Opodatkowanie dostawy używanych części samochodowych w procedurze VAT marża

Marcin Szymankiewicz doradca podatkowy

Spółka z o.o. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie recyklingu samochodów. Z pojazdów nabytych do recyklingu wymontowuje części zamienne w celu ich odsprzedaży.
Czy może zastosować do nich szczególną procedurę VAT marża, jeżeli samochody, z których je wymontowano, zostały nabyte od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej?

Jeżeli podatnik dokonuje dostawy towarów używanych, nabytych uprzednio w ramach prowadzonej działalności, w celu odprzedaży, podstawą opodatkowania VAT jest marża (art. 120 ust. 4 ustawy o VAT – patrz ramka na następnej stronie).

  • IS – izba skarbowa
  • TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
  • ustawa o VAT – ustawa o podatku od towarów i usług
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa

W myśl art. 120 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT przez towary używane rozumie się ruchome dobra materialne nadające się do dalszego użytku w ich aktualnym stanie lub po naprawie, inne niż określone w pkt 1–3 oraz inne niż wskazane metale szlachetne lub kamienie szlachetne.

Zgodnie z art. 120 ust. 10 ustawy o VAT opodatkowanie marży można zastosować m.in. przy dostawie towarów używanych, które podatnik nabył od:

  • osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, niebędącej podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, lub niebędącej podatnikiem podatku od wartości dodanej,
  • podatników VAT, jeżeli dostawa tych towarów była zwolniona od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113 ustawy o VAT,
  • podatników VAT, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana zgodnie z art. 120 ust. 4 i 5 ustawy o VAT (czyli od marży),
  • podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była zwolniona od podatku na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113 ustawy o VAT,
  • podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana tym podatkiem na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w art. 120 ust. 4 i 5 ustawy o VAT, a nabywca ma dokumenty jednoznacznie potwierdzające nabycie towarów na tych zasadach.

Skoro towary nabywane są od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, to warunek zastosowania procedury VAT marża, dotyczący statusu nabywcy, został spełniony.

Należy jeszcze ustalić, czy używane części pochodzące z pojazdu samochodowego wycofanego z eksploatacji, nabytego przez przedsiębiorstwo zajmujące się recyklingiem samochodowym od osoby fizycznej i przeznaczone do odsprzedaży jako części zamienne stanowią „towary używane”, wskutek czego ich dostawa jest opodatkowana VAT od marży.

W tej kwestii wypowiedział się TSUE w wyroku z 18.01.2017 (C‑471/15, Sjelle Autogenbrug I/S), stwierdzając, że zgodnie z art. 311 ust. 1 pkt 1 dyrektywy 112 „towary używane” stanowią „rzeczowy majątek ruchomy nadający się do dalszego użytku w aktualnym stanie lub po naprawie”. (...) Z przepisu tego nie wynika, jakoby w jego rozumieniu z pojęcia towarów używanych wykluczony był rzeczowy majątek ruchomy nadający się do dalszego użytku w aktualnym stanie lub po naprawie, pochodzący z innego towaru, w którym był on wmontowany jako część jego struktury. Okoliczność, że dany towar będący składnikiem innego towaru zostanie od niego odłączony, nie podważa kwalifikacji tego odłączonego towaru jako „towaru używanego”, o ile może on zostać ponownie użyty „w aktualnym stanie lub po naprawie”.

Ponadto kwalifikacja jako „towar używany” wymaga jedynie, aby towar zachował funkcje, którymi dysponował w stanie nowości, i aby mógł być w związku z tym w dalszym ciągu używany w obecnym stanie lub po naprawie. Ma to miejsce w przypadku części samochodowych odłączonych od pojazdu samochodowego wycofanego z eksploatacji, o ile nawet po odłączeniu od tego pojazdu zachowują one funkcje, które posiadały w stanie nowości i mogą być w związku z tym użyte ponownie w tych samych celach.

Co ważne, TSUE uznał, że ew. trudności praktyczne w określaniu podstawy opodatkowania marży, w szczególności w odniesieniu do ceny zakupu każdej z wymontowanych części, nie mogą uzasadnić wykluczenia pewnych kategorii podatników-pośredników z owej procedury. Trybunał wskazał, że podstawa opodatkowania określona w ramach procedury marży powinna wynikać z księgowości, w sposób umożliwiający sprawdzenie, że wszystkie warunki jej stosowania zostały spełnione.

W konsekwencji w wyroku tym TSUE stwierdził, że art. 311 ust. 1 pkt 1 dyrektywy 112 należy interpretować w ten sposób, że części używane pochodzące z pojazdu samochodowego wycofanego z eksploatacji, nabytego przez przedsiębiorstwo zajmujące się recyklingiem samochodowym od osoby fizycznej i przeznaczone do odsprzedaży jako części zamienne stanowią „towary używane” w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym dostawy tego rodzaju części dokonane przez podatnika-pośrednika są objęte zakresem zastosowania procedury marży.

Podstawa opodatkowania w procedurze VAT marża

Jest nią marża stanowiąca różnicę między kwotą sprzedaży a kwotą nabycia, pomniejszona o kwotę podatku.

Przez kwotę sprzedaży rozumie się całkowitą kwotę, którą podatnik otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów od nabywcy lub osoby trzeciej, wliczając w to otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty bezpośrednio związane z tą dostawą, podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze oraz koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, którymi podatnik obciąża nabywcę, z wyłączeniem kwot, o których mowa w art. 29a ust. 7 ustawy o VAT (art. 120 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT).

Przez kwotę nabycia rozumie się wszystkie składniki wynagrodzenia, o których mowa w art. 120 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT, które dostawca towarów otrzymał lub ma otrzymać od podatnika (art. 120 ust. 1 pkt 6 ustawy o VAT).

W świetle ww. orzeczenia spółka mogłaby zastosować do sprzedaży części zamiennych procedurę VAT marża. Powinna jednak określić sposób wyceny tych części, aby móc ustalić podstawę opodatkowania.

Niemniej należy mieć na uwadze, że w orzecznictwie krajowym przyjmuje się, iż brak tożsamości nabytego towaru (samochód do recyklingu) i towarów odprzedanych (wymontowane części zamienne) wyklucza możliwość zastosowania procedury VAT marża do odsprzedaży części zamiennych. Dodatkowo na przeszkodzie stoi brak możliwości precyzyjnego ustalenia ceny (zob. interpretacja IS w Katowicach z 26.01.2016, IBPP2/4512-916/15/AB). Z tego względu spółka powinna rozważyć wystąpienie z wnioskiem do dyrektora KIS o wydanie pisemnej interpretacji prawa podatkowego.

Na marginesie: organy podatkowe przyjmują, że podatnik może zastosować procedurę VAT marża do dostawy używanych samochodowych części zamiennych (towarów używanych) zakupionych od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i niewystawiających dokumentów sprzedaży na giełdach samochodowych, nawet gdy ich zakup jest udokumentowany jedynie dowodami wewnętrznymi niezawierającymi danych sprzedawcy (por. interpretacje KIS z 9.10.2018, 0114-KDI-P1-3.4012.511.2018.1.JG, i IS w Katowicach z 2.07.2014, IBPP2/443-305/14/IK).

Uwaga: jeżeli podatnik oprócz procedury VAT marża stosuje również ogólne zasady opodatkowania, to jest obowiązany prowadzić ewidencję zgodnie z art. 109 ust. 3 ustawy o VAT, z uwzględnieniem podziału w zależności od sposobu opodatkowania. W odniesieniu do dostawy opodatkowanej od marży ewidencja musi zawierać w szczególności kwoty nabycia towarów niezbędne do określenia kwoty marży, o której mowa w tych przepisach (zob. art. 120 ust. 15 ustawy o VAT).

Stosowanie procedury VAT marża do sprzedaży towarów używanych, nabytych m.in. od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, nie jest obowiązkowe i w myśl art. 120 ust. 14 ustawy o VAT takie dostawy podatnik może opodatkować na zasadach ogólnych.

Więcej na temat: „Samochód w firmie”
VAT

Faktura za naprawę samochodu za granicą – rozliczenie VAT

Tomasz Krywan
Spółka otrzymała fakturę za naprawę za granicą samochodu firmowego. Oprócz pozycji dotyczącej samej naprawy wyodrębniono na niej pozycje dotyczące wymienianych części.
Czy w takim razie oprócz importu usługi naprawy spółka powinna wykazać WNT części?

Księgi rachunkowe

Zapłata akcyzy samochodowej – ujęcie w księgach rachunkowych

Marek Barowicz
W jaki sposób w księgach rachunkowych ująć operacje gospodarcze związane z rozliczeniem podatku akcyzowego od samochodów osobowych zakupionych za granicą w celu ich dalszej odsprzedaży?

W jaki sposób w księgach rachunkowych ująć operacje gospodarcze związane z rozliczeniem podatku akcyzowego od samochodów osobowych zakupionych za granicą w celu ich dalszej odsprzedaży?

Zasadą jest, że jeżeli w stosunku do samochodu osobowego powstał obowiązek podatkowy w związku z wykonaniem jednej z czynności podlegającej opodatkowaniu, to nie powstaje obowiązek podatkowy na podstawie innej takiej czynności, jeżeli kwota akcyzy została określona lub zadeklarowana w należnej wysokości (art. 100 ust. 3 ustawy akcyzowej).


Księga przychodów i rozchodów

Wydatki na samochody u przedsiębiorcy prowadzącego autohandel – ujęcie w księdze przychodów i rozchodów

Krzysztof Hałub
Firma prowadzi działalność w zakresie handlu używanymi samochodami osobowymi, które skupuje w Polsce i innych krajach UE.
W której kolumnie podatkowej księgi przychodów i rozchodów należy wpisać następujące wydatki: na remonty i naprawę zakupionych pojazdów (towarów handlowych), w tym zakup usług i części (np. filtry paliwa i oleju, łożyska, rozpuszczalniki, podkłady, klocki hamulcowe, żarówki, płyn do chłodnic, klamki, świece, cewki, lampy, dywaniki), kosmetyki samochodowe, a także przeglądy techniczne, opłaty za platformę usług elektronicznych (za pośrednictwem której są kupowane pojazdy z krajów UE), tablice rejestracyjne, polisy ubezpieczeniowe (OC), podatek akcyzowy?

PIT i CIT

Ubezpieczenie samochodu osobowego w kosztach uzyskania przychodów

Aleksander Woźniak
Jak od 1.01.2019 należy rozliczać w kosztach składki na ubezpieczenie OC i AC samochodu osobowego? Czy brać pod uwagę limit 150 tys. zł, czy także 75% bądź 20%?

Odpowiedź zależy od tego, czy samochód osobowy jest środkiem trwałym (lub jest wykorzystywany na podstawie umowy leasingu bądź najmu), czy też jest to auto będące wprawdzie własnością podatnika prowadzącego działalność gospodarczą (indywidualnie lub w spółce osobowej), ale nie będące składnikiem majątku firmy.

  • Auto w leasingu lub będące środkiem trwałym
  • Samochód podatnika niebędący środkiem trwałym

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Sprzedaż opon samochodowych a prawo do opodatkowania w formie ryczałtu

Tomasz Krywan
Osoba fizyczna prowadząca zakład wulkanizacyjny korzysta z opodatkowania w formie ryczałtu. Chciałaby rozszerzyć działalność o sprzedaż opon. Czy nadal będzie mogła płacić zryczałtowany podatek?

Nie. Z opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych nie mogą korzystać m.in. podatnicy wymienieni w art. 8 ust. 1 uzpd, w tym osoby osiągające w całości lub części przychody z działalności w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych (art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. uzpd).


Kasy rejestrujące

Obciążenie pracownika za paliwo zużyte do jazd prywatnych a ewidencja w kasie fiskalnej

Krzysztof Hałub
Pracodawca wyraża zgodę na używanie przez pracownika samochodu służbowego w celach prywatnych w dni wolne od pracy, obciążając go ryczałtowymi kosztami paliwa zużytego na cele osobiste.
Czy może korzystać ze zwolnienia z ewidencji przy zastosowaniu kasy rejestrującej?

Tak. Potwierdza to interpretacja KIS z 9.01.2019 (0115-KDIT1-1.4012.830.2018.4.AJ). Paragraf 2 ust. 1 rozporządzenia MF z 28.12.2018 w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (DzU poz. 2519) zwalnia z obowiązku ewidencjonowania – nie dłużej jednak niż do 31.12.2021 – czynności wymienione w załączniku do rozporządzenia.

W poz. 34 załącznika wyszczególniono dostawę towarów i świadczenie usług przez podatnika na rzecz jego pracowników. Jednocześnie w § 4 rozporządzenia zastrzeżono, że zwolnień z obowiązku ewidencjonowania, o których mowa w § 2 i 3 (w tym dla dostawy towarów/świadczenia usług na rzecz pracowników), nie stosuje się do dostaw i usług w nim wymienionych.


PIT i CIT

Zasady rozliczenia kosztów używania samochodów w firmie w 2019

Anna Koleśnik
Koszty używania samochodów osobowych wykorzystywanych również poza działalnością gospodarczą będą limitowane, ale nie trzeba będzie prowadzić ewidencji przebiegu auta ani obliczać tzw. kilometrówki.

W zmienionych przepisach updof i updop przyjęto domniemanie, że samochód osobowy jest wykorzystywany do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, jeżeli nie jest dla niego prowadzona ewidencja przebiegu pojazdu, o której mowa w ustawie o VAT, pozwalająca na odliczenie 100% VAT naliczonego przy wydatkach dotyczących samochodów osobowych (chyba że podatnik nie ma obowiązku jej prowadzenia z innych względów niż odliczanie połowy VAT).

Przypomnijmy, że definicję samochodu osobowego zawierają art. 5a pkt 19a updof oraz art. 4a pkt 9a updop i nie ulega ona zmianie w nowym roku.

Od 1.01.2019 ustawodawca wprowadził za to w updof 2 limity kosztów używania samochodu osobowego – 20 i 75% (art. 23 ust. 1 pkt 46 i 46a). W updop obowiązuje tylko jeden limit, 75% (art. 16 ust. 1 pkt 51).


Prawo pracy

Sporadyczna jazda samochodem w czasie pracy może wymagać szerszych badań lekarskich

Renata Majewska
Spółka zamierza zatrudnić na umowę o pracę stacjonarnego przedstawiciela handlowego (w wieku 25 lat). Zasadniczo ma on sprzedawać produkty w siedzibie firmy, jednak okazjonalnie (kilka razy w miesiącu) będzie przewoził towar samochodem do klientów. W tym celu podpisano z nim umowę o używanie prywatnego auta do celów służbowych.
Czy trzeba go skierować na dodatkowe badania lekarskie?

Prawdopodobnie handlowiec przejdzie więcej badań niż „zwykły” pracownik biurowy. Informację o sporadycznym kierowania autem należy podać w skierowaniu na badania lekarskie, w opisie stanowiska pracy, a o poszerzeniu badań zdecyduje lekarz.

Pracodawca nie może dopuścić zatrudnionego na stanowisko pracy bez ważnych badań lekarskich. Pokrywa koszty tych badań.


CIT i PIT

Samochód osobowy w firmie w 2019 r. – zaliczanie wydatków do kosztów uzyskania przychodów

Łukasz Chłond
Od 1.01.2019 r. znacząco zmienią się zasady rozliczania kosztów nabycia i używania samochodów osobowych w działalności gospodarczej. Wprowadzono m.in. nowe progi wartości pojazdu, która może być ujęta w kosztach podatkowych, i oprócz samochodów podlegających amortyzacji objęto nimi auta w leasingu. Określono też procentowe limity wydatków na samochody służące również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Nowości te wprowadza ustawa z 23.10.2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 2159, dalej ustawa nowelizująca).

W myśl art. 23 ust. 1 pkt 4 updof i art. 16 ust. 1 pkt 4 updop, w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2019 r., nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia samochodu osobowego, w części ustalonej od wartości samochodu, przewyższającej kwotę 150 tys. zł. Dotychczas limit ten wynosił 20 tys. euro.

Z pewnością nowy limit obowiązuje dla wszystkich pojazdów przyjętych do używania po 31.12.2018 r. Ponieważ jednak nie zostały przewidziane żadne przepisy przejściowe dla pojazdów oddanych do używania do tego dnia, oznacza to, że również do odpisów amortyzacyjnych dokonywanych z tytułu zużycia takich samochodów osobowych, od 1.01.2019 r. znajdzie zastosowanie nowy limit. Taką interpretację potwierdziło też Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na pytania prasy.


Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Przejazdy pracownika między miejscem parkowania auta służbowego a miejscem pracy wolne od podatku dochodowego

Marcin Szymankiewicz
Spółka powierza niektórym pracownikom samochody służbowe, na zasadach określonych w odrębnych umowach, celem umożliwienia im należytej i efektywnej realizacji zadań i obowiązków służbowych oraz spełnienia wymagań co do ich dyspozycyjności i mobilności. Pracownicy ci są zobowiązani m.in: dbać o powierzony pojazd, parkować go – po zakończeniu pracy – na parkingu obok siedziby spółki lub w miejscu parkowania wyznaczonym w pobliżu miejsca swojego zamieszkania, zwrócić samochód wraz z wyposażeniem na rzecz spółki, na jej żądanie.
Czy przejazdy pracownika między miejscem parkowania samochodu służbowego a miejscem pracy/siedzibą spółki powodują powstanie u niego przychodu podatkowego, od którego spółka ma obowiązek odprowadzić zaliczki na PIT?

PIT i CIT

Koszty używania samochodów w firmie w 2019 – co się zmieni

Od 1.01.2019 koszty używania samochodów osobowych w przedsiębiorstwie, wykorzystywanych również poza działalnością gospodarczą, będą limitowane, ale nie trzeba będzie dla nich prowadzić ewidencji przebiegu i obliczać kilometrówki.

Nowelizacja PIT i CIT

Ograniczenie kosztów najmu i leasingu samochodów osobowych w 2019

Anna Koleśnik
Od 1.01.2019 w przypadku leasingu, najmu lub dzierżawy auta o wartości przekraczającej 150 tys. zł kosztem podatkowym będzie wyłącznie część rat leasingowych (czynszu najmu) ustalona w proporcji, w jakiej kwota 150 tys. zł pozostaje do wartości pojazdu.

Taką zmianę (nowy art. 23 ust. 1 pkt 47a updof i art. 16 ust. 1 pkt 49a updop) wprowadza ustawa z 23.10.2018 o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw. Do tej pory opłaty te nie podlegały limitowaniu.

Wskazane ograniczenie odnosi się wyłącznie do samochodów wziętych w leasing po 31.12.2018. W myśl bowiem art. 8 ustawy nowelizującej do umów leasingu, najmu, dzierżawy oraz innych o podobnym charakterze dotyczących samochodu osobowego, zawartych przed 1.01.2019, stosuje się przepisy updof i updop w brzmieniu dotychczasowym, chyba że umowy te zostały zmienione lub odnowione w 2019 – wtedy zastosowanie mają znowelizowane przepisy (w tym także niektóre opisane poniżej).


CIT i PIT

Wykup samochodu używanego na podstawie umowy leasingu a podatek dochodowy

Piotr Kaim
Spółka używa samochodu osobowego na podstawie umowy leasingu operacyjnego. Okres obowiązywania umowy leasingowej dobiega końca. Spółka chciałaby nadal korzystać z auta, więc planuje jego wykup. Ma do tego prawo po wniesieniu dodatkowej opłaty przewidzianej w umowie leasingu.
Jak ją rozliczyć na gruncie CIT?

Skutki wykupu pojazdu z leasingu operacyjnego nie zależą od formy prawnej leasingobiorcy. Innymi słowy sytuacja leasingobiorców, którzy są podatnikami CIT, nie różni się od sytuacji leasingobiorców będących podatnikami PIT – pod warunkiem, że ci ostatni uiszczają podatek dochodowy na zasadach ogólnych, a nie ryczałtowych. Przepisy updop i updof są w tym zakresie identyczne.

Samochód używany w ramach leasingu operacyjnego – a więc umowy spełniającej warunki określone w art. 17b updop (art. 23b updof) – nie wchodzi w skład majątku leasingobiorcy. W związku z tym – o ile auto spełnia warunki środka trwałego (ma być używane w działalności gospodarczej przez okres dłuższy niż rok) – jego wykup jest równoznaczny z nabyciem przez spółkę środka trwałego. Opłata za ten wykup wraz z innymi wydatkami bezpośrednio związanymi z wykupem będzie stanowić wartość początkową samochodu – zgodnie z art. 16g ust. 1 pkt 1 i art. 16g ust. 3 updop (art. 22g ust. 1 pkt 1 i art. 22g ust. 3 updof). Na marginesie: do wartości początkowej nie zalicza się zwykłych opłat leasingowych, jakie były ponoszone z tytułu używania samochodu w podstawowym okresie obowiązywania umowy.


Koszty podatkowe

Forma podpisu pod ewidencją przebiegu pojazdu

Anna Koleśnik
Nie ma konieczności składania tradycyjnego, odręcznego podpisu pod ewidencją przebiegu pojazdu ani posługiwania się kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jeżeli jest to zgodne z przyjętymi w spółce zasadami (polityką) rachunkowości, może być używany podpis elektroniczny stanowiący kombinację loginu i hasła, pozwalającą na identyfikację osoby podpisującej.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....