest to zresztą ewidencja, a nie rejestr).

Dodatkowo w CEIDG wykazywało się m.in. dane pełnomocnika upoważnionego do prowadzenia spraw przedsiębiorcy, o ile przedsiębiorca udzielił ogólnego pełnomocnictwa.

Pełnomocnictwo ogólne zostało uregulowane w art. 98 Kc, zgodnie z którym obejmuje ono umocowanie do czynności zwykłego zarządu. Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj, chyba że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnej czynności. Ideą prokury jest umocowanie do wszelkich spraw związanych z działalnością gospodarczą. Tak szeroki zakres pełnomocnictwa musi znaleźć potwierdzenie we wpisie do rejestru, gdyż w przeciwnym wypadku nastąpiłoby naruszenie pewności obrotu.

Zmiana od 30.04.2018

Sytuacja zmieniła się od 30.04.2018, po wejściu w życie ustawy z 6.03.2018 Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej (DzU poz. 650), która nowelizuje m.in. przepisy Kc w zakresie prokury.

Nowa treść art. 1091 § 1 Kc daje prawo powołania prokurenta przedsiębiorcom podlegającym obowiązkowi wpisu do CEIDG albo rejestru przedsiębiorców KRS. Ustawodawca zatem wyraźnie zapisał, że każdy przedsiębiorca może powoływać prokurenta, bez względu na formę prowadzenia działalności i rejestr, w którym figurują jego dane.

Konsekwentnie prokura wygasa wskutek wykreślenia przedsiębiorcy z CEIDG albo rejestru przedsiębiorców KRS, a także ogłoszenia upadłości, otwarcia likwidacji oraz przekształcenia przedsiębiorcy, a udzielenie i wygaśnięcie prokury przedsiębiorca powinien zgłosić do CEIDG bądź rejestru przedsiębiorców KRS.

Temat: „Działalność Gospodarcza”
Temat miesiąca

Zawieszenie działalności gospodarczej – skutki w podatku dochodowym i VAT

Marcin Szymankiewicz
Epidemia koronawirusa spowodowała, że część przedsiębiorców – przede wszystkim osoby fizyczne niezatrudnianiające pracowników – decyduje się zawiesić działalność na pewien czas. Rzutuje to na ich obowiązki i uprawnienia podatkowe.

Przedsiębiorca niezatrudniający pracowników (z wyjątkami dotyczącymi m.in. osób przebywających na urlopach macierzyńskich czy na urlopie wychowawczym) może na pewien czas zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej (DG) na zasadach określonych w Pp. W okresie zawieszenia nie można wykonywać DG i osiągać z niej bieżących przychodów (art. 25 ust. 1 Pp). Dozwolone czynności wskazano w art. 25 ust. 2 Pp (patrz ramka).


ZUS przedsiębiorcy

Zawieszenie działalności gospodarczej – skutki w zakresie ubezpieczeń

Izabela Nowacka
Okres zawieszenia działalności to przerwa w opłacaniu składek na ZUS. Jednak przedsiębiorca ma prawo ubezpieczyć się dobrowolnie.

Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej (DG) polega na czasowym lub nawet bezterminowym wstrzymaniu czynności służących osiąganiu bieżących przychodów z tego źródła. Swoją aktywność biznesową przedsiębiorca musi ograniczyć do minimum, a więc jedynie do niezbędnych działań, koniecznych do zabezpieczenia tej działalności i jej funkcjonowania po wznowieniu.


Tarcza antykryzysowa 2.0

Pomoc dla małych przedsiębiorców w kryzysie spowodowanym pandemią – tarcza antykryzysowa 2.0

Renata Majewska
Świadczenie postojowe, bezzwrotne dofinansowanie kosztów działalności i niskooprocentowana mikropożyczka to propozycje pomocowe tarczy antykryzysowej dla jednoosobowych firm.

Przewiduje je ustawa z 2.03.2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych i wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, DzU poz. 374, dalej specustawa), zmieniona od 31.03.2020 na mocy tzw. tarczy antykryzysowej.


PIT

Sprzedaż 45 nieruchomości to działalność gospodarcza

Aleksander Woźniak
O prowadzeniu działalności gospodarczej decydują obiektywne kryteria, a nie cel zakupu ani zamiar, który przyświecał podatnikowi.

Deklaracje

Po wznowieniu zawieszonej działalności nadal można rozliczać VAT kwartalnie

Anna Koleśnik
Podatnik, który po okresie zawieszenia działalności gospodarczej został przywrócony do rejestru czynnych podatników VAT, wciąż może składać deklaracje VAT-7K, jeśli miał do nich prawo przed wykreśleniem z tego rejestru i nadal spełnia ustawowe warunki.

Przypomnijmy, że zawieszenie działalności na okres ponad 6 mies. powoduje – co do zasady – automatyczne (z urzędu) wykreślenie przedsiębiorcy z rejestru czynnych podatników VAT (art. 96 ust. 9a pkt 1 ustawy o VAT). Gdy taki przedsiębiorca wznawia działalność, zostaje ponownie zarejestrowany – bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego – jako podatnik VAT z dniem wznowienia, ze statusem, jaki posiadał przed zawieszeniem wykonywania działalności. Tak stanowi art. 96 ust. 9g ustawy o VAT.


Zobowiązania

Nowe terminy zapłaty opłaty recyklingowej

Krzysztof Hałub
Opłata od toreb foliowych powinna być od 2020 wnoszona na rachunek bankowy marszałka województwa kwartalnie – do 15. dnia miesiąca następnego po kwartale, w którym została pobrana, a więc do 15 kwietnia, 15 lipca, 15 października i 15 stycznia. Opłatę recyklingową za 2019 trzeba jednak uiścić w dotychczasowym terminie – do 15.03.2020.

Zmiany w tym zakresie wynikają z ustawy z 19.07.2019 o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 1579).

Nowe terminy wpłat oznaczają, że będzie możliwe wcześniejsze ujęcie opłaty w kosztach uzyskania przychodów – zgodnie z art. 15 ust. 1aa updop i art. 22 ust. 1aa updof stanowi ona koszt pośredni, potrącany w momencie jej wniesienia (przychodem podatkowym jest w momencie pobrania – art. 12 ust. 1 pkt 11 updop oraz art. 14 ust. 2 pkt 18 updof).


CIT i PIT

Raz najem prywatny, raz działalność gospodarcza

Aleksander Woźniak
Sporne jest, czy to podatnik sam decyduje, czy wynajmować swoją nieruchomość w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej, czy w ramach zarządu majątkiem prywatnym, czy też o zakwalifikowaniu najmu do działalności gospodarczej decydują jedynie obiektywne kryteria, w tym zorganizowany charakter wynajmu, a nie wola ani zamiar wynajmującego.

Skarżąca wynajmowała lokale użytkowe w ramach działalności gospodarczej, której przedmiotem jest najem nieruchomości. Przed rozpoczęciem działalności lokale te były przez nią wynajmowane w ramach tzw. najmu prywatnego. Skarżąca zamierzała zakończyć działalność gospodarczą i nadal wynajmować lokale jako osoba niebędąca przedsiębiorcą.

Spor dotyczył tego, czy uzyskiwane przychody z najmu może zaliczyć do źródła przychodów wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 6 updof (tzw. najem prywatny), czy też jej działalność w zakresie wynajmu będzie działalnością gospodarczą, z której przychody zaliczane są do źródła wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 3 updof.


Wznowienie działalności gospodarczej a kwartalne deklaracje VAT

Tomasz Krywan
Osoba fizyczna zarejestrowana jako czynny podatnik VAT (mały podatnik stosujący kasową metodę rozliczenia i składający VAT-7K) została skreślona z rejestru podatników w okresie zawieszenia działalności gospodarczej. Teraz zamierza ją wznowić.
Czy nadal będzie mogła składać kwartalne deklaracje? Czy o odwieszeniu działalności powinna poinformować US, składając VAT-R, i czy ew. powinna tam poinformować o przejściu na miesięczny tryb rozliczeń?

Na podstawie art. 96 ust. 9a pkt 1 ustawy o VAT podatnicy, którzy zawiesili wykonywanie działalności gospodarczej na okres co najmniej 6 kolejnych miesięcy, są z urzędu wykreślani z rejestru podatników VAT. Wykreślenie to ma jednak charakter tymczasowy. Jak bowiem stanowi art. 96 ust. 9g ustawy o VAT, podatnik wykreślony z rejestru podatników VAT na tej podstawie zostaje ponownie zarejestrowany – bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego – jako podatnik VAT z dniem wznowienia wykonywania działalności gospodarczej, ze statusem, jaki posiadał przed dniem zawieszenia tej działalności.


Świadczenia

Większe dofinansowanie od starosty w 2020 do miejsc pracy dla bezrobotnych

Renata Majewska
W konsekwencji podniesienia minimalnego wynagrodzenia do 2600 zł brutto, od nowego roku wzrosły także przysługujące pracodawcom zatrudniającym bezrobotnych refundacje wynagrodzeń, nagród i składek na ubezpieczenia społeczne.

Chodzi o refundacje przysługujące na podstawie ustawy z 20.04.2004 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (DzU z 2019 poz. 1482, dalej upz):

  • składek na ubezpieczenia społeczne za bezrobotnego zatrudnionego na pełnym etacie, pracującego nadal po 12 mies. od chwili skierowania; refundacja wynosi 300% minimalnej pensji, czyli 7800 zł (art. 47 upz).

Co grozi za nieprzestrzeganie zakazu handlu w niedziele

Jadwiga Sztabińska
Tysiąc zł to minimalna, a 100 tys. zł to najwyższa kara, jaka może być nałożona za handlowanie w niedziele, w które jest to niedozwolone. W 2020 placówki handlowe mogą być otwarte jedynie w 7 niedziel, o ile nie są na liście wyjątków.

Lista wyjątków ma ogromne znaczenie od 1.01.2020. Od tego dnia obowiązuje bowiem całkowity zakaz handlu i powierzania pracy na umowach o pracę i cywilnoprawnych. Nie łamią go tylko te placówki handlowe, które są objęte listą albo handlują w dozwolone ustawowo niedziele. W każdym innym przypadku narażają się na sankcje finansowe.


Prawo spółek handlowych

Prosta spółka akcyjna – nowy typ spółki kapitałowej

Anna Gruszczyńska
Od 1.03.2020 r. obok spółki z o.o. i spółki akcyjnej pojawi się prosta spółka akcyjna. Artykuł przedstawia charakterystykę i specyfikę rachunkowości tej nowej spółki kapitałowej na tle dokonanych w związku z tym zmian w ustawie o rachunkowości.

Prosta spółka akcyjna (PSA) została wprowadzona do polskiego prawa ustawą z 19.07.2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw. Ta zmiana jest uważana za rewolucyjną.


Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych – nowe obowiązki spółek handlowych

Łukasz Chłond

Niewywiązanie się z tych obowiązków w terminie skutkuje nałożeniem na spółkę kary pieniężnej.

CRBR został utworzony na mocy ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (dalej ustawa), która wdrożyła do polskiego porządku prawnego regulacje dyrektywy UE 2015/849. Jest to jawny i nieodpłatny system teleinformatyczny, w którym ujawniane są dane o beneficjentach rzeczywistych polskich spółek prawa handlowego.


Skutki braku pisemnej uchwały zgromadzenia wspólników o odwołaniu członka zarządu spółki

Paweł Ziółkowski
W protokole z walnego zgromadzenia znajduje się informacja o głosowaniu w sprawie odwołania członka zarządu spółki z o.o. oraz o tym, że większość członków była za jego odwołaniem. Nie została jednak spisana stosowna uchwała o odwołaniu. Członek zarządu twierdzi, że nie został odwołany. Czy ma rację?

Czy przewodniczący zgromadzenia wspólników może być równocześnie protokolantem

Paweł Ziółkowski
U kilku klientów naszego biura rachunkowego mamy problem z podpisywaniem protokołów zgromadzenia wspólników. W jednej spółce z o.o. jest dwóch udziałowców, przy czym jeden ma 99% udziałów. Wspólnik mniejszościowy nie bierze udziału w zgromadzeniach wspólników. Z kolei w innej spółce jest wielu wspólników, ale nie chcą sprawować żadnych funkcji w czasie zgromadzenia.
Czy w takich sytuacjach przewodniczącym i protokolantem może być ta sama osoba?

Informacje niefinansowe

Model biznesu w rachunkowości

Jan Michalak
W myśl ustawy o rachunkowości oświadczenie jednostki nt. informacji niefinansowych obejmuje m.in. opis jej modelu biznesu. Wyjaśnieniu tego stosunkowo nowego pojęcia poświęcone jest poniższe opracowanie.

Pojęcie „modelu biznesu” (dalej mb) ukształtowało się pod koniec lat 90. XX w., w czasie boomu giełdowego spółek internetowych (takich jak Google, Facebook), które prowadziły działalność w sposób odmienny od spółek tradycyjnych. Początkowo było ono stosowane tylko na potrzeby zarządzania i marketingu, stopniowo jednak weszło w zakres pojęć, którymi posługują się rachunkowość finansowa i zarządcza.


Działalność gospodarcza

Automaty do gier w lokalu przedsiębiorcy – ryzykowny interes

Ryszard Kubacki
Wydawałoby się, że działalność ograniczona do wynajmu lokalu nie powinna być obarczona szczególnym ryzykiem. W zasadzie tak jest, ale bywają wyjątki – dotyczą wynajmu powierzchni pod automaty do gier.

Sposób ustalania udziału kapitałowego wspólnika występującego ze spółki

Aleksander Woźniak
W razie wystąpienia wspólnika ze spółki należy sporządzić osobny bilans, uwzględniający wartość zbywczą jej majątku.
Konieczne jest więc ustalenie wartości rynkowej udziału kapitałowego ustępującego wspólnika.

Przypomniał o tym Sąd Okręgowy w Toruniu w wyroku z 27.11.2018 (VI GC 57/17). Spór dotyczył tego, co należy się wspólnikowi w związku z jego wystąpieniem ze spółki jawnej będącej właścicielem stacji paliw.

Zasady rozliczenia spółki ze wspólnikiem w razie wypowiedzenia umowy, śmierci wspólnika, ogłoszenia jego upadłości lub wyłączenia go na mocy prawomocnego wyroku sądu reguluje art. 65 Ksh.


Działalność gospodarcza

Spółka z o.o. może wyznaczyć pełnomocnika do podpisywania umów z członkiem zarządu

Magdalena Januszewska
Spółka z o.o. zamierza zawrzeć umowę o świadczenie usług z członkiem zarządu. W tym celu chce wyznaczyć pełnomocnika, który jednocześnie będzie upoważniony do reprezentowania spółki w sporach z tym członkiem i do zawierania z nim innych umów.
W jaki sposób należy podjąć uchwały w tej sprawie? Czy można od razu upoważnić do różnych czynności, czy tylko do jednej? A co, jeśli spółka z o.o. jest komplementariuszem w spółce komandytowej, w której wspólnikiem jest ten członek zarządu?

Przechowawca dokumentacji pracowniczej do końca 2018 musi zdobyć wpis u marszałka

Renata Majewska
Pracodawca (spółka z o.o.) sam przechowuje dokumentację pracowniczą po swoich byłych pracownikach. Podobno zmieniają się przepisy dotyczące przechowywania akt osobowych i płacowych, a przechowawcy muszą do końca 2018 zdobyć wpis do rejestru nadzorowanego przez marszałka województwa.
Czy na spółce również spoczywa taki obowiązek?

Czy biuro rachunkowe jest przechowawcą dokumentacji kadrowo-płacowej

Renata Majewska
Biuro rachunkowe świadczy m.in. usługi kadrowo-płacowe dla wielu pracodawców, a z niektórymi podpisuje również umowy o gromadzenie ich dokumentacji pracowniczej (akt osobowych i dokumentacji ze stosunku pracy). Po zakończeniu takiej umowy o świadczenie usług dokumentację zwraca pracodawcom.
Czy musi uzyskać wpis do rejestru przechowawców dokumentacji osobowej i płacowej, prowadzonego przez marszałka województwa?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....