Ograniczanie zatorów płatniczych (cz. I) – ulga w podatku dochodowym dla wierzycieli i sankcja dla dłużników

Aneta Szwęch
Od 1.01.2020 r., jeżeli minie 90 dni od upływu terminu zapłaty za dostarczone towary lub wykonaną usługę, wierzyciel ma prawo, a dłużnik obowiązek skorygowania podstawy opodatkowania CIT bądź PIT. Przepisy wprowadzające tę ulgę i sankcję są dość skomplikowane, a ich właściwa interpretacja może sprawiać problem.

Sprzedaż bezgotówkowa z odroczonym terminem zapłaty jest niemal standardem wśród przedsiębiorców. Jednak brak zapłaty w uzgodnionym terminie może być przyczyną kłopotów finansowych w firmie wierzyciela, zwłaszcza jeżeli skala należności nieuregulowanych przez dłużników jest duża. Zaleganie z płatnościami działa jak zator lodowy na rzece, powodując piętrzenie się problemów płatniczych u kolejnych przedsiębiorców. Wierzyciel, który sam nie otrzymał zapłaty, nie ma środków na uregulowanie własnych zobowiązań.

Aby zmniejszyć negatywne skutki zatorów płatniczych u przedsiębiorców, ustawodawca od 1.01.2020 r. ustawą o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych (dalej ustawa zmieniająca) wprowadził nowe rozwiązania w updop i updof, mające na celu wzmocnienie pozycji wierzyciela i osłabienie pozycji dłużnika. Nie są one nowością w prawie podatkowym – podobną do nich konstrukcję ma tzw. ulga na złe długi, znana już od kilkunastu lat czynnym podatnikom VAT.

Korekta u wierzyciela i dłużnika

Nowe przepisy w zakresie podatku dochodowego dają wierzycielowi prawo skorygowania swojego wyniku podatkowego, w przypadku gdy dostarczył towar lub wykonał usługę, lecz nie otrzymał zapłaty w terminie 90 dni od upływu terminu płatności. Wierzyciel może zrekompensować sobie brak zapłaty zarówno na etapie ustalania zaliczki na podatek, jak i w rocznym zeznaniu podatkowym.

O ile wierzyciel – przez zmniejszenie podstawy opodatkowania/dochodu lub zwiększenie straty – ma prawo uwzględnienia w swoim rozliczeniu podatkowym braku zapłaty za dostawę towaru lub za wykonaną usługę, to na dłużniku, który w odpowiednim czasie nie uregulował zobowiązania, ciąży obowiązek odpowiedniego skorygowania wyniku podatkowego. Korekta będzie skutkowała u niego odpowiednim zwiększeniem podstawy opodatkowania/dochodu lub zmniejszeniem straty.

Taki w uproszczeniu jest schemat rozliczenia, który – w przypadku braku zapłaty w odpowiednim terminie – sprowadza się:

  • u wierzyciela – do korekty in minus wierzytelności zaliczanej do przychodów należnych (a więc co do zasady w kwocie netto, bez VAT),
  • u dłużnika – do korekty in minus zobowiązania zaliczanego do kosztów uzyskania przychodów.

10.01.2020 r. przedsiębiorca dostarczył do innego przedsiębiorcy towary handlowe za kwotę 24 600 zł (wartość netto + VAT = 20 000 zł + 4600 zł). Przychód należny wyniósł 20 000 zł. Z wystawionej faktury wynikał termin płatności 20.01.2020 r. Dłużnik nie uregulował zobowiązania ani w terminie płatności, ani w ciągu 90 dni od jego upływu (tj. do 19.04.2020 r.).

Wierzyciel, który w styczniu wykazał przychód należny, będzie mógł o 20 000 zł zmniejszyć:

  • dochód przy ustalaniu zaliczki na podatek dochodowy za kwiecień 2020 r.,
  • podstawę opodatkowania lub zwiększyć stratę w zeznaniu podatkowym za 2020 r.,

jeśli do dnia terminu płatności zaliczki za podatek lub odpowiednio do dnia złożenia zeznania podatkowego wierzytelność w dalszym ciągu nie zostanie uregulowana przez dłużnika lub zbyta przez wierzyciela.

Obowiązujące od 1.01.2020 r. przepisy o ograniczaniu zatorów płatniczych w podatku dochodowym dotyczą wierzycieli oraz dłużników, będących podatnikami:

  • CIT, w tym także rozliczających podatek od kwalifikowanych praw własności intelektualnej w wysokości 5%,
  • PIT, prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną według skali podatkowej, podatkiem liniowym, podatkiem od kwalifikowanych praw własności intelektualnej w wysokości 5% lub ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Uwaga: korekty (zarówno in minus, jak i in plus) nie dokonuje się w przypadku transakcji handlowych między podmiotami powiązanymi.

Wyświetlono 10% treści artykułu

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Temat: „Złe długi”
CIT

Zagraniczne zakupy a ulga na złe długi w CIT

Spółka z o.o. zaopatruje się za granicą w materiały do produkcji. Zdarza się, że płaci za nie z dużym opóźnieniem, przekraczającym 90 dni.
Czy jest obowiązana do zwiększania podstawy opodatkowania CIT o wartość nieuregulowanych zobowiązań?

Od 1.01.2020 obowiązują przepisy nakładające na dłużników obowiązek zwiększania podstawy opodatkowania (zmniejszania straty podatkowej) w przypadku nieuregulowanych świadczeń pieniężnych. Są to art. 18f oraz art. 25 ust. 19–26 updop.

CIT i PIT

Korekta dochodu spowodowana ulgą na złe długi w przypadku kwartalnych wpłat zaliczek i ryczałtu oraz zaliczek uproszczonych

Prowadzę biuro rachunkowe, którego klientami są podatnicy CIT i PIT, w tym opłacający ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Mam wątpliwości związane ze stosowaniem nowych przepisów o zatorach płatniczych na etapie ustalania zaliczek na podatek oraz opłacania miesięcznego/kwartalnego ryczałtu. Kiedy powstaje obowiązek zmniejszenia lub zwiększenia dochodu/przychodu w trakcie roku podatkowego w związku z ulgą na złe długi w podatku dochodowym? Czy dotyczy wszystkich zaliczek na podatek, tj. „zwykłych” miesięcznych, kwartalnych i uproszczonych, a także zarówno miesięcznych, jak i kwartalnych wpłat ryczałtu?

Aby udzielić odpowiedzi na to pytanie, należy przyjrzeć się poszczególnym regulacjom updop, updof oraz uzpd.

Najbardziej zrozumiałą i przejrzystą sytuację mają podatnicy CIT. Zgodnie z art. 25 ust. 19 updop zmniejszenia lub zwiększenia dochodu na etapie ustalania zaliczek na podatek dochodowy dotyczą zarówno „zwykłych” miesięcznych zaliczek na podatek, jak i zaliczek kwartalnych, o których mowa w art. 25 ust. 1–1g updop.

Podatki 2020

Ograniczanie zatorów płatniczych (cz. II) – porównanie rozwiązań przyjętych w podatku dochodowym i VAT oraz ewidencja księgowa

Uldze w podatku dochodowym dla wierzycieli i sankcji dla dłużników nieregulujących zobowiązań odpowiada analogicz‑ na ulga i sankcja w VAT. Niekoniecznie oznacza to jednak, że do korekty rozliczeń z tytułu obu podatków dojdzie w tym samym momencie. Różne będzie też ujęcie tych korekt w ewidencji księgowej.

Od 1.01.2020 r. weszły w życie przepisy ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych, które na potrzeby podatku dochodowego (CIT oraz PIT) wprowadziły nowy mechanizm rozliczenia należności nieopłaconej przez nabywcę w określonym terminie. Regulacje te – dotyczące zarówno wierzyciela, jak i dłużnika – nie są jednak nowością, ponieważ rozwiązania przyjęte w ustawach o podatku dochodowym w dużej mierze zostały oparte na tzw. uldze na złe długi, znanej czynnym podatnikom VAT od 1.06.2005 r.

W sposobie rozliczenia „złego” długu na potrzeby obu podatków oprócz wielu podobieństw można zaobserwować istotne różnice.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Złe długi – zasady korekty ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych

Od 1.01.2020 obowiązują przepisy wprowadzające zasady korygowania wyniku podatkowego w przypadku tzw. złych długów. Dotyczą one także wierzycieli i dłużników rozliczających podatek w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Przepisy te zostały wprowadzone ustawą z 19.07.2019 o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych (DzU poz. 1649). Mają zastosowanie do transakcji handlowych (co do zasady dostaw towarów i świadczenia usług między przedsiębiorcami), których termin zapłaty upływa po 31.12.2019.

Ponieważ w ryczałcie nie ustala się kosztów uzyskania przychodów, a podatek obliczany jest zasadniczo od przychodów, to skutki złego długu (u wierzyciela i dłużnika będącego „ryczałtowcem”) wywierają wpływ wyłącznie na przychody. Korekta – która jest prawem wierzyciela i obowiązkiem dłużnika – może nastąpić zarówno na etapie obliczania miesięcznego ryczałtu, jak i w zeznaniu podatkowym (PIT-28).

Zatory płatnicze

Nowe terminy zapłaty w transakcjach handlowych i przeciwdziałanie opóźnionym płatnościom

1.01.2020 r. weszły w życie istotne dla przedsiębiorców zmiany dotyczące postępowania w przypadku nieterminowej zapłaty za zakupione towary bądź usługi.

Zmiany zaczynają się już na poziomie nazwy regulującego te kwestie aktu prawnego – ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych zmieniła nazwę na ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (dalej upno).

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....