Prawidłowość ksiąg rachunkowych prowadzonych elektronicznie

Małgorzata Szewc
Zamieszczamy poniżej obszerny wyciąg z wytycznych niemieckiego Ministerstwa Finansów (GoBD[1]) poświęconych zasadom prawidłowego prowadzenia ksiąg w formie elektronicznej oraz ich przechowywania wraz z dokumentacją. Być może również polskim jednostkom i biurom rachunkowym będzie on pomocny w ocenie, czy księgi odpowiadają wymogom warunkującym ich uznanie za poprawne (niewadliwe).

Od Redakcji: Zasady prowadzenia i przechowywania ksiąg rachunkowych zawarte w uor nie były praktycznie aktualizowane od 2000 r. Tymczasem w dziedzinie tej nastąpiły i wciąż następują olbrzymie zmiany. Z jednej strony postępuje cyfryzacja księgowości (wzrost zakresu dokumentów przesyłanych drogą elektroniczną, nowe obszary objęte elektronicznym przetwarzaniem danych, rozszerzenie funkcji programów), z drugiej zaś powszechne jest korzystanie z internetu i prowadzenie ksiąg za pomocą komputerów.

Na tym tle powstaje wiele wątpliwości, jak w tych nowych warunkach rozumieć wymóg rzetelnego, bezbłędnego, sprawdzalnego i terminowego prowadzenia ksiąg i ich przechowywania.

W Niemczech zasady prawidłowej księgowości nie są skodyfikowane i nie mają postaci przepisu prawnego. Wynikają z cząstkowych postanowień Kodeksu handlowego (dalej Kh)[2], Ordynacji podatkowej (dalej Ordynacja), dorobku teorii i praktyki, orzecznictwa sądów finansowych (odpowiednika NSA), interpretacji organów podatkowych. Dopiero wytyczne Ministerstwa Finansów ujmują w jednym miejscu, w sposób uporządkowany, wymogi stawiane sporządzanej dokumentacji i księgom prowadzonym w formie elektronicznej, warunkujące uznanie ich za prawidłowe. Przyjmują one za punkt wyjścia wymogi, jakim powinny odpowiadać papierowe dokumenty i tradycyjnie prowadzone księgi, dostosowując je następnie do specyfiki sporządzania, przetwarzania i przechowywania dokumentów i ksiąg w formie elektronicznej.

  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny

Wytyczne mają służyć inspektorom podatkowym jako wskazówki pomocne przy ocenie stanu faktycznego stwierdzanego podczas kontroli. Jednocześnie – wobec ich dostępności – informują podatników, jakie warunki powinna spełniać ich księgowość, aby jej prawidłowość nie była kwestionowana. Niemieckie wytyczne rzecz jasna nie obowiązują w Polsce. Biorąc jednak pod uwagę, że elektroniczne przetwarzanie danych wszędzie następuje podobnie, mamy nadzieję, że zainteresowani znajdą w zamieszczonym materiale nie tylko ciekawe informacje wzbogacające wiedzę, lecz także przydatne wskazówki praktyczne.

Wyciąg z wytycznych niemieckiego Ministerstwa Finansów z 14.12.2014 r. w sprawie zasad prawidłowego prowadzenia i przechowywania prowadzonych w formie elektronicznej ksiąg rachunkowych, innych ewidencji i dokumentacji (GoBD)

1. Przesłanki

Następujące w przedsiębiorstwach procesy gospodarcze są obecnie częściowo lub w całości odzwierciedlane przy zastosowaniu technik informacyjnych i komunikacyjnych.

Przedsiębiorstwa coraz częściej prowadzą księgi rachunkowe (dalej księgi) i inne ewidencje, których prowadzenia wymagają przepisy (dalej inne ewidencje), w formie elektronicznej (np. jako zbiory danych). Również podlegające przechowaniu dokumenty są coraz częściej przechowywane przez przedsiębiorstwa w formie elektronicznej (np. jako dokumenty elektroniczne).

1.1. Wykorzystanie obowiązkowo prowadzonych ksiąg i innych ewidencji do celów podatkowych

Zgodnie z Ordynacją księgi i inne ewidencje prowadzone w myśl innych przepisów niż podatkowe, zwłaszcza Kh, pomocne przy opodatkowaniu, powinny spełniać wymogi wynikające z Ordynacji i poszczególnych ustaw podatkowych.

1.2. Przechowywanie dokumentów dotyczących zdarzeń gospodarczych oraz innych dokumentów istotnych dla zrozumienia i sprawdzenia zapisów wymaganych ustawowo dla celów podatkowych

Oprócz ksiąg, innych ewidencji oraz dokumentów dotyczących zdarzeń gospodarczych należy przechowywać wszystkie dokumenty istotne dla zrozumienia i sprawdzenia zapisów wymaganych ustawowo dla celów podatkowych. Zalicza się do nich – oprócz dokumentów w formie papierowej – wszystkie dokumenty w formie danych, zbiorów danych oraz dokumentów elektronicznych, które potwierdzają, że przepisy podatkowe były stosowane, a ich przestrzeganie nadzorowane. Nie podlegają przechowaniu np. projekty listów handlowych, jeżeli nie zostały wysłane.

Postać, zakres i treść danych podlegających zapisom i przechowaniu oraz dokumentów koniecznych do ich zrozumienia określa podatnik.

Wyświetlono 8% treści artykułu

Temat: „Księgi rachunkowe”
Księgi rachunkowe

Opłata wstępna w rozliczeniach międzyokresowych czynnych – skutki bilansowe i podatkowe

Aneta Szwęch
Firma zawarła umowę leasingu operacyjnego, której przedmiotem jest maszyna produkcyjna. Ze względu na uproszczenia wynikające z ustawy o rachunkowości umowa jest uznawana także dla celów bilansowych za leasing operacyjny. Na podstawie obowiązujących w firmie zasad (polityki) rachunkowości opłata wstępna jest rozliczana za pośrednictwem konta rozliczeń międzyokresowych czynnych.
Czy wobec takiego sposobu księgowego rozliczania opłaty wstępnej firma w tym samym czasie powinna kwalifikować miesięczne odpisy do kosztów podatkowych? Jak ująć opłatę wstępną w księgach rachunkowych i rozliczyć dla celów podatku dochodowego?

Uor nie określa szczegółowo zasad ewidencjonowania oraz rozliczania tej opłaty. Zazwyczaj stanowi ona istotną część sumy opłat leasingowych i na podstawie art. 39 ust. 1 i 3 uor – jako opłata dotycząca przyszłych okresów – jest odpisywana sukcesywnie w ciężar kosztów przez okres trwania umowy leasingu.

Szczegółowe rozwiązania określa KSR 5 Leasing, najem i dzierżawa, który w pkt 5.1 i 5.3 stanowi, że opłatę wstępną rozlicza się przez okres leasingu metodą liniową i obciąża nią równomiernie, w jednakowej wysokości, koszty poszczególnych miesięcy lub kwartałów objętych okresem leasingu, co może wymagać dokonywania czynnych lub biernych rozliczeń międzyokresowych.


Rachunkowość

Uproszczenia księgowe dla małych jednostek

Które jednostki małe mogą korzystać z uproszczeń polegających na: • rezygnacji z zachowania zasady ostrożności przy wycenie aktywów i pasywów oraz odstąpieniu od dokonywania odpisów aktualizujących – art. 7 ust. 2b uor,
• możliwości dokonywania odpisów amortyzacyjnych według zasad określonych w przepisach podatkowych – art. 32 ust. 7 uor,
• nietworzeniu biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów dotyczących przyszłych świadczeń na rzecz pracowników – art. 39 ust. 6 uor?

Księgi rachunkowe

Spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego – ujęcie w księgach rachunkowych

Marek Barowicz
Spółka zamierza kupić spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego. Niewykluczone, że następnie – po dokonaniu nakładów na adaptację – lokal zostanie przez nią wynajęty.
Jak ująć takie operacje w księgach rachunkowych? Spółka korzysta z uproszczenia polegającego na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami podatkowymi (art. 32 ust. 7 uor).

Spółka zamierza kupić spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego. Niewykluczone, że następnie – po dokonaniu nakładów na adaptację – lokal zostanie przez nią wynajęty.

Jak ująć takie operacje w księgach rachunkowych? Spółka korzysta z uproszczenia polegającego na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami podatkowymi (art. 32 ust. 7 uor).

Spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego zalicza się – zgodnie z art. 244 Kc – do ograniczonych praw rzeczowych, których cechą charakterystyczną jest, że są to prawa związane z rzeczą-nieruchomością (właścicielem budynku, w którym znajduje się lokal użytkowy, wykorzystywany na podstawie prawa spółdzielczego, pozostaje spółdzielnia).


Księgi rachunkowe

Sprzedaż towaru w promocji – podatki i ewidencja księgowa

Aneta Szwęch
Sprzedaż towarów po promocyjnej cenie (niższej od regularnej ceny stosowanej przez sprzedawcę, ceny rynkowej lub ceny zakupu) bądź wręcz za symboliczną złotówkę jest często stosowanym narzędziem marketingowym służącym pozyskaniu nowych klientów oraz zatrzymaniu dotychczasowych.
Przyjrzyjmy się, w jaki sposób rozliczyć ją dla celów VAT oraz podatku dochodowego, i jak ująć w księgach rachunkowych.

Rachunkowość

Elektroniczne uzgodnienie sald aktywów i pasywów

Agnieszka Baklarz
Jaką postać powinno przybrać i jak powinno przebiegać elektroniczne uzgodnienie sald? Czy wymagany jest elektroniczny podpis?

Księgi rachunkowe

Przelew z rachunku VAT na rachunek US w celu zapłaty zaliczki na CIT – sposób księgowania

Aneta Szwęch
Spółka oprócz rachunku rozliczeniowego w banku ma także rachunek VAT. Dotychczas dość często się zdarzało, że na rachunku VAT znajdowało się więcej środków niż na rachunku rozliczeniowym, ale spółka nie mogła ich rozchodować na cele inne niż związane z VAT.
Podobno pojawiła się możliwość regulowania z rachunku VAT zobowiązań publicznoprawnych innych niż VAT. Jak w takim razie będzie przebiegała np. zapłata zaliczki CIT z tego rachunku?
Jakie będą tego skutki podatkowe i bilansowe?

Rachunkowość

Sprawdzenie dowodu księgowego (wyciągu bankowego) przez głównego księgowego

Kto (czy główny księgowy) sprawdza w gminnej jednostce budżetowej dowody księgowe mające postać wyciągów bankowych?

Rachunkowość

Ewidencja kosztów tłumaczeń i notarialnych poświadczeń podpisów

Jesteśmy jednostką budżetową. Jak ująć w ewidencji księgowej koszty wykonania tłumaczenia przez tłumacza przysięgłego na potrzeby postępowania prokuratorskiego oraz notarialnych poświadczeń podpisów pism do ubezpieczycieli o wypłatę kwot gwarancyjnych? Tłumaczenie i poświadczenie podpisów dotyczy zadania, dla którego otwarty jest tytuł inwestycyjny.

Księgi rachunkowe

Rekompensata za koszty odzyskiwania należności od dłużnika – ujęcie księgowe i podatkowe

Przedsiębiorca prowadzący księgi rachunkowe ma kilku kontrahentów, którzy uporczywie, mimo monitów, zwlekają z zapłatą za kupione towary i usługi. Zastanawia się nad obciążeniem ich – poza odsetkami za zwłokę – dodatkową rekompensatą o równowartości 40 euro za koszty odzyskiwania należności.
Jakie będą tego skutki podatkowe i bilansowe?

Wierzycielowi, który po spełnieniu swojego świadczenia nie otrzymał od dłużnika zapłaty w określonym umownie terminie, przysługuje, bez wezwania:

  • rekompensata za koszty odzyskiwania należności o równowartości 40 euro,
  • zwrot, w uzasadnionej wysokości, poniesionych kosztów odzyskiwania należności przewyższających równowartość 40 euro – gdy faktycznie poniesione koszty odzyskiwania należności przekraczają tę kwotę.

Rachunkowość

Jak liczyć wskaźnik rentowności sprzedaży

Mam wątpliwość, jak obliczyć jeden ze wskaźników finansowych stosowanych przez Komisję ds. Analizy Finansowej Rady Naukowej Stowarzyszenia Księgowych w Polsce w corocznie zamieszczanych na łamach „Rachunkowości” wykazach sektorowych wskaźników finansowych.
Chodzi o wskaźnik rentowności sprzedaży. Komisja definiuje rentowność sprzedaży jako wynik ze sprzedaży × 100/przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów.
Jak dokładnie rozumieć termin „wynik ze sprzedaży”? Czy chodzi o pozycję „Zysk (strata) ze sprzedaży” z (poz. F) rachunku zysków i strat, czy też o inną wielkość?

Rachunkowość

Sprawdzanie dowodów księgowych

Jednostka budżetowa otrzymała jednocześnie pierwotny dowód księgowy z błędną kwotą i jego korektę.
Czy oba dowody księgowe powinna sprawdzić pod względem merytorycznym, formalno-rachunkowym, zatwierdzić do wypłaty i ująć w księgach rachunkowych – wiedząc, że pierwotny dowód jest błędny? Czy też wystarczy wykonać te czynności tylko w odniesieniu do korekty dowodu księgowego?

Księgi rachunkowe

Korekta kosztów podatkowych po otrzymaniu i zwrocie dotacji

Krzysztof Hałub
Otrzymanie dotacji/refundacji wolnej od podatku dochodowego bądź niezaliczanej do przychodów podatkowych powoduje obowiązek wyłączenia z kosztów podatkowych części wydatków pokrytych tą dotacją (albo odpisów amortyzacyjnych, jeżeli jest ona przeznaczona na pokrycie ceny zakupu środków trwałych i wnip).

Rachunkowość

Ewidencja pracowniczych planów kapitałowych w księgach rachunkowych pracodawcy

Od 1.01.2019 r. obowiązuje nowa ustawa o pracowniczych planach kapitałowych.
W jaki sposób spółka z o.o. – jako pracodawca – powinna ujmować wpłaty na pracownicze plany kapitałowe (PPK) w swoich księgach rachunkowych?

Księgi rachunkowe

Trwałe odłączenie komponentów środka trwałego – ujęcie w księgach

Marek Barowicz
Często zdarza się, że komponenty środka trwałego są wymieniane, dołączane do niego lub odłączane i następnie likwidowane bądź sprzedawane. Przyjrzyjmy się księgowym skutkom takich operacji.

Księga przychodów i rozchodów

Ujęcie w księdze przychodów i rozchodów składek ZUS osoby współpracującej

Tomasz Krywan
Właściciel firmy (indywidualna działalność gospodarcza) zatrudnił na umowę o pracę swojego ojca. Obaj mają ten sam adres zamieszkania, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Składki ZUS w takim przypadku w całości pokrywa pracodawca.
Czy poprawne będzie ujęcie w kosztach działalności gospodarczej całości składek ZUS w kolumnie 13 pkpir?

Rachunkowość

Odpis nadpłat z tytułu dochodów budżetowych

Jesteśmy państwową jednostką budżetową.
Prosimy o wyjaśnienie, czy odpis nadpłaty dochodów budżetowych – zarówno dotyczącej dochodów roku bieżącego, jak i lat ubiegłych – należy ująć w księgach rachunkowych jednostki budżetowej na stronie Wn konta 720 „Przychody z tytułu dochodów budżetowych” w korespondencji ze stroną Ma konta 221 „Należności z tytułu dochodów budżetowych”. Jak ująć odpis nadpłaty dochodów budżetowych z lat poprzednich, ujętych w roku przypisania na koncie 760 „Pozostałe przychody operacyjne”?

Księgi rachunkowe

Jak złożyć w KRS sprawozdanie finansowe przekształconej spółki

Agnieszka Baklarz
Nasza spółka z o.o. 16.03.2019 została przekształcona w spółkę komandytową. Sporządziliśmy e-sprawozdanie finansowe spółki przekształconej, jednak nie wiemy, w jaki sposób (technicznie) złożyć je w repozytorium dokumentów finansowych KRS. Próbowaliśmy korzystać z opcji bezpłatnego zgłaszania, lecz wyświetlił się komunikat „Nie znaleziono KRS”.
Co robić w takim przypadku?

Księgi rachunkowe

Jak zaksięgować fakturę na dostawę z transportem, gdy nabywca towarów na Allegro korzysta z pakietu Smart

Agnieszka Baklarz
Wykupiliśmy na portalu Allegro pakiet Smart (pakiet przesyłek do wykorzystania). Kupujemy tam towary do firmy. Na fakturze od sprzedawcy został wyszczególniony towar oraz usługa transportowa, której kosztów nie ponieśliśmy w związku z posiadanym pakietem Smart.
Jak zaksięgować taką fakturę? Czy koszty transportu netto przy usłudze Allegro Smart będą kosztem podatkowym, a jednocześnie „rabat” w kwocie brutto udzielony na usługę transportową będzie przychodem podatkowym? Czy zaksięgować tylko towar, a pominąć koszty transportu wykazane na fakturze?

Księga przychodów i rozchodów

Materiały zużyte przy świadczeniu usług weterynaryjnych – ujęcie w podatkowej księdze przychodów i rozchodów

Krzysztof Hałub
Leki, opatrunki, ubranka pooperacyjne, strzykawki i inne środki medyczne, a także karma dla zwierząt po operacji stanowią materiały podstawowe bądź pomocnicze i powinny być objęte spisem z natury.

Księgi rachunkowe

Deputaty pracownicze – ujęcie w księgach rachunkowych

Marek Barowicz
Jak zaksięgować przekazanie pracownikom firmy jej produktów jako bonusu motywacyjnego?

Jak zaksięgować przekazanie pracownikom firmy jej produktów jako bonusu motywacyjnego?

Mamy tu do czynienia z przekazaniem pracownikom świadczenia w naturze (wytwarzanych w firmie produktów) – tzw. deputatu – które jest elementem wynagrodzenia za pracę.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....