PFRON ma 5 lat na żądanie zwrotu dopłat do pensji

Krzysztof Tandecki

NSA uznał, że okres, w którym Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych może dochodzić od pracodawcy zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników, wynosi 5, a nie 10 lat.

Tej drugiej wersji od lat trzymał się PFRON, choć nie miał do tego podstawy prawnej. Wyrok NSA z 10.09.2020 (I GSK 829/20) powinien zakończyć ten spór o okres przedawnienia.

  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
  • Op – Ordynacja podatkowa
  • Kc – Kodeks cywilny

PFRON dofinansowuje pensje pracowników niepełnosprawnych pod pewnymi warunkami. Jeżeli pracodawca ich nie spełni, nie otrzyma dopłaty. Gdy brak prawa do wsparcia wyjdzie na jaw już po jego pobraniu, pracodawca musi je zwrócić.

Najczęstszym powodem konieczności zwrotu przez firmę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jest opóźnienie w uregulowaniu kosztów płacy, tj. wynagrodzenia brutto i składek ZUS. Pracodawcy stali na stanowisku, że w takiej sytuacji ich odpowiedzialność za nienależnie pobrane wsparcie przedawnia się po 5 latach, zgodnie z przepisami Op. Innego zdania był jednak PFRON, który twierdził, że na żądanie zwrotu ma aż 10 lat.

Niewłaściwa podstawa

Początkowo PFRON uzasadniając swoje stanowisko, wskazywał przepisy unijne dotyczące pomocy publicznej, zgodnie z którymi okres dochodzenia należności to 10 lat. Takie podejście kwestionował jednak WSA w Warszawie, do którego skarżyli się przedsiębiorcy. Wydając wyroki, WSA powoływał się na przepisy ustawy o finansach publicznych i na orzeczenie TSUE w sprawie C-349/17 (Eesti Pagar).

Orzeczenie to wskazuje, że do odzyskania bezprawnie przyznanej pomocy organ krajowy powinien stosować termin przewidziany przez właściwe prawo krajowe. TSUE wykluczył zatem możliwość stosowania w tym zakresie regulacji wspólnotowych.

Zgodnie natomiast z art. 60 ustawy z 27.08.2009 o finansach publicznych (DzU z 2019 poz. 869), jej regulacje odnoszą się m.in. do środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Do tych należności – zgodnie z art. 67 ustawy o finansach publicznych – zastosowanie mają przepisy Op. Te zaś przewidują 5-letni okres przedawnienia.

Mimo tych orzeczeń, PFRON trwał przy swoim stanowisku o 10-letnim okresie przedawnienia. Jako podstawę zaczął wskazywać przepisy Kc. W skardze kasacyjnej, w której zapadł wyrok NSA, kwestionował ponadto możliwość stosowania art. 60 i 67 ustawy o finansach publicznych. Ich brzmienie zostało nadane nowelizacją dopiero w 2017, a sprawa dotyczyła zwrotu dofinansowania za kilka miesięcy 2008 (wyrok WSA z 10.12.2019, V SA/Wa 982/19 w sprawie decyzji PFRON z marca 2019).

Stanowisko NSA

Jako państwowy fundusz celowy, PFRON działa na podstawie ustawy o finansach publicznych. Wypłata dofinansowań i dochodzenie ich zwrotu odbywa się więc w ramach procedury administracyjnej. Nienależnie pobrane przez pracodawców wsparcie pochodzi zaś ze środków publicznych.

Paradoksem było to, że ws. zwrotu nadpłat PFRON wydawał decyzje administracyjne, ale dochodząc ich zwrotu, powoływał się na przepisy Kc. Ponieważ między PFRON a pracodawcą nie powstaje żaden stosunek cywilnoprawny, nie ma podstaw, aby stosować przepisy Kc. Okres przedawnienia nie może więc wynikać z przepisów cywilnych, ale z Op.

Taki tok rozumowania podzielił NSA, oddalając skargę kasacyjną. Jak wskazał sąd, zarówno przed nowelizacją ustawy o finansach publicznych, jak i później przychody PFRON były środkami publicznymi stanowiącymi nieopodatkowane należności budżetowe, a to oznacza, że mają do nich zastosowanie przepisy działu trzeciego Op.

Wyrok NSA powinien zakończyć spór co do okresu przedawnienia roszczeń. Dodatkowo PFRON powinien umorzyć prowadzone postępowania w innych sprawach, w których minął już 5-letni okres przedawnienia. Przedawnienie jest bowiem bezwzględną przesłanką umorzenia postępowania. Wyrok NSA otwiera ponadto drogę do odzyskania dofinansowań, które pracodawcy zwrócili, choć minął okres przedawnienia tych należności.

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Temat: „Kontakty z urzędami”
Kontakty z urzędem

Kara dla doradcy za uporczywą odmowę okazania dokumentacji i unikanie kontaktu z organem podatkowym

Doradca podatkowy nie może ignorować wezwań organu do przedstawienia dokumentacji klienta i stawiennictwa w celu złożenia wyjaśnień, zwłaszcza gdy wie o toczącym się postępowaniu kontrolnym.

Doradca był pełnomocnikiem spółki, która zmieniła siedzibę w czasie, gdy prowadzono wobec niej kontrolę podatkową. W związku z tym naczelnik urzędu prowadzącego kontrolę zwrócił się do naczelnika drugiego urzędu (właściwego według nowej siedziby spółki) z prośbą o zebranie materiału dowodowego niezbędnego do przeprowadzenia kontroli.

CIT i PIT

Spór o ważność starych zezwoleń na działalność w SSE – in dubio pro tributario

W latach 2016 i 2017 straciły ważność zezwolenia strefowe wydane przed 2001, najczęściej na 15–20 lat. W konsekwencji tzw. starzy przedsiębiorcy strefowi w większości nie wykorzystali przysługującego im zwolnienia podatkowego. Walczą o prawo skorzystania z przedawnionego zwolnienia w sądach, a te coraz częściej przyznają im rację.

Przykładem jest nieprawomocny wyrok WSA w Rzeszowie z 2.06.2020 (I SA/Rz 233/20), w którym sąd wydał wyrok nie na podstawie analizy przepisów strefowych (stwierdzając, że rodzą duże trudności interpretacyjne), ale bazując na ogólnej zasadzie podatkowej wyrażonej w art. 2a Op: in dubio pro tributario.

Kontakty z urzędem

Pełnomocnik musi mieć adres elektroniczny, ale niekoniecznie ePUAP

Organ podatkowy nie może pozostawić odwołania bez rozpatrzenia tylko z tego powodu, że pełnomocnik podał w druku pełnomocnictwa szczególnego PPS-1 swój adres e-mail, a nie adres ePUAP.

Zdaniem sądu MF nie był upoważniony, by we wzorze pełnomocnictwa PPS-1 wymagać od profesjonalnych pełnomocników podawania adresu elektronicznego w systemie teleinformatycznym organu podatkowego (np. ePUAP). To wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego i nie jest wiążące dla sądu – stwierdził NSA.

Kontakty z urzędem

Zapłata PIT wspólników z rachunku VAT spółki jawnej

Spółka jawna ma na rachunku VAT dość dużą kwotę. Czy z tego rachunku mogą zostać opłacone zaliczki na podatek dochodowy wspólników spółki, jeżeli przekraczają 1000 zł?

Co do zasady podatek może zapłacić wyłącznie podatnik. Istnieją jednak trzy wyjątki określone w art. 62b § 1 Op. Z przepisów tych wynika, że podatek może być zapłacony także przez:

Kontakty z urzędem

Nie można odwołać się od niedoręczonej decyzji

Pełnomocnik nie może domagać się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeżeli twierdzi zarazem, że decyzja nie została skutecznie doręczona.

Trzeba się zdecydować: albo decyzja została doręczona i chodzi tylko o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, albo nie znalazła się w ogóle w obrocie prawnym, a wtedy nie ma się od czego odwoływać. To wniosek z wyroku NSA z 27.02.2020 (I FSK 2241/19).

Wysyłanie pełnomocnictwa do złożenia ORD-IN – pocztą czy przez ePUAP

Prowadzę biuro rachunkowe. Jestem księgową, ale mam uprawnienia doradcy podatkowego. Klient poprosił mnie o wystąpienie w jego imieniu o interpretację indywidualną. Udzielił mi stosownego pełnomocnictwa w formie tradycyjnej, tj. papierowej z odręcznym podpisem.
Czy do wniosku ORD-IN, który złożę przez platformę ePUAP, mogę dołączyć skan tego pełnomocnictwa, czy też muszę oryginał wysłać pocztą do dyrektora KIS?

Można zeskanować pełnomocnictwo, podpisać skan profilem zaufanym i dołączyć do elektronicznie składanego wniosku ORD-IN.

Zgodnie z art. 3 pkt 13 Op dokumentem elektronicznym jest dokument elektroniczny, o którym mowa w art. 3 pkt 2 ustawy 17.02.2005 o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (DzU z 2019 poz. 700 i 730, dalej ustawa o informatyzacji), tj. stanowiący odrębną całość znaczeniową zbiór danych uporządkowanych w określonej strukturze wewnętrznej i zapisany na informatycznym nośniku danych.

Organ podatkowy nie wypowie się wiążąco na temat przechowywania dowodów księgowych

Aleksander Woźniak
We wniosku o interpretację przepisów podatkowych nie należy pytać o sposób archiwizowania dokumentów, choćby miało to służyć dokumentowaniu wydatków zaliczanych do kosztów uzyskania przychodów. Przechowywanie dowodów księgowych to domena prawa bilansowego, a nie podatkowego.

Kto i na jakich zasadach może otrzymać zaświadczenie z urzędu skarbowego

Marek Barowicz
US – na wniosek przedsiębiorcy lub jego kontrahenta – może wydawać zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach, o wysokości zaległości podatkowych zbywcy przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, o wielkości dochodu lub obrotu danego podmiotu (podatnika), a także o kondycji podatkowej kontrahenta/potencjalnego kredytobiorcy. Poniżej opisujemy zasady ich wydawania.

Kontakty z urzędem

Interpretacja indywidualna nie da odpowiedzi na pytanie o prawidłowe stosowanie przepisów MDR

Patrycja Kubiesa
Mimo niejasnych regulacji prawnych dotyczących raportowania schematów podatkowych KIS odmawia wydania interpretacji w tych sprawach. Trudno jednak zgodzić się z argumentacją przywoływaną przez ten organ.

Od 1.01.2019 niektóre podmioty (tzw. promotorzy, wspomagający i korzystający), wśród których są doradcy podatkowi, biura rachunkowe, a także przedsiębiorcy korzystający z szeroko rozumianej optymalizacji podatkowej, zostały zobowiązane do przekazywania do Szefa KAS informacji o schematach podatkowych tzw. MDR (Mandatory Disclosure Rules).

Niestety, przepisy Op regulujące tę kwestię nie należą do prostych i zrozumiałych, o czym świadczy choćby wydanie przez MF ponad 100-stronicowych objaśnień do nich (objaśnienia podatkowe z 31.01.2019). Stąd wiele podmiotów stanęło przed problemem, czy zawierane przez nie transakcje podlegają raportowaniu.


Kontakty z urzędem

Oprocentowanie zwrotu VAT, gdy złożono autokorektę deklaracji po kontroli US

Aleksander Kliszewski
US wszczął kontrolę podatkową zadeklarowanego zwrotu VAT i jednocześnie przedłużył termin zwrotu. Kontrola wykazała błędy powodujące nieznaczne zmniejszenie kwoty zwrotu.
Czy jeśli po otrzymaniu protokołu kontroli podatnik złoży autokorektę deklaracji, będzie mu przysługiwało oprocentowanie zwrotu VAT dokonanego przez US po terminie wynikającym z deklaracji pierwotnej, czy może w ogóle oprocentowanie nie przysługuje?

Zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT naczelnik US może przedłużyć termin zwrotu VAT, jeżeli jego zasadność wymaga dodatkowego zweryfikowania. Jeśli przeprowadzona weryfikacja wykaże zasadność zwrotu, US wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.


Kontakty z urzędem

We wniosku o interpretację przepisów podatkowych trzeba pytać o konkrety

Aleksander Woźniak
Wnioskując o wydanie interpretacji indywidualnej, należy ograniczyć się do opisania konkretnego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), a nie przedstawiać wiele różnych jego wariantów.

Kontakty z urzędem

Pożyczka transgraniczna a MDR – czy powstaje obowiązek raportowania schematu podatkowego

Mateusz Kaczmarek
Spółka kapitałowa z siedzibą w Niemczech (DE) udzieliła spółce kapitałowej z siedzibą w Polsce (PL) pożyczki w wysokości 100 tys. euro z przeznaczeniem na bieżące wydatki biznesowe pożyczkobiorcy. Pożyczka jest niezabezpieczona i oprocentowana 2% rocznie. Oprocentowanie zostanie dopisane do kwoty pożyczki w dniu zapłaty lub wypłacone pożyczkodawcy. Umowa może zostać wypowiedziana przez pożyczkodawcę m.in. z ważnych powodów lub powodów ustawowych. DE ma w kapitale PL 100% udziałów.
Czy mamy do czynienia ze schematem podatkowym (MDR)?

Kontakty z urzędem

Naczelnik UCS nie może ponownie rozpatrywać swojej decyzji, którą uchylił w wyniku odwołania

Aleksander Kliszewski
Czy naczelnik UCS – jako organ odwoławczy od własnej decyzji – mógł ją uchylić i przekazać sobie do ponownego rozpatrzenia?

Nie, ponieważ organ podatkowy nie może sam sobie przekazać sprawy, którą już się zajmuje. Przekazać sprawę można tylko innemu organowi.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (dalej ustawa KAS) w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 2 Op, zakończona kontrola celno-skarbowa przekształca się w postępowanie podatkowe.


Zmiany w obowiązkach informacyjnych spółek należących do międzynarodowych grup kapitałowych

W wyniku nowelizacji ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami zaszły istotne zmiany w przepisach regulujących tzw. raportowanie według krajów (country by country reporting, CbCR).

Kto jako pełnomocnik może reprezentować podatnika w postępowaniu podatkowym

Mateusz Kaczmarek
Doradca podatkowy udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego księgowej klienta. Miała ona udać się do US w celu sfotografowania akt toczącego się postępowania podatkowego. US odmówił jej dostępu do akt sprawy, argumentując, że pełnomocnictwo zostało udzielone niezgodnie z prawem. Udostępnił akta dopiero, gdy zarząd klienta udzielił księgowej pełnomocnictwa bezpośrednio, jako swojemu pracownikowi. Przy okazji pouczył ją, że nawet prokurent klienta nie mógłby zostać uznany za uprawnionego, tylko ew. na mocy pełnomocnictwa wydanego w trybie przewidzianym w przepisach podatkowych, a nie jedynie na podstawie faktu bycia prokurentem.
Czy US miał rację?

Reprezentowanie podatników, płatników i inkasentów w postępowaniu przed organami administracji publicznej i w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych w sprawach podatkowych, celnych i egzekucyjnych stanowi czynność doradztwa podatkowego (art. 2 ust. 1 pkt 4 w zw. z pkt 1 ustawy z 5.07.1996 o doradztwie podatkowym, DzU z 2019 poz. 283, dalej uodp).

Nie wszystkie czynności doradztwa podatkowego są zastrzeżone wyłącznie dla podmiotów uprawnionych, ale te wymienione powyżej do takich właśnie należą (art. 2 ust. 2 uodp). Podmiotami uprawnionymi do ich zawodowego wykonywania są wyłącznie osoby fizyczne wpisane na listę doradców podatkowych oraz adwokaci i radcowie prawni (art. 2 ust. 3 uodp).


Kontakty z urzędem

Przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne

Aleksander Kliszewski
Czy zajęcie zabezpieczające zmieni się w egzekucyjne, jeśli po uchyleniu decyzji o zabezpieczeniu przez 6 mies. nie wydano nowej, wydano jednak decyzję określającą zobowiązanie podatkowe?

Kontakty z urzędem

Blokada STIR a wyrejestrowanie podatnika VAT

Aleksander Kliszewski
Czy zablokowanie rachunku bankowego w ramach STIR oznacza automatyczne wyrejestrowanie firmy jako podatnika VAT?

Kontakty z urzędem

Właściwość miejscowa urzędu skarbowego po zmianie siedziby fundacji

Mariusz Sobkowiak
Pod koniec 2018 zmieniliśmy nazwę oraz siedzibę naszej fundacji (co do końca roku zostało ujawnione w KRS), w związku z czym zmienił się też US, któremu podlegamy.
Czy w deklaracji CIT-8 za 2018 (składanej pod koniec marca 2019) powinniśmy podać nową nazwę i aktualny adres, czy też dotychczasowe dane? Do którego US należy złożyć CIT-8?

Kontakty z urzędem

Jak ZUS powinien skorygować oczywisty błąd w decyzji

Ewa Markiewicz
Przedsiębiorca zatrudniający pracowników przez kilka miesięcy nie odprowadzał składek na ubezpieczenia społeczne (z powodu nakładów finansowych na modernizację firmy, które nadwyrężyły fundusze). Otrzymał z ZUS decyzję o zadłużeniu, które musi spłacić wraz z odsetkami. Występuje w niej jednak błąd w nazwie firmy, a właściwie w nazwisku przedsiębiorcy – dodano jedną literę. Jego zdaniem decyzja zawierająca taki błąd jest nieważna, o czym powiadomił ZUS. Ten wprawdzie przyznał się do błędu, ale zamiast nowej decyzji wydał postanowienie, w którym skorygował nazwisko. Przedsiębiorca chciał się odwołać, jednak w postanowieniu ZUS zaznaczył, że nie przysługuje mu odwołanie do sądu. Przedsiębiorca uważa, że jest to istotny błąd w dokumencie i dopóki ZUS nie wyda decyzji z poprawnym nazwiskiem adresata, nie jest zobowiązany do spłaty zadłużenia.
Czy ma rację? Jak wpłynąć na zmianę stanowiska ZUS, skoro nie można się odwołać?

Jeżeli w decyzji ZUS występuje błąd polegający na dodaniu jednej litery w nazwisku adresata decyzji, należy go potraktować jako oczywistą omyłkę. Zgodnie z art. 113 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej Kpa), jeżeli w decyzji wydanej przez organ administracji publicznej znalazły się błędy pisarskie i rachunkowe lub inne oczywiste omyłki, organ ten może je skorygować na żądanie strony lub z urzędu.

Nieprawidłowość musi być tzw. błędem oczywistym. Tylko taki błąd ZUS może usunąć w drodze sprostowania. Dlatego należy w pierwszej kolejności ustalić, czy opisany błąd można potraktować jako oczywisty. Można tak uznać np. gdy w pozostałej części decyzji nazwa firmy, a jednocześnie inne jej dane, jak NIP, REGON i adres, są podane prawidłowo.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....