Pomoc dla małych przedsiębiorców w kryzysie spowodowanym pandemią – tarcza antykryzysowa 2.0

Renata Majewska Biuro Kadr i Płac

Świadczenie postojowe, bezzwrotne dofinansowanie kosztów działalności i niskooprocentowana mikropożyczka to propozycje pomocowe tarczy antykryzysowej dla jednoosobowych firm.

Otrzyma je więcej przedsiębiorców, bo ostatecznie zrezygnowano z progu dochodowego przy świadczeniu postojowym i z wymogu zatrudniania pracowników przez ubieganie się o pożyczkę z FP.

Podstawą udzielenia pomocy jest ustawa z 2.03.2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych i wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (DzU poz. 374, dalej specustawa), zmieniona od 18.04.2020 na mocy ustawy z 16.04.2020 o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (DzU poz. 695, tzw. tarcza 2.0).

Świadczenie postojowe (ŚP) dla prowadzących działalność gospodarczą

  • FP – Fundusz Pracy
  • ustawa o VAT – ustawa o podatku od towarów i usług
  • Kpc – Kodeks postępowania cywilnego
  • RM – Rada Ministrów
  • Pp – Prawo przedsiębiorców

Przysługuje osobie fizycznej prowadzącej pozarolniczą DG w rozumieniu Pp lub przepisów szczególnych (w tym wspólnikowi spółki cywilnej o statusie osoby fizycznej), która spełnia łącznie poniższe warunki (nowy art. 15zq specustawy):

1) nie podlega ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu,

2) mieszka w Polsce oraz jest polskim obywatelem, obywatelem państwa UE, EFTA czy Szwajcarii mającym prawo pobytu lub prawo stałego pobytu albo innego kraju, ale przebywającym w Polsce legalnie,

3) rozpoczęła wykonywanie DG przed 1.02.2020,

4) w następstwie COVID-19 doszło do przestoju w tej działalności,

5) zrealizowała jeden ze scenariuszy:

a) nie zawiesiła DG, a przychód z niej uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku o ŚP spadł co najmniej o 15% w stosunku do osiągniętego jeszcze w poprzednim miesiącu (tarcza 2.0 wyeliminowała kolejny warunek odnoszący się do tego przychodu, który nie mógł przekroczyć 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (PMW) z poprzedniego kwartału, ogłaszanego przez Prezesa GUS na podstawie ustawy emerytalnej, obowiązującego w dniu zgłoszenia wniosku; zakładając złożenie wniosku w kwietniu 2020, przychód z DG z marca nie mógł być wyższy niż 15 595,74 zł), albo

b) zawiesiła DG po 31.01.2020,

6) złożyła wniosek o ŚP do ZUS.

Z ustawy wynika, że wniosek taki należy złożyć najpóźniej w ciągu 3 mies. od miesiąca zniesienia stanu epidemii. Biorąc jednak pod uwagę, że warunek co do spadku przychodów i ich maksymalnej wysokości odnosi się do przychodów z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku o ŚP, wskazane jest jak najszybsze jego składanie – koniecznie w miesiącu następnym po spełnieniu tego warunku. Zapis w ustawie, że przedsiębiorca ma na to czas do końca 3 mies. po ustaniu stanu epidemii, może wprowadzać w błąd, bo nie wiadomo, czy za miesiąc poprzedzający wniosek spełni on warunek odnoszący się do przychodów.

ŚP (pochodzące z zasobów FP) wynosi zasadniczo 80% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w 2020, czyli 2080 zł, a dla osób rozliczających się według karty podatkowej i korzystających z tzw. zwolnienia podmiotowego od VAT (art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT) – 50% tej podstawy, czyli 1300 zł (jednocześnie do tej kategorii przedsiębiorców nie stosuje się wymogów pkt 3 oraz pkt. 5 lit. a i b powyżej).

W razie zbiegu prawa do więcej niż jednego ŚP przysługuje jedno świadczenie (nowy art. 15zr specustawy). Nie dokonuje się z niego egzekucji ani potrąceń. ŚP jest wypłacane najwyżej 3-krotnie.

Wniosek składa się drogą elektroniczną przez PUE ZUS, za pośrednictwem Poczty Polskiej lub osobiście w placówce ZUS – do skrzynki na dokumenty (bez kontaktu z pracownikami), podając m.in. dane uprawnionego, informację o spadku przychodu i nieprzekroczeniu górnego pułapu przychodu oraz inne, niezbędne do ustalenia ŚP. ZUS wypłaca ŚP niezwłocznie po wyjaśnieniu ostatniej wątpliwości, na rachunek płatniczy wnioskodawcy w kraju lub wydany w kraju instrument płatniczy.

Uwaga: wzory wniosków o ŚP dla osoby fizycznej prowadzącej DG i wykonawcy znajdują się na stronie internetowej ZUS.

Odmowa przyznania wymaga decyzji ZUS, od której przysługuje odwołanie do sądu w trybie Kpc w ciągu miesiąca od jej doręczenia. Osoba, która otrzymała nienależne ŚP, musi je zwrócić łącznie z ustawowymi odsetkami cywilnymi (nowe art. 15zs–15zza specustawy).

Kolejne ŚP przyznaje ZUS na podstawie oświadczenia przedsiębiorcy wykazującego, że sytuacja materialna podana w ostatnim wniosku nie uległa poprawie, nie wcześniej niż w miesiącu następującym po miesiącu wypłaty poprzedniego ŚP.

Pani Anna (obywatelka polska zamieszkała w Gdyni) w sierpniu 2019 rozpoczęła wykonywanie DG (salon tatuażu), pozostając jednocześnie w zatrudnieniu pracowniczym na pełnym etacie. Z DG odprowadza jedynie składkę zdrowotną. Mimo epidemii koronawirusa nie zawiesiła jej prowadzenia. W lutym 2020 przychód z działalności wyniósł 5000 zł, a w marcu tylko 700 zł. W kwietniu 2020 pani Anna zamierza złożyć do ZUS wniosek o ŚP. Nie ma szans na jego uzyskanie, ponieważ podlega ubezpieczeniom społecznym nie tylko z DG, ale także z innego tytułu – ze stosunku pracy.

Pan Artur (zamieszkały w Krakowie obcokrajowiec mający w RP zezwolenie na pracę) 28.01.2020 otworzył kiosk drogeryjny w formie jednoosobowej DG. Oprócz tego jest plastykiem i świadczy w tym zakresie usługi (poza firmą) na podstawie umów o dzieło. W kwietniu 2020 chce zgłosić do ZUS wniosek o ŚP. Mimo epidemii koronawirusa nie zawiesił prowadzenia DG, w lutym 2020 uzyskał z niej przychód 3900 zł, a w marcu 2400 zł. Oprócz tego osiągnął „artystyczne” przychody z umów o dzieło odpowiednio 5700 i 6200 zł. Mimo wysokich zarobków z umów o dzieło ma prawo do ŚP, bo podlega ubezpieczeniom jedynie z DG i spełnia pozostałe wymogi (rozpoczęcie DG przed 1.02.2020, spadek obrotów marcowych względem lutowych o ponad 15% i jednocześnie nieprzekroczenie górnego pułapu przychodów 15 595,74 zł).

Pani Celina (mieszkająca w Warszawie obywatelka szwajcarska z prawem pobytu w Polsce) rozpoczęła DG w grudniu 2018 (klub fitness). Nie podlega ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu. Mimo wystąpienia negatywnych skutków COVID-19 nie zawiesiła DG. W lutym 2020 osiągnęła przychód 60 tys. zł, a w marcu 2020 – 20 tys. zł. W kwietniu 2020 zgłosiła w ZUS wniosek o ŚP. Nie dostanie go mimo znacznego spadku obrotów, ponieważ przychód uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku (w marcu) przekroczył dozwolony, maksymalny limit (15 595,74 zł).

Pan Dariusz (mieszkający w Zabrzu obywatel polski) 28.01.2020 rozpoczął DG opodatkowaną PIT w formie karty podatkowej. Korzysta ze zwolnienia podmiotowego od VAT. Nie podlega ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu. Mimo epidemii nie zawiesił wykonywania DG. W kwietniu 2020 przekazał wniosek o ŚP. Ma do niego prawo, ale w niższej wysokości – 1300 zł (połowa płacy minimalnej).

Pani Tatiana (mieszkająca i przebywająca legalnie w Polsce obywatelka Ukrainy) w styczniu 2019 zaczęła DG jako wspólnik spółki cywilnej. Opłaca PIT w formie karty podatkowej. Nie korzysta ze zwolnienia z VAT i nie podlega ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu. W następstwie epidemii zawiesiła DG. W kwietniu 2020 zgłosiła do ZUS wniosek o ŚP. W marcu 2020 osiągnęła przychód z DG w wysokości 920 zł. Przysługuje jej ŚP w pełnej kwocie 2080 zł (80% minimalnej płacy).

Co się zmieniło

Zmiany wprowadzone przez tarczę 2.0 do świadczeń postojowych przysługujących indywidualnym przedsiębiorcom polegają na:

  • odstąpieniu od maksymalnego progu przychodów przedsiębiorcy kontynuującego DG mimo koronawirusa, uzyskanych w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku,
  • możliwości uzyskania ŚP 3-krotnie.

Nowe, korzystniejsze zasady weryfikacji (bez sprawdzania progu przychodów) ZUS będzie stosować już do wniosków o ŚP złożonych od 1.04.2020 (art. 111 tarczy 2.0).

Postojowe także dla wykonawców cywilnych

Świadczenie postojowe należy się również osobie zatrudnionej na umowę agencyjną, zlecenia lub inną o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, oraz o dzieło, jeżeli łącznie spełnia ww. warunki wskazane w pkt 1 i 2, a ponadto:

  • zawarła umowę cywilną przed 1.04.2020 (a nie przed 1.02.2020 jak dotychczas),
  • doszło do przestoju w działalności zamawiającego,
  • przychód z umowy cywilnej uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku nie przekroczył limitu 15 595,74 zł,
  • płatnik złożył w jej imieniu do ZUS wniosek o ŚP.

I w tym przypadku specustawa stanowi, że wniosek może być złożony najpóźniej w ciągu 3 mies. od miesiąca zniesienia stanu epidemii. Ale podobnie jak w przypadku przedsiębiorców warunek dotyczący przychodów odnosi się do przychodów z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku o ŚP, wskazane jest więc jak najszybsze jego składanie – koniecznie w miesiącu następnym po spełnieniu tego warunku.

ŚP dla wykonawcy wynosi 80% minimalnego wynagrodzenia (2080 zł), ale – jeśli w miesiącu poprzedzającym miesiąc zgłoszenia wniosku osiągnął on przychody z umów cywilnych niższe od 50% minimalnej płacy (czyli od 1300 zł) – to równa się ono sumie przychodów z tych umów. W razie zbiegu prawa do kilku ŚP należy się jedno świadczenie.

We wniosku o ŚP za zleceniobiorcę czy wykonawcę dzieła podmiot zatrudniający określa: dane osoby uprawnionej, jej rachunek bankowy, dane zleceniodawcy i niezbędne do ustalenia prawa, a także załącza kopię umów cywilnych i oświadczenia potwierdzające:

  • niedojście do skutku z powodu COVID-19 lub ograniczenie wykonywania umowy cywilnej z powodu przestoju w prowadzeniu działalności przez zamawiającego,
  • datę zawarcia i wysokość wynagrodzenia z racji tej umowy,
  • uzyskanie przez wykonawcę w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku o ŚP przychodu z umowy cywilnej nie wyższego od 300% przeciętnej płacy obowiązującej w miesiącu przekazania wniosku, zakładając, że nastąpiło to w kwietniu 2020 – nie wyższego od 15 595,74 zł,
  • otrzymanie oświadczenia od osoby uprawnionej, że nie podlega ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu, oraz o wysokości przychodów osiągniętych z innych umów cywilnych.

Zasady przyznawania ŚP dla wykonawców są analogiczne jak w przypadku przedsiębiorców. Zleceniobiorca, dziełobiorca itd. również dostanie je maksymalnie 3-krotnie. Kolejne ŚP przyznaje ZUS na wniosek wykazujący, że sytuacja materialna opisana w ostatnim wniosku nie uległa poprawie, najwcześniej w miesiącu następującym po miesiącu wypłaty poprzedniego ŚP.

W marcu 2020 pan Tadeusz (zleceniobiorca) zarobił 1300 zł na umowę zlecenia zawartą 1.02.2020 (poza DG) z firmą, która ma przestój od kwietnia i w związku z tym nie zleciła wykonawcy cywilnemu żadnych prac. Z umowy zlecenia podlega on ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu. W kwietniu firma złożyła wniosek o postojowe dla zleceniobiorcy. Świadczenie mu nie przysługuje, ponieważ umowa zlecenia nie została zawarta przed 1.02.2020.

Co się zmieniło

Zmiany wprowadzone przez tarczę 2.0 w świadczeniach postojowych należnych wykonawcom cywilnym polegają na:

  • rozszerzeniu kręgu uprawnionych o osoby, które zawarły umowę cywilną przed 1.04.2020 (było przed 1.02.2020),
  • przyznaniu możliwości ubiegania się o ŚP 3-krotnie.

Nowe, korzystniejsze zasady będą stosowane już do wniosków o ŚP złożonych od 1.04.2020 (art. 111 tarczy 2.0).

Dofinansowanie kosztów firmy

Starosta może, na podstawie umowy, przyznać osobie fizycznej prowadzącej DG dofinansowanie z FP części kosztów jej wykonywania (nowy art. 15zzc specustawy), pod warunkiem że:

  • nie zatrudnia pracowników (przywołany przepis mówi o pracownikach, więc chodzi o stosunki pracy),
  • zanotowała spadek obrotów w wyniku szerzenia się COVID-19, czyli zmniejszenie sprzedaży towarów lub usług w ujęciu ilościowym lub wartościowym obliczone jako stosunek łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanych kolejnych mies. kalendarzowych, przypadających między 2.01.2020 a dniem poprzedzającym datę złożenia wniosku – w porównaniu z analogicznymi 2 kolejnymi mies. kalendarzowymi roku poprzedniego (za miesiąc uważa się także 30 kolejno po sobie następujących dni kalendarzowych, gdy 2-miesięczny okres porównawczy zaczyna się w trakcie miesiąca kalendarzowego); musi zatem prowadzić DG od ponad roku,
  • złożyła wniosek o dofinansowanie do powiatowego urzędu pracy (PUP) właściwego dla miejsca prowadzenia DG w ciągu 14 dni od dnia ogłoszenia naboru przez jego dyrektora.

Poziom wsparcia zależy od odnotowanego spadku obrotów. Jeżeli wynosi on co najmniej:

  • 30% – dopłata wynosi maksymalnie 50% minimalnego wynagrodzenia miesięcznie (1300 zł),
  • 50% – dopłata wynosi maksymalnie 70% minimalnego wynagrodzenia miesięcznie (1820 zł),
  • 80% – dopłata wynosi maksymalnie 90% minimalnego wynagrodzenia miesięcznie (2340 zł).

Pan Feliks prowadzi indywidualną DG od grudnia 2019. Z powodu COVID-19 zanotował spadek obrotów: w lutym 2020 przychody wyniosły 7000 zł, a w marcu – 2500 zł. Planuje zgłosić do PUP wniosek o dofinansowanie kosztów działalności. Wniosek zostanie rozpatrzony odmownie, bo pan Feliks nie wykaże spadku obrotów w porównaniu z lutym i marcem 2019 (ma zbyt krótki staż wykonywania DG).

We wniosku zainteresowany podaje numer rachunku bankowego oraz pod groźbą odpowiedzialności karnej oświadcza m.in. że: wystąpił spadek obrotów wskutek epidemii koronawirusa, brak przesłanek do ogłoszenia jego upadłości z art. 11 lub art. 13 ust. 3 Prawa upadłościowego, nie zalega z podatkami i składkami do końca III kwartału 2019, przeznaczy pomoc na sfinansowanie kosztów DG.

Wnioski o dofinansowanie kosztów DG można złożyć elektronicznie poprzez stronę internetową PUP bądź za pośrednictwem platformy www.praca.gov.pl.

Dofinansowanie przyznaje starosta, zgodnie z umową, na maksymalnie 3 mies.,przypadające od miesiąca złożenia wniosku. RM może w rozporządzeniu – biorąc pod uwagę czas trwania epidemii i jej skutki – przedłużyć okres jego wypłaty. Jest ono wypłacane w okresach miesięcznych. Od 18.04.2020 przedsiębiorca nie musi już przedstawiać co miesiąc przed jego wypłatą oświadczenia o wykonywaniu DG w danym miesiącu. Nie można uzyskać dofinansowania w części, w której te same koszty DG zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych.

Przedsiębiorca musi prowadzić DG przez okres, w którym dostaje dofinansowanie, pod rygorem zwrotu otrzymanej pomocy bez odsetek, proporcjonalnie do okresu niewykonywania DG, w ciągu 30 dni od dnia doręczenia wezwania starosty. Zrezygnowano z nakazu wykonywania DG również w okresie bezpośrednio po zaprzestaniu pobierania dotacji, przez czas równy okresowi ich otrzymywania.

Co się zmieniło

Zmiany, jakie tarcza 2.0 wprowadziła w dofinansowaniach kosztów DG, polegają na:

  • uwolnieniu świadczeniobiorców od obowiązku składania co miesiąc, przed wypłatą dofinansowania, oświadczenia o prowadzenie DG w danym miesiącu,
  • rezygnacji z konieczności prowadzenia DG również po zaprzestaniu pobierania dotacji – przez czas równy okresowi ich otrzymywania (niedotrzymanie tego warunku skutkowało koniecznością zwrotu pieniędzy),
  • sprecyzowaniu, że dofinansowanie przysługuje od miesiąca złożenia wniosku, a nie od dnia jego zgłoszenia.

Obowiązują one z mocą wsteczną od 1.04.2020, jednak według przepisów przejściowych do dofinansowań udzielonych między 1.04.2020 a 17.04.2020 stosuje się nowe, korzystniejsze zasady (art. 118 pkt 6 w zw. z art. 110 tarczy 2.0).

Pożyczka dla mikroprzedsiębiorcy

Starosta ma prawo udzielić jednorazowo z FP, na podstawie zawartej umowy, pożyczki do 5 tys. zł, ze stałym oprocentowaniem 0,05 stopy redyskonta weksli przyjmowanych przez NBP, na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia DG (nowy art. 15zzd specustawy). Po zmianach wprowadzonych na mocy tarczy kryzysowej 2.0 mogą się o nią starać mikroprzedsiębiorcy w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 Pp, którzy łącznie spełnią poniższe wymogi:

  • prowadzili DG przed 1.03.2020,
  • doznali negatywnych skutków epidemii,
  • złożyli wniosek o pożyczkę do PUP właściwego dla miejsca prowadzenia DG, po ogłoszeniu naboru przez jego dyrektora.

Nie muszą oni zatrudniać na 29.02.2020 pracowników (co przewidywały dotychczasowe przepisy) ani załączać do wniosku oświadczenia potwierdzającego ten fakt.

Uwaga: skorzystanie przez zainteresowanego z pożyczki nie zamyka drogi do ubiegania się o inne preferencje.

Beneficjent spłaca pożyczkę nie dłużej niż przez 12 mies., z karencją w spłacie kapitału i odsetek przez 3 mies. od dnia jej udzielenia. RM ma prawo przedłużyć w rozporządzeniu okres spłaty, mając na względzie długość trwania i skutki pandemii.

Czy to jest pomoc publiczna

Dofinansowanie kosztów działalności osoby prowadzącej pozarolniczą DG, niezatrudniającej pracowników, i pożyczkę dla mikroprzedsiębiorców (odpowiednio art. 15zzc i art. 15zzd specustawy) kwalifikuje się do pomocy publicznej, mającej na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, o której mowa w Komunikacie Komisji z 19.03.2020 – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 I/01) (DzUrz UE C 91I z 20.03.2020).

Wnioski o pożyczkę można ew. złożyć bezpośrednio poprzez stronę internetową PUP albo za pośrednictwem platformy praca.gov.pl.

Mikroprzedsiębiorca, który przez 3 mies. od dnia przyznania pożyczki będzie prowadził DG, zyskuje umorzenie pożyczki wraz z odsetkami. We wniosku o umorzenie oświadcza on, że wykonywał DG przez wskazany okres. Odpadł zatem krytykowany wymóg niezmniejszenia stanu zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar, przez 3 mies. od udzielania mikropożyczki, w porównaniu ze stanem z 29.02.2020.

Co się zmieniło

Nowe zasady rządzące mikropożyczkami, jakie przyniosła tarcza 2.0, to:

  • umożliwienie korzystania z pożyczek również samozatrudnionym, poprzez eliminację warunku zatrudniania pracowników na 29.02.2020,
  • rezygnacja z uzależnienia umorzenia pożyczki od wymogu zachowania przez 3 mies. od jej udzielenia stanu zatrudnienia (w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy) przynajmniej na tym samym poziomie, co stan z 29.02.2020,
  • zastąpienie ww. wymogu koniecznością prowadzenia DG przez 3 mies. od udzielenia pomocy.

Nowe korzystniejsze reguły stosuje się również do pożyczek udzielonych między 1.04.2020 a 17.04.2020 (art. 117 tarczy 2.0).

Zapisano też, że przychód z tytułu umorzenia pożyczki nie stanowi przychodu w rozumieniu przepisów updof i updop (nowy art. 15zzd ust. 10 specustawy).

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Nowe artykuły na naszych stronach:
Koronawirus

Kiedy wypłacić odprawę pieniężną pracownikowi zwalnianemu z powodu koronawirusa

Jadwiga Sztabińska
Pracodawca rozstaje się z pracownikami za wypowiedzeniem lub porozumieniem z powodu trudności ekonomicznych wywołanych koronawirusem.
Czy musi wypłacać odprawy pieniężne?

O tym, czy pracodawca musi wypłacić odprawę pieniężną (tzw. ekonomiczną), decyduje łączne spełnienie trzech warunków. Pierwszym z nich jest liczba pracowników, od której zależy obowiązek stosowania ustawy o zwolnieniach grupowych (dalej uzg). Drugi warunek to przyczyna rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem lub porozumieniem. Trzeci stanowi natomiast wykorzystanie jednego z dwóch trybów zwolnień przewidzianych w uzg.


Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Dokonywanie potrąceń z wynagrodzenia i zasiłku zleceniobiorcy uczestnika PPK

Renata Majewska
Spółka ma obowiązek tworzyć PPK (od lipca 2019 r.). Na początku maja 2020 r. dostała zajęcie wierzytelności z umowy zlecenia i zasiłków tytułem niespłaconego kredytu osoby zatrudnionej na umowę zlecenia, z tytułu której podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz jednocześnie przynależy do PPK. Pod koniec maja wypłacono jej 2900 zł brutto wynagrodzenia oraz 799 zł brutto zasiłku chorobowego za 9 dni niezdolności do pracy.
Jak należało dokonać w tym przypadku potrąceń? Czy kwotę wolną ustala się zleceniobiorcy identycznie jak pracownikowi? Zleceniobiorca został zatrudniony na okres od 1.10.2019 do 30.11.2020 r. za wynagrodzeniem 2900 zł brutto miesięcznie. Liczba godzin pracy wyznaczona w umowie to 100 godz./mies.; zgłosił się on do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, a spółka odprowadza do PPK – za siebie i zleceniobiorcę – tylko wpłaty podstawowe.

Koronawirus

Dofinansowanie z FP lub z FGŚP do wynagrodzeń – czy wpływa na listę płac

Izabela Nowacka
Czy otrzymanie z FP lub z FGŚP dofinansowania do wynagrodzeń i składek ZUS, na podstawie tzw. tarczy antykryzysowej, ma wpływ na obliczanie pensji i sporządzanie list płac?

Nie. Należności z tytułu wykonywania pracy w ramach stosunku pracy są wynagrodzeniami niezależnie od źródła pochodzenia środków na nie. Jak wynika choćby z załącznika do objaśnień do sprawozdawczości z zatrudnienia i wynagrodzeń, wynagrodzenia obejmują wypłaty pieniężne, wypłacane pracownikom lub innym osobom fizycznym, stanowiące wydatki ponoszone przez pracodawców na opłacenie wykonywanej pracy (z wyjątkami, o których mowa w rozdz. VIII), niezależnie od źródeł ich finansowania (ze środków własnych lub refundowanych) oraz bez względu na podstawę stosunku pracy bądź innego stosunku prawnego lub czynności prawnej, na podstawie których jest świadczona praca lub pełniona służba.


Koronawirus

Zwolnienie z opłacania składek ZUS a koszty płacy wykazywane w deklaracjach do PFRON

Mariusz Sobkowiak
Zatrudniamy dwóch pracowników z niepełnosprawnością. Otrzymujemy z PFRON dofinansowanie do ich wynagrodzeń. Wysokość dofinansowania wiąże się m.in. z kosztami płacy, jakie ponosimy w związku z zatrudnieniem tych osób. Korzystając z zapisów tzw. tarczy antykryzysowej, złożyliśmy do ZUS wniosek RDZ o zwolnienie nas, jako płatnika, z obowiązku opłacania składek ZUS za 3 mies. Składki te są jednak wykazywane w comiesięcznych deklaracjach do ZUS, a wynagrodzenia pracowników brutto są pomniejszane o te składki.
Czy składki społeczne i zdrowotne (finansowane zarówno przez pracownika, jak i przez pracodawcę) za marzec–maj, które zostaną umorzone w związku ze złożeniem do ZUS wniosku RDZ, należy wliczać do kosztów płacy we wniosku Wn-D o dofinansowanie z PFRON, czy też nie?
Co w przypadku, jeśli ZUS nie uwzględni naszego wniosku o umorzenie i w lipcu (po podjęciu przez ZUS decyzji odmownej) zapłacimy składki ZUS za 3 minione miesiące? Czy składki za te 3 mies., które zapłacimy w lipcu, możemy wliczyć do kosztów płac we wniosku Wn-D za lipiec (i czy zostaną przez PFRON uznane za zapłacone terminowo)?

Pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne przysługuje ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.


Koronawirus

Obowiązek wypłaty wynagrodzenia, gdy pracownik pobierał zasiłek opiekuńczy przez wszystkie dni robocze w miesiącu

Izabela Nowacka
Mamy wątpliwości co do sposobu rozliczenia za miesiąc, w którym pracownik przebywał przez cały miesiąc na dodatkowym zasiłku opiekuńczym, ale w oświadczeniu wymienił okresy przypadające w dni dla niego robocze, pomijając weekendy czy święta.
Czy oprócz zasiłku przysługuje mu wynagrodzenie określone w stawce miesięcznej?

Nieprzepracowanie całego miesiąca przekłada się na wysokość wynagrodzenia. Sposób obliczenia wynagrodzenia za przepracowaną część miesiąca zależy od systemu wynagradzania oraz od przyczyny nieobecności w pracy. Pracownik, który przez część miesiąca wykazuje absencję, oprócz wynagrodzenia chorobowego czy zasiłku ma prawo również do wynagrodzenia za czas pracy. Obliczenia tej części pensji dokonuje się w przypadku, gdy pracownik ma określone wynagrodzenie w stałej stawce miesięcznej (np. 5000 zł), a także pewne składniki jak premie czy dodatki liczone stałym procentem od podstawy zasadniczej (np. 20% z 5000 zł).


Koronawirus

Niejasne warunki umorzenia dofinansowania przyznawanego przez PFR w ramach tarczy finansowej

Monika Król-Stępień
Merytoryczna analiza Regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm” skłania do wniosku, że w przypadku przedsiębiorców prowadzących księgi rachunkowe trudno będzie stwierdzić – z uwagi na niesprecyzowane pojęcia, nieznane na gruncie prawa bilansowego – jaka część udzielonych środków pomocowych musi zostać zwrócona, a jaka podlega umorzeniu.

Z Regulaminu udostępnionego na stronie internetowej Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. wynika, że otrzymana przez małego lub średniego przedsiębiorcę subwencja podlega zwrotowi m.in. w przypadku:


Koronawirus

Sporządzanie sprawozdania finansowego w czasie epidemii COVID-19 – komunikat Ministerstwa Finansów

Resort finansów przedstawił informacje, które – zdaniem autorów komunikatu – mogą być przydatne w trakcie prac związanych ze sporządzaniem i badaniem sprawozdania finansowego w czasie epidemii koronawirusa.

W komunikacie rozpatrzono 2 przypadki:

  • gdy dzień bilansowy przypadł w okresie przed ogłoszeniem stanu epidemii (np. 31.12.2019), a data sporządzenia sprawozdania finansowego przypada na okres epidemii,
  • gdy dzień bilansowy przypadł na okres epidemii (np. 31.03.2020).

Koronawirus

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy – kolejne przedłużenie

Krzysztof Hałub
Do 14.06.2020 przedłużono okres pobierania dodatkowego zasiłku opiekuńczego, przysługującego przez czas, na jaki zostały zamknięte żłobki, kluby dziecięce, przedszkola i szkoły z powodu epidemii.

Tak wynika z rozporządzeń RM z 14.05.2020 (obowiązujących od 4.05.2020) w sprawie określenia dłuższego okresu pobierania dodatkowego zasiłku opiekuńczego w celu przeciwdziałania COVID-19 (DzU poz. 855 i 856).


Sprawozdanie finansowe

Kontynuacja działalności w czasie pandemii koronawirusa

Zdzisław Fedak
Skutki epidemii wywołanej wirusem SARS-CoV-2 wpływają na zdolność jednostki do kontynuowania działalności. Jak do oceny tej zdolności, wyrażonej przez kierownictwo jednostki, powinien się ustosunkować biegły rewident badający sprawozdanie finansowe za 2019 r.?

Punkt wyjścia prac nad zamknięciem ksiąg rachunkowych oraz sporządzeniem na ich podstawie rocznego sprawozdania finansowego (sf) stanowi decyzja kierownika (zarządu) jednostki o zamiarze i zdolności kontynuowania przez nią działalności co najmniej przez rok obrotowy następujący po dniu bilansowym. Jej podstawą powinna być ocena sytuacji wyjściowej i prognoza działalności jednostki w kolejnym roku (warunki, rentowność, płynność). Sama wiara, że jakoś to będzie, nie wystarczy.


Koronawirus

Sprawozdanie z działalności a pandemia – perspektywa członka zarządu

Piotr Rybicki
Epidemia koronawirusa, która zaczęła się szerzyć w pierwszych miesiącach 2020 r., istotnie wpływa na sytuację majątkową i finansową wielu przedsiębiorstw. Czy wpływ ten powinien znaleźć odzwierciedlenie w treści sprawozdania z działalności jednostki, sporządzanego za miniony rok obrotowy?

Sprawozdanie z działalności (szd) jednostki lub grupy kapitałowej, sporządzane wraz ze sprawozdaniem finansowym (sf) lub skonsolidowanym sf, powinno – w myśl art. 49 ust. 2 uor – obejmować istotne informacje o ich stanie majątkowym i sytuacji finansowej, w tym ocenę uzyskiwanych efektów oraz wskazanie czynników ryzyka i opis zagrożeń.


Koronawirus

Antykryzysowe dopłaty do wynagrodzeń – ujęcie w księgach rachunkowych

Jak zaksięgować przyznane nam z FP na podstawie tzw. tarczy antykryzysowej dopłaty do wynagrodzeń?

Dopłaty do wynagrodzeń kwalifikują się do pozostałych przychodów operacyjnych, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. h uor (przychody związane z otrzymaniem nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny, aktywów, w tym środków pieniężnych, na inne cele niż dopłaty do cen sprzedaży oraz nabycie lub wytworzenie środków trwałych).


Koronawirus

Ulgi w składkach ZUS – sposób ujęcia w księgach

Jak zaksięgować przysługującą nam – z uwagi na skutki pandemii koronawirusa – ulgę w składkach ZUS? Jesteśmy spółką zgłaszającą do ubezpieczeń powyżej 9 osób.

Składki ZUS obciążające pracodawcę i pracowników nalicza się i deklaruje w pierwotnej wysokości. Są one księgowane jak dotychczas (jakby ulga nie przysługiwała):


Koronawirus

Wsparcie finansowe otrzymane w ramach tarczy antykryzysowej – skutki w podatku dochodowym

Małgorzata Trzęsimiech
W celu wsparcia przedsiębiorców w minimalizowaniu negatywnych skutków pandemii COVID-19 ustawy nazywane potocznie tarczą antykryzysową 1.0 i tarczą antykryzysową 2.0 przewidziały wiele instrumentów finansowych, z których mogą oni skorzystać. Chodzi przede wszystkim o: zwolnienie z obowiązku zapłaty składek ZUS, świadczenie postojowe, mikropożyczkę, a także dofinansowanie z FGŚP i FP części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz składek na ubezpieczenie społeczne.
Czy otrzymane wsparcie stanowi dla przedsiębiorców przychód podlegający opodatkowaniu CIT i PIT?

W tarczy antykryzysowej 1.0, obowiązującej od 31.03.2020 r., wprowadzono do tzw. specustawy przepis (art. 31zx), który wskazywał wprost, że przychód uzyskany z racji zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek ZUS – wynikającego z art. 31zo specustawy – nie stanowi przychodu w rozumieniu updof. Tarcza antykryzysowa 2.0, która weszła w życie 18.04.2020 r., doprecyzowała tę regulację, wskazując, że również na gruncie updop nie mamy do czynienia z przychodem podatkowym.


Koronawirus

„Chorobowe” także dla członka rodziny osoby na kwarantannie

Renata Tonder
Czy wynagrodzenie za czas choroby i zasiłek chorobowy należy się tylko osobom odbywającym kwarantannę, czy również członkom ich rodziny?

Konsekwencją ogłoszenia w Polsce stanu epidemii w związku z zakażeniami wirusem COVID-19 (koronawirus) było wprowadzenie obowiązku 14-dniowej kwarantanny (izolacji) dla osób, które miały kontakt z zakażonymi, a także podejrzanymi o taki kontakt oraz powracającymi z zagranicy (w tym ostatnim przypadku okres obowiązkowej kwarantanny liczy się od dnia następującego po przekroczeniu granicy).


Koronawirus

Porozumienie z pracownikami w sprawie wprowadzenia przestoju i ograniczonego czasu pracy zawarte „z wyprzedzeniem”

Magdalena Januszewska
W naszej firmie działa kilka związków zawodowych. Chcemy zawrzeć porozumienie ws. wprowadzenia przestoju ekonomicznego i obniżenia wymiaru czasu pracy na podstawie art. 15g tzw. specustawy koronawirusowej. Organizacji jest kilka, więc negocjacje mogą się przedłużyć.
Czy możemy zawrzeć porozumienie z wyprzedzeniem, jeżeli w dniu jego podpisywania możemy nie być jeszcze pewni, czy spełniamy warunek spadku obrotów?

W myśl art. 15g ust. 11 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych warunki i tryb wykonywania pracy w okresie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy ustala się w porozumieniu. Jeśli u pracodawcy działa kilka związków zawodowych, to porozumienia nie trzeba zawierać ze wszystkimi, a tylko z reprezentatywnymi. W zależności od tego, ilu zrzeszają one pracowników, porozumienie należy zawrzeć albo wyłącznie z tymi, które zrzeszają co najmniej 5% pracowników zatrudnionych u pracodawcy, a jeśli takich nie ma – ze wszystkimi organizacjami reprezentatywnymi.


Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Urlopowany pracownik nie podlega przestojowi

Renata Majewska
Od 25.03.2020 do 8.05.2020 r. pracownik spółki przebywa na urlopie wypoczynkowym. Od 1.05.2020 r., ze względu na szerzącą się pandemię, prezes planuje zarządzić przestój, zgodnie z art. 81 § 1 Kp.
Co z urlopowaną osobą? Czy w takiej sytuacji ją także obejmie przestój? Dodam, że przestój musimy wprowadzić, ponieważ większość przedsiębiorstwa nie działa z powodu obostrzeń epidemicznych i nie ma pracy. Boimy się, że zabraknie nam pieniędzy na pełne wynagrodzenia.

Nie można objąć przestojem zatrudnionego, który korzysta z urlopu wypoczynkowego. Najpierw należy go odwołać z urlopu, co jest uzasadnione postępującą epidemią, a potem ew. skierować do przestoju.


Koronawirus

Zmiany w funkcjonowaniu przedsiębiorstw podczas epidemii koronawirusa – tarcza antykryzysowa 2.0

Michał Mieszkiełło Paweł Szumowski Piotr Stępień
18.04.2020 r. weszły w życie kolejne istotne modyfikacje w prawie gospodarczym, wpływające na działalność przedsiębiorców. Przewidziano także dla nich nowe formy wsparcia, w celu utrzymania i kontynuacji działalności gospodarczej, zagrożonej na skutek ekonomicznych następstw zakazów i ograniczeń ustanowionych odrębnymi przepisami, aby przeciwdziałać COVID-19.

Omawiane zmiany wynikają z ustawy z 16.04.2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (dalej tarcza 2.0).


Czy zfśs musi działać u pracodawcy, którego finanse ucierpiały wskutek koronawirusa

Jadwiga Sztabińska
Pracodawcy mogą zmniejszyć odpisy, „zawiesić” lub w ogóle zlikwidować fundusz socjalny, ale tylko ci ze sfery prywatnej. Ci z budżetówki muszą realizować obowiązki ustawowe, nawet jeśli wirus SARS-CoV-2 wpłynął negatywnie na ich sytuację ekonomiczną.

Przepisy wydane w celu przeciwdziałania COVID-19 nie wpłynęły na razie na obowiązki pracodawców związane z zfśs (poza podniesieniem kwot świadczeń zwolnionych z podatku, przyznanych w latach 2020 i 2021), choć jest w planie ich zmodyfikowanie. Do 31.05.2020 r. muszą oni wpłacić na rachunek zfśs pierwszą ratę (minimum 75% całości) odpisów na 2020 r., a do 30.09.2020 r. – pozostałą część (25% lub mniej), jeśli w tym okresie nowe regulacje nie zaczną obowiązywać lub pracodawca nie będzie w stanie z nich skorzystać.


Koronawirus

Upadłość w czasie pandemii – nowe zasady

Roksana Barysz
Przedsiębiorcy, których kondycja finansowa została zachwiana od 14.03.2020 w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, nie mają obowiązku składania wniosków o ogłoszenie upadłości w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.

Takie rozwiązanie wprowadziła ustawa z 16.04.2020 o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (DzU poz. 695), nowelizująca ustawę z 2.03.2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (DzU poz. 374, tzw. specustawa).


Koronawirus

Wybór pracowników objętych przestojem lub obniżonym wymiarem czasu pracy

Krzysztof Tandecki
Wdrażając rozwiązania tarczy antykryzysowej, pracodawca powinien stosować obiektywne kryteria wyboru pracowników, których obejmie przestój lub obniżka etatów.

Oba te rozwiązania mają na celu ochronę miejsc pracy. Może je wdrożyć przedsiębiorca, który na skutek wystąpienia COVID-19 odnotował spadek obrotów gospodarczych o co najmniej:


Koronawirus

Bez odsetek od składek począwszy od stycznia 2020

Magdalena Januszewska
Płatnicy, którzy nie odprowadzili składek na czas, mogą wnioskować o darowanie odsetek, powołując się na trudności wywołane epidemią.

To nowa ulga – obowiązująca od 18.04.2020, ale z mocą wsteczną. Zwolnienie nie jest jednak automatyczne, bo wymaga złożenia wniosku. Poza tym zależy od uznania ZUS.


Tarcza antykryzysowa 2.0

Nowa ulga w ZUS i PIT dla pracowników „infrastruktury krytycznej”

Renata Majewska
Świadczenia przyznane na zakwaterowanie i wyżywienie pracowników tzw. infrastruktury krytycznej są wolne do składek oraz podatku dochodowego.

Oprócz tego pracodawcy zarządzający infrastrukturą krytyczną mogą podczas zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii zmienić im system lub rozkład czasu pracy, polecić nadgodziny, odmówić udzielania urlopu, przesunąć ich bądź odwołać, zobowiązać do pozostawania poza normalnymi godzinami roboczymi w gotowości do pracy albo do realizacji odpoczynku w zakładzie pracy bądź w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę.


Koronawirus

Wypowiedzenie umowy o pracę osobie na zasiłku opiekuńczym

Izabela Nowacka
Czy osobę przebywającą na zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem w związku z zamknięciem szkół z powodu epidemii koronawirusa można zwolnić z pracy? Czy jeżeli wróci do pracy po upływie okresu korzystania z zasiłku i otrzyma wypowiedzenie lub zostanie skierowana na urlop bezpłatny, może ew. starać się o kolejny zasiłek?

Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika ani w czasie jego innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 41 Kp). Oznacza to, że w czasie przebywania pracownika na zasiłku opiekuńczym pracodawca nie może wypowiedzieć umowy, gdyż opieka jest usprawiedliwioną nieobecnością. Pracodawca mógłby w tym czasie jedynie rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (w trybie natychmiastowym), ale musiałyby ku temu istnieć poważne przesłanki, np. ciężkie naruszenie przez niego podstawowych obowiązków pracowniczych.


Koronawirus

Szkolenia bhp w czasie pandemii

Krzysztof Tandecki
Szkolenia wstępne będzie można przeprowadzić elektronicznie. Szkolenia okresowe zachowają ważność do 60 dni po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.

Chodzi o pismo z 23.03.2020 skierowane do jednostek Państwowej Inspekcji Pracy (GIP-GNN.50.2.2020.1). GIP odniósł się w nim do utrudnień związanych z przeprowadzaniem szkoleń bhp. Zgodnie z pismem pracodawca może przeprowadzić:


Podatki 2020

Zmiany w podatkach w 2020 r. z perspektywy biur rachunkowych

Sebastian Goschorski
Rok 2020 przyniósł wiele zmian w podatkach oraz sposobie działania biur rachunkowych. Niektóre z nich – ze względu na złożoność i tempo ich wprowadzania – mogą być dla mniejszych biur, słabiej przygotowanych pod względem technologicznym i organizacyjnym, bardzo trudne do wdrożenia, a nawet mogą zakłócić ich działalność.

Podkreślić należy, że praktycznie każda zmiana przepisów, która weszła w życie z końcem 2019 i początkiem 2020 r., wprowadza lub zwiększa odpowiedzialność karną skarbową osób prowadzących księgi i rozliczenia podatkowe. Na skutek tego księgowi coraz bardziej odczuwają ryzyko wykonywania zawodu. Rośnie też stres związany z odpowiedzialnością materialną, która może ich dotknąć.


Podatki i prawo gospodarcze

Amortyzacja oprogramowania wytworzonego w ramach prac rozwojowych

Marcin Szymankiewicz
Spółka z o.o. inwestuje w rozwój technologii oraz badania, prowadząc prace rozwojowe, których skutkiem jest stworzenie oprogramowania. Z chwilą ich ukończenia gotowy efekt procesu twórczego jest przenoszony do kategorii „Koszty prac rozwojowych” i od tego momentu spółka rozpoczyna bilansową amortyzację wytworzonego we własnym zakresie oprogramowania, wprowadzonego do ewidencji wartości niematerialnych i prawnych. Spółka zamierza zaliczać koszty prac rozwojowych do kosztów uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne dokonywane zgodnie z art. 15 ust. 4a pkt 3 updop.
Kiedy powinna rozpocząć podatkową amortyzację oprogramowania, które wykorzystuje na własne potrzeby? Jak ma postąpić, jeżeli w poprzednich latach podatkowych również wytworzyła takie oprogramowanie, będące efektem prac rozwojowych, ale mimo ujęcia go w ewidencji wartości niematerialnych i prawnych nie amortyzowała go podatkowo, a tylko bilansowo?

Jak wynika z art. 15 ust. 4a updop, koszty prac rozwojowych mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów:


Podatki i prawo gospodarcze

Wyrównanie strat związanych z użyciem do produkcji gorszego surowca – skutki w VAT

Edyta Głębicka
Zakupiliśmy od naszej spółki powiązanej surowiec do produkcji zamówionego przez klienta towaru. Spółka powiązana kupiła surowiec od dostawcy zewnętrznego. W toku produkcji okazało się, że surowiec był niepełnowartościowy, co spowodowało wyprodukowanie przez nas towaru gorszej jakości.
Klient kupił go od nas, ale musieliśmy obniżyć cenę (zużyliśmy cały gorszy surowiec). Zamierzamy dochodzić rekompensaty, w wysokości różnicy wartości między ceną pełnowartościowego a ceną niepełnowartościowego surowca oraz z tytułu utraconych korzyści, wobec konieczności sprzedaży towarów po obniżonej cenie. W praktyce będzie to wyglądało tak, że nasza spółka powiązana wystąpi o rekompensatę do pierwotnego dostawcy, a później uzna nas żądaną kwotą. Dodam, że pierwotny dostawca sam zbadał swój surowiec i przyznał nam rację. Faktury sprzedaży zostały już dawno wystawione. W transakcji brały udział polskie firmy.
Jakie dokumenty powinniśmy teraz wystawić w celu rozliczenia reklamacji w aspekcie VAT?

Należałoby tu odróżnić dwa zdarzenia – zakup surowca gorszej jakości (co wyszło na jaw dopiero na etapie produkcji z tego surowca) i obniżenie z tego powodu ceny zakupu oraz zwrot utraconych korzyści ze sprzedaży towaru.


Podatki i prawo gospodarcze

Koszty postojowe z tytułu nieterminowego odbioru towaru – rozliczenie VAT

Edyta Głębicka
Sprzedajemy towary kontrahentowi unijnemu na warunkach DAP. Jest to dla nas WDT. Z uwagi na opóźnienia w odbiorze towaru w magazynie kontrahenta firma transportowa, którą wynajęliśmy, obciąża nas kosztami za przestój. Przewoźnik wystawia nam notę obciążeniową. Umowa z nim przewiduje, że w przypadku przestoju powyżej określonego czasu naliczane są kary i wystawiana jest z tego tytułu nota obciążeniowa. Aby odzyskać środki, którymi obciążył nas przewoźnik, wystawiamy na kontrahenta (odbiorcę towaru) notę debetową. Umowa z nim nie zawiera jednak żadnych zapisów przewidujących obciążanie go dodatkowymi kosztami, np. za nieterminowy odbiór towaru.
Czy postępujemy prawidłowo, wystawiając notę debetową? Może powinniśmy wystawić korektę do faktury za WDT i podwyższyć wartość towaru albo też wystawić fakturę na koszt usługi transportowej (świadczenie usług poza terytorium kraju, poz. 11 deklaracji VAT-7)?

Moim zdaniem postępowanie firmy jest prawidłowe. Z jej punktu widzenia bowiem koszt, którym obciążany jest kontrahent (nabywca towaru), nie stanowi ani elementu wynagrodzenia za WDT, ani wynagrodzenia za usługę (nie mamy tu do czynienia z refakturowaniem kosztu usługi transportowej).


Co nowego w orzecznictwie podatkowym

Zapewnienie pracownikom noclegów w miejscu wykonywania przez nich pracy oraz zorganizowanie dojazdu z miejsca zakwaterowania do miejsca wykonywania pracy – z wyłączeniem podróży służbowej – skutkuje powstaniem przychodu ze stosunku pracy, od którego płatnik ma obowiązek pobrać zaliczkę na PIT – wyrok NSA z 16.01.2020 r. (II FSK 524/18).


Dowody księgowe

Wystawianie faktury do paragonu dokumentującego sprzedaż na rzecz rolnika ryczałtowego

Aneta Szwęch
Firma sprzedaje towary m.in. na rzecz rolników ryczałtowych. Sprzedaż ta zasadniczo musi być potwierdzona paragonem fiskalnym, który jednak nie zawiera NIP rolnika.
Czy można wystawiać faktury do paragonu bez NIP nabywcy – „na żądanie” lub bez żądania rolnika ryczałtowego – czy też w ten sposób firma naraża się na sankcję w VAT?

Dostawa towarów oraz świadczenie usług na rzecz:

  • osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz
  • rolników ryczałtowych

VAT

Odliczenie VAT z faktur VAT RR w przypadku potrąceń z należności przekazanej rolnikowi

Aneta Szwęch
Skupujemy produkty rolne od rolników ryczałtowych i jako czynny podatnik VAT mamy z tego tytułu obowiązek wystawiania faktur VAT RR. Regulując należność przysługującą rolnikowi, dokonujemy różnego rodzaju potrąceń z tytułu jego zobowiązań.
Które potrącenia nie powodują utraty prawa do pełnego odliczenia VAT z wystawionej faktury VAT RR, a które to prawo ograniczają?

Mechanizm zryczałtowanego zwrotu podatku dla rolników ryczałtowych (o którym mowa w art. 115–118 ustawy o VAT) polega z jednej strony na obciążeniu nabywcy produktów rolnych, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, obowiązkiem naliczenia i wypłaty kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku według stawki 7%, a z drugiej na przyznaniu mu prawa do odliczenia wypłaconej kwoty podatku. Z założenia więc mechanizm rozliczenia VAT – stworzony w ramach procedury szczególnej przewidzianej dla rolników ryczałtowych – jest neutralny dla podatnika, będącego nabywcą towarów i usług dostarczonych przez rolnika ryczałtowego.


Zwolnienie podatkowe

Ulga w PIT dla osób do 26. roku życia – objaśnienia MF

Krzysztof Hałub
Resort finansów wyjaśnił, jak stosować zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych, obejmujące pracowników i zleceniobiorców do 26. roku życia.

Chodzi o obowiązujące od 1.08.2019 zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 updof, określane jako „ulga dla młodych”.


Samochód w firmie

MF objaśnił, jak rozliczać koszty używania samochodów osobowych

Krzysztof Hałub
Po kilkunastu miesiącach od wejścia w życie przepisów, określających nowe zasady uwzględniania w kosztach podatkowych kosztów używania i amortyzacji firmowych aut, resort finansów wydał objaśnienia, jak je stosować.

Regulacje te weszły w życie 1.01.2019 i od początku budziły wiele wątpliwości. W liczących 33 strony objaśnieniach „Wykorzystywanie samochodu osobowego w prowadzonej działalności – zmiany w podatkach dochodowych od 2019 roku” odniesiono się m.in. do kwestii limitowania kosztów ubezpieczenia samochodów osobowych.


Inwestycje w nieruchomości

O inwestycjach w nieruchomości raz jeszcze – głos w dyskusji (cz. I)

Stanisław Hońko
Wzrost udziału nieruchomości w aktywach i ich różna rola w działalności jednostki-posiadacza sprawiają, że coraz bardziej istotna staje się kwestia właściwego ujęcia nieruchomości w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym.

W ostatnich latach wartość nieruchomości (głównie gruntów, budynków i budowli) wciąż się zwiększa, zarówno ze względu na liczbę oddawanych do użytku nieruchomości, jak i wzrost cen; rosną stawki czynszów lokali mieszkalnych. Względnie stabilny poziom wykazują natomiast stawki czynszów nieruchomości komercyjnych (biurowców, centrów handlowych, zaplecza magazynowego itp.).


Sprzedaż dodatkowego wyposażenia to sprzedaż towarów czy produktów

Oferujemy sprzedaż wyrobów o rozszerzonym wyposażeniu. Wyposażenie to dostarcza nam inna firma; nie jest ono montowane w wyrobach. Wyroby dostarczamy w nieprzetworzonej postaci, łącznie z wyposażeniem.
Jak wykazać w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym sprzedaż tego dodatkowego wyposażenia – jako przychód ze sprzedaży produktów czy towarów?

Sposób ujęcia w księgach oraz wykazania w rachunku zysków i strat wyposażenia obcej produkcji, wchodzącego w skład wytworzonych przez Czytelnika wyrobów, zależy – naszym zdaniem – od konstrukcji katalogu (cennika) wyrobów oraz przyjętych zasad fakturowania.


Zamiana nieruchomości między jednostkami budżetowymi

Jesteśmy państwową jednostką budżetową. Jak ująć w ewidencji księgowej zamianę nieruchomości (gruntu), np. z jednostką samorządu terytorialnego, w przypadku gdy wartości zamienianych gruntów się różnią? Jeżeli przy zamianie wystąpi VAT, to jak go ująć w księgach rachunkowych? Czy powinien być opłacony ze środków bieżących, czy z majątkowych?

Rozpatrując kwestię zamiany nieruchomości między jednostkami budżetowymi (państwową i samorządową) z uwagi na zasady rachunkowości, należy uwzględnić przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami[1] (dalej ugn). W jej dziale II „Gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostki samorządu terytorialnego” jest mowa o tym, że przepisy dotyczące czynności cywilnoprawnych, dokonywanych między Skarbem Państwa a jednostkami samorządu terytorialnego (jst), stosuje się odpowiednio do czynności cywilnoprawnych dokonywanych między tymi jednostkami.


Zakres informacyjny sprawozdania finansowego instytucji kultury

Jesteśmy instytucją kultury (teatrem), a naszym organem założycielskim (organizatorem) jest jednostka samorządu terytorialnego.
Czy roczne sprawozdanie finansowe powinniśmy sporządzić zgodnie z zał. nr 1, czy też nr 6 do uor? Nasza wątpliwość powstała na skutek publikacji wskazujących, że jednostki małe działające w sferze publicznej (kulturowej) mogą sporządzać uproszczone sprawozdanie finansowe zgodnie z zał. nr 6 do uor.

Zasady działania i tworzenia instytucji kultury zostały uregulowane w ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Działalność kulturalna – w myśl tej ustawy – polega na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury, a formami organizacyjnymi prowadzenia działalności kulturalnej są w szczególności: teatry, opery, operetki, filharmonie, orkiestry, instytucje filmowe, muzea, biblioteki i domy kultury.


Audytor

Badanie planu przekształcenia spółki przez biegłego rewidenta – zmiany od 1.03.2020 r.

Andrzej Netter
Niedawna nowelizacja Ksh wprowadza pewne uproszczenia w zakresie przekształcenia formy prawnej spółek. Niestety, ogranicza też wymóg badania planu przekształcenia przez biegłego rewidenta.

1.03.2020 r., na podstawie ustawy z 19.07.2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (dalej nowelizacja) znowelizowane zostały przepisy Ksh regulujące m.in. zasady przekształcania spółek handlowych, w tym odnoszące się do badania planu przekształcenia przez biegłego rewidenta.


Pytania i odpowiedzi

Zmiana zasad (polityki) rachunkowości w ciągu roku obrotowego

Podczas wstępnego badania sprawozdania finansowego za 2019 r. jednego z przedsiębiorstw stwierdziłem, że w ciągu roku obrotowego (z mocą od 1.09.2019 r.) zmianie uległy zasady (polityka) rachunkowości dotyczące metody wyceny rozchodu zapasów. Przedsiębiorstwo tłumaczy to dyspozycją otrzymaną od jednostki dominującej.
Czy zmiana zasad (polityki) rachunkowości może nastąpić w ciągu roku obrotowego?

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 11 uor przez „zasady (politykę) rachunkowości” rozumie się wybrane i stosowane przez jednostkę rozwiązania dopuszczone uor, w tym określone w MSR, zapewniające wymaganą jakość sprawozdań finansowych (sf).

Jednostki powinny stosować przyjęte przez siebie zasady (politykę) rachunkowości, rzetelnie i jasno przedstawiając sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy (art. 4 ust. 1 uor).


Pytania i odpowiedzi

Świadczenie usług rewizyjnych zgodnie z krajowymi standardami wykonywania zawodu

Zauważyłem, że w wyniku zmian uobr, od 1.01.2020 r. wszystkie czynności atestacyjne, a także pokrewne – przeprowadzane zgodnie z krajowymi standardami wykonywania zawodu – mogą być świadczone wyłącznie przez firmy audytorskie.
Czy to oznacza, że:
– ich świadczenie zgodnie ze standardami innymi niż krajowe standardy wykonywania zawodu nie jest dozwolone?
– usługi, których wykonanie nie jest zastrzeżone dla biegłych rewidentów (np. kompilacja sprawozdania finansowego), nadal mogą być świadczone przez osoby nieposiadające tytułu biegłego rewidenta?

Rzeczywiście, zgodnie z art. 47 znowelizowanej uobr warunkiem wykonania przez firmy audytorskie zarówno usług pokrewnych, jak i atestacyjnych (ale innych niż badanie sprawozdania finansowego, bo ta usługa od zawsze może być wykonywana wyłącznie przez biegłego rewidenta działającego z ramienia firmy audytorskiej) jest ich świadczenie w sposób zgodny z krajowymi standardami wykonywania zawodu.


Pytania i odpowiedzi

Wypłata dywidendy w przypadku niedokonania odpisu z zysku na kapitał zapasowy spółki akcyjnej

Badając sprawozdanie finansowe (sf) spółki akcyjnej, która sporządza je zgodnie z uor, stwierdziłem, że nie dokonała ona w ubiegłym roku obowiązkowego odpisu z zysku na kapitał zapasowy. Zapytany o to prezes zarządu oświadczył, że nie było takiej potrzeby, bowiem kapitał zapasowy stanowi ponad 50% kapitału akcyjnego, a w myśl Ksh odpisów można zaprzestać, jeżeli kapitał zapasowy wynosi 1/3 kapitału akcyjnego.
Istotnie, kapitał zapasowy wynosi ok. 50% kapitału zapasowego, ale powstał w wyniku emisji akcji powyżej wartości nominalnej (agio) oraz przeksięgowania z kapitału z aktualizacji wyceny różnic z przeszacowania, dotyczących sprzedanych lub zlikwidowanych środków trwałych, objętych w 1995 r. aktualizacją wyceny. Stwierdziłem też, że w propozycji sposobu podziału zysku (poz. 10 dodatkowych informacji i objaśnień) spółka przewiduje przeznaczenie na dywidendy całego zysku netto za rok badany oraz części kapitału zapasowego, obniżając go z 50 do 40% kapitału akcyjnego.
Moim zdaniem odpisów na kapitał zapasowy z zysku netto można zaniechać, gdy utworzony z zysku kapitał osiągnie 1/3 kapitału akcyjnego. Odpis ten ma pierwszeństwo przed innymi celami podziału zysku netto.
Czy wolno przeznaczyć na dywidendę kapitał zapasowy, który nie powstał z zysków? Jeżeli mam rację, to co zrobić, gdy spółka odmówi korekty?
Ponadto prezes zarządu oświadczył, że jego zdaniem do obowiązków biegłego rewidenta należy ocena wiarygodności wyniku finansowego netto. Jego podział leży zaś w gestii walnego zgromadzenia i nie podlega badaniu.
Czy ma rację?

Przede wszystkim rozpatrzmy podstawową kwestię, tj. czy biegły rewident przeprowadzający ustawowe badanie sf ma obowiązek lub prawo oceny prawidłowości już dokonanego i/lub zamierzonego podziału wyniku finansowego. Art. 83 ust. 3 pkt 9 i ust. 6 pkt 9 uobr jednoznacznie wskazują, że sprawozdanie z badania powinno obligatoryjnie zawierać m.in. opinię biegłego rewidenta o tym, czy badane sf jest zgodne co do formy i treści z przepisami prawa, statutem lub umową oraz informację o stwierdzonym podczas badania istotnym naruszeniu prawa, statutu lub umowy spółki mającym wpływ na sf.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....