Pożyczka transgraniczna a MDR – czy powstaje obowiązek raportowania schematu podatkowego

Mateusz Kaczmarek doradca podatkowy

Spółka kapitałowa z siedzibą w Niemczech (DE) udzieliła spółce kapitałowej z siedzibą w Polsce (PL) pożyczki w wysokości 100 tys. euro z przeznaczeniem na bieżące wydatki biznesowe pożyczkobiorcy. Pożyczka jest niezabezpieczona i oprocentowana 2% rocznie. Oprocentowanie zostanie dopisane do kwoty pożyczki w dniu zapłaty lub wypłacone pożyczkodawcy. Umowa może zostać wypowiedziana przez pożyczkodawcę m.in. z ważnych powodów lub powodów ustawowych. DE ma w kapitale PL 100% udziałów.
Czy mamy do czynienia ze schematem podatkowym (MDR)?

Umowa pożyczki (dalej umowa) spełnia kryterium uznania jej za „uzgodnienie” w rozumieniu art. 86a § 1 pkt 16 Op, ponieważ PL jest podatnikiem. Spełnione jest również kryterium transgraniczne w rozumieniu art. 86a § 3 Op, gdyż spółki mają siedziby w dwóch różnych państwach UE, umowa dotyczy dwóch różnych państw UE (pożyczka z Niemiec do Polski), a jej treść nie dotyczy wyłącznie VAT, akcyzy lub cła.

  • Op – Ordynacja podatkowa
  • ustawa o PCC – ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

Schematem podatkowym (sp) transgranicznym w rozumieniu art. 86a § 1 pkt 12 Op nazywamy uzgodnienie, które spełnia kryterium transgraniczne oraz:

  • spełnia kryterium głównej korzyści i jednocześnie ma którąkolwiek z ogólnych cech rozpoznawczych wskazanych w art. 86a § 1 pkt. 6 lit. a–h Op lub
  • ma szczególną cechę rozpoznawczą.

Kryterium głównej korzyści

Umowa nie spełnia kryterium głównej korzyści. Z jego spełnieniem mamy do czynienia, gdy na podstawie istniejących okoliczności oraz faktów należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej mógłby zasadnie wybrać inny sposób postępowania, z którym nie wiązałoby się uzyskanie korzyści podatkowej rozsądnie oczekiwanej lub wynikającej z wykonania uzgodnienia, a korzyść podatkowa jest główną lub jedną z głównych korzyści, którą podmiot spodziewa się osiągnąć w związku z wykonaniem uzgodnienia (por. art. 86a § 2 Op).

Korzyścią podatkową PL jest możliwość zaliczenia skapitalizowanych lub wypłacanych odsetek od pożyczki do kosztów uzyskania przychodów oraz brak obowiązku podatkowego w PCC (por. art. 9 pkt. 10 lit. i ustawy o PCC). Trudno jednak uznać, że wskazane korzyści stanowią główną lub jedną z głównych korzyści PL z zawieranej umowy, bo w istocie ma ona tylko jedną korzyść, a mianowicie pozyskanie 100 tys. euro potrzebnych jej do finansowania działalności. Odnoszone korzyści podatkowe są w stosunku do niej niewspółmiernie niskie.

Poza tym zaciągnięcie pożyczki od innego podmiotu także wiązałoby się z prawem uznawania skapitalizowanych lub wypłacanych odsetek za koszty uzyskania przychodów, a w przypadku większości pożyczkodawców, takich jak banki i inne podmioty finansowe, również nie podlegałoby PCC (por. art. 2 pkt. 4 lit. b ustawy o PCC). Trudno więc także uznać, że PL może zasadnie wybrać inny sposób postępowania, z którym nie wiązałoby się uzyskanie korzyści podatkowej.

Skoro uzgodnienie nie spełnia kryterium głównej korzyści, nie ma znaczenia ew. posiadanie przez umowę jednej z ogólnych cech rozpoznawczych (obie przesłanki istnienia sp muszą być spełnione łącznie).

Szczególna cecha rozpoznawcza

Zgodnie z art. 86a § 2 pkt 13 Op szczególna cecha rozpoznawcza występuje, gdy uzgodnienie spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków:

  • obejmuje ono podlegające zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów transgraniczne płatności pomiędzy podmiotami powiązanymi, a odbiorca płatności nie ma siedziby ani zarządu w żadnym z państw lub ma siedzibę bądź zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową,
  • w odniesieniu do tego samego środka trwałego lub wnip dokonywane są odpisy amortyzacyjne w więcej niż jednym państwie,
  • ten sam dochód lub majątek korzysta z metod mających na celu unikanie podwójnego opodatkowania w więcej niż jednym państwie,
  • w ramach uzgodnienia dochodzi do przeniesienia aktywów i określone przez 2 państwa wynagrodzenie z tego tytułu dla celów podatkowych różni się co najmniej o 25%,
  • może skutkować obejściem obowiązku automatycznej wymiany informacji o rachunkach finansowych lub wykorzystywać brak takich przepisów,
  • występuje nieprzejrzysta struktura własności prawnej lub trudny do ustalenia jest beneficjent rzeczywisty,
  • wykorzystuje wprowadzone jednostronnie w danym państwie uproszczenie w stosowaniu przepisów związanych z ustalaniem cen transferowych z wyjątkiem tych, które zostały przewidziane przez Wytyczne OECD,
  • dochodzi do przeniesienia praw do trudnych do wyceny wartości niematerialnych,
  • pomiędzy podmiotami powiązanymi dochodzi do przeniesienia funkcji, ryzyka lub aktywów, jeżeli przewidywany roczny wynik finansowy podmiotu przenoszącego lub podmiotów przenoszących przed odsetkami i opodatkowaniem (EBIT) w 3-letnim okresie po tym przeniesieniu wyniósłby mniej niż 50% przewidywanego rocznego EBIT, gdyby nie dokonano przeniesienia.

Podane informacje nie wskazują, aby którykolwiek z ww. warunków był spełniony. Ostateczna ocena tej kwestii wymaga jednak wzięcia pod uwagę wszystkich okoliczności prawnych i biznesowych dotyczących spółek w odniesieniu do zawieranej umowy pożyczki.

Reasumując: umowa nie stanowi transgranicznego sp, o ile nie zachodzą inne okoliczności dotyczące spółek, powodujące spełnienie choćby jednego z warunków ogólnej cechy rozpoznawczej.

Schematy podatkowe inne niż transgraniczne

W myśl z art. 86a § 2 pkt 10 Op sp jest uzgodnienie, które:

  • spełnia kryterium głównej korzyści i ma ogólną cechę rozpoznawczą,
  • ma szczególną cechę rozpoznawczą lub
  • posiada inną szczególną cechę rozpoznawczą.

Z wcześniejszej analizy wynika, że umowa nie spełnia kryterium głównej korzyści, a także prawdopodobnie nie ma żadnej szczególnej cechy rozpoznawczej. Pozostaje więc rozpatrzenie jej pod kątem posiadania innej szczególnej cechy rozpoznawczej. Mówimy o takiej (zob. art. 86a § 2 pkt 1 Op), gdy uzgodnienie spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków:

  • ma na część odroczoną podatku dochodowego lub aktywa albo rezerwy z tytułu podatku odroczonego wpływ wynikający lub oczekiwany w związku z wykonaniem uzgodnienia u korzystającego, który jest istotny dla danej jednostki w rozumieniu przepisów o rachunkowości oraz przekracza w trakcie roku kalendarzowego kwotę 5 mln zł,
  • płatnik podatku dochodowego byłby zobowiązany do pobrania podatku przekraczającego w trakcie roku kalendarzowego kwotę 5 mln zł, jeżeli w odniesieniu do wypłat należności wynikających lub oczekiwanych w związku z wykonaniem uzgodnienia nie miałyby zastosowania właściwe umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub zwolnienia podatkowe,
  • dochody (przychody) podatnika niepodlegającego w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu wynikające lub oczekiwane w związku z wykonaniem uzgodnienia przekraczają łącznie w trakcie roku kalendarzowego kwotę 25 mln zł,
  • różnica pomiędzy polskim podatkiem dochodowym, który byłby należny w związku z wykonaniem uzgodnienia podmiotu nieposiadającego siedziby lub zarządu na terytorium Polski, gdyby był on podatnikiem podlegającym w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, a podlegającym faktycznej zapłacie podatkiem dochodowym w państwie siedziby lub zarządu tego podmiotu w związku z wykonaniem uzgodnienia, przekracza łącznie w trakcie roku kalendarzowego kwotę 5 mln zł.

Mając na uwadze, że pożyczka w wysokości 100 tys. euro oprocentowana 2% rocznie nie może realnie oddziaływać na którąkolwiek ze spółek w taki sposób, aby przekroczyć wskazane wyżej progi, z których najniższy wynosi 5 mln zł, uznać należy, że umowa nie ma żadnej z innych szczególnych cech rozpoznawczych.

Reasumując: umowa nie stanowi sp, o ile nie zachodzą inne okoliczności dotyczące spółek, a powodujące spełnienie choćby jednego z warunków ogólnej cechy rozpoznawczej.

A może element większej całości

Należy wziąć pod uwagę, że uzgodnienie, a w konsekwencji także sp, to czynność lub zespół powiązanych ze sobą czynności. Stąd – chociaż sama pożyczka udzielona PL przez DE – sp prawie na pewno nie jest, to może stanowić element takiego schematu. Może tak być, jeśli spółki planują przedsięwzięcie stanowiące większą całość, a pożyczka należy do jednej z wielu składających się na nie czynności. Przykładowo, zgodnie z umową, oprocentowanie może zostać dopisane do kwoty pożyczki w dniu jej spłaty, co sugeruje, że spółki mogą planować przyszłą spłatę w formie np. konwersji zobowiązania PL wobec DE na udziały tej pierwszej. Gdyby tak było, to powyższą analizę umowy pod kątem MDR (Mandatory Disclosure Rules) należałoby uznać za niewystarczającą, gdyż nie uwzględnia ona czynności, które są z umową powiązane i powinny wraz z nią podlegać analizie.

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Więcej na temat: „Kontakty z urzędami”
Kontakty z urzędem

We wniosku o interpretację przepisów podatkowych trzeba pytać o konkrety

Aleksander Woźniak
Wnioskując o wydanie interpretacji indywidualnej, należy ograniczyć się do opisania konkretnego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), a nie przedstawiać wiele różnych jego wariantów.

Kontakty z urzędem

Umowa dzierżawy poprzedzająca umowę sprzedaży – czy to schemat podatkowy

Mateusz Kaczmarek
Zajmujemy się sprzedażą nowych maszyn o znacznej wartości. Normatywny okres ich amortyzacji to nieco ponad 7 lat (14%). Z klientem, który przed podjęciem decyzji o zakupie chce wypróbować maszynę, podpisujemy umowę dzierżawy na rok, a po jej zakończeniu przysługuje mu prawo jej pierwokupu za zwykle stosowaną przez nas cenę, pomniejszoną o kwoty zapłacone tytułem czynszu dzierżawnego. Niektórzy klienci faktycznie kupują maszynę, a inni nie. Czynsz dzierżawny odpowiada zwykle wysokości rynkowej, ale bywa też znacząco wyższy, nawet do kilkudziesięciu procent wartości maszyny.
Czy stosując takie umowy, spółka wdraża schemat podatkowy?

Kontakty z urzędem

Naczelnik UCS nie może ponownie rozpatrywać swojej decyzji, którą uchylił w wyniku odwołania

Aleksander Kliszewski
Czy naczelnik UCS – jako organ odwoławczy od własnej decyzji – mógł ją uchylić i przekazać sobie do ponownego rozpatrzenia?

Nie, ponieważ organ podatkowy nie może sam sobie przekazać sprawy, którą już się zajmuje. Przekazać sprawę można tylko innemu organowi.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (dalej ustawa KAS) w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 2 Op, zakończona kontrola celno-skarbowa przekształca się w postępowanie podatkowe.


Zmiany w obowiązkach informacyjnych spółek należących do międzynarodowych grup kapitałowych

Mateusz Kaczmarek
W wyniku nowelizacji ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami zaszły istotne zmiany w przepisach regulujących tzw. raportowanie według krajów (country by country reporting, CbCR).

Kto jako pełnomocnik może reprezentować podatnika w postępowaniu podatkowym

Mateusz Kaczmarek
Doradca podatkowy udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego księgowej klienta. Miała ona udać się do US w celu sfotografowania akt toczącego się postępowania podatkowego. US odmówił jej dostępu do akt sprawy, argumentując, że pełnomocnictwo zostało udzielone niezgodnie z prawem. Udostępnił akta dopiero, gdy zarząd klienta udzielił księgowej pełnomocnictwa bezpośrednio, jako swojemu pracownikowi. Przy okazji pouczył ją, że nawet prokurent klienta nie mógłby zostać uznany za uprawnionego, tylko ew. na mocy pełnomocnictwa wydanego w trybie przewidzianym w przepisach podatkowych, a nie jedynie na podstawie faktu bycia prokurentem.
Czy US miał rację?

Reprezentowanie podatników, płatników i inkasentów w postępowaniu przed organami administracji publicznej i w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych w sprawach podatkowych, celnych i egzekucyjnych stanowi czynność doradztwa podatkowego (art. 2 ust. 1 pkt 4 w zw. z pkt 1 ustawy z 5.07.1996 o doradztwie podatkowym, DzU z 2019 poz. 283, dalej uodp).

Nie wszystkie czynności doradztwa podatkowego są zastrzeżone wyłącznie dla podmiotów uprawnionych, ale te wymienione powyżej do takich właśnie należą (art. 2 ust. 2 uodp). Podmiotami uprawnionymi do ich zawodowego wykonywania są wyłącznie osoby fizyczne wpisane na listę doradców podatkowych oraz adwokaci i radcowie prawni (art. 2 ust. 3 uodp).


Procedury

Raportowanie schematów podatkowych (MDR)

Mateusz Kaczmarek
1.01.2019 r. wszedł w życie obowiązek informowania Szefa KAS o tzw. schematach podatkowych. Może on dotyczyć m.in. doradców podatkowych czy biegłych rewidentów opracowujących rozwiązania optymalizacyjne, korzystających z tych rozwiązań przedsiębiorców, a w niektórych przypadkach także biur rachunkowych.

Tytułowe zagadnienie, odnoszące się do obowiązku przekazywania administracji skarbowej informacji o schematach podatkowych (dalej sp), zostało całościowo uregulowane w Op (Dział III, rozdz. 11a).

Omawiane przepisy stanowią – według deklaracji prawodawcy – wdrożenie wymogów dyrektywy Rady 2011/16/UE (tzw. dyrektywa MDR). Polskie regulacje są jednak znacznie bardziej restrykcyjne, chociażby z tego powodu, że dotyczą nie tylko sp transgranicznych, ale także krajowych, których wspomniane dyrektywy unijne nie objęły.


Kontakty z urzędem

Przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne

Aleksander Kliszewski
Czy zajęcie zabezpieczające zmieni się w egzekucyjne, jeśli po uchyleniu decyzji o zabezpieczeniu przez 6 mies. nie wydano nowej, wydano jednak decyzję określającą zobowiązanie podatkowe?

Kontakty z urzędem

Blokada STIR a wyrejestrowanie podatnika VAT

Aleksander Kliszewski
Czy zablokowanie rachunku bankowego w ramach STIR oznacza automatyczne wyrejestrowanie firmy jako podatnika VAT?

Kontakty z urzędem

Właściwość miejscowa urzędu skarbowego po zmianie siedziby fundacji

Mariusz Sobkowiak
Pod koniec 2018 zmieniliśmy nazwę oraz siedzibę naszej fundacji (co do końca roku zostało ujawnione w KRS), w związku z czym zmienił się też US, któremu podlegamy.
Czy w deklaracji CIT-8 za 2018 (składanej pod koniec marca 2019) powinniśmy podać nową nazwę i aktualny adres, czy też dotychczasowe dane? Do którego US należy złożyć CIT-8?

Kontakty z urzędem

Jak ZUS powinien skorygować oczywisty błąd w decyzji

Ewa Markiewicz
Przedsiębiorca zatrudniający pracowników przez kilka miesięcy nie odprowadzał składek na ubezpieczenia społeczne (z powodu nakładów finansowych na modernizację firmy, które nadwyrężyły fundusze). Otrzymał z ZUS decyzję o zadłużeniu, które musi spłacić wraz z odsetkami. Występuje w niej jednak błąd w nazwie firmy, a właściwie w nazwisku przedsiębiorcy – dodano jedną literę. Jego zdaniem decyzja zawierająca taki błąd jest nieważna, o czym powiadomił ZUS. Ten wprawdzie przyznał się do błędu, ale zamiast nowej decyzji wydał postanowienie, w którym skorygował nazwisko. Przedsiębiorca chciał się odwołać, jednak w postanowieniu ZUS zaznaczył, że nie przysługuje mu odwołanie do sądu. Przedsiębiorca uważa, że jest to istotny błąd w dokumencie i dopóki ZUS nie wyda decyzji z poprawnym nazwiskiem adresata, nie jest zobowiązany do spłaty zadłużenia.
Czy ma rację? Jak wpłynąć na zmianę stanowiska ZUS, skoro nie można się odwołać?

Jeżeli w decyzji ZUS występuje błąd polegający na dodaniu jednej litery w nazwisku adresata decyzji, należy go potraktować jako oczywistą omyłkę. Zgodnie z art. 113 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej Kpa), jeżeli w decyzji wydanej przez organ administracji publicznej znalazły się błędy pisarskie i rachunkowe lub inne oczywiste omyłki, organ ten może je skorygować na żądanie strony lub z urzędu.

Nieprawidłowość musi być tzw. błędem oczywistym. Tylko taki błąd ZUS może usunąć w drodze sprostowania. Dlatego należy w pierwszej kolejności ustalić, czy opisany błąd można potraktować jako oczywisty. Można tak uznać np. gdy w pozostałej części decyzji nazwa firmy, a jednocześnie inne jej dane, jak NIP, REGON i adres, są podane prawidłowo.


Zmiany w obowiązkach płatników PIT w 2019 i 2020 r.

Aleksander Woźniak
Od 2019 r. wszyscy płatnicy PIT będą przesyłać informacje PIT-11 i PIT-8C do US do końca stycznia, czyli o miesiąc wcześniej niż dotychczas, i wyłącznie elektronicznie. Tylko elektroniczną postać będzie też mieć informacja IFT-1R składana do końca lutego, a także deklaracje zbiorcze PIT-4R i PIT-8AR, sporządzane do końca stycznia.

Kontakty z urzędem

Ile czasu ma organ podatkowy na wydanie decyzji określającej stratę

Piotr Kaim
Spółka z o.o. wykazała stratę w CIT za rok podatkowy 2012 (rokiem podatkowym spółki jest rok kalendarzowy). Strata została rozliczona przez odliczenie od dochodu osiągniętego w latach 2013 i 2014.
Czy po zakończeniu 2018 organy podatkowe będą uprawnione do wydania decyzji korygującej wysokość straty za 2012 i spółka będzie nadal zobowiązana do przechowywania ksiąg rachunkowych za 2012?

Który organ rozpatrzy wniosek o stwierdzenie nadpłaty po wszczęciu kontroli celno-skarbowej

Aleksander Kliszewski
Po złożeniu przez firmę do naczelnika US wniosku o stwierdzenie nadpłaty w VAT naczelnik UCS wszczął kontrolę celno-skarbową.
Czy to on rozpatrzy wniosek o stwierdzenie nadpłaty?

Dołączenie pliku XAdES warunkiem złożenia skutecznego podpisu elektronicznego

Aleksander Kliszewski
Przesłałem do US pismo podpisane elektronicznie, jednak urząd stwierdził, że brakuje podpisu, gdyż nie załączyłem do niego pliku z rozszerzeniem XAdES.
Czy zarzut US jest słuszny?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....