Pomoc dla przedsiębiorców dotkniętych pandemią – ujęcie księgowe

Krzysztof Hałub

W jaki sposób ująć w księgach rachunkowych wsparcie otrzymane przez jednostkę na podstawie tarcz antykryzysowych i tarczy finansowej?

Na ten temat wypowiedziało się Ministerstwo Finansów w odpowiedziach zamieszczonych na stronie internetowej gov.pl), poświęconych różnym rodzajom pomocy. Chodzi o:

  • FP – Fundusz Pracy
  • FGŚP – Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
  • uor – ustawa o rachunkowości
  • sf – sprawozdanie finansowe

1. Dofinansowanie do części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek społecznych (art. 15zzb tzw. specustawy, czyli ustawy z 2.03.2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, DzU poz. 1842).

2. Dofinansowanie z FGŚP do wynagrodzeń pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19 oraz środków na opłacanie składek społecznych pracowników należnych od pracodawcy (art. 15g ust. 1 i 2 specustawy).

3. Świadczenie postojowe dla przedsiębiorców (art. 15zq specustawy).

Otrzymane dofinansowanie z ww. tytułów spełnia definicję przychodów określoną w art. 3 ust. 1 pkt 30 uor. Ponieważ otrzymują je jednostki, które w następstwie wystąpienia COVID-19 odnotowały spadek obrotów gospodarczych, pośrednio jest ono związane z ich działalnością operacyjną. Równowartość otrzymanych środków pieniężnych z tego tytułu należy zatem odnieść na zwiększenie pozostałych przychodów operacyjnych (w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 32 uor).

4. Zwolnienie z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek ZUS (art. 31zo ust. 1 i 1a specustawy).

W wyniku tego zwolnienia następuje zmniejszenie wartości zobowiązań wobec ZUS, więc spełnia ono definicję przychodów z art. 3 ust. 1 pkt 30 uor.

Ponieważ jest skutkiem działań państwa będących pomocą skierowaną do przedsiębiorców w trakcie pandemii COVID-19, należy je zaklasyfikować jako zdarzenie pośrednio związane z działalnością operacyjną i odnieść na zwiększenie pozostałych przychodów operacyjnych (w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 32 uor). 

5. Pożyczkę z FP (do 5 tys. zł) na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy (art. 15zzd specustawy).

Otrzymana pożyczka (przekazana w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID-19) spełnia definicję zobowiązań z art. 3 ust. 1 pkt 20 uor. W księgach rachunkowych należy ująć ją na koncie przeznaczonym do ewidencjonowania zobowiązań z tytułu otrzymanych pożyczek – zgodnie z przyjętymi zasadami (polityką) rachunkowości. W razie umorzenia pożyczki (co następowało automatycznie pod warunkiem kontynuowania działalności) w księgach należy odpisać zobowiązania z tytułu otrzymanej pożyczki na zwiększenie pozostałych przychodów operacyjnych, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 32 uor.

6. Subwencję finansową z Polskiego Funduszu Rozwoju

Otrzymana z PFR subwencja finansowa spełnia definicję zobowiązań z art. 3 ust. 1 pkt 20 uor. Na dzień powstania zobowiązanie to można ująć w księgach rachunkowych jako zobowiązanie wobec PFR z tytułu subwencji finansowej, natomiast w sprawozdaniu finansowym (sf) zaprezentować je w bilansie w pasywach:

  • w sf sporządzanym według zał. nr 1 do uor – według terminu wymagalności, tj. jako zobowiązania:
    • długoterminowe/wobec pozostałych jednostek/kredyty i pożyczki – w poz. B.II.3.a – jeżeli termin wymagalności wynosi powyżej 12 mies. od dnia bilansowego,
    • krótkoterminowe/wobec pozostałych jednostek/inne – w poz. B.III.3.a – jeżeli termin wymagalności wynosi do 12 mies. od dnia bilansowego,
  • w sf sporządzanym według zał. nr 4 do uor (dla jednostek mikro) – w poz. B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania,
  • w sf sporządzanym według zał. nr 5 do uor (dla jednostek małych) – według terminu wymagalności, tj. jako zobowiązania:
    • długoterminowe/z tytułu kredytów i pożyczek – w poz. B.II – jeżeli termin wymagalności wynosi powyżej 12 mies. od dnia bilansowego,
    • krótkoterminowe – w poz. B.III.a – jeżeli termin wymagalności wynosi do 12 mies. od dnia bilansowego.

Ponieważ otrzymanie subwencji finansowej ma charakter incydentalny, o potencjalnie istotnej wartości, proponuje się – w myśl art. 50 ust. 1 uor – rozszerzenie zakresu informacyjnego bilansu i zaprezentowanie zobowiązania z tytułu subwencji, jako kolejnej uszczegóławiającej pozycji w ramach ww. kategorii zobowiązań.

Informacje o kwocie bezwarunkowego zwrotu otrzymanej subwencji (w wysokości 25%) oraz o kwocie ew. umorzenia (do 75%) jako mające potencjalnie istotny wpływ na ocenę sytuacji majątkowej, finansowej oraz wyniku finansowego jednostki należałoby ujawnić w sf w informacji dodatkowej. W przypadku umorzenia części (do 75%) otrzymanej subwencji w księgach rachunkowych nastąpi odpisanie tej części zobowiązania z tytułu subwencji na zwiększenie pozostałych przychodów operacyjnych, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 32 uor.

Powyższy sposób ujęcia subwencji finansowej z PFR w księgach rachunkowych oraz prezentacji w sf jest spójny z podejściem podatkowym (zgodnie z komunikatem Ministerstwa Finansów z 18.05.2020 subwencja dla celów podatku dochodowego traktowana jest jak pożyczka).

7. Zwolnienie z podatku od nieruchomości za część 2020 (art. 15p specustawy).

Jednostka, która złożyła deklarację na podatek od nieruchomości (DN-1) za 2020 i następnie została objęta postanowieniami uchwały rady gminy wprowadzającej zwolnienie, powinna w księgach rachunkowych zmniejszyć zobowiązanie z tytułu tego podatku.

Ponieważ ww. zwolnienie jest skutkiem działań państwa, będących pomocą dla przedsiębiorców w trakcie trwania pandemii, powinno być zaklasyfikowane jako przychód jednostki (art. 3 ust. 1 pkt 30 uor).

Zmniejszenie zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości jest zdarzeniem pośrednio związanym z działalnością operacyjną jednostki, więc w myśl art. 3 ust. 1 pkt 32 uor wskazane jest odniesienie jego równowartości na pozostałe przychody operacyjne.

Nowe artykuły na naszych stronach:
Podatki 2021

Spółki jawne i komandytowe nowymi podatnikami CIT

Wskutek nowelizacji przepisów updop niektóre spółki jawne i wszystkie spółki komandytowe zostały zobligowane do rozliczania podatku dochodowego od osób prawnych.

Zmiana zasad uznawania spółek osobowych za podatników CIT nastąpiła za sprawą ustawy z 28.11.2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw.

Podatki 2021

Zryczałtowany CIT od dochodów spółek kapitałowych – podstawowe zasady

Spółki akcyjne i z ograniczoną odpowiedzialnością, których wspólnikami są osoby fizyczne, mogą od 1.01.2021 r. wybrać nowy reżim opodatkowania – ryczałt od dochodów (tzw. estoński CIT), dzięki któremu, jeśli poniosą nakłady inwestycyjne, nie zapłacą na bieżąco podatku od osiąganych, a niewypłaconych zysków.

Został on wprowadzony ustawą z 28.11.2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (dalej nowelizacja). Przepisy umożliwiające wybór ryczałtu oraz określające reguły jego stosowania zamieszczono w nowym rozdz. 6b updop.

W niniejszym opracowaniu przybliżę podstawowe zasady korzystania z tej formy opodatkowania i alternatywę dla niej, jaką jest utworzenie funduszu inwestycyjnego. Jak zwykle „diabeł tkwi w szczegółach” – z uwagi na złożoność zagadnienia zostaną one przedstawione w kolejnych artykułach, na licznych przykładach, z uwzględnieniem objaśnień MF.

Podatki dochodowe

Zmiany w podatku dochodowym od osób fizycznych na 2021 r.

Od nowego roku weszło w życie wiele zmian w przepisach updof, dotyczących m.in. zasad dokonywania odpisów amortyzacyjnych, niektórych zwolnień od PIT, w tym rozszerzenia zakresu tzw. ulgi dla młodych, ograniczenia ulgi abolicyjnej.

„Podatek cukrowy” i od „małpek”

Od 1.01.2021 r. weszły w życie przepisy dotyczące opłaty od środków spożywczych, czyli tzw. podatku cukrowego, oraz opłaty od napojów alkoholowych w małych formatach – do 300 ml (tzw. małpek).

Zostały wprowadzone ustawą z 14.02.2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z promocją prozdrowotnych wyborów konsumentów, której deklarowanym celem jest wykorzystanie polityki fiskalnej jako narzędzia służącego właśnie promocji prozdrowotnych wyborów konsumentów.

Transakcje unijne

Stawka 0% VAT dla dostawy wewnątrzwspólnotowej – objaśnienia MF

MF wyjaśnił zasady dokumentowania WDT dla celów stosowania zerowej stawki – zgodnie z unijnym rozporządzeniem i ustawą o VAT.

Reguły dokumentowania wywozu towarów i ich dostarczenia do nabywcy na terytorium innego Państwa UE w ramach WDT regulują art. 42 ust. 3–5 i 11 ustawy o VAT, a od 1.01.2020 także przepisy rozporządzenia wykonawczego (282/2011) do dyrektywy. W „Objaśnieniach podatkowych z 17.12.2020 w sprawie dokumentowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów dla celów podatku od towarów i usług” MF wskazał, jak interpretować ww. unormowania.

Koronawirus

Tarcza 6.0 – jaka pomoc dla przedsiębiorców z poszkodowanych branż

Mogą liczyć na poszerzone świadczenie postojowe oraz bezzwrotne dotacje na pokrycie kosztów prowadzonej działalności.

Zmiany w tym zakresie wprowadza najnowsza nowelizacja specustawy – z 9.12.2020 – nazywana tarczą 6.0 (DzU poz. 2255). Oprócz tego przewiduje nowe dofinansowania pensji pracowników i zwolnienie ze składek ZUS (piszemy o tym na s. 3 i 9).

Ulga w ZUS

Abolicja składkowa tylko dla niektórych firm

Rozszerzenie zwolnienia z ZUS za lipiec–wrzesień oraz wprowadzenie nowego za listopad to efekt kolejnych przepisów antycovidowych.

Chodzi o nowelizację specustawy z 9.12.2020, tzw. tarczę 6.0 (DzU poz. 2255). Podobnie do ostatnich zmian tego typu oferuje ona pomoc branżową, czyli dla podmiotów najbardziej dotkniętych skutkami koronawirusa, m.in. zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, FP, FS, FGŚP lub na FEP za pewne okresy, wykazane w złożonych deklaracjach rozliczeniowych. Większość zmian w tym zakresie weszła w życie 16.12.2020, a część – 30.12.2020.

Rachunkowość

Nieodpłatne otrzymanie żywności w księgach organizacji pozarządowej

Nasza fundacja, prowadząca bank żywności, zawarła umowę z miejscowym sklepem wielkopowierzchniowym (hipermarketem), sprzedawcą produktów spożywczych, dotyczącą nieodpłatnego przekazywania nam żywności nienadającej się do sprzedaży. Umowa została zawarta w ramach wywiązania się przez sklep wielkopowierzchniowy z obowiązków wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności.
Czy żywność, otrzymywaną przez nas nieodpłatnie w ramach tej umowy, powinniśmy ewidencjonować, a jeżeli tak, to w jaki sposób?

Ustawa o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności (dalej ustawa) nakłada na niektórych dużych sprzedawców żywności (sklepy wielkopowierzchniowe), w których udział żywności w przychodach wynosi co najmniej 50%, obowiązek zawarcia z wybraną organizacją pozarządową umowy na nieodpłatne przekazywanie jej żywności nienadającej się do sprzedaży z powodu wad, jej wyglądu lub wyglądu opakowania albo której okres przydatności do spożycia lub trwałości jest bliski zakończenia.

Rachunkowość

Badanie sprawozdania finansowego za 2020 r.

Spółka z o.o. zatrudnia 42 pracowników. Na skutek pandemii przychody ze sprzedaży towarów i produktów zmalały i w 2020 r. wyniosły znacznie mniej niż równowartość złotowa 5 mln euro. Czy możemy odstąpić od ciążącego na nas dotychczas obowiązku poddania badaniu rocznego sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta?

W myśl art. 64 ust. 1 pkt 4 uor obowiązek poddania badaniu rocznego sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta spoczywa na jednostkach kontynuujących działalność, które w roku obrotowym poprzedzającym rok sprawozdawczy spełniły co najmniej dwa z trzech następujących warunków:

Rachunkowość

Zmniejszenie bezzwrotnego dofinansowania

W wyniku kontroli musimy zwrócić część dofinansowania wynagrodzeń otrzymanego od starosty jako bezzwrotne. Jak zaksięgować taką operację?

Wszelkie bezzwrotne dofinansowania działalności operacyjnej przez urzędy i instytucje państwowe lub samorządowe księguje się zazwyczaj następująco:

Podatki i prawo gospodarcze

Zobowiązanie uregulowane z opóźnieniem w trakcie roku – czy trzeba wykazywać w załączniku CIT-WZ

Spółka z o.o. miała zobowiązanie handlowe, dla którego 90. dzień od upływu terminu płatności minął w maju 2020 r. W związku z tym, że zobowiązanie to uregulowała dopiero we wrześniu, zwiększyła o jego kwotę dochód stanowiący podstawę obliczenia zaliczki za maj 2020 r., a następnie zmniejszyła o tę samą kwotę dochód będący podstawą obliczenia zaliczki za wrzesień 2020 r.
Czy zobowiązanie to spółka powinna wykazać w zał. CIT-WZ do zeznania CIT-8 za 2020 r.?
Podatki i prawo gospodarcze

Koszty wykonania członkom zarządu testów na koronawirusa

Spółka z o.o. poniosła koszty wykonania testów na obecność SARS-CoV-2 u członków zarządu.
Czy może je zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów?
Podatki i prawo gospodarcze

Odstąpienie od dochodzenia należności z tytułu dzierżawy a obowiązek wykazania przychodu z umorzenia zobowiązania

Spółka z o.o. dzierżawi lokal użytkowy od jednostki organizacyjnej miasta. Ponieważ jej płynność finansowa uległa pogorszeniu w związku z negatywnymi konsekwencjami ekonomicznymi epidemii COVID-19, na mocy uchwały rady miasta wydzierżawiający odstąpił od dochodzenia od niej należności cywilnoprawnych z tytułu czynszu dzierżawnego za kwiecień i maj 2020 r.
Czy na skutek tego spółka uzyskała przychód do opodatkowania z tytułu umorzenia zobowiązania?

Na mocy art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a updop do przychodów podatkowych zalicza się m.in. wartość umorzonych zobowiązań.

Podatki i prawo gospodarcze

Czy od przedpłaty na poczet nieskonkretyzowanych dostaw trzeba naliczyć VAT

Spółka z o.o. jest producentem sprzętu i akcesoriów wędkarskich. Chce wprowadzić system przedpłat dla sklepów i hurtowni. Przed danym sezonem zamówień kontrahenci wpłacą na poczet przyszłych zamówień uzgodnioną kwotę, nie większą niż 20 tys. zł, otrzymując w zamian dodatkowy rabat. Przedpłata zostanie przypisana do kontrahenta w systemie sprzedażowym spółki. W momencie jej wpłaty nie będą znane rodzaj ani ilość towarów, które ostatecznie zamówi. Będą one konkretyzowane z chwilą złożenia zamówienia. Wtedy też odpowiednia kwota przedpłaty zostanie zaliczona na poczet ceny. Jeżeli dany kontrahent nie złoży zamówień o wartości równej co najmniej kwocie przedpłaty, nadwyżka przedpłaty nad wartością zamówień zostanie mu zwrócona.
Czy obowiązek podatkowy w VAT powstanie z chwilą wniesienia przedpłaty na poczet przyszłych nieskonkretyzowanych zamówień towarów, w odniesieniu do całej jej kwoty, czy też z chwilą złożenia przez kontrahenta konkretnego zamówienia w stosunku do odpowiedniej części przedpłaty zaliczonej na poczet ceny?
Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Praca zdalna podczas kwarantanny i izolacji

Czy pracownicy, którzy odbywają kwarantannę lub są w izolacji, mogą w tym czasie pracować zdalnie? Jakie warunki muszą być spełnione, aby było to zgodne z prawem?

Pracownicy i inni zatrudnieni (np. na umowach cywilnych) mogą świadczyć pracę zdalną podczas obowiązkowej kwarantanny i izolacji w warunkach domowych (dalej izolacja domowa) z powodu wirusa SARS-CoV-2 (koronawirusa), który wywołuje chorobę COVID-19. Przepisy nie przewidują takiej możliwości podczas izolacji w izolatorium lub w szpitalu.

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Zmiany w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania i ich wpływ na obowiązki zakładu pracy jako płatnika

Od 1.01.2021 r. Polska przeszła w stosunkach z kolejnymi krajami (m.in. z Belgią, Danią) z metody wyłączenia z progresją na metodę zaliczenia proporcjonalnego.

Czy ma to wpływ na pobór przez polskiego pracodawcę zaliczki na PIT od dochodów z pracy wykonywanej przez polskich pracowników za granicą?

Nie, zmiana metody unikania opodatkowania w relacjach podatkowych z danym krajem nie wpływa na pobór zaliczki od dochodów z pracy. Zasada pozostaje niezmienna: wynagrodzenie osoby mającej miejsce zamieszkania w Polsce podlega opodatkowaniu tylko w Polsce, chyba że praca jest wykonywana na terytorium innego kraju. Wtedy dochód może być opodatkowany zarówno w kraju, w którym praca jest wykonywana, jak i w państwie zamieszkania, czyli w Polsce, a podwójnemu opodatkowaniu zapobiegają mechanizmy przyjęte w bilateralnych umowach łączących poszczególne kraje.

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Zakwaterowanie pracowników – czy jest przychodem

Czy zakwaterowanie (nocleg) delegowanego pracownika poza miejscem jego zamieszkania leży w interesie pracownika, czy pracodawcy? Odpowiedź na to pytanie decyduje o kwalifikacji ponoszonych przez firmy wydatków na zapewnienie noclegów delegowanym w miejscu wykonywania przez nich pracy, jako przychodów tych pracowników, w rozumieniu art. 12 ust. 1 updof, podlegających PIT.

Opisywany problem stanowi jaskrawy przykład, w jak trudnych i niestabilnych warunkach muszą funkcjonować polscy przedsiębiorcy. Stanowiska sądów i organów podatkowych w tej kwestii były (i są nadal) zmienne.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....