Praca na Słowacji i działalność w Polsce – czy ZUS może zdecydować o obowiązku zapłaty składek

Magdalena Januszewska radca prawny

Jeśli ZUS wie, że dana osoba jest zatrudniona za granicą, to nie może samodzielnie wydać decyzji o podleganiu ubezpieczeniom w Polsce.

Tak wynika z wyroku SN z 11.07.2018 (II UK 209/17). Pan X od 1.09.2007 prowadzi w Polsce działalność gospodarczą. W 2010 zatrudnił się na umowę o pracę w kolejnych 2 słowackich firmach. Jako miejsce wykonywania pracy wskazano w nich terytorium Słowacji. X otrzymywał wynagrodzenie za pracę w kwotach 130–140 zł miesięcznie. Nie przedstawił w ZUS zaświadczenia ze słowackiej instytucji zabezpieczenia społecznego, potwierdzającego obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym na Słowacji. Spór dotyczył tego, gdzie po zatrudnieniu się na Słowacji pan X podlegał ubezpieczeniom i czy ZUS mógł samodzielnie to ustalać.

  • SN – Sąd Najwyższy

SN przypomniał, że koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego państw UE opiera się na zasadzie, że osoby przemieszczające się na terytorium UE podlegają systemowi zabezpieczenia tylko jednego państwa członkowskiego. W celu zapobiegnięcia podwójnemu ubezpieczeniu lub nieobjęciu ubezpieczeniem społecznym w żadnym państwie UE zachodzi potrzeba uruchomienia procedury koncyliacyjnej. Oznacza to, że ZUS nie może sam rozstrzygać wątpliwości dotyczących ustalenia właściwego ustawodawstwa, ale musi zastosować właściwy tryb rozwiązywania sporów.

Co do zasady osoba wykonująca jednocześnie działalność w różnych państwach UE może zrealizować prawo do podlegania ubezpieczeniu społecznemu tylko w jednym kraju, składając wniosek o ustalenie właściwego ustawodawstwa do instytucji miejsca zamieszkania lub korzystając z procedury umożliwiającej uzyskanie potwierdzenia podlegania wskazanemu przez nią ustawodawstwu przez złożenie wniosku o wydanie poświadczenia na formularzu A1 do instytucji miejsca wykonywania pracy najemnej.

W omawianej sprawie ZUS wydał decyzje wobec X nie na jego wniosek, lecz z urzędu – w toku postępowania ws. ustalenia okresów podlegania ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu z tytułu prowadzenia przez X pozarolniczej działalności gospodarczej. W postępowaniu tym ZUS ustalił, że X od 2010 jest zatrudniony na umowę o pracę w słowackiej firmie, jednak mimo wezwania nie przedstawił poświadczenia na formularzu A1 ze słowackiej instytucji zabezpieczenia społecznego, potwierdzającego podleganie ustawodawstwu tego kraju.

Tymczasem gdy ubezpieczony informuje o podjęciu pracy w innym kraju unijnym, organ rentowy traci możliwość wydawania – na podstawie prawa krajowego – decyzji określających podleganie ubezpieczeniu społecznemu z racji prowadzenia działalności pozarolniczej. Konieczne jest bowiem w pierwszym rzędzie wyłonienie właściwego ustawodawstwa.

W razie poinformowania przez zainteresowanego o podjęciu pracy najemnej w innym państwie UE i nieprzedłożenia przez niego poświadczenia na formularzu A1 potwierdzającego podleganie ustawodawstwu tego państwa, ZUS – w celu zapobiegnięcia podwójnemu (lub wielokrotnemu) podleganiu ubezpieczeniu społecznemu – jest obowiązany do wszczęcia procedury koncyliacyjnej niezależnie od tego, czy postępowanie w przedmiocie ustalenia właściwego ustawodawstwa, a w konsekwencji podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu działalności gospodarczej w kraju miejsca zamieszkania zostało wszczęte na skutek wniosku zainteresowanego czy też z urzędu przez ZUS.

Organ ten ani sądy nie mogą bowiem spowodować, że osoba prowadząca działalność gospodarczą i wykonująca pracę najemną w różnych państwach UE nie będzie podlegała żadnemu ustawodawstwu lub że będzie podlegała ustawodawstwu więcej niż jednego państwa. Pracownicy, w rezultacie wykorzystania prawa do swobodnego przepływu, nie mogą bowiem tracić korzyści należnych im z zabezpieczenia społecznego na podstawie ustawodawstwa danego państwa UE.

Więcej na temat: „ZUS - działalność”
ZUS przedsiębiorcy

Wolny zawód a „mały ZUS”

Magdalena Januszewska
Prowadzenie działalności zarejestrowanej w CEIDG otwiera drogę do skorzystania z ulgowej podstawy wymiaru składek także w przypadku wolnych zawodów i twórców.

ZUS przedsiębiorcy

Abolicja długu wobec ZUS a prawo do świadczenia wypadkowego

Magdalena Januszewska
Płatnik, który ma zadłużenie składkowe, ale korzysta z abolicji lub zawarł układ ratalny, może pobierać zasiłek chorobowy – jednak dopiero, gdy zwróci dług.

ZUS przedsiębiorcy

Właściwe ustawodawstwo ustalają instytucje ubezpieczeniowe

Magdalena Januszewska
Ostateczne ustalenie właściwego ustawodawstwa przez państwo miejsca zamieszkania ubezpieczonego jest dla wszystkich wiążące. Ew. zmiana wymaga kolejnego porozumienia między instytucjami ubezpieczeniowymi państw UE.

ZUS przedsiębiorcy

Najpierw preferencja dla początkujących, potem „mały ZUS”

Magdalena Januszewska
Nie można płacić obniżonych składek uzależnionych od przychodu, dopóki przedsiębiorcy przysługuje prawo do ulgowej podstawy wymiaru dla startujących w biznesie (przez pierwsze 24 mies. prowadzenia działalności).

ZUS przedsiębiorcy

Świadczenie rodzicielskie a ZUS z własnej firmy

Magdalena Januszewska
Kto decyduje się na otworzenie firmy podczas pobierania tzw. Kosiniakowego, musi się liczyć z obciążeniem składkami.

ZUS przedsiębiorcy

Preferencyjny ZUS w razie współpracy z byłym wspólnikiem spółki cywilnej

Magdalena Januszewska
Uprzednie zatrudnienie w spółce cywilnej nie stoi na przeszkodzie do podjęcia współpracy w ramach działalności gospodarczej z jej byłym wspólnikiem. Można wówczas opłacać ulgowe składki.

Temat miesiąca

Niższe składki ZUS – ulga „na start”, preferencyjne składki i mały ZUS

Barbara Staszyńska
Wyjaśniamy, kto może skorzystać z ulg w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, przez jaki okres i na jakich warunkach.

Zmierzając do uproszczenia formalności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, ustawodawca wprowadził pewne udogodnienia także w zakresie ubezpieczeń społecznych przedsiębiorców. Obniżono obciążenia przedsiębiorców rozpoczynających działalność (dodając do obowiązujących wcześniej preferencyjnych składek ulgę „na start”) a także tych, którzy prowadzą ją dłużej, ale na skalę mikro (tzw. mały ZUS).


Cofnięcie zasiłku chorobowego skutkuje korektą składek

Magdalena Januszewska
Niewłaściwe wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego przez przedsiębiorcę oznacza nie tylko utratę świadczenia, ale także konieczność opłacenia za ten okres pełnych należności ubezpieczeniowych.

ZUS przedsiębiorcy

Podjęcie w trakcie roku zawieszonej działalności gospodarczej – prawo do ulgi mały ZUS

Barbara Staszyńska
Przedsiębiorca prowadzi firmę od czerwca 2016. Przez 2 lata (bez przerw) opłacał preferencyjne składki ZUS. Od 1.07.2018 zawiesił działalność, ale w kwietniu 2019 planuje ją podjąć. Nie złożył w styczniu zgłoszenia na tzw. mały ZUS.
Czy po podjęciu działalności będzie miał prawo do opłacania niższych składek?

Prawo do opłacania niższych składek na ubezpieczenia społeczne w ramach małego ZUS jest uzależnione przede wszystkim od wielkości przychodów z działalności gospodarczej, jakie przedsiębiorca uzyskał w poprzednim roku.

Limit przychodów za 2018 wynosi 63 tys. zł (30-krotność najniższego wynagrodzenia obowiązującego w grudniu 2018).

Przedsiębiorcy, którzy nie prowadzili działalności przez cały rok, limit ustalają proporcjonalnie do liczby dni, tj. 63 000 : 365 × liczba dni prowadzenia działalności.


ZUS przedsiębiorcy

Ulga „na start” w przypadku współpracy ze spółką powiązaną z byłym pracodawcą

Magdalena Januszewska
Powiązania osobowe nie muszą wykluczać prawa do nieopłacania składek społecznych (i zdrowotnej) przez pierwsze 6 mies. prowadzenia działalności gospodarczej.

ZUS przedsiębiorcy

Sąd może kwestionować podstawę wymiaru składek przedsiębiorcy, który pobierał wysoki zasiłek

Magdalena Januszewska
Ustalając podleganie ubezpieczeniom ze spornego tytułu, sąd może jednocześnie weryfikować podstawę wymiaru składek.

ZUS przedsiębiorcy

Błędna kwota przychodów w DRA cz. II – sposób i skutki korekty

Barbara Staszyńska
Przedsiębiorca korzystający z tzw. małego ZUS pomylił się w DRA cz. II i podał niewłaściwą kwotę przychodów. Co robić?

ZUS przedsiębiorcy

Przedsiębiorca na „małym ZUS” a obowiązek składania deklaracji DRA

Barbara Staszyńska
Do końca grudnia 2018 przedsiębiorca był zwolniony z obowiązku składania deklaracji DRA co miesiąc. W styczniu 2019 zgłosił się z kodem 0590, żeby skorzystać z tzw. małego ZUS.
Czy nadal będzie zwolniony z comiesięcznego składania deklaracji?

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Skutki zapłaty składek ZUS z rachunku prywatnego zamiast firmowego

Mariusz Sobkowiak
Omyłkowo dokonano zapłaty składek ZUS – za pracowników zatrudnionych w spółce – z prywatnego rachunku bankowego osoby spoza spółki zamiast z konta firmy. W przelewie zleceniodawcą jest oczywiście osoba fizyczna.
Czy taki przelew, wykonany przez inny podmiot niż spółka, ZUS potraktuje jako prawidłowe wywiązanie się z obowiązku uregulowania należności?

Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne

Nowa wysokość składek ZUS dla przedsiębiorców w 2019

Krzysztof Hałub Barbara Staszyńska
Miesięczna składka na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność gospodarczą jest w 2019 o 22,38 zł wyższa niż w roku ubiegłym. Wzrosła też miesięczna kwota minimalnych standardowych składek społecznych (o nieco ponad 88 zł) i obliczanych od preferencyjnej podstawy wymiaru (o prawie 37 zł).

Suma wszystkich składek (społecznych, zdrowotnej i na FP) przedsiębiorcy naliczanych od standardowej podstawy wymiaru wynosi w 2019:

  • 1246,92 zł – bez dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego,
  • 1316,97 zł – z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....